บ้านอาจ้อ ภูเก็ต คฤหาสน์ชิโน-โคโลเนียล 3 ชั้นอายุ 86 ปี ที่ถูกแปลงเป็นพิพิธภัณฑ์มีชีวิต โฮมสเตย์ และร้านอาหารมิชลินไกด์แนะนำ พร้อมมูลนิธิช่วยเหลือเด็กภูเก็ต
สุดขอบจังหวัดภูเก็ต อีกไม่ถึง 10 กิโลเมตรจะถึงสะพานท้าวศรีสุนทรที่ใช้ข้ามไปจังหวัดพังงา เลี้ยวซ้ายจากถนนเทพกษัตรี ตรงไปเรื่อยๆ จนได้พบกับบ้านเดี่ยวสีขาว ทรงอั้งม้อหลาว ดูสะดุดตา นี่คือสถาปัตยกรรมสไตล์ชิโน-โคโลเนียล 3 ชั้น ที่บากบั่น สู้ฝน ทนแดด และท้าทายลมทะเลอันดามันมากว่า 80 ปี
นั่นคือภาพแรกที่คนส่วนใหญ่เห็นเมื่อมาถึง บ้านอาจ้อ
และนั่นก็คือเสน่ห์แรกที่ทำให้คนที่เคยมาแล้วอยากกลับมาอีก
บ้านอาจ้อคืออะไร ทำไมถึงต้องมา
บ้านอาจ้อ ไม่ใช่แค่บ้านเก่า และไม่ใช่แค่ร้านอาหาร มันคือสถานที่หลายอย่างในที่เดียวกัน — พิพิธภัณฑ์บ้านเก่า โฮมสเตย์ ร้านอาหาร และพื้นที่ที่ทำให้คนที่มาเยือนรู้จักภูเก็ตในมิติที่ลึกกว่าหาดทรายและทะเลสี
‘อาจ้อ’ หมายถึง ทวด ญาติผู้ใหญ่ที่มีสถานะเป็นพ่อหรือแม่ของปู่ย่าตายาย ชื่อนั้นบอกทุกอย่างเกี่ยวกับที่นี่ — มันเป็นบ้านที่สืบทอดมาจากรุ่นที่เก่ากว่าที่เราจะจำความได้ และวันนี้ยังคงมีชีวิตอยู่เพราะคนรุ่นต่อมาไม่ยอมปล่อยให้มันสูญหายไป
บ้านอาจ้อ ตั้งอยู่ที่ 102 ถนนเทพกษัตรีย์ ตำบลไม้ขาว อำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต ใกล้หาดไม้ขาวทางเหนือของภูเก็ต ห่างจากสนามบินภูเก็ตเพียงไม่กี่นาที
เรื่องราวของบ้านที่ถูกปิดตายมา 37 ปี
ประวัติของ บ้านอาจ้อ เริ่มต้นจากครอบครัวหงษ์หยก ซึ่งสืบทอดมาจากตันจิ้นหงวน นายเหมืองจีนที่มีชื่อเสียงในภูเก็ต ท่านได้ขยายกิจการเปิดเหมืองเรือขุดแร่ที่จังหวัดพังงา นับเป็นคนไทยคนที่ 2 รองจากพระอร่ามสาครเขตรที่มีเรือขุดของตัวเอง ท่านยังมีกิจการหลากหลายและเป็นที่เคารพรักของชาวบ้านจากการทำประโยชน์ให้ชุมชนมากมาย จนได้รับบรรดาศักดิ์เป็น ‘หลวงอนุภาษภูเก็ตการ’
หลังจากบ้านถูกปิดตายมา 37 ปี อ๊อด-สัจจ ใช้เวลาซ่อมบ้าน 3 ปี แล้วย้ายเข้ามาอยู่ที่นี่ ทว่าจุดประสงค์ของการฟื้นคืนชีพให้บ้านหลังนี้ก็เพื่อเป็นของขวัญให้กับอากง (คุณปู่) ของเขา เชื่อไหมว่าพอซ่อมบ้านใกล้เสร็จ เชื้อมะเร็งในร่างกายของอากงก็หยุดเจริญเติบโต สุขภาพของอากงดีขึ้นแข็งแรงมาจนถึงวันนี้ จึงคิดว่าบ้านหลังนี้คือปาฏิหาริย์โดยแท้
เรื่องนั้นไม่ว่าจะเชื่อหรือไม่ก็ตาม มันบอกบางอย่างชัดเจน — ว่าคนที่ฟื้นบ้านหลังนี้ขึ้นมาไม่ได้ทำเพื่อธุรกิจ แต่ทำเพราะรัก
สถาปัตยกรรมอั้งม้อหลาวที่ยังคงดั้งเดิม
บ้านอาจ้อ เป็นสถาปัตยกรรมสไตล์ ชิโน-โคโลเนียล หรือที่เรียกกันในภูเก็ตว่า อั้งม้อหลาว ซึ่งเป็นสไตล์ที่ผสมผสานสถาปัตยกรรมจีนและยุโรปในแบบที่เป็นเอกลักษณ์ของภูเก็ต
บ้านหลังนี้สูง 3 ชั้น สีขาวบริสุทธิ์ มีระเบียงหน้าบ้านในแบบที่บ้านชาวเหมืองภูเก็ตนิยมสร้าง ระเบียงหน้าบ้านบริเวณชั้น 2 ในอดีตเป็นที่สั่งการของอาจ้อหญิง ที่ช่วยให้สามารถสั่งงานกับคนงานกว่าร้อยคนได้ในคราวเดียวทุกๆ เช้า
ภายในบ้านรักษาของดั้งเดิมไว้อย่างพิถีพิถัน พื้นไม้ขนาดหน้ากว้างราว 9 เซนติเมตรที่มันวาวราวกับได้รับการดูแลรักษาเป็นอย่างดี มีโซฟาทรงคลาสสิกสีฟ้าตั้งหันหน้าออกจากกัน และทุกผนังจัดรูปภาพเป็นหมวดต่างๆ ทั้งภาพงานแต่งงาน ภาพวัยเด็ก และภาพวิถีชีวิต ซึ่งกลายเป็นมุมถ่ายภาพสุดเก๋
พิพิธภัณฑ์บ้านอาจ้อ ย้อนภูเก็ตปี 2479
บ้านอาจ้อ เปิดให้เข้าชมในฐานะพิพิธภัณฑ์ที่ยังมีลมหายใจ โดยค่าเข้าชมอยู่ที่ 100 บาท
การเดินชมบ้านเหมือนการเดินทางย้อนเวลากลับไปภูเก็ตในปี 2479 แต่ละห้องมีเรื่องราวที่เจ้าของบ้านจะเล่าให้ฟังอย่างละเอียด
โถงชั้น 1 ของ “บ้านอาจ้อ” ประกอบด้วยห้องนอน 2 ห้อง ซ้ายมือคือห้องนอนของ “อาจ้อ” ขวามือเป็นห้องนอนของแขก ตามหลักฮวงจุ้ยของบ้าน
ชั้นสองมีนิทรรศการห้องหอของชาวไทยเชื้อสายจีน จัดแสดงเสื้อผ้าเครื่องแต่งกายและข้าวของเครื่องใช้ของคนสมัยก่อน ส่วนชั้น 3 มีห้องพระและห้องแสดงเครื่องดนตรีโบราณ
บ่อน้ำหน้าบ้านอาจ้อเป็นแหล่งน้ำจืดไว้อุปโภคตั้งแต่ในอดีตถึงปัจจุบัน เนื่องจากภูเก็ตมีภูมิประเทศเป็นเกาะจึงจำเป็นต้องมีแหล่งน้ำจืดในที่ดิน — รายละเอียดเล็กๆ ที่บอกว่าบ้านหลังนี้สร้างด้วยการคิดถึงการใช้ชีวิตจริงๆ ไม่ใช่แค่ความสวยงาม
โฮมสเตย์ Happy Family นอนในบ้านประวัติศาสตร์
บ้านอาจ้อมีห้องพักของนักท่องเที่ยวเพียงหนึ่งเดียวของบ้านในชื่อ Happy Family โดยมี 1 ห้องนอน 1 ห้องนั่งเล่น และระเบียงเชื่อมต่อสองห้องสำหรับส่องทิวทัศน์โดยรอบ
การพักที่ บ้านอาจ้อ ไม่เหมือนการพักโรงแรม คุณจะนอนในห้องที่เคยเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตครอบครัวหลังนี้มาเกือบร้อยปี ตื่นเช้ามาด้วยบรรยากาศของบ้านไม้เก่าแก่และสวนโดยรอบ และรู้สึกว่าภูเก็ตมีมิติที่ลึกกว่าที่เคยรู้จักมาก่อน
ห้องพักมีเพียงเดียว หากต้องการพักที่ บ้านอาจ้อ แนะนำจองล่วงหน้าหลายสัปดาห์
ร้านโต๊ะแดง อาหารภูเก็ตโบราณแบบที่อาม่าทำ
ส่วนที่หลายคนมาที่ บ้านอาจ้อ มากที่สุดคือ ร้านโต๊ะแดง ร้านอาหารในบ้านที่เสิร์ฟอาหารภูเก็ตโบราณสูตรครอบครัว
การันตีความอร่อยด้วยสูตรลับสูตรเด็ดของครอบครัวคหบดีจีนในภูเก็ต ทางร้านเน้นอาหารสไตล์พื้นบ้านพื้นเมืองของชาวภูเก็ตโดยใช้วัตถุดิบจากชุมชน วัตถุดิบสดใหม่คุณภาพเกินราคา
ร้านโต๊ะแดงบ้านอาจ้อได้รับการแนะนำในมิชลินไกด์ 2021 — การันตีว่าอาหารที่นี่ไม่ธรรมดา
เมนูที่ขึ้นชื่อคือ อิ่วปึ่ง ข้าวเหนียวผัดกับกุ้งแห้ง ปรุงรสด้วยซีอิ๊วขาว-ดำแบบจีนฮกเกี้ยน โรยหน้าด้วยหมูแดงและหอมเจียว เวลาที่ชาวภูเก็ตจัดงานแต่งงานหรือมีลูกครบเดือน อิ่วปึ่งคือของที่นำมาแบ่งปันกัน “ข้าวเหนียว” หมายถึงอายุยืน หมูแดงและไข่สีแดงแสดงถึงความขยันขันแข็ง เรื่องราวเบื้องหลังอาหารจานเดียวมีความหมายมากกว่าที่เห็น
มูลนิธิบ้านอาจ้อ ธุรกิจที่ไม่ได้ทำเพื่อกำไร
สิ่งที่ทำให้ บ้านอาจ้อ พิเศษกว่าสถานที่ท่องเที่ยวทั่วไปคือจุดประสงค์เบื้องหลัง
บ้านอาจ้อทำธุรกิจในรูปแบบไม่เน้นผลกำไรเป็นหลัก รายได้จากที่พัก ร้านอาหาร หรือการเข้าชมพิพิธภัณฑ์ ส่วนหนึ่งนำไปช่วยเหลือเด็กผู้ขาดโอกาสในจังหวัดภูเก็ตผ่านมูลนิธิบ้านอาจ้อ
นอกจากนี้ คนเฝ้าสวนของบ้านซึ่งอยู่กับมะพร้าวมาทั้งชีวิต ก็ฝึกให้ทำคุกกี้มะพร้าวมาขายให้บ้านอาจ้อ โดยกำไรทั้งหมดจะแบ่งให้เป็นรายได้อีกช่องทางหนึ่งของพวกเขา
ทุกครั้งที่คุณกินข้าวที่โต๊ะแดงหรือจ่ายค่าเข้าชม ส่วนหนึ่งของเงินนั้นไปถึงเด็กที่ไม่รู้ว่าคุณมีตัวตน
เดินทางไปบ้านอาจ้ออย่างไร
บ้านอาจ้อ ตั้งอยู่ที่ตำบลไม้ขาว อำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต ซึ่งอยู่ทางเหนือของเกาะ ใกล้หาดไม้ขาวและสนามบินภูเก็ต
จากตัวเมืองภูเก็ตขับรถตามถนนเทพกษัตรีขึ้นไปทางเหนือประมาณ 25-30 นาที บ้านอาจ้ออยู่ทางซ้ายมือ สังเกตป้ายบ้านสีขาวทรงชิโน-โคโลเนียลที่เห็นได้ชัดเจนจากถนน
จากสนามบินภูเก็ตขับรถประมาณ 5-10 นาทีเท่านั้น ถ้าบินมาถึงภูเก็ตและต้องการแวะที่ไม่ใช่ห้างหรือรีสอร์ต บ้านอาจ้อเป็นจุดแวะที่สมบูรณ์แบบ
เปิดให้บริการทุกวัน เวลา 10:00-22:00 น. โทร. 062 459 8889 หรือติดตามที่ Facebook: BaanArJor
บ้านที่เป็นของขวัญ
“เราจะดีใจมาก หากคนที่มาแล้วกลับไปด้วยความรู้สึกรักและอยากอนุรักษ์ของเก่าโบราณไว้” คือสิ่งที่เจ้าของบ้านอาจ้อพูดทิ้งท้ายไว้ในทุกบทสัมภาษณ์
บ้านอาจ้อ ไม่ได้สร้างขึ้นเพื่อนักท่องเที่ยว มันถูกสร้างขึ้นเป็นของขวัญให้อากง และเปิดให้คนภายนอกเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของเรื่องราวนั้นด้วย
บ้านหลังนี้ได้กลายเป็นความทรงจำแสนสวยงามอันทรงคุณค่าที่ไม่ใช่ของใครคนใดคนหนึ่ง แต่เป็นของใครอีกหลายคนที่จะผ่านเข้ามาและนำติดตัวไปตลอด
ถ้าไปภูเก็ตและอยากรู้ว่าภูเก็ตคืออะไรนอกจากทะเลและห้าง บ้านอาจ้อ คือคำตอบ โต๊ะแดง บ้านอาจ้อ
