รวม 12 ไม้หอม ที่ปลูกได้ในบ้าน ตั้งแต่ไม้ดอกหอมกลางคืน ไม้หอมตลอดวัน ไปจนถึงไม้หอมที่มีสรรพคุณสมุนไพรด้วยในต้นเดียว
บ้านที่มี ไม้หอม ปลูกอยู่รู้สึกต่างไปอย่างบอกไม่ถูก
ไม่ใช่เพราะสวยงามอย่างเดียว แต่เพราะมันทำให้บ้านมีกลิ่นที่ไม่มีน้ำหอมขวดใดทำแทนได้ — กลิ่นที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ เปลี่ยนไปตามเวลาของวัน เปลี่ยนตามลม และมีอยู่แค่ในบ้านที่มีต้นไม้จริงๆ เท่านั้น
ไม้หอม ในบทความนี้ครอบคลุมทั้งไม้ดอกหอม ไม้ใบหอม และต้นไม้ที่แก่น เปลือก หรือรากมีกลิ่นหอม โดยเน้นชนิดที่ปลูกได้ในประเทศไทย เลี้ยงได้ทั้งในดินและกระถาง และมีข้อมูลการดูแลที่นำไปปฏิบัติได้จริง
ก่อนปลูกไม้หอม เรื่องที่ต้องรู้
ไม้หอม แต่ละชนิดส่งกลิ่นในเวลาต่างกัน บางชนิดหอมตอนเช้า บางชนิดหอมตอนค่ำ บางชนิดหอมตลอดวัน การเลือกปลูก ไม้หอม ที่ถูกชนิดในตำแหน่งที่ถูกต้องจะทำให้คุณได้กลิ่นหอมในเวลาที่อยู่บ้านจริงๆ
ผู้ที่กำลังมองหาไม้หอมมาปลูกในบ้านต้องเริ่มจากการหาข้อมูลว่า ดอกไม้แต่ละชนิดหอมอย่างไร หอมเย็นๆ อ่อนๆ หรือหอมฟุ้งแบบไม้เมืองร้อน ส่งกลิ่นหอมในช่วงไหนของวัน และฤดูกาลไหนของปี
นอกจากนั้น ควรคำนึงถึงทิศทางลม เพราะ ไม้หอม ที่ปลูกอยู่ใต้ทิศทางลมไม่มีทางส่งกลิ่นเข้าบ้านได้
หนึ่ง มะลิ ไม้หอมคู่บ้านไทยตลอดกาล

มะลิจัดว่าเป็นไม้คู่สวนของคนไทยแทบทุกบ้าน เนื่องจากเป็นไม้ที่ปลูกง่าย ดอกสีขาวสวย มีกลิ่นหอมอันเป็นเอกลักษณ์ชนิดที่ถึงแม้ว่าได้กลิ่นลอยตามลมมาแต่ไกลก็รู้ว่าเป็นกลิ่นของดอกมะลิ
ไม้หอม ชนิดนี้ชอบแดดเต็มวัน ต้องการน้ำปานกลาง ปลูกได้ทั้งในกระถางและดิน ออกดอกตลอดปีถ้าดูแลดี ดอกมะลิยังนำมาร้อยพวงมาลัย ลอยน้ำ หรือปักแจกันตกแต่งบ้านได้สวยงาม
สอง กระดังงา ไม้หอมที่น้ำหอมหลายสูตรใช้เป็นต้นแบบ

กระดังงาเรียกได้ว่าเป็นไม้หอมคู่สวนไทย ซึ่งมีทั้งกระดังงาไทยและกระดังงาจีน แต่กระดังงาไทยมีกลิ่นหอมปานกลาง สามารถปลูกให้ร่มเงาในตำแหน่งที่มีแสงแดดเต็มวัน ต้องการน้ำปานกลาง และออกดอกตลอดปี
กระดังงาเป็น ไม้หอม ที่นำดอกไปสกัดทำน้ำมันหอมระเหยในงานอุตสาหกรรมน้ำหอมและเครื่องสำอาง กลิ่นหอมหวานที่เป็นเอกลักษณ์ดึงดูดแมลงผสมเกสรและทำให้บริเวณบ้านมีชีวิตชีวา
สาม โมก ไม้หอมดอกขาว หอมเย็นชวนผ่อนคลาย

โมกเป็น ไม้หอม ที่กำลังได้รับความนิยมสูงมากในช่วงหลัง ดอกโมกเป็นไม้พุ่มขนาดใหญ่ออกดอกเป็นช่อกระจุก เมื่อยามต้องลมดอกจะมีความกระเพื่อมโชยกลิ่นหอมเย็น
ข้อดีของไม้หอมชนิดนี้คือทนร่มได้ดี เหมาะกับระเบียงที่แดดน้อย กลิ่นหอมอ่อนๆ ไม่ฉุนจนรู้สึกอึดอัด เหมาะมากสำหรับปลูกใกล้พื้นที่นั่งเล่น
สี่ มณฑา ไม้หอมกลางคืนที่เหมาะปลูกใกล้ห้องนอน

มณฑาเป็นอีกหนึ่งไม้ประดับที่คนไทยนิยมปลูกมาเป็นเวลานาน มีลักษณะเป็นพุ่ม มณฑาเป็นดอกไม้ที่มีกลิ่นหอมในเวลากลางคืน ทำให้นิยมปลูกไว้บริเวณใกล้ห้องนอน เพื่อให้กลิ่นหอมของดอกมณฑาช่วยให้การนอนนั้นสามารถหลับสบายได้มากยิ่งขึ้น
ไม้หอม ชนิดนี้ปลูกได้ในที่แสงรำไร ไม่ต้องการแดดเต็มวัน เหมาะสำหรับระเบียงที่หันไปทางทิศที่มีแดดรำไรในตอนบ่าย
ห้า พุดน้ำบุษย์ ไม้หอมโบราณที่หอมไกล

ต้นพุดน้ำบุษย์ถือเป็นต้นไม้ไทยโบราณที่นิยมปลูกกันมาก มีลักษณะเป็นไม้พุ่มขนาดเล็ก สูงประมาณ 2-3 เมตร ขึ้นชื่อเรื่องกลิ่นหอม ดอกพุดน้ำบุษย์เมื่อบานเริ่มแรกมีสีขาว แล้วจึงเปลี่ยนเป็นสีเหลืองบุษราคัมสดใส กลิ่นหอมของดอกพุดน้ำบุษย์ให้กลิ่นหอมแรงและหอมไกลในระยะ 2-3 เมตร โดยยิ่งให้ความหอมมากขึ้นในช่วงพลบค่ำ และออกดอกได้ตลอดทั้งปี
ไม้หอม ที่มีสามสีในดอกเดียว สวยงามและหอมไกลทำให้มันเป็นตัวเลือกที่น่าสนใจมาก
หก กันเกรา ไม้หอมหอมตลอดวันพร้อมเชื่อมงคล

กันเกราเป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางที่ดอกมีกลิ่นหอม ดอกกันเกราจะส่งกลิ่นหอมตลอดทั้งวัน ซึ่งนอกจากคุณสมบัติในเรื่องความหอมแล้ว กันเกรายังจัดว่าเป็นไม้มงคลที่นิยมปลูกทางทิศตะวันออกของบ้าน เพราะมีความเชื่อว่ากันเกราจะช่วยป้องกันอันตรายต่างๆ ไม่ให้เกิดแก่ผู้พักอาศัยภายในบ้าน
ไม้หอม ชนิดนี้เหมาะสำหรับบ้านที่มีพื้นที่สวนพอสมควร เป็นไม้ยืนต้นที่โตช้าแต่อยู่ได้นาน
เจ็ด ชมนาด ไม้หอมกลิ่นข้าวใหม่ผสมใบเตย

ชมนาดเป็นไม้เลื้อยเนื้อแข็ง ชอบแดดจัด ออกดอกเป็นช่อตามซอกใบและปลายกิ่ง ลักษณะดอกเป็นสีขาวคล้ายรูประฆังคว่ำ มีกลิ่นหอมคล้ายข้าวใหม่ผสมใบเตย หอมช่วงกลางคืน นิยมนำมาทำน้ำอบ ออกดอกช่วงเดือนมกราคมถึงมิถุนายน
ไม้หอม ชนิดนี้เหมาะสำหรับทำซุ้มประตูหรือปลูกบนตะแกรงในระเบียง กลิ่นหอมที่เป็นเอกลักษณ์ทำให้มันเป็น ไม้หอม ที่หาประสบการณ์ไม่ได้จากไม้ชนิดอื่น
แปด กระดังงาสงขลา: ไม้หอมพุ่มเล็กออกดอกตลอดปี

กระดังงาสงขลาเป็นไม้พุ่มที่มีถิ่นกำเนิดจากทวีปเอเชีย บริเวณเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ต้องการน้ำปานกลาง ชอบแสงแดดตลอดทั้งวัน ดอกมีกลิ่นหอมแรง ออกดอกตลอดทั้งปี
ขนาดพุ่มที่เล็กกว่ากระดังงาทั่วไปทำให้กระดังงาสงขลาเหมาะกับการปลูกในกระถางขนาดกลาง เป็น ไม้หอม ที่จัดการได้ง่ายในพื้นที่จำกัด
เก้า จันทน์เทศ ไม้หอมที่เนื้อไม้มีกลิ่น

จันทน์เทศให้ดอกสีเหลืองอ่อน เป็นไม้ที่มีผลและเนื้อไม้หอม โดยเนื้อไม้นิยมนำไปทำเครื่องร่ำ น้ำอบไทย หรือเครื่องหอมต่างๆ ส่วนผลนิยมนำไปใช้เป็นเครื่องเทศแต่งกลิ่นอาหาร
ไม้หอม ชนิดนี้พิเศษตรงที่ไม่ใช่แค่ดอกที่หอม แต่เนื้อไม้ ผล และเปลือกก็มีกลิ่นหอมด้วย
สิบ นมแมว ไม้หอมยามเย็นถึงกลางคืน

นมแมวให้ดอกสีเหลืองนวล โชยกลิ่นหอมในช่วงเวลาเย็นถึงกลางคืน ออกดอกตลอดปี ปลูกเป็นไม้ให้กลิ่นหอมหรือนำไปสกัดน้ำมันหอมระเหย นมแมวเป็นไม้พุ่มรอเลื้อย หากเจริญเติบโตเพียงลำพังจะเป็นไม้พุ่มสูงประมาณ 1-2 เมตร
เหมาะสำหรับมุมระเบียงที่ต้องการกลิ่นหอมช่วงเย็น เป็น ไม้หอม ที่ดูแลไม่ยากและออกดอกสม่ำเสมอ
สิบเอ็ด สายหยุด ไม้หอมยามเช้าที่หอมดีที่สุดหลังพระอาทิตย์ขึ้น

สายหยุดเป็นไม้พุ่มรอเลื้อย มีดอกเดี่ยวสีเหลือง ออกตามซอกใบ โดยดอกจะบานและส่งกลิ่นหอมมากๆ ในตอนเช้า แต่พอตกสายหรือเมื่อเจออากาศร้อน กลิ่นก็จะค่อยๆ หายไป
ไม้หอม ที่เหมาะกับคนที่ตื่นเช้าและชอบดื่มกาแฟในสวนตอนเช้า กลิ่นหอมสดชื่นตอนเช้าเป็นสิ่งที่จะทำให้การตื่นเช้าน่าทำมากขึ้น
สิบสอง บานบุรีหอม ไม้หอมเลื้อยดอกสีเหลืองหอมตลอดปี

บานบุรีหอมเป็นไม้เลื้อยเนื้อแข็ง ต้องการน้ำปานกลาง ชอบแสงแดดตลอดทั้งวัน ดอกมีกลิ่นหอมแรง ออกดอกตลอดทั้งปี
ไม้หอม ที่ออกดอกต่อเนื่องตลอดปีและเลื้อยได้ เหมาะสำหรับรั้ว ซุ้มประตู หรือโครงสร้างที่ต้องการ ไม้หอม เลื้อยสร้างฉากหลังสีเขียว
จัดกลุ่มไม้หอมตามเวลาที่ส่งกลิ่น
ไม้หอม ที่ดีที่สุดสำหรับบ้านไม่ใช่ต้นที่หอมที่สุด แต่คือต้นที่ส่งกลิ่นในเวลาที่คุณอยู่บ้านจริงๆ
กลางคืน–ก่อนนอน: มณฑา ชมนาด พุดน้ำบุษย์ นมแมว ตอนเช้า: สายหยุด มะลิ ตลอดวัน: กันเกรา มะลิ กระดังงา โมก บานบุรีหอม
ถ้าอยากให้บ้านหอมตลอด 24 ชั่วโมง ปลูก ไม้หอม หลายชนิดเพื่อให้กลิ่นหอมสลับกันตลอดวัน
เคล็ดลับดูแลไม้หอมให้ออกดอกสม่ำเสมอ
แสง — ไม้หอม ส่วนใหญ่ต้องการแสงแดดจัดเพื่อออกดอก ยกเว้นมณฑาและโมกที่ทนร่มได้ดีกว่า
น้ำ — ไม้หอม ส่วนใหญ่ไม่ชอบน้ำขังรากเน่า รดน้ำเมื่อหน้าดินแห้ง ไม่รดทุกวันถ้าดินยังชื้นอยู่
ปุ๋ย — ใช้ปุ๋ยสูตรส่งเสริมดอก ฟอสฟอรัสสูง ไนโตรเจนต่ำ เพื่อกระตุ้นการออกดอก
ตัดแต่ง — เด็ดดอกโรยและตัดกิ่งที่ไม่แข็งแรงออกสม่ำเสมอ กระตุ้นให้ ไม้หอม แตกกิ่งใหม่และออกดอกต่อเนื่อง
ตำแหน่ง — ปลูก ไม้หอม ในตำแหน่งที่ลมพัดกลิ่นเข้าบ้านได้ ไม่ใช่ปลูกด้านที่ลมพัดออกจากบ้าน
บ้านที่หอมเองโดยธรรมชาติ
น้ำหอม จากขวดให้กลิ่นหอมได้ แต่กลิ่นหอมจาก ไม้หอม จริงๆ ในสวนมีมิติที่ต่างกัน มันเปลี่ยนตามเวลา เปลี่ยนตามฤดู และเปลี่ยนตามแต่ละวัน
ไม้หอม ต้นเดียวในกระถางริมระเบียงก็เปลี่ยนความรู้สึกของบ้านได้อย่างที่การตกแต่งด้วยของอื่นๆ ทำไม่ได้
เริ่มจากต้นที่ชอบที่สุด แล้วค่อยๆ เพิ่มขึ้นตามพื้นที่ที่มี พรรณไม้จัดสวน
