หากเปิดตำรารายวิชาวิทยาศาสตร์พื้นฐานสมัยเรียนประถม เราทุกคนคงมีชุดความคิดเดียวกัน ว่าถ้าจะปลูกพืชหว่านผลให้ได้ผลผลิตที่ปลอดภัยและดีต่อร่างกาย (อีกทั้งยังดีต่อสิ่งแวดล้อมด้วย) เด็ก ๆ จะต้องเลือกกาช้อยส์ปุ๋ยอินทรีย์จึงจะได้คะแนนเต็ม

ปุ๋ยอินทรีย์ 101 : รวมวิธีทำปุ๋ยปลอดภัยจากเศษอาหาร วัชพืช และแหล่งซื้อปุ๋ยดีทั่วไทย
ภาพ : แทนคุณ ออร์แกนิคฟาร์ม

พูดอีกก็ถูกอีก เพราะหากเปรียบเทียบกันแล้ว ปุ๋ยอินทรีย์ก็ดูจะมีท่าทีเป็นมิตรต่อผืนดิน ผืนน้ำ สิ่งแวดล้อม และสุขภาพของเรามากกว่าปุ๋ยเคมีเป็นไหน ๆ เพราะเจ้าปุ๋ยอินทรีย์ที่ว่านี้เป็นสารประกอบที่ได้จากสิ่งมีชีวิตตามธรรมชาติ อย่างพืช สัตว์ และจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ต่อหน้าดิน ตรงกันข้ามกับปุ๋ยเคมีที่ถึงแม้จะมีธาตุอาหารสูงและให้ผลเร็วทันใจกว่าปุ๋ยอินทรีย์หลายสิบเท่า แต่ล้วนมีที่มาจากกระบวนสังเคราะห์ในอุตสาหกรรม หากใช้หว่านพรวนลงหน้าดินต่อเนื่องเป็นเวลานาน ก็อาจส่งผลร้ายทั้งต่อระบบนิเวศต้นทางและผู้บริโภคปลายทางอย่างเรา ๆ ได้

การทำเกษตรกรรมเชิงนิเวศจึงถือเป็นตัวเลือกใหม่ทั้งสำหรับเหล่าเกษตรกรและผู้บริโภคหัวใจสีเขียว ที่นอกจากจะได้อาหารปลอดภัยเป็นเป้าหมายปลายทางแล้ว กระบวนวิธีเหล่านี้ยังช่วยพยุงความสมดุลและวงจรของสิ่งมีชีวิตใต้ผืนดินให้เป็นส่วนหนึ่งของระบบเกษตรกรรม พึ่งพาปัจจัยภายนอกให้น้อย และคอยอุ้มชูให้เหล่าต้นไม้ใบหญ้าได้เติบโตตามธรรมชาติ ปราศจากการเร่งเร้าจากสารเคมีและสารเจือปนอื่น ๆ ที่เกินความจำเป็น 

ปุ๋ยอินทรีย์ 101 : รวมวิธีทำปุ๋ยปลอดภัยจากเศษอาหาร วัชพืช และแหล่งซื้อปุ๋ยดีทั่วไทย
ภาพ : แทนคุณ ออร์แกนิคฟาร์ม

เมื่อใช้ปุ๋ยอินทรีย์ที่มีที่มาจากวัตถุดิบธรรมชาติหว่านลงดิน ก็ไม่น่าจะมีเรื่องให้ต้องกังวลใจ แต่เหตุไฉนยังมีสารเคมีเจือปนมาในปุ๋ยอินทรีย์ที่ว่าดีแสนดีนี้อยู่ได้กันนะ

แม้หน้าถุงจะแปะชื่อไว้ว่า ‘ปุ๋ยอินทรีย์’ แต่ก็ไม่ใช่ว่าจะมาจากวัตถุดิบอินทรีย์ไปเสียทั้งหมด ดังนั้น จะเลือกหยิบถุงปุ๋ยถุงใดมาใช้ ก็อาจต้องระวังให้ดีว่ามีต้นตอจากธรรมชาติจริงหรือมั่ว ชัวร์หรือไม่ คราวนี้ตามไปดูกันว่ามีส่วนผสมใดบ้างที่อาจแอบแฝงปะปนมาในถุงปุ๋ยอินทรีย์ แต่กลับไม่ได้เป็นวัตถุดิบอินทรีย์ตามคำกล่าวอ้าง เมื่อถึงคราวอ่านฉลากเลือกซื้อถุงปุ๋ยกันครั้งหน้า จะได้จับตาเฝ้าสังเกตกันให้ดี

ปุ๋ยอินทรีย์ที่อาจไม่อินทรีย์สมชื่อ ได้แก่บรรดาปุ๋ยที่ใช้วัตถุดิบที่ไม่ได้ผ่านการบ่มหมักจนเป็นปุ๋ย เช่น ขี้ไก่ตากแห้ง ขี้วัวตากแห้ง เพราะส่วนผสมเหล่านี้อาจมีเชื้อราตัวร้ายปะปน ที่คอยจ้องจะเข้าไปแย่งธาตุไนโตรเจนจากพืชและทำให้พืชมีอาการใบเหลืองเป็นผลพวงตามมา หรือปุ๋ยที่ทำจากโดโลไมท์ (แร่หิน) ผสมแม่ปุ๋ย หรือผสมดิน ซึ่งถ้าหากลองสัมผัสดูก็จะรู้ได้อย่างคร่าว ๆ ว่า ปุ๋ยอินทรีย์ในชายคาเรือนเรามีคุณภาพหรือไม่ เพราะหากเป็นปุ๋ยดีมีมาตรฐาน จะต้องให้สัมผัสลื่นมือ ไม่จับตัวกันเป็นก้อนแข็ง ไม่แตกยุ่ย และปุ๋ยไม่แยกตัวเป็นชั้นกัน

อีกหนึ่งวิธีง่าย ๆ ในการจับสังเกต คือการดูตัวเลขบอกปริมาณส่วนผสมต่าง ๆ ที่ปรากฏอยู่บนหีบห่อของเจ้าปุ๋ยอินทรีย์ เนื่องจากปุ๋ยบางชนิดอาจใช้วัตถุดิบคุณภาพต่ำ ทำให้มีธาตุอาหารและปริมาณอินทรีย์วัตถุ (Organic Matter) ต่ำกว่า 20 เปอร์เซ็นต์ตามเกณฑ์มาตรฐาน ทางด้านปริมาณไนโตรเจน จะต้องไม่ต่ำกว่า 1 เปอร์เซ็นต์ของน้ำหนัก (หรือ 0.5 เปอร์เซ็นต์หากเป็นปุ๋ยอินทรีย์แบบน้ำ) ส่วนปริมาณฟอสเฟตและโพแทสเซียม มีเกณฑ์ตัดสินเท่ากันคือจะต้องไม่ต่ำกว่า 0.5 เปอร์เซ็นต์ ที่สำคัญ อย่าลืมดูเรื่องปริมาณความชื้นด้วย เพราะปุ๋ยอินทรีย์ที่ได้มาตรฐานจะต้องมีปริมาณความชื้นไม่เกิน 30 เปอร์เซ็นต์ของน้ำหนักเช่นกัน

ปุ๋ยอินทรีย์ 101 : รวมวิธีทำปุ๋ยปลอดภัยจากเศษอาหาร วัชพืช และแหล่งซื้อปุ๋ยดีทั่วไทย
ภาพ : Uncleree farm

หากจะให้ดีและมั่นใจว่าปุ๋ยที่ใช้นั้นปลอดภัย มนุษย์อินทรีย์ฉบับนี้จึงได้รวบรวมทริคและเคล็ดลับดี ๆ เกี่ยวกับวิธีการหมักปุ๋ยและเตรียมดินฉบับโฮมเมดในแบบต่าง ๆ ที่คุณผู้อ่านนำไปทำตามกันได้แบบสบาย ๆ จะหยิบมาใช้คราวใดก็หายห่วงว่าปลอดภัยไร้สาร ไม่ต้องคอยอ่านฉลากตอนซื้อกันให้ปวดตา

มาเริ่มกันที่ วิธีทำปุ๋ยอย่างง่ายจากเศษอาหารในครัวเรือน เพราะในหนึ่งวัน ชายคาเรือนแต่ละหลังต้องมีเศษอาหารเหลือทิ้งลงถุงขยะกันอยู่แล้ว มากบ้างน้อยบ้างตามจำนวนผู้อยู่อาศัย แต่คงจะดีกว่ามากหากเศษอาหารเหล่านั้นถูกแปลงร่างกลายเป็นวัตถุดิบล้ำค่าสำหรับการหมักปุ๋ย ที่นอกจากจะลดปริมาณขยะและกลิ่นเน่าเหม็นแล้ว ยังเป็นผู้ช่วยให้ดอกไม้ต้นไม้รอบบ้านของเราผลิดอกออกผลได้ดีขึ้นด้วยนะ

สูตรหมักปุ๋ยอินทรีย์ที่เหล่ากูรูนักปลูกต่างแนะนำว่าง่ายแสนง่าย และยังทำให้ต้นพืชหลังบ้านโตวันโตคืนแบบไม่ต้องพึ่งสารเคมี แถมยังไม่มีปัญหาเชื้อรามาคอยกวนใจ เพียงนำเศษอาหารเหลือทิ้งจากก้นครัวมาคลุกผสมเข้ากับดินใบก้ามปูหรือดินจืด ๆ จากกระถางใบเก่า จัดแจงหมกไว้ในกระสอบให้มิดชิด แล้วพักไว้ใต้ร่มไม้ประมาณ 1 เดือน เมื่อเปิดกระสอบมาก็จะได้เนื้อดินคุณภาพฉบับโฮมเมดที่อัดแน่นไปด้วยสารอาหารและคุณประโยชน์จากธรรมชาติของแท้ จะนำไปเทลงกระถางสำหรับหว่านเมล็ด ย้ายกล้า หรือขยายพันธุ์พืชก็ตามสะดวก รับรองว่าไม่ต้องพึ่งตัวช่วยอื่นใด แค่รดน้ำตามก็เอาอยู่

ปุ๋ยอินทรีย์ 101 : รวมวิธีทำปุ๋ยปลอดภัยจากเศษอาหาร วัชพืช และแหล่งซื้อปุ๋ยดีทั่วไทย
ภาพ : ห้องเรียนปุ๋ยหมักแบบไม่พลิกกอง แม่โจ้

อีกหนึ่งวิธีง่าย ๆ ในการเพิ่มมูลค่าเศษขยะอย่างใบไม้แห้งรอบบ้านให้กลายเป็นแหล่งอาหารชั้นเลิศแก่เหล่าแปลงผักกระถางพืช อีกทั้งยังช่วยลดปัญหาการเผาเศษใบไม้แล้วกลายเป็นมลพิษลอยฟุ้งอยู่ในอากาศ เพียงนำใบไม้แห้ง เศษพืช เศษอาหาร ขี้วัว และน้ำสะอาด ผสมเข้ากันแล้วทำเป็นกองสามเหลี่ยม กองตาข่าย หรือขยำทุกวันในกะละมัง จากนั้นอดใจรอทิ้งไว้สัก 2 เดือน โดยระหว่างนี้ให้หมั่นมารดน้ำทุกวันเช้าเย็น และเจาะรูถ่ายน้ำออกทุก ๆ 10 วัน หากเปิดออกดูแล้วพบว่ามีเพื่อนบ้านอย่างเจ้าไส้เดือน กิ้งกือ ตัวด้วง หรือหนอนขาวอวบอ้วนแวะมาทักทายก็ไม่ต้องตกใจ นั่นเป็นสัญญาณอันดีที่บอกว่าปุ๋ยของเรานั้นเป็นอันใช้ได้ แถมเจ้าสัตว์ตัวเล็กตัวน้อยเหล่านี้ยังช่วยย่อยเศษใบไม้ใบหญ้าให้สลายร่างกลายเป็นปุ๋ยได้ดียิ่งขึ้นอีกด้วย เพียงแต่เวลาจะนำไปใช้ ให้ร่อนเอาเฉพาะตัวปุ๋ยและกากใบ้ไม้ไปใช้เท่านั้นพอ

ปุ๋ยหมักแบบเนื้อผ่านไป ถึงคราวปุ๋ยหมักแบบน้ำ หรือที่เรารู้จักกันดีในนาม ‘น้ำหมักชีวภาพกันบ้าง เจ้าน้ำหมักชีวภาพที่ว่านี้ แท้จริงแล้วคือเทคนิควิธีการบ่มน้ำหวานจากพืชผักและผลไม้ ให้แปรสภาพไปกลายเป็นน้ำหมักที่มีประโยชน์ต่อพืช สัตว์ และสิ่งแวดล้อม นำไปใช้ประโยชน์ในด้านการปลูกพืชผักทุกชนิด รวมถึงด้านการประมง เลี้ยงสัตว์ เพาะเห็ด และการรักษาสิ่งแวดล้อม

ความดีงามอยู่ที่เจ้าน้ำหมักสีน้ำตาลอมแดงเหล่านี้จะช่วยปรับสภาพดิน น้ำ และอากาศให้ดีขึ้น รักษาสภาพกรด-ด่างให้สมดุล อีกทั้งยังเพิ่มประสิทธิภาพในกระบวนการหมักและการย่อยสลายในขั้นตอนการทำปุ๋ยได้อีกด้วย

แต่น้ำหมักชีวภาพที่วางขายกันอยู่ตามท้องตลาด บรรดาพ่อค้าแม่ค้าส่วนมากต่างบรรจุใส่ขวดปิดฝากันแน่นสนิท จนจุลินทรีย์มีชีวิตข้างในตายราบเป็นหน้ากลอง จึงไม่ต้องสงสัยว่าเหตุใดจึงใช้งานไม่ได้ผลตามที่โฆษณาไว้ หากจะให้มั่นใจว่าดีและมีจุลินทรีย์เหลืออยู่ให้ต้นพืชของเรา ลองเอาสูตรน้ำหมักชีวภาพที่เรารวบรวมไว้ด้านล่างนี้ไปทำตามกันดู รับรองว่าหมักง่ายได้ผล ไม่ต้องเสี่ยงไปวิ่งซื้อหาจากเจ้าไหนให้เสียอารมณ์

อย่าเพิ่งคิดว่าจะการทำน้ำหมักชีวภาพจะยุ่งยากเกินกำลัง เพราะเครื่องปรุงคู่ครัวเพื่อนคู่เรือนอย่างน้ำตาลนั้น เอามาปรับใช้เป็นวัตถุดิบในการทำน้ำหมักชีวภาพได้อย่างเห็นผล เพียงนำน้ำตาลทรายแดงมาผสมเข้ากับผักหรือผลไม้ในอัตราส่วน 1 : 1 จากนั้นเติมน้ำให้ท่วม คลุกเคล้าให้เข้ากันแล้วปิดฝาภาชนะด้วยผ้าขาวบาง ทิ้งไว้ประมาณ 15 วันก็เป็นอันใช้ได้ แต่หากรู้สึกว่าถังหมักส่งกลิ่นเหม็นเน่าขึ้นมาเมื่อไหร่ แนะนำให้เติมน้ำตาลเพิ่มลงไปจนกว่ากลิ่นเหม็นจะหมดไป เมื่อต้องการนำมาใช้ให้ตักมาเพียง 1 ช้อนชาและผสมเข้ากับน้ำสะอาดอีก 1 ลิตร

สูตรน้ำหมักชีวภาพยังไม่หมดแต่เพียงเท่านี้ เพราะเรายังมีทริคทำน้ำหมักชีวภาพรสจืด สำหรับใช้เป็นหัวเชื้อชั้นดี ในการผสมทำน้ำหมักเพื่อบำรุงดอกผลกันได้ต่อไป โดยคุณสมบัติของเจ้าน้ำหมักรสจืดไม่ได้จืดสมชื่ออย่างที่เราคาดคิด เพราะแท้จริงแล้วมันทำหน้าที่เป็นจุลินทรีย์ที่ทำให้เหล่าพืชผักในถังหมักของเราย่อยสลายได้ง่ายและไวกว่าเดิมหลายเท่า อีกทั้งยังมั่นใจได้ว่าไม่เป็นอันตรายต่อต้นพืช เพราะวัตถุดิบหลักที่ใช้ล้วนเป็นผักผลไม้ที่ไม่มีรสเปรี้ยวทั้งนั้น จึงทำให้หัวเชื้อน้ำหมักที่ได้มีคุณสมบัติเป็นกลาง ปราศจากกรด เหมาะแก่การหว่านพรวนลงหน้าดินเป็นอย่างยิ่ง

เพียงนำหน่อกล้วย ต้นกล้วย หรือผักบุ้ง (หรือผักรสจืดชนิดอื่น ๆ) ปริมาณ 3 ขีด ผสมเข้ากับน้ำตาล 1 ขีด และเติมน้ำสะอาดอีก 1 กิโลกรัม จากนั้นพักทิ้งไว้เป็นระยะเวลา 6 เดือน เราก็จะได้หัวเชื้อน้ำหมักชีวภาพไร้สารไร้กรดเอาไปใช้งานต่อได้อย่างสบายใจ โดยหากต้องการนำไปใช้บำรุงส่วนลำต้นให้งอกงามแข็งแรง เพียงนำหัวเชื้อที่ได้ ผสมเข้ากับเนื้อปลา น้ำตาล และน้ำสะอาด ในอัตราส่วน 1 : 3 : 1 : 10 แต่ถ้าหากอยากใช้สำหรับบำรุงดอกผล ก็มีขั้นตอนและสัดส่วนวัตถุดิบที่เหมือนกันทุกประการ เพียงแต่เปลี่ยนจากเนื้อปลาเป็นน้ำนม หรือผลไม้สีเหลืองจำพวกมะละกอ ขนุน หรือฟักทองเท่านั้นเอง เมื่อหมักเสร็จสมบูรณ์แล้ว เพียงตักน้ำหมักมา 1 ช้อนโต๊ะ ผสมเข้ากับน้ำ 1 บัวรดน้ำ ก็เป็นอันเสร็จสมบูรณ์พร้อมใช้งาน

น้ำหมักชีวภาพที่พร้อมใช้งาน จะมีสีน้ำตาลและส่งกลิ่นหอมหวานอมเปรี้ยว จะฉีดพ่นลงกระถาง หรือใช้เพิ่มธาตุอาหารในกองดินก็ตามสะดวก ส่วนใครที่เจอปัญหากองทัพแมลงกัดกินต้นพืช เพียงนำน้ำพริกแกงชนิดใดก็ได้ผสมน้ำแล้วพ่นลงไปในดินจาง ๆ เท่านี้ก็ปราบศัตรูตัวร้ายได้แบบไม่ต้องพึ่งสารเคมีแล้ว

จดทริควิธีหมักปุ๋ยฉบับโฮมเมดกันจนจุใจแล้ว คราวนี้ตามมาดูวิธีการเตรียมดินด้วยวัชพืชกันดูบ้าง เห็นต้นจิ๋ว ๆ อย่างนี้แต่แจ๋วไม่เบา หากนำมาใช้อย่างถูกวิธี จะรู้ได้ทันทีว่าเจ้าวัชพืชกระจิริดนี่แหละที่ช่วยฟื้นฟูหน้าดินได้อย่างชะงัด

ปุ๋ยอินทรีย์ 101 : รวมวิธีทำปุ๋ยปลอดภัยจากเศษอาหาร วัชพืช และแหล่งซื้อปุ๋ยดีทั่วไทย
ภาพ : แทนคุณ ออร์แกนิคฟาร์ม

  เพียงตัดซอยวัชพืชเป็นชิ้นเล็ก ๆ แล้วโรยไว้บริเวณหน้าดิน จากนั้นใช้ผ้าใบหรือวัสดุอื่น ๆ คลุมหน้าดินไว้เพื่อกันฝน กันแดด และกันน้ำระเหยออก บ่มทิ้งไว้นาน 1 เดือนก็จะได้กองดินเม็ดสวยเนื้อร่วนซุย เพราะเจ้าเศษพืชโรยหน้าพวกนี้ได้สลายตัวกลายเป็นฮิวมัสเปี่ยมคุณประโยชน์ นอกจากนี้ยังมีจุลินทรีย์ ไส้เดือน และสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ เป็นตัวช่วยทำให้ดินร่วนซุยและจับตัวเป็นเม็ดกลมเล็ก ๆ ได้ดีขึ้น เมื่อโครงสร้างดินดีอย่างนี้แล้ว จะปลูกพืชผลอะไรก็ขึ้นง่ายโตง่ายกว่าเดิมหลายเท่า

ปุ๋ยอินทรีย์ 101 : รวมวิธีทำปุ๋ยปลอดภัยจากเศษอาหาร วัชพืช และแหล่งซื้อปุ๋ยดีทั่วไทย
ภาพ : บ้านปันฝัน ปากช่อง

นอกจากวัชพืชแล้ว เจ้าพืชลอยน้ำในคลองหลังบ้านอย่าง ‘แหนแดง’ และไม้พุ่มดอกสวยอย่าง ‘ปอเทือง’ ก็ยังทำหน้าที่เป็นปุ๋ยพืชสดในการปลูกพืช ทำนาข้าว และทำเกษตรอินทรีย์ได้อย่างไม่น่าเชื่อ โดยใบของแหนแดงมีธาตุไนโตรเจนเป็นองค์ประกอบสูงถึง 4.6 เปอร์เซ็นต์ โดยจากการทดลองโดยกรมวิชาการเกษตร พบว่าหากหว่านแหนแดงลงไปในนาข้าว 1 ไร่ จะได้ผลผลิตเป็นแหนแดงอีกกว่า 3,000 กิโลกรัม ซึ่งเทียบเท่ากับการหว่านปุ๋ยยูเรีย 7 – 10 กิโลกรัม

คุ้ยคำตอบว่า ‘ปุ๋ยอินทรีย์’ ดีอย่างไร ทำได้อย่างไร และจะหาซื้อปุ๋ยปลอดภัยให้ต้นไม้ใบหญ้าของเราจากไหน
ภาพ : Hippocampus

ส่วนต้นปอเทือง เมื่อนำมาปลูกเป็นปุ๋ยพืชสดและไถกลบ จะช่วยเพิ่มแร่ธาตุและสารอาหารที่จำเป็นให้แก่หน้าดินได้ไม่ต่างกับการใช้ปุ๋ยเคมี โดยการปลูกปอเทือง 1 ไร่ เป็นเวลา 50 วันแล้วไถกลบ จะทำให้เนื้อดินได้รับสารอาหารเทียบเท่ากับการใส่ปุ๋ยยูเรีย สูตร 46-0-0 จำนวนถึง 15 กิโลกรัม แต่ถ้าหากไถกลบในช่วงที่ต้นปอเทืองออกดอกแล้วหรือมีอายุได้ 90 วัน จะเทียบเท่ากับการใส่ปุ๋ยเคมีสูตร 18-24-60 จำนวนถึง 20 กิโลกรัมเลยทีเดียว

ใครมีต้นปอเทือง แหนแดง หรือกองวัชพืชขึ้นขยายอาณาเขตอยู่หลังบ้าน ลองเอาไปทำตามแล้วมาแชร์ผลลัพธ์กันนะ

คุ้ยคำตอบว่า ‘ปุ๋ยอินทรีย์’ ดีอย่างไร ทำได้อย่างไร และจะหาซื้อปุ๋ยปลอดภัยให้ต้นไม้ใบหญ้าของเราจากไหน
ภาพ : Uncleree farm

สูตรปุ๋ยอินทรีย์ที่กล่าวมาทั้งหมดนี้ การันตีว่าเป็นมิตรต่อต้นพืช ผืนดิน และผู้ใช้อย่างเรา ๆ เป็นแน่ แต่อาจต้องแลกมาด้วยการอดใจรอกันเสียหน่อย เพราะกว่าที่บรรดาใบไม้ใบหญ้า และเศษพืชผักในกระถางหมักปุ๋ยจะย่อยสลายคลายตัวเป็นวัตถุอินทรีย์ที่ดีต่อสิ่งแวดล้อม พร้อมให้เราหว่านลงแปลงผักกระถางพืชได้นั้น ต้องอาศัยเวลาในการหมักบ่มและสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม คุณผู้อ่านท่านใดที่นำสูตรหมักปุ๋ยอินทรีย์ของเราไปทดลองทำตามที่บ้านกันแล้ว อดใจรอกันต่ออีกสักนิด อย่าเพิ่งรีบร้อนเปลี่ยนใจไปใช้ปุ๋ยเคมีกันก่อนเชียว เพราะถึงแม้จะให้ผลสัมฤทธิ์เร็วราวเสกได้ แต่ผลร้ายที่ตามมาจากการใช้ปุ๋ยเคมี เป็นหลักฐานชี้ชัดว่าเสียไม่คุ้มได้อย่างแน่นอน

แม้ความร้ายกาจของปุ๋ยเคมีจะเป็นที่รู้กันดีในแวดวงเกษตรกรรม แต่ยังคงทำคะแนนนำโด่งปุ๋ยอินทรีย์มาทุกยุคทุกสมัย ยึดครองตลาดปุ๋ยไปกว่า 90 เปอร์เซ็นต์ และรักษาแชมป์อันดับหนึ่งในแวดวงเกษตรกรรมมาอย่างยาวนาน โดยตลาดปุ๋ยเคมีในบ้านเรานั้นมีมูลค่าสูงถึงปีละกว่า 3 แสนล้านบาท แถมยังมีแนวโน้มเติบโตอย่างต่อเนื่องในช่วง 3 – 4 ปีที่ผ่านมา 

ตัวเลขมหาศาลเหล่านี้ ล้วนเป็นสัญญาณเตือนว่าผักสีเขียวสดน่ารับประทานที่เราเห็นกันจนชินตาตามเชลฟ์ในซูเปอร์มาร์เก็ต อาจปะปนไปด้วยเคมีตัวร้ายที่ส่งผลกระทบต่อระบบทางเดินอาหารและกลายเป็นสารก่อมะเร็งได้ หากบริโภคสะสมในปริมาณมาก

นอกจากนี้ การใช้ปุ๋ยเคมีต่อเนื่องเป็นเวลานาน อาจทำให้เนื้อดินจับตัวกันเป็นก้อน เป็นอุปสรรคต่อการดูดซับธาตุอาหารและน้ำของรากพืช จนทำให้ผลผลิตเติบโตช้าแคระแกรน ซ้ำร้าย ปุ๋ยเคมีบางชนิดอาจทำให้ดินเป็นกรดและเกิดสารพิษบริเวณรากพืช ส่งผลให้ความหลากหลายทางชีวภาพใต้ผืนดินถูกทำลายลงอย่างช้า ๆ ทั้งบรรดาแบคทีเรีย เชื้อรา จุลินทรีย์และเหล่าแมลงน้อยใหญ่ ที่คอยทำหน้าที่ย่อยสลายซากพืชซากสัตว์ หิน และแร่ธาตุให้กลายเป็นวัตถุอินทรีย์ซึ่งเป็นแหล่งอาหารชั้นดีของพืชในขั้นต่อไป จนวงจรห่วงโซ่อาหารและความสมดุลของระบบนิเวศในดินถูกเจือจางไปในที่สุด

คุ้ยคำตอบว่า ‘ปุ๋ยอินทรีย์’ ดีอย่างไร ทำได้อย่างไร และจะหาซื้อปุ๋ยปลอดภัยให้ต้นไม้ใบหญ้าของเราจากไหน
ภาพ : แทนคุณ ออร์แกนิคฟาร์ม

แม้ว่าปุ๋ยเคมีจะช่วยมอบความสะดวกและให้ผลลัพธ์ที่รวดเร็วจนต้องยกนิ้วให้ ไม่ต้องคอยทิ้งช่วงระยะบ่มหมักและเฝ้าประคบประหงมกว่าจะได้ปุ๋ยมาใช้ให้เสียเวลาเหมือนปุ๋ยอินทรีย์ แต่นั่นไม่ได้แปลว่าจะดีกว่าและปลอดภัยกว่าเสมอไป ผลร้ายภัยแฝงที่ติดพ่วงมากับความรวดเร็วทันใจ อาจหลงเหลือเจือปนอยู่ในหน้าดิน ต้นพืช และร่างกายของผู้บริโภคอย่างเรา ๆ นานกว่าที่คาดคิด

ในเมื่อปุ๋ยเคมี มีความสะดวกทันใจเป็นจุดขาย มนุษย์อินทรีย์อย่างเราจึงยอมไม่ได้ ขอปิดท้ายด้วยเวทีชิงแชมป์ด้วยรายนามร้านค้าที่พร้อมจัดจำหน่ายทั้งปุ๋ยอินทรีย์และเครื่องมือหมักปุ๋ยให้คุณถึงหน้าบ้าน รับรองว่ารวดเร็วทันใจไม่แพ้ใคร อีกทั้งยังไม่ทำลายสิ่งแวดล้อมและดีต่อผู้ใช้อีกต่างหาก ใครที่อยากได้ปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพเยี่ยมมาใช้โรยดินหว่านพืช แต่ไม่รู้จะจับต้นชนปลายจากตรงไหน เตรียมยกหูโทรศัพท์แล้วขอจับจองคนละชิ้นสองชิ้นกันได้เลย

ปุ๋ยอินทรีย์ ห้องเรียนปุ๋ยหมักแบบไม่พลิกกอง แม่โจ้

คุ้ยคำตอบว่า ‘ปุ๋ยอินทรีย์’ ดีอย่างไร ทำได้อย่างไร และจะหาซื้อปุ๋ยปลอดภัยให้ต้นไม้ใบหญ้าของเราจากไหน
ภาพ : ห้องเรียนปุ๋ยหมักแบบไม่พลิกกอง แม่โจ้

ที่นี่เขาโดดเด่นกว่าใครด้วยนวัตกรรมเก๋ไก๋ ‘วิศวกรรมแม่โจ้1’ ในการผลิตปุ๋ยอินทรีย์จากเศษพืชและมูลสัตว์เพียงสองชนิด ที่ไม่ต้องอาศัยการพลิกกลับกอง ทำให้ได้ปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพดี นุ่ม เบา ไร้กลิ่นมาใช้ในเวลาเพียง 60 วัน ที่สำคัญไม่ส่งผลกระทบใด ๆ ต่อสิ่งแวดล้อม เพียงนำปุ๋ย 1 ช้อนชาผสมเข้ากับน้ำ 1 ลิตร ก็นำไปใช้งานได้ตามสะดวก นอกจากนี้ยังมีวัตถุดิบอินทรีย์ให้เลือกช้อปกันอีกหลากหลาย ทั้งดินปลูกหมักใบก้ามปู ดินเพาะกล้า ถ่านชีวภาพช่วยปรับสภาพดิน ขี้หมูหมักไบโอแก๊ส มูลไส้เดือน ผักตบชวา และดอกจอกชีวภาพบดละเอียด

Facebook : ห้องเรียนปุ๋ยหมักแบบไม่พลิกกอง แม่โจ้

แทนคุณ ออร์แกนิคฟาร์ม

คุ้ยคำตอบว่า ‘ปุ๋ยอินทรีย์’ ดีอย่างไร ทำได้อย่างไร และจะหาซื้อปุ๋ยปลอดภัยให้ต้นไม้ใบหญ้าของเราจากไหน
ภาพ : แทนคุณ ออร์แกนิคฟาร์ม

ขึ้นชื่อว่าปุ๋ยอินทรีย์จากแทนคุณฟาร์ม แน่นอนว่าต้องทำจากมูลไก่ที่เลี้ยงในระบบปศุสัตว์อินทรีย์ไร้ยาปฏิชีวนะ ผสมเข้ากับแกลบที่เป็นวัสดุรองพื้น และผ่านกระบวนการหมักตามธรรมชาตินานกว่า 60 วัน เพราะใช้จุลินทรีย์ธรรมชาติในการหมักบ่ม จึงทำให้ได้สารอาหารครบถ้วนที่พืชต้องการ ไร้ความเสี่ยงในการนำพาเชื้อแบคทีเรียดื้อยาไปสู่ระบบอาหารอื่น ๆ ใช้ได้ทั้งในระยะเตรียมแปลงก่อนไถพรวนในอัตราส่วน 1 กิโลกรัมต่อพื้นที่ 1 ตารางเมตร หรือจะใช้ในระยะปลูกพืชทุก ๆ 1 เดือน ด้วยอัตราส่วนครึ่งกิโลกรัมต่อพื้นที่ 1 ตารางเมตรก็ได้ทั้งนั้น

โทรศัพท์ : 08 7166 9177

Facebook : แทนคุณ ออร์แกนิคฟาร์ม

Line Official account : @tankhunorganicfarm

ฟาร์มลุงรีย์ (Uncleree farm)

คุ้ยคำตอบว่า ‘ปุ๋ยอินทรีย์’ ดีอย่างไร ทำได้อย่างไร และจะหาซื้อปุ๋ยปลอดภัยให้ต้นไม้ใบหญ้าของเราจากไหน
ภาพ : Uncleree farm

ปุ๋ยมูลไส้เดือนจากฟาร์มลุงรีย์ ผลิตจากอินทรีย์วัตถุปลอดภัยคุณภาพสูง เริ่มจากปล่อยให้เจ้าไส้เดือนตัวจ้อยได้ทำหน้าที่ย่อยสลายเศษผักผลไม้ มูลสัตว์ และใบไม้ใบหญ้าตามธรรมชาติ ลำเลียงสารอาหารผ่านลำตัวของไส้เดือนที่มีจุลินทรีย์กว่า 343 ชนิดอาศัยอยู่ และกลายเป็นมูลก้อนเล็ก ๆ ที่อัดแน่นไปด้วยธาตุอาหารที่ดีต่อดินและพืช ที่สำคัญยังมีฮอร์โมนและจุลินทรีย์ตัวสำคัญอีกมากมาย ช่วยปรับสมดุลหน้าดินและบำรุงพืชผล ใช้เพียง 1 ช้อนโต๊ะ ต่อต้นไม้ 1 ต้นในรอบ 1 สัปดาห์ ก็เป็นการบำรุงอาหารอันโอชาให้ต้นไม้ได้อย่างดีเยี่ยม นอกจากนี้ยังมีน้ำหมัก EM จากมูลไส้เดือนไว้คอยบริการจำหน่ายอีกด้วย

โทรศัพท์ : 06 1414 5242

Facebook : Uncleree farm

Line Official account : @unclereefarm

ปุ๋ยอินทรีย์ชีวภาพลพบุรี เทพวานร

คุ้ยคำตอบว่า ‘ปุ๋ยอินทรีย์’ ดีอย่างไร ทำได้อย่างไร และจะหาซื้อปุ๋ยปลอดภัยให้ต้นไม้ใบหญ้าของเราจากไหน
ภาพ : เทพวานร

ปุ๋ยอินทรีย์จากเทพวานร การันตีดีกรีว่าผ่านการรับรองจากกรมวิชาการเกษตร ว่าเป็นปัจจัยการผลิตที่ใช้ผลิตพืชตามมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ได้แบบตัวจริงเสียงจริง ช่วยเสริมการสังเคราะห์คลอโรฟิลล์ของต้นพืช ทำให้ใบเขียวนาน บำรุงรากให้แข็งแรง และยังช่วยปรับสภาพหน้าดินให้เหมาะกับการเจริญเติบโตของพืช แถมยังมีให้เลือกใช้กันถึง 2 สูตร ทั้งสูตรบำรุงเร่งการเจริญเติบโตของพืช และสูตรสำหรับใช้บำรุงดอกผล แนะนำว่าเมื่อนำไปใช้ ควรพรวนดินกลบและรดน้ำให้ชุ่มจึงจะได้ประสิทธิภาพสูงสุด

โทรศัพท์ : 08 1309 9619

Facebook : เทพวานร

​​ปุ๋ยชีวภาพสำหรับพืช องค์กรโมเดลเกษตรประยุกต์ พอ พบ สุข

นอกจากจะมีสินค้าขึ้นชื่ออย่างปุ๋ยชีวภาพหมักแห้งสูตรอินทรีย์ ที่ช่วยเพิ่มปริมาณอินทรีย์วัตถุ จุลินทรีย์ และความอุดมสมบูรณ์ให้กับหน้าดินอย่างปลอดภัยแล้ว ที่องค์กรโมเดลเกษตรประยุกต์ พอ พบ สุข ยังมีปุ๋ยน้ำหมักชีวภาพทั้งสองสูตรจัดจำหน่ายให้ครบจบในที่เดียว ทั้งปุ๋ยน้ำหมักชีวภาพรสจืดที่นำไปใช้เป็นสารตั้งต้นสำหรับการทำน้ำหมักสูตรต่าง ๆ ได้ อีกทั้งยังมีสรรพคุณช่วยบำรุงดินและบำบัดน้ำเสียได้ในตัว และปุ๋ยน้ำหมักชีวภาพสูตรนม อาหารเสริมชั้นเลิศที่ช่วยเสริมแคลเซียมและเพิ่มความแข็งแรงให้ต้นพืช ใครสนใจสินค้าชนิดใด ติดต่อไปได้ทันที ที่นี่เขาพร้อมจัดจำหน่ายให้ แถมยังยินดีแนะนำวิธีการใช้ให้อย่างละเอียดแบบไม่หวงวิชา

Facbook : พอ พบ สุข

ถังหมุนหมักง่าย ป้าตุ๋ย พร…พรรณไม้

คุ้ยคำตอบว่า ‘ปุ๋ยอินทรีย์’ ดีอย่างไร ทำได้อย่างไร และจะหาซื้อปุ๋ยปลอดภัยให้ต้นไม้ใบหญ้าของเราจากไหน
ภาพ : ตุ๋ย พรพรรณ

มั่นใจได้เลยว่าถังหมักปุ๋ยใบนี้มีวิธีใช้งานที่ง่ายแสนง่ายสมชื่อ การันตีโดยกูรูด้านอินทรีย์ไลฟ์อย่าง ป้าตุ๋ย พรพรรณ ที่อยากแนะนำให้เหล่านักปลูกทั้งมือใหม่และมือเก่าหาซื้อไว้ติดบ้านกันสักถัง เพราะเพียงแค่นำเศษอาหารใส่ลงในถังพร้อมกับวัสดุตั้งต้นที่มีแถมให้พร้อมสรรพ แล้วหมุนกล่อง 2 – 3 รอบ ระหว่างนี้ยังเติมเศษอาหารเพิ่มได้เรื่อย ๆ พักไว้เพียง 1 เดือนก็จะได้ปุ๋ยอินทรีย์สไตล์โฮมเมดไปใช้โรยต้นไม้ได้อย่างสบายใจ นอกจากนี้ยังมีให้เลือกหลายไซส์หลายขนาด และป้าตุ๋ยยังยินดีให้คำปรึกษาตลอดระยะเวลาการใช้งาน พร้อมแนะวิธีการนำวัสดุปลูกไปใช้กับบรรดาต้นไม้ พืชผักสวนครัว ไม้ดอก ไม้ประดับ แบบฟรี ๆ ไม่มีจ่ายเพิ่ม

Facebook : ตุ๋ย พรพรรณ

ขอบคุณข้อมูลจาก 

อาจารย์วิฑูรย์ ปัญญากุล

พรพรรณ แววสิงห์งาม (ป้าตุ๋ย พร…พรรณไม้)

นคร ลิมปคุปตถาวร (เจ้าชายผัก)

Writer

นกอินทรีย์

เรื่องกินเรื่องใหญ่ ถ้าเลือกได้ขอปลอดภัยไว้ก่อน อยากรู้จักกัน แค่แบ่งของกินให้ อะไรก็ยอมได้ทุกอย่าง

มนุษย์อินทรีย์

ชีวิตวิถีเกษตรอินทรีย์ในสังคมไทย เราจะกิน อยู่ ใช้ ให้ดีต่อตัวเองและโลกได้อย่างไร

ติ๊ง! ได้เวลาเปิดเตากันแล้ว

มนุษย์อินทรีย์คราวนี้ เห็นทีจะถูกใจทั้งเหล่าสาวกขนมปังและสายทำครัว เพราะหลังจากที่คุณผู้อ่านทั้งหลายได้ไปตามรอย 15 ร้านขนมปังอินทรีย์จนอิ่มหนำ หลายท่านก็อาจเริ่มคันไม้คันมือ อยากลองหมักแป้งทำขนมปังกินเองดูบ้าง ว่าจะออกมาเข้าที รสชาติดีเหมือนไปซื้อกินตามร้านบ้างไหม 

เมื่อ 12 โรงเรียนทำขนมปัง อยากชวนคนทานให้หันมาใส่ใจสุขภาพ โดยเริ่มจากการอบปังทานเอง
ภาพ : PungCraft บ้านเรียนขนมปัง

มีหรือที่เราจะไม่รู้ใจ คราวนี้จึงขอยกรายนาม 12 โรงเรียนสอนทำขนมปังทั่วไทยมาบอกต่อกัน จะมือใหม่หรือมือฉมัง โรงเรียนเหล่านี้ก็ยินดีถ่ายทอดวิชาก้อนแป้งให้แบบไม่หวงวิชา

แต่ก่อนจะไปถึงตรงนั้น บางคนอาจเริ่มมีเสียงในใจค้านขึ้นว่า

‘ทำเองให้ยุ่งยากทำไม ซื้อเขาเอาไม่ง่ายกว่าหรือ’

เมื่อ 12 โรงเรียนทำขนมปัง อยากชวนคนทานให้หันมาใส่ใจสุขภาพ โดยเริ่มจากการอบปังทานเอง
ภาพ : Rainsdough

ถูกเผง! เพราะกว่าจะผ่านขั้นตอนนวด หมัก อบ ประคบประหงมให้ก้อนแป้งขึ้นฟู กระบวนการเหล่านี้ต้องใช้เวลาและความพยายามมากกว่าการเดินเข้าซูเปอร์มาร์เก็ตแล้วหยิบขนมปังสักโลฟใส่ตะกร้าหลายเท่า แต่ถึงจะซับซ้อนและยุ่งยากไม่เบา กูรูสายแป้งของเราก็ยังขอยืนยันว่าหากเลือกได้และมีเวลา การอบขนมปังทานเองก็อุ่นใจและปลอดภัยกว่าขนมปังซื้อสำเร็จ ด้วยเหตุผล (หลายประการ) ดังต่อไปนี้ 

ข้อแรก You are what you choose.

หากเราเลือกวัตถุดิบที่ดีและปลอดภัยในการทำ มีหรือที่ขนมปังก้อนนั้นจะใจร้ายกับเรา

เมื่อ 12 โรงเรียนทำขนมปัง อยากชวนคนทานให้หันมาใส่ใจสุขภาพ โดยเริ่มจากการอบปังทานเอง
ภาพ : Bread Books Bike & Beer

ขนมปังอุตสาหกรรมที่วางขายตามเชลฟ์นั้นสะดวกกว่าก็จริง แต่แน่นอนว่าความสะดวกสบายต้องแลกมาด้วยปัจจัยหลายอย่าง เพราะอย่างที่เคยเล่าไปในตอนก่อนหน้า ว่าข้าวสาลีสมัยใหม่เกิดการกลายพันธุ์และเจือปนสารอันตรายมากมาย ทั้งการเปลี่ยนแปลงพันธุกรรม การฉายรังสี การใช้ปุ๋ยเคมี ตลอดจนยาฆ่าแมลงต่าง ๆ ผลร้ายปลายทางคืออันตรายจากสารเหล่านี้กลับเข้ามาอยู่ในกระเพาะของเรา บางชนิดเป็นสารก่อมะเร็งและเป็นพิษภัยต่อการทำงานของฮอร์โมนในร่างกาย กลายเป็นว่ากินขนมปังหนึ่งก้อนแต่ได้โรคร้ายแถมมาเต็ม

เมื่อ 12 โรงเรียนทำขนมปัง อยากชวนคนทานให้หันมาใส่ใจสุขภาพ โดยเริ่มจากการอบปังทานเอง
ภาพ : Sunday

หากวันใดเกิดอยากทานขนมปังคุณภาพเยี่ยมและเป็นมิตรต่อร่างกายสักก้อน ชนิดที่ว่าใช้ยีสต์จากธรรมชาติ หมักจากแป้งสาลีอินทรีย์สายพันธุ์ไทยล้วน ๆ ไม่ผสมแป้งอื่นหรือสารปรุงแต่งอันตราย ที่สำคัญต้องปราศจากขั้นตอนหรือกระบวนการที่ไม่ทราบที่มาที่ไป การเฟ้นหาวัตถุดิบและลงมืออบขนมปังก้อนนั้นด้วยตัวเอง จึงจะดีและวางใจได้มากที่สุด 

ข้อสอง ท่องไว้ให้ขึ้นใจ ว่าขนมปังคืออาหารหมัก

เมื่อ 12 โรงเรียนทำขนมปัง อยากชวนคนทานให้หันมาใส่ใจสุขภาพ โดยเริ่มจากการอบปังทานเอง
ภาพจาก : PungCraft บ้านเรียนขนมปัง

นั่นหมายความว่า การทำขนมปังที่ถูกวิธีและดีต่อลำไส้ จะต้องมีระยะเวลามากพอในการหมักก้อนโดวจ์ เพื่อให้เหล่าจุลินทรีย์ ยีสต์ หรือแบคทีเรีย ได้ทำหน้าที่เปลี่ยนน้ำตาลไปเป็นแอลกอฮอล์ (เอทานอล) และคาร์บอนไดออกไซด์ ขนมปังที่ได้จึงขึ้นฟู นุ่มหนึบ เนื้อเบา แต่รสชาติอร่อยเยี่ยมไม่เบา

เมื่อ 12 โรงเรียนทำขนมปัง อยากชวนคนทานให้หันมาใส่ใจสุขภาพ โดยเริ่มจากการอบปังทานเอง
ภาพ : Bread Books Bike & Beer

ดังนั้น การลงมือหมักแป้งเองอย่างใจเย็นจึงปลอดภัย เพราะอย่างน้อยก็มั่นใจได้ว่าก้อนแป้งเหล่านี้ดีต่อระบบย่อยและลำไส้มากกว่าขนมปังอุตสาหกรรมที่ต้องรีบร้อนยัดเข้าเตาอบอยู่หลายเท่า กินแล้วท้องไม่อืดเพราะมีจุลินทรีย์ฝ่ายดีทำหน้าที่ช่วยย่อย เกิดการสังเคราะห์กรดแลคติก กรดอะมิโน และเหล่าแร่ธาตุจำเป็นทั้งหลาย แถมปริมาณคาร์บและน้ำตาลก็ต่ำกว่ามาก ที่สำคัญ ในระหว่างทิ้งช่วงหมักที่ยาวนาน ยังช่วยลดปริมาณของกลูเตนในก้อนโดวจ์ให้เหลือน้อยลงได้อีกด้วย

ข้อสาม อร่อย สนุก ไม่รู้จบ

เมื่อ 12 โรงเรียนทำขนมปัง อยากชวนคนทานให้หันมาใส่ใจสุขภาพ โดยเริ่มจากการอบปังทานเอง
ภาพ : Sloafbake & else ขนมปัง Sourdough ส่งทั่วประเทศ

เหตุผลข้อนี้ดูจะเป็นผลพวงและผลพลอยได้จากข้อแรกอยู่เหมือนกัน เพราะการเลือกวัตถุดิบและวิธีทำได้เองตั้งแต่ขั้นตอนแรกจนเข้าเตาอบ นอกจากจะได้รสชาติขนมปังที่อร่อยไม่ซ้ำใคร เหล่า Baker ทั้งหลายยังได้ความสนุกตื่นตาตื่นใจเป็นของแถม 

ความสนุกที่ว่านี้ คือการได้เสาะหาแหล่งยีสต์ธรรมชาติจากของใกล้ตัว ใกล้ครัว และใกล้บ้าน เพื่อมาใช้ในการหมักก้อนโดวจ์ให้ขึ้นฟู เราทึ่งมาก เมื่อรู้ว่ายีสต์ธรรมชาตินั้นมีแหล่งต้นตอจากวัตถุดิบได้มากมาย ไม่ว่าจะเป็นยีสต์จากข้าว ผักผลไม้ ดอกไม้ มิโสะ หรือแม้แต่กิมจิ โดยแต่ละชนิดก็มีรสชาติและเนื้อสัมผัสที่เป็นเอกลักษณ์ไม่ซ้ำใคร แถมเหล่า Baker ยังยืนยันว่าแม้ยีสต์ผงสำเร็จรูปจะทำให้ขนมปังขึ้นฟูได้เหมือนกัน แต่ก็ยังเลียนแบบความหนึบหนับที่เราจะได้จากยีสต์ธรรมชาติเท่านั้นไม่ได้ หากคราวนี้ลองใช้ยีสต์ธรรมชาติจากข้าว รสชาติขนมปังก็จะออกมาหวานหอมนุ่มนิ่ม หรือหากเปลี่ยนเป็นใช้ยีสต์ธรรมชาติจากผลไม้ชนิดต่าง ๆ ก็จะได้ขนมปังกลิ่นฟรุตตี้ ไม่ต้องชิมก็รู้ว่ารสชาติเปรี้ยวอมหวานแน่นอน

เมื่อ 12 โรงเรียนทำขนมปัง อยากชวนคนทานให้หันมาใส่ใจสุขภาพ โดยเริ่มจากการอบปังทานเอง
ภาพ : Bread Books Bike & Beer

หมู-วิชญ์ เบญจกุศล และ น้อง-โสรัจ เบญจกุศล กูรูด้านขนมปังจาก Bread Books Bike & Beer เล่าให้เราฟังว่า พวกเขาเคยลงมือปลุกยีสต์จากลูกแป้งสาโท ขนมปังออกมาหวานหอมไปถึงหน้าปากซอย อีกชนิดที่ว่าแปลกแต่เราอยากชิมมาก คือขนมปังจากยีสต์กิมจิ เพราะทั้งสองบอกว่ารสชาติของมันเปรี้ยวสะใจและทรงพลังมากจริง ๆ

เมื่อ 12 โรงเรียนทำขนมปัง อยากชวนคนทานให้หันมาใส่ใจสุขภาพ โดยเริ่มจากการอบปังทานเอง
ภาพ : Bread Books Bike & Beer

แค่เปลี่ยนวัตถุดิบ ก็พลิกรสชาติให้ก้อนขนมปังได้แบบไม่น่าเชื่อ แต่สิ่งหนึ่งที่ยังคงที่คงวาไม่ว่าจะเลือกใช้วัตถุดิบชนิดใด คือคุณประโยชน์เต็ม ๆ ของยีสต์ธรรมชาติที่เหล่า Baker ต่างปลุกปั้นและลงมือเลี้ยงเองในห้องครัว เพราะยีสต์เหล่านี้จะมีเหล่าผองเพื่อนชาวยีสต์อีกหลากหลายสายพันธุ์มาอาศัยอยู่ร่วมกันในโหลหมัก แล้วแต่ว่าเหล่า Baker จะสรรหาวัตถุดิบชนิดใดมาใช้เป็นตัวตั้งต้น ที่สำคัญ แต่ละชนิดก็ล้วนมีข้อดีต่อร่างกายแตกต่างกันไปตามแหล่งต้นตอที่นำมาเพาะเลี้ยง 

ข้อสี่ หอมกรุ่นจากเตาแบบตัวจริงเสียงจริง

เมื่อ 12 โรงเรียนทำขนมปัง อยากชวนคนทานให้หันมาใส่ใจสุขภาพ โดยเริ่มจากการอบปังทานเอง
ภาพ : Sunday

หนึ่งในเหตุผลหลัก ที่ Baker ทั้งหลายต่างหลงรักในการทำขนมปังทานเอง คือ เจ้าก้อนแป้งหลังออกจากเตาอบ มักจะส่งกลิ่นหอมตลบให้ลอยฟุ้งไปทั่วบ้าน เห็นหน้าค่าตาก็รู้ทันทีว่าทั้งสดใหม่ กรอบนอก นุ่มใน ใครต่อใครที่รักในการอบขนมปังเอง ก็ต่างบอกเป็นเสียงเดียวกันว่า นี่คือความคุ้มค่าและรสชาติเฉพาะตัวที่จ่ายราคาเท่าไหร่ก็หาซื้อไม่ได้ ส่วนความน่ารักมากที่ชาวอบชนมปังจากเมืองเหนือเล่าให้เราฟัง คือวันไหนที่อากาศเริ่มหนาว พวกเขาก็มักจะเปิดเตาอบ ลงมือทำขนมปังเพื่อให้บ้านอบอุ่นขึ้นด้วย นอกจากจะหายหนาว ยังได้กินขนมปังอร่อย ๆ อีกด้วย น่าอิจฉาสุด ๆ ไปเลย

เมื่อมีวิชาขนมปังติดตัวและติดครัวไว้แล้ว หากอยากทานขนมปังอินทรีย์ที่ทั้งดีต่อใจและสุขภาพเมื่อไหร่ ก็ไม่ใช่เรื่องยาก กินเท่าไหร่ก็ทำเท่านั้น ไม่ต้องเหลือทิ้งเป็นขยะให้สิ่งแวดล้อมและไม่ต้องเก็บเข้าตู้เย็นให้เสียรสชาติ 

ข้อสุดท้าย ได้ช่วยอุดหนุนและเพิ่มคุณค่าให้วัตถุดิบอินทรีย์ของไทย

เมื่อ 12 โรงเรียนทำขนมปัง อยากชวนคนทานให้หันมาใส่ใจสุขภาพ โดยเริ่มจากการอบปังทานเอง
ภาพ : เฟื่องฟุ้ง

แน่นอนว่าขนมปัง ต้องตั้งต้นจากแป้งสาลี และแน่นอนว่าแป้งสาลีคุณภาพดี ก็ควรปลูกและเติบโตในพื้นที่ที่มีดิน น้ำ ลม และอากาศที่เหมาะกับการเจริญเติบโต ลองคิดดูเล่น ๆ ว่าใน 1 ปีเราบริโภคขนมปังและขนมตระกูลเบเกอรี่อื่น ๆ กันไปเท่าไหร่ นั่นคือราคาค่างวดก้อนใหญ่ที่เราต้องแจกจ่ายออกไปให้ต่างแดน 

หากนำข้าวสาลีเมืองนอกมาหว่านไถเพาะปลูกในไทย ก็อาจไม่สัมฤทธิ์ผลมากมาย เพราะกว่าจะแตกรวงชูช่อออกมาได้ คงต้องพึ่งพาสารกระตุ้นกันยกใหญ่ เนื่องจากสภาพดินฟ้าอากาศบ้านเราดูท่าจะไม่เอื้ออำนวยกับข้าวเมืองนอกเท่าใดนัก แต่น้อยคนจะรู้ว่าปัจจุบันนี้เรามีแป้งข้าวสาลีพันธุ์ไทย ที่ปลูกและเติบโตได้ดีในบ้านเราแบบไม่ต้องพึ่งสารเคมี ลดภาระการนำเข้าวัตถุดิบจากต่างประเทศไปได้แบบมหาศาล นอกจากนี้ยังมีวัตถุดิบทำครัวสายพันธุ์ไทยอีกหลายชนิดที่คุณภาพดีไม่แพ้ของนำเข้า ทั้งเหล่าไส้กรอก ชีส เนย ถั่ว รวมไปถึงพืชผักชนิดต่าง ๆ เหลือเพียงเหล่านักชิมนักปรุงในบ้านเราลองเปิดใจ แล้วหันมาใช้วัตถุดิบในประเทศกันดูบ้าง

เมื่อ 12 โรงเรียนทำขนมปัง อยากชวนคนทานให้หันมาใส่ใจสุขภาพ โดยเริ่มจากการอบปังทานเอง
ภาพ : PungCraft บ้านเรียนขนมปัง

อย่างการอบขนมปังสัก 1 ก้อน หากเราเลือกใช้วัตถุดิบที่ปลูกในไทยและปลูกโดยเกษตรกรไทย รับรองว่าทั้งคุณภาพและความอร่อย ก็สู้ขนมปังที่อบจากวัตถุดิบนำเข้าได้ไม่แพ้กัน ที่สำคัญ ยังได้ช่วยชุบชูใจให้เหล่าเกษตรกรในประเทศมีแรงสร้างผลผลิตสดใหม่ให้เราต่อไปอีกนาน ๆ 

เราคิดว่าเหตุผลทุกประการที่กล่าวมา มีน้ำหนักมากพอในการชักชวนให้คุณผู้อ่านทั้งหลาย หันหน้าเข้าครัวลองอบขนมปังกันดูสักครั้ง 

เมื่อ 12 โรงเรียนทำขนมปัง อยากชวนคนทานให้หันมาใส่ใจสุขภาพ โดยเริ่มจากการอบปังทานเอง
ภาพ : เฟื่องฟุ้ง

แต่ในฐานะที่เคยทำขนมปัง (พลาด) มาก่อน เราทราบดีว่าการมีครูมืออาชีพคอยเทรนให้อย่างใกล้ชิด เป็นเรื่องที่ดีและเหมาะกับนักเรียนขนมปังมือใหม่เป็นอย่างยิ่ง คราวนี้เราจึงรวบรวมโรงเรียนสอนทำขนมปังทั้ง 12 เจ้ามาให้แบบจุใจ ใครอยู่ใกล้ไกลที่ไหน รีบปักหมุดจองคอร์ส แล้วตามไปฝึกปรือฝีมือกันได้เลย จะลงคอร์สแบบ Beginner เริ่มหัดเรียน หรือจะฝึกจนเป็นเซียนขนมปังก็ตามสะดวก

01
Bread Books Bike & Beer

ที่ตั้ง : 91/600 ถนนพระราม 2 ซอย 69 แยก 2 แขวงแสมดำ เขตบางขุนเทียน กรุงเทพฯ (แผนที่)

Facebook : Bread Books Bike & Beer

Instagram : breadbooksbikeandbeer

โทรศัพท์ : 08 9455 4253, 08 6778 2332

หากพูดถึงโรงเรียนทำขนมปัง หนึ่งในอันดับต้น ๆ ที่เราต้องนึกถึง คือ Bread Books Bike & Beer โรงเรียนสอนทำขนมปังโดยสองสามีภรรยาอย่าง หมู-วิชญ์ เบญจกุศล และ น้อง-โสรัจ เบญจกุศล ด้วยประสบการณ์ในสายงานก้อนแป้งนานกว่าสิบปี บวกกับความใจดีและเป็นกันเองเอามาก ๆ ทั้งสองจึงถูกยกให้เป็นกูรูแห่งวงการคาร์บและครอบครัวที่น่ารักของนักเรียนขนมปังทั้งหลายในเวลาเดียวกัน

Bread Books Bike & Beer
ภาพ : Bread Books Bike & Beer

แรกเริ่มเดิมที ชื่อของ Bread Books Bike & Beer คือโรงอบขนมปังขนาดย่อมที่อบขายทั้งแบบปลีกและส่ง ขนมปังทั้งหมดจากที่นี่เป็นขนมปังไร้สาร ปั้นปรุงด้วยวัตถุดิบจากวิถีเกษตรอินทรีย์ จนได้ขยับขยายชายคามาเป็นโรงเรียนขนมปังที่มีลูกศิษย์หลั่งไหลมาฝากตัวอยู่ไม่ขาดสาย โดยหมูและน้องย้ำอยู่เสมอว่า แป้งและการหมักคือหัวใจหลักของการทำขนมปัง หากเลือกใช้แป้งที่ดีและหมักอย่างถูกวิธี ก็จะได้ขนมปังมีคุณภาพและอร่อยล้ำแบบไม่ต้องสงสัย

คอร์สที่เปิดสอนอยู่ตอนนี้มีหลายระดับเรียงตามความยากง่าย เริ่มตั้งแต่ Basic Bread for Beginner สำหรับมือใหม่หัดอบ ต่อไปคือ Advanced Bread Baking คอร์สยอดนิยม เพราะคุณครูทั้งสองจะเปิดโอกาสให้นักเรียนคิดสูตรและออกแบบขนมปังได้ตามชอบใจ ไม่ว่าจะทำขนมปังแค่ 1 ก้อนหรือ 10,000 ก้อน รสชาติก็ออกมาคงที่ไม่มีเพี้ยน ไปจนถึงคอร์สที่ท้าทายขึ้นอย่าง Introduce to Classic Sourdough and Natural Yeast ส่วนคอร์สระดับเทิร์นโปรอย่าง Advanced Preferment Sourdough and Natural Yeast และ Sourdough Luxury Bread ทั้งสองก็วางแพลนจะเปิดสอนในอนาคตเช่นเดียวกัน

Bread Books Bike & Beer
ภาพ : Bread Books Bike & Beer

สำหรับหมูและน้อง หน้าที่ของช่างทำขนมปัง ไม่ใช่แค่การปั้นและอบก้อนแป้ง แต่ยังต้องทำให้ขนมปังเป็นขนมปังที่ดี กัดหนึ่งคำแล้วต้องอยากกินอีก เหล่านักเรียนเคยทำขนมปังแล้วแฮปปี้กันมาก จนถึงขั้นเต้นระบำกันในคลาสก็มี แค่นี้ก็พิสูจน์ได้แล้วว่ามวลความสุขอัดแน่นอยู่ในขนมปังทุกก้อนและบรรยากาศรอบตัวในโรงเรียนแห่งนี้จริง ๆ ใครอยากฝากตัวเป็นศิษย์ เพียงทักข้อความมาทางเพจ/ไอจีของร้าน หรือจะยกหูต่อสายตรงก็ได้เช่นกัน อาจารย์ทั้งสองพร้อมต้อนรับเฟรชชี่หน้าใหม่อยู่เสมอ

02
ขนมปังเปลี่ยนชีวิต

ที่ตั้ง : 46 ถนนกรุงเกษม แขวงบางขุนพรหม เขตพระนคร กรุงเทพฯ (แผนที่)

Facebook : ขนมปังเปลี่ยนชีวิต

Instagram : breadchange_life

โทรศัพท์ : 09 3610 6161 หรือ Line ID : @breadchangelife

โรงเรียนแห่งนี้สอนให้เราเข้าใจ ว่าขนมปัง 1 ก้อน เปลี่ยนชีวิตของคนคนหนึ่งได้ ต้องขอบคุณความกล้าบ้าบิ่นเมื่อ 6 ปีก่อน ของ โรส-วริศรา (ลี้ธีระกุล) มหากายี ที่ตั้งใจลุกขึ้นมารวมพลคนทำขนมปัง กระจายความรู้ในการทำขนมปังออกสู่สถานเลี้ยงเด็กกำพร้า เพื่อส่งมอบโอกาสและทักษะให้เด็ก ๆ ได้พกพาไว้อย่างภูมิใจและมั่นคง

ขนมปังเปลี่ยนชีวิต, breadchange_life
ภาพจาก : ขนมปังเปลี่ยนชีวิต

นอกเหนือจากคุณสมบัติที่ทั้งอร่อยและอิ่มท้อง ขนมปังของครูโรสยังทำหน้าที่เป็นครูชำนาญการ ฝึกฝนให้เหล่านักเรียนรู้จักอดทน ใจเย็น ช่างสังเกต มีวินัย และเคารพสิ่งมีชีวิตเล็ก ๆ ตรงหน้าในโหลหมัก โดยทุกวันนี้มีลูกศิษย์ของครูโรสจากบ้านเด็กกำพร้าที่ผันตัวมาเป็นครูขนมปัง ทำหน้าที่ส่งต่อความรู้ให้กับเด็กคนอื่น ๆ ได้มีทักษะติดตัว และทำขนมปังแจกให้กับผู้ที่ลำบากกว่า นั่นจึงเป็นที่มาว่าขนมปัง 1 ก้อน เปลี่ยนชีวิตของพวกเขาได้อย่างไร 

ส่วนอีกหนึ่งความประทับใจไม่รู้ลืมในคลาสขนมปัง คือการที่ลูกศิษย์คนหนึ่งได้รู้สึกใกล้ชิดกับพ่อที่เสียไปอีกครั้ง หลังจากได้ลองลงมือทำขนมปังแบบที่พ่อชอบทำบ่อย ๆ ได้กลิ่นยีสต์ก็เหมือนมีพ่อมาอยู่ใกล้ ๆ นักเรียนคนนี้ยังบอกอีกว่า ขอบคุณครูโรสที่ทำให้เขาได้เข้าใจพ่อและเข้าใจขนมปังที่พ่อรัก 

จากจุดเริ่มต้นเล็ก ๆ ในวันวาน ตอนนี้ความสำเร็จของขนมปังเปลี่ยนชีวิตผลิดอกบานสะพรั่ง คลาสเรียนขนมปังจากที่นี่มีให้เลือกหลากหลายตามใจผู้เรียน ที่ครูโรสแนะนำเป็นอย่างมาก คือ คลาส Fundamental​ of Basic​ Bread ที่ถึงแม้จะเป็นคลาส​เบสิก​ แต่ก็เป็นเบสิกที่สำคัญมากในการทำขนมปัง​ นักเรียนทุกคนจะได้เห็นภาพรวมเบื้องลึกทั้งหมดของก้อนแป้ง ตั้งแต่ความสัมพันธ์​ของวัตถุดิบ​ เทคนิคการนวดหลายระดับ การหมัก​ การขึ้นรูป​ และการอบ ก่อนที่จะไต่ระดับไปเป็นคอร์สที่ท้าทายขึ้นเรื่อย ๆ​

ขนมปังเปลี่ยนชีวิต, breadchange_life
ภาพจาก : ขนมปังเปลี่ยนชีวิต

นอกจากนี้ยังมีคลาส Pre-ferment คลาสทำพิซซ่า และคลาสทำครัวซองต์ไว้ให้เลือกจองกัน ใครใคร่เรียนแบบส่วนตัวเชิญ หรือใครใคร่หาเพื่อนใหม่ที่มีใจรักขนมปังเช่นกันก็เชิญเลือกคลาสแบบกลุ่ม แต่ไม่ว่าจะเลือกเรียนแบบไหน ครูโรสก็ยินดีจัดเต็มทักษะความรู้ให้ไม่มีเกี่ยง

03
เฟื่องฟุ้ง

ที่ตั้ง : 108/55 ถนนอนามัย ตำบลในเมือง เทศบาลนครขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น (แผนที่)

Facebook : เฟื่องฟุ้ง

อีเมล : [email protected]

โทรศัพท์ : 08 6614 5247 หรือ Line ID : @fuangfungbakery

เฟื่องฟุ้งช่วยเปลี่ยนเรื่องที่ฟังดูแสนยากเย็นอย่างการทำขนมปัง ให้กลายเป็นเรื่องที่แสนเรียบง่ายได้อย่างไม่น่าเชื่อ ขอเพียงมีเตาอบคู่ใจสักเครื่องที่บ้าน เช้าวันไหนตื่นมาอยากทานขนมปังโฮมเมดคุณภาพเยี่ยม ก็ลงมือทำได้เลยเดี๋ยวนั้น 

เฟื่องฟุ้ง, @fuangfungbakery
ภาพ : เฟื่องฟุ้ง

เพราะมีเสียงเว้าวอนจากลูกค้าขาประจำ ที่แวะมาอุดหนุนขนมปังโฮลวีตและขนมปังแป้งข้าวในตลาดเขียวขอนแก่น ว่าอยากเรียนรู้เรื่องการนำแป้งข้าวมาใช้อบขนมและอยากลองทำขนมปังทานเองดูบ้าง เฟื่อง-เฟื่องฟุ้ง ประสาทศิลป์ จึงจัดให้ตามคำขอ คลาสสอนทำสารพัดขนมปังที่เป็นมิตรต่อร่างกายและเอื้อประโยชน์ให้เกษตรกรรมท้องถิ่นจึงผุดขึ้นเรียงราย ณ โรงเรียนแห่งนี้ ทั้งคลาสขนมปังโฮมเมดเพื่อสุขภาพ คลาสขนมปังยีสต์ธรรมชาติ และคลาสเบเกอรี่ข้าวพื้นบ้าน ทุกรายการเน้นความเรียบง่าย ใช้มือนวดเองได้แบบไม่ง้อเครื่องทุ่นแรง เพื่อให้เหล่านักเรียนทั้งหลายจดสูตรนำไปทำตามกันได้ที่บ้าน 

มาตรฐานชี้วัดว่าคลาสเรียนประสบความสำเร็จหรือไม่ คือรอยยิ้มของเหล่านักเรียนที่กลับบ้านไปพร้อมขนมปังโฮมเมดถุงใหญ่ ส่วนของแถมที่ครูเฟื่องมอบให้ คือความภาคภูมิใจในตัวเอง และเธอยังมีความสุขมากที่ได้ทำให้เหล่าผู้บริโภคมีสิทธิ์เลือกทำและเลือกทานขนมปังที่ดีต่อร่างกาย ใช้วัตถุดิบและวิธีทำปลอดภัย กินเมื่อไหร่ก็สบายใจหายห่วง

เฟื่องฟุ้ง, @fuangfungbakery
ภาพ : เฟื่องฟุ้ง

ไม่ต้องกังวลว่าจะเรียนตามเพื่อนไม่ทัน เพราะครูเฟื่องยินดีสอนให้แบบตัวต่อตัว บางคลาสเป็นไซส์มินิ สอนไม่เกิน 2 ท่านต่อครั้งก็มี ใครอยากเติมทักษะการทำขนมปังแบบเข้าใจง่าย ทำง่าย กินง่าย แต่หยุดกินยาก ยกหูโทรศัพท์หรือทักข้อความหาครูเฟื่องทางหน้าเพจได้เลย

04
Pung Craft บ้านเรียนขนมปัง

ที่ตั้ง : 83 หมู่ 5 ตำบลตะแพน อำเภอศรีบรรพต จังหวัดพัทลุง (แผนที่)

Facebook : PungCraft บ้านเรียนขนมปัง

Instagram : pungcraft.bakery

โทรศัพท์ : 08 9962 4172 หรือ Line ID : armyaathome

เนื่องด้วยหน้าที่การงานที่คลุกคลีกับการอนุรักษ์ข้าวสายพันธุ์พื้นเมือง ญา-รัญญา นวลคง จึงตั้งโจทย์ขึ้นในใจว่า ทำอย่างไรจึงจะนำแป้งข้าวพื้นบ้านไปประยุกต์ใช้แบบร่วมสมัยได้บ้าง แต่ไม่นานเกินรอก็ได้คำตอบ เมื่อญานำอาหารที่ตนชื่นชอบอย่างขนมปัง มาจับรวมกับความตั้งใจที่อยากแบ่งปันเรื่องราวแป้งข้าวพื้นบ้านจากระบบเกษตรอินทรีย์

PungCraft บ้านเรียนขนมปัง
ภาพ : PungCraft บ้านเรียนขนมปัง

แม้จะมีทำเลที่ตั้งอยู่ไกลถึงแดนพัทลุง แต่ลูกศิษย์ทั่วสารทิศก็พร้อมใจเดินทางมาเรียนวิชาขนมปังจากครูญาจนหัวกระไดไม่แห้งตลอด 3 ปี ความดีงามอยู่ที่โรงเรียนแห่งนี้เลือกใช้แป้งข้าวพื้นเมืองมาอบ แถมยังใช้กรรมวิธีหมักยีสต์จากธรรมชาติ ทำให้ได้ขนมปังที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูง ดีต่อสุขภาพลำไส้ ที่สำคัญยังปราศจากการใช้แป้งสาลี ทำให้ไม่มีปัญหาจุกจิกเรื่องการแพ้กลูเตน

คลาสเรียนของ Pung Craft มีทั้งแบบออนไลน์และออนไซต์ ใครที่บ้านใกล้ก็แวะมาเรียนคลาสขนมปังแป้งข้าวกล้องยีสต์ธรรมชาติกับครูญาได้แบบตัวเป็น ๆ บอกเลยว่ายกถาดออกจากเตาเมื่อไหร่เป็นต้องอดใจไม่ไหว เพราะคลาสนี้จะทำให้เราได้ผสมทั้งพันธุ์ข้าวและธัญพืชสารพัดลงไปในก้อนขนมปัง หรือหากใครไม่สะดวกเดินทางมา ก็เรียนคลาสขนมปังกล้วยแป้งข้าวพื้นบ้านกับครูญาผ่านทางหน้าจอได้ เมนูนี้ก็หอมอร่อยถูกปากไม่แพ้กัน

PungCraft บ้านเรียนขนมปัง
ภาพ : PungCraft บ้านเรียนขนมปัง

นอกจากความรู้ด้านการทำขนมปัง สิ่งสำคัญที่ครูญาอยากส่งต่อให้บรรดาลูกศิษย์ คือคุณค่าและความอร่อยของข้าวไทยพื้นเมือง โดยครูญาเชื่อว่าขนมปังทุกก้อนจาก Pung Craft ทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมให้เกษตรกรในท้องถิ่นมีรายได้ และเป็นกำลังใจในการสร้างผลผลิตคุณภาพต่อไปอีกด้วย

05
Rush Lush

ที่ตั้ง : 50/8 ถนนบาลเมือง ตำบลธานี อำเภอเมืองสุโขทัย จังหวัดสุโขทัย (แผนที่)

Facebook : Rush Lush Craft Cafe

Instagram : rushlushcraftcafe

โทรศัพท์ : 08 6735 8135

จะอยู่ในเมือง กลางทะเล หรือบนภูเขา Rush Lush ก็สอนให้เราอบขนมปังกินเองได้ง่าย ๆ ไม่ว่าจะอยู่ที่ใดในโลก ขั้นกว่าของความไพรเวต คือที่นี่ไม่มีห้องเรียนทำขนมปังให้เข้ามาใช้บริการ เพราะ ครูรัตน์-สุรีรัตน์ กลิ่นขจร จะเดินทางไปสอนนักเรียนแบบตัวต่อตัวถึงห้องครัวในบ้าน 

Rush Lush Craft Cafe
ภาพ : Rush Lush Craft Cafe

เพราะทุกบ้านมีปัจจัยน้อยใหญ่แวดล้อมต่างกัน ทั้งเรื่องอุปกรณ์ อุณหภูมิ ความชื้น ตลอดจนประสบการณ์และความพร้อมของผู้ทำ ครูรัตน์จึงปิ๊งไอเดียว่าหากสอนโดยใช้สถานที่จริงและอุปกรณ์จริงที่นักเรียนแต่ละคนมีอยู่ในบ้าน น่าจะสัมฤทธิ์ผลและเห็นภาพชัดมากที่สุด เวิร์กชอปทำขนมปังช่ื่อน่ารักอย่าง ‘สุขกับสิ่งที่มี’ จึงได้ฤกษ์เปิดทำการมากว่า 1 ปีเต็ม โดยครูรัตน์เล่าว่า ‘สุข’ ที่ว่านี้ คือการทำให้ขนมปังสุกด้วยสิ่งที่มีในบ้าน และสุขใจในทุกครั้งที่ได้ทานฝีมือตัวเอง

ขนมปัง 1 ก้อนจาก Rush Lush ทำหน้าที่เป็นงานศิลปะชั้นเอก ช่วยถ่ายทอดคุณค่าของวัตถุดิบพื้นบ้านและเรื่องราวของชุมชนในแต่ละท้องถิ่น ครั้งหนึ่งครูรัตน์เคยเดินทางขึ้นดอยไปสาธิตวิธีการทำขนมปังโดยไม่ใช้ไฟฟ้าและเตาอบให้กับเด็ก ๆ ชาวปกาเกอะญอ จนทุกวันนี้มีเยาวชนที่ผันตัวมาเป็นนักพัฒนาชุมชน ช่วยสานต่อความดีงามของวัตถุดิบในชุมชนออกสู่ภายนอกได้อย่างเต็มภาคภูมิ ที่สำคัญ Rush Lush ยังเกื้อกูลชาวบ้านโดยการนำวัตถุดิบธรรมชาติจากชุมชนมาใช้อบขนมปังสดใหม่เสมอมา

Rush Lush Craft Cafe
ภาพ : Rush Lush Craft Cafe

เพียงทักข้อความผ่านทางหน้าเพจ ครูรัตน์ก็พร้อมตกลงวันเวลา มุ่งหน้าไปถ่ายทอดวิชาขนมปังให้ถึงในครัว หน้าที่ของเหล่านักเรียนมีเพียงตั้งตารอเปิดประตูบ้าน และจดสูตรขนมปังสุขภาพจากครูรัตน์กันให้ดี

06
Rain’s Dough

ที่ตั้ง : 141 ถนนสุขาภิบาล 5 ซอย 32 แยก 10 แขวงออเงิน เขตสายไหม กรุงเทพฯ (แผนที่)

Facebook : Rainsdough, ๑4๑ Social Enterprise

Instagram : rainsdough

โทรศัพท์ : 08 9036 6886

เมื่อหาซื้อขนมปังปลอดภัยตามสเปกที่ต้องการไม่ได้ ครูฝน-วริษา โทณะวณิก และ ครูแพท-กฤติยา ตระกูลทิวากร แห่ง Rain’s Dough จึงขอลงแรงนวดอบก้อนแป้งด้วยตัวเอง จากนั้นจึงส่งต่อวิชาแก่บรรดาสาวกสายแป้ง ให้ได้เข้าใจและเรียนรู้เรื่องราวของร่างกาย จุลินทรีย์ และอาหาร ผ่านการลงมือทำขนมปังซาวโดวจ์

Rainsdough,  ๑4๑ Social Enterprise
ภาพ : Rainsdough

หลักสูตรขนมปังของที่นี่ไม่ได้มีแค่เรื่องการหมักนวดเท่านั้น แต่ครูฝนและครูแพทยังเจาะลึกเนื้อหาถึงเรื่องอาหารและสุขภาพที่สัมพันธ์กับจุลินทรีย์ ตั้งแต่สายพันธุ์ข้าวสาลี การปลูก สี โม่ หมัก และอบแป้ง ไปจนถึงการรู้จักเลือกทานอย่างปลอดภัย เพราะทั้งสองเล่าว่า ทุกวันนี้ขนมปังเกรดคุณภาพแบบที่หลาย ๆ คนต้องการนั้นหาซื้อแทบไม่ได้ หากอยากได้ ต้องทำเอง และที่ Rain’s Dough ก็ยินดีสอนให้ทุกกระบวนขั้น

คลาสเรียนของที่นี่มีแค่คลาสเดียว นั่นคือ Our Hands on Sourdough แม้จะฉายเดี่ยวแต่ก็เจ๋งไม่เบา เพราะนอกจากจัดเต็มทักษะความรู้ในการทำซาวโดวจ์ให้แล้ว นักเรียนทุกคนในคลาสจะได้เข้าใจถึงความเชื่อมโยงในเรื่องอาหารและการกินของมนุษย์ กลับมาเชื่อมั่นในร่างกายและสองมือของตนเองในการทำอาหารปลอดภัยได้อย่างมีความสุข

Rainsdough,  ๑4๑ Social Enterprise
ภาพ : Rainsdough

นักเรียนของ Rain’s Dough กลับบ้านไปพร้อมสูตรอบซาวโดวจ์หอมกรุ่น กรอบนอก แน่นใน ไม่สร้างพิษภัยให้สุขภาพ ที่สำคัญยังหันมาสนใจและใส่ใจนิสัยการกินของตนเองมากขึ้น เมื่อได้รับอาหารดี ร่างกายและจิตใจก็พลอยยิ้มแย้มไปด้วย สิ่งนี้แหละที่ครูฝนและครูแพทภูมิใจในตัวนักเรียนมากที่สุด

07
Little Tree

ที่ตั้ง : 43 ตำบลบ้านใหม่ อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม (แผนที่)

Facebook : Whispering cafe

Instagram : artisansourdough_by_applefahey

โทรศัพท์ : 09 2429 4229

เราอาจรู้จัก Little Tree Garden ในนามร้านอาหารและคาเฟ่กลางสวน ณ เมืองสามพราน แต่น้อยคนจะรู้ว่า บ้านสวนน่ารักแห่งนี้ ยังมีมุมเล็ก ๆ ที่จัดพื้นที่ไว้สำหรับโรงเรียนขนมปัง อำนวยการสอนโดย เปิ้ล-ศิรินภา ริ้วบำรุง คุณครูมือฉมังที่พาเหล่าลูกศิษย์ตั้งแต่หนูน้อยวัยเตาะแตะไปจนถึงผู้ใหญ่วัยทำงาน เข้าครัวอบก้อนแป้งมาแล้วรุ่นต่อรุ่น

Whispering cafe
ภาพ : Whispering cafe

ก่อนจะหันหน้าเข้าวงการอบขนม ครูเปิ้ลคือแม่บ้านคนเก่ง ณ แดนอังกฤษ เมื่อต้องทำอาหารคาวหวานให้ลูก ๆ ทานอยู่ทุกวัน นั่นจึงเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้เธออยากอบขนมปังโฮมเมดปลอดภัยไว้ทานเอง เอกลักษณ์ของขนมปังฝีมือครูเปิ้ล คือความนุ่มละมุนและพองฟู เพราะเธอให้ความสำคัญกับการเพาะเลี้ยงยีสต์ธรรมชาติให้แข็งแรง ก้อนแป้งธรรมดาจึงอร่อยล้ำถึงขั้นมีลูกศิษย์อยากฝากตัว

สำหรับนักเรียนรุ่นเล็ก ครูเปิ้ลมีคลาสขนมปังจากยีสต์น้ำดอกไม้เตรียมไว้ให้ แม้จะเป็นคลาสของเด็ก แต่รับรองความสนุกไม่เล็กตามอายุ เพราะเหล่านักเรียนจะได้ออกตามหายีสต์ธรรมชาติจากดอกไม้ในสวน จากนั้นจะได้ลงมือหมักน้ำยีสต์และนำมาทำขนมปังโรลง่าย ๆ ใช้ทานคู่กับซุปก็เข้ากัน หรือประกบทำเป็นแซนด์วิชก็อร่อยไม่เบา นอกจากนี้ยังมีคลาสสอนทำซาวโดวจ์ฉบับเข้าใจง่ายสำหรับผู้ใหญ่ ใครเป็นแฟนตัวยงเมนูนี้ รีบทักข้อความหาครูเปิ้ลทางหน้าเพจหรือไลน์ของทางร้านได้เลย

Whispering cafe
ภาพ : Whispering cafe

ในขณะเฝ้ารอเตาอบร้องติ๊ง ครูเปิ้ลบอกกับนักเรียนเสมอว่า มากกว่าการได้กินก้อนขนมปังหอม ๆ คือการได้ฝึกฝนเรื่องการจัดสรรเวลา การวางระบบเล็ก ๆ ในห้องครัว และยังได้เรียนรู้ที่จะรับผิดชอบต่ออาหารและสุขภาพของคนรอบตัวอีกด้วย

08
Sunday

ที่ตั้ง : ถนนนวมินทร์ แขวงคลองกุ่ม เขตบึงกุ่ม กรุงเทพฯ (แผนที่)

Facebook : Sunday

Instagram : sundayisgood

โทรศัพท์ : 08 1644 3597 หรือ Line ID : @sundayisgood

ใครที่กำลังส่ายหน้า คิดว่าการอบขนมปังเองนั้นลำบากและยุ่งยากเกินไป เราอยากให้ลองลงคอร์สเรียนกับ ครูเพลง-ร่มฉัตร ขำศิริ แห่งโรงอบ Sunday ดูสักครั้ง เพราะเธอการันตีว่ามีแค่เตาอบ หม้อเหล็กหรือหม้อดินเผา และอ่างผสม 1 ใบ ก็ทำซาวโดวจ์ที่อร่อยมากเหมือนร้านดังที่บ้านได้แล้ว

ครูเพลง-ร่มฉัตร ขำศิริ แห่งโรงอบ Instagram : sundayisgood
ภาพ : Sunday

สูตรขนมปังของ Sunday มีความง่ายและแสนสบายเป็นจุดขาย เพราะครูเพลงตั้งใจไว้ว่าเมื่อจบคอร์สไป ลูกศิษย์ทุกคนต้องอบขนมปังกินเองได้ที่บ้าน ขั้นตอนและเทคนิคต่าง ๆ จึงทำผ่านมือและประสาทสัมผัสของร่างกาย ไม่ต้องอาศัยเครื่องตีหรืออุปกรณ์ทุ่นแรงใด ๆ ขนมปังก็ออกมานุ่มฟูน่าทานได้จากการนวดแป้ง สังเกต ดม และชิมของคนทำ นอกจากนั้นครูเพลงยังใช้วิธีเลี้ยงยีสต์ธรรมชาติอย่างง่าย เปิดโอกาสให้นักเรียนได้ลงมือทำเองทุกขั้นตอน

Sunday ไม่ได้มีแค่คลาสขนมปังเพียงอย่างเพียว เพราะนอกจากคลาสพื้นฐานอย่าง Basic Sourdough for Home Baker Class ที่สอนอบขนมปังแบบไม่ง้อเครื่องตีราคาแพงแล้ว ที่นี่ยังมีคลาส Sourdough Bagel สูตรผสมยีสต์ผง ความดีงามอยู่ตรงกระบวนการหมักแป้งที่เร็วขึ้น ได้กินเร็วขึ้น แต่ความอร่อยไม่ลดลง หรือใครสนใจคลาสทำอาหารอื่น ๆ อย่างคลาสสอนทำเส้นและซอสพาสต้า หรือ คลาสสอนทำไส้กรอกโฮมเมด ที่นี่ก็มีไว้บริการ

ครูเพลง-ร่มฉัตร ขำศิริ แห่งโรงอบ Instagram : sundayisgood
ภาพ : Sunday

ใครอยากฝากตัวเป็นศิษย์ ลงทะเบียนเรียนกับครูเพลงได้ทุกช่องทาง แต่บอกไว้ก่อนว่าที่นี่เขาเปิดเป็นคลาสเล็ก ๆ รับแค่ 2 – 4 คนเท่านั้น เห็นทีต้องรีบกันหน่อยนะ!

09
The Salee’s Table

ที่ตั้ง : 113/25 ซอยวัดอุโมงค์ ตำบลสุเทพ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ (แผนที่)

Facebook : The Salee’s Table

เมื่อแรกเริ่มเปิดร้านขนมปัง แก้ว-กมลา ธานีโต จึงได้ค้นพบความจริงที่น่าตกใจ ว่าความรู้ด้านวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับอาหารนั้นยังมีอยู่น้อยมากในประเทศของเรา แก้วจึงขอเพิ่มบทบาทจาก Baker อบขนมมืออาชีพ สู่การเป็นคุณครูที่อยากส่งต่อความรู้เรื่องขนมปัง ของหวาน และวิทยาศาสตร์ให้กับเหล่านักเรียนเพิ่มด้วยอีกทาง

The Salee's Table
ภาพ : The Salee’s Table

ใครที่คุ้นหูกับชื่อ Salee Bakehouse ก็ไม่ต้องสงสัย เพราะเดิมทีครูแก้วเปิดคลาสสอนทำขนมปังรวมกับครัวหลักของ Salee Bakehouse มานานกว่า 3 ปี แต่เมื่อเหล่าลูกศิษย์และภารกิจในโรงอบเพิ่มมากขึ้น ครูแก้วจึงขอย้ายห้องเรียนไปปักหมุดอยู่ที่เชียงใหม่ ซึ่งจะได้ฤกษ์ประเดิมสอนคลาสแรกอย่างเป็นทางการราว ๆ เดือนตุลาคมนี้ Salee’s Table จึงถือเป็นน้องสาวแท้ ๆ ที่เปิดตัวขึ้นเพื่อนักเรียนขนมปังตัวจริงเสียงจริง

คลาสขนมปังที่ครูแก้วลงมือสอนเอง ได้แก่ คลาสทำขนมปังและซาวโดวจ์พื้นฐาน อย่าง Bread: The Scientific Approaches และ Fundamental of Sourdough รับรองว่าเรียนแล้วไม่ต้องคืนครู ทุกสูตรกระบวนขั้นนำไปทำตามกันได้ที่บ้านอย่างแน่นอน หรือหากใครไม่ค่อยมีเวลา ก็ตามไปเรียนแบบ One Day Class ที่ครูแก้วสอนร่วมกับทางโรงเรียน Fully Baked Story ได้อีกด้วย 

The Salee's Table
ภาพ : The Salee’s Table

เมื่อจบคอร์ส บรรดาลูกศิษย์ต่างได้เรียนรู้ระบบความคิดและมองการทำอาหารเป็นวิทยาศาสตร์ได้อย่างเฉียบแหลม ส่วนครูแก้วเอง ก็ได้เติมไฟในการเป็นช่างและครูขนมปังจากเหล่านักเรียนที่แวะเวียนเข้ามาด้วยเช่นกัน เป็นการจ่ายค่าเทอมที่คุ้มค่าและอบอุ่นสุด ๆ เลยว่าไหม

10
สมหวังปังผัก

ที่ตั้ง : Belive Cooking Studio, 196 ซอยพหลโยธิน 69 แขวงอนุสาวรีย์ เขตบางเขน กรุงเทพฯ (แผนที่)

Facebook : สมหวังปังผัก

Instagram : somwangpungpuk

โทรศัพท์ : 09 5760 0474

ใครเป็นสายผักผลไม้ต้องถูกใจ เพราะขนมปังจากที่นี่มีส่วนผสมหลักมาจากผักสมชื่อ แถมยังสีสวย นุ่มเหนียวเคี้ยวอร่อย กระตุ้นต่อมน้ำลายให้ทำงานหนักมาก ทั้งหมดนี้ต้องยกความดีความชอบให้กับครูตุ๊กแหม่ม-จีรวัฒน์ รัตนกร ที่ขยันคิดขยันค้น จนพัฒนาสูตรขนมปังเพื่อสุขภาพจากผักผลไม้ได้สำเร็จ

 สมหวังปังผัก
ภาพ : สมหวังปังผัก

ด้วยใจรักและชื่นชอบในการทานขนมปัง ครูตุ๊กแหม่มจึงเริ่มเสาะหาสูตรทำขนมปังจากฟักทอง และทดลองปรับสูตรเรื่อยมาจนเข้าที่ ในที่สุดก็ได้ขยายชายคากลายเป็นโรงเรียนขนมปังสำหรับผู้ที่สนใจขนมปังเพื่อสุขภาพ ส่วนจุดขายที่ทำเอาเหล่านักเรียนต่างติดใจ คือการใช้ทั้งเนื้อและน้ำจากผักผลไม้ออร์แกนิกใส่ลงไปในก้อนขนมปังแบบไม่หวงของ ที่สำคัญครูตุ๊กแหม่มยังสอนวิธีการคำนวณออกแบบสูตรด้วยตัวเอง ใครอยากทำขนมปังแบบไหน รสชาติใด ก็เชิญได้ตามใจชอบ

ใครที่เป็นมือใหม่หัดอบ ขอแนะนำเป็นคลาสปูพื้นฐาน เพราะครูตุ๊กแหม่มเขาจัดเต็มเนื้อหาให้แบบเน้น ๆ อธิบายละเอียดทุกขั้นตอน เพื่อให้นำสูตรไปปรับใช้กับขนมปังได้อีกหลากหลายประเภท ส่วนใครที่เริ่มมีฝีมือ เชิญลองคลาสขนมปังผักสูตรเจ ความสนุกอยู่ที่การได้นำผักสดหลากหลายชนิดมาทำขนมปัง เน้นการคัดเลือกวัตถุดิบและสัดส่วนที่ดีต่อสุขภาพ

 สมหวังปังผัก
ภาพ : สมหวังปังผัก

คลาสเรียนของที่นี่มีทั้งแบบออนไลน์และเวิร์กชอป ใครสนใจแบบใดเชิญทักข้อความหาครูตุ๊กแหม่มได้โดยตรง แอบกระซิบบอกว่าราว ๆ เดือนกันยายน สมหวังปังผักก็เตรียมเปิดคลาสใหม่แกะกล่องอย่างคลาสขนมปังยีสต์ข้าวโคจิ ใครที่อยากลองเพาะเลี้ยงยีสต์ธรรมชาติ ห้ามพลาดด้วยประการทั้งปวง!

11
Cooking with Yao

ที่ตั้ง : ตำบลช่อแล อำเภอเมืองแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ (แผนที่)

Facebook : Cooking with Yao

เว็บไซต์ : www.cookingwithyao.com

โทรศัพท์ : 09 1852 1707

หากใครเข้าวงการอาหารสุขภาพ ไม่แปลกเลยที่จะเคยได้ยินชื่อของ เยา-เยาวดี ชูคง เพราะนอกจากจะควบตำแหน่งเป็นทั้งเชฟและเจ้าของร้านอาหารในจังหวัดเชียงใหม่ เธอยังเป็นนักขับเคลื่อนและสื่อสารด้านอาหารในเวลาเดียวกัน ส่วนสิ่งที่ทำให้สาวกสายแป้งอย่างเราดีใจมาก คือการได้รู้ว่า พี่เยาเปิดคลาสสอนทำขนมปังเพื่อสุขภาพกับเขาด้วย

Cooking with Yao
ภาพ : Cooking with Yao

เพราะเชื่อว่าอาหารที่ดี จะเป็นวิตามินเสริมให้ร่างกายมีพลัง พี่เยาจึงมุ่งมั่นสู่สายงานด้านอาหาร สุขภาพ และความยั่งยืนแบบสู้ไม่ถอย ซึ่งขนมปังก็เป็นหนึ่งในนั้น คอร์สที่พี่เยาภูมิใจนำเสนอ คือคอร์สสอนทำ Flat Bread หรือขนมปังแผ่นแบนที่เธอคิดสูตรและวิธีทำขึ้นมาเอง ผลลัพธ์คือขนมปังชนิดนี้ทำได้ง่ายและเร็วมาก (แค่มีกระทะ 1 ใบก็ทำได้แล้ว) ใช้ทานกับอาหารได้หลากหลาย จะทาเนย แยม หรือทานคู่กับแกงก็ย่อมได้ นอกจากนี้ยังมีคอร์สสอนทำ English Muffin และ Foccacia Bread ขนมปังสไตล์อิตาเลียนรสชาติเข้มข้น จะทานเดี่ยว ๆ ก็อร่อย ทานคู่กับซุปหรือสลัดก็เพลินมาก

จากประสบการณ์การสอนยาวนานกว่าสิบปี พี่เยาเล่าว่านักเรียนหลายคนเคยคิดว่าการทำขนมปังเป็นเรื่องยากและไกลตัว แต่พอได้ลงคอร์สเรียนที่เน้นทั้งเรื่องทฤษฎีและปฏิบัติจากที่นี่ ก็เปลี่ยนความคิดจากหน้าเป็นหลังมือ เมื่อลองเอาสูตรของพี่เยากลับไปดัดแปลง ผสมนู่นนิด เติมนี่หน่อย ขนมปังก็ยังอร่อยเหมือนเดิม เพิ่มเติมคือรสชาติที่หลากหลายและสนุกขึ้น

Cooking with Yao
ภาพ : Cooking with Yao

หากถามว่าบรรดาลูกศิษย์ต่างติดใจอะไร คำตอบคงเป็นวิธีการทำที่เน้นความเรียบง่าย ใช้วัตถุดิบที่หาได้ในท้องถิ่น เพราะพี่เยาเชื่อว่าไม่จำเป็นต้องเป็น Artisan Bread ขนมปังฝีมือเรา ๆ ก็อร่อยและมีคุณค่าได้เช่นกัน ส่วนวิธีการจองคอร์ส ติดตามได้ในทางเพจเฟซบุ๊ก Cooking with Yao หรือใครอยากมาเรียนกันเป็นกลุ่มเล็ก ๆ 2 – 3 คน ก็ทักข้อความหาพี่เยาได้โดยตรง 

12
Sloafbake & Else

ที่ตั้ง : 224/69 ซอยธารทิพย์ 3 ถนนศรีวรา แขวงพลับพลา เขตวังทองหลาง กรุงเทพฯ (แผนที่)

Facebook : Sloafbake & else ขนมปัง Sourdough ส่งทั่วประเทศ

Instagram : sloafbake

เว็บไซต์ : www.sloafbakeworkshop.com

โทรศัพท์ : 08 1452 8290 หรือ Line ID : @sloafbakeworkshop

ปิดท้ายด้วยโรงเรียนขนมปังตัวจริงเสียงจริงอย่าง Sloafbake ที่มี หนี่นี้-เรณุกา หุตานุวัตร เป็นเจ้าของและหัวหน้าทีมช่างอบขนมปัง นอกจากมีคอร์สสอนทำขนมปังทั้งแบบออนไลน์และออนไซต์ไว้คอยบริการ ที่ Sloafbake ยังพร้อมส่งและพร้อมเสิร์ฟขนมปังแสนอร่อยไปทั่วประเทศอีกด้วยนะ!

Sloafbake & else ขนมปัง Sourdough ส่งทั่วประเทศ
ภาพ : Sloafbake & else ขนมปัง Sourdough ส่งทั่วประเทศ

สาวกขนมปังอาจรู้จัก Sloafbake ในนามร้าน Sourdough Bakery ที่เปิดทำการมากว่า 4 ปี แต่เมื่อประจวบเหมาะพอดีที่ เชฟโบ-ดวงพร ทรงวิศวะ ชักชวนให้หนี่นี้ไปร่วมสอนทำขนมปังที่สตูดิโอ Bo.lan Education Program เธอจึงไม่รอช้า รีบคว้าอุปกรณ์และประสบการณ์ที่สั่งสมมานานใส่กระเป๋า รับบทครูขนมปังอย่างเต็มตัว หลักสูตรของครูหนี่นี้ให้ความสำคัญกับเรื่องทฤษฎีและ Sensory เล็ก ๆ น้อย ๆ อย่างการสังเกต ดมกลิ่น และสัมผัสก้อนโดวจ์ เพื่อให้นักเรียนเข้าถึงหัวใจของการทำซาวโดวจ์ขนานแท้

คอร์สเรียนของ Sloafbake มีทั้งคอร์สออนไลน์ระยะสั้น เพื่อการปูพื้นฐานและทำความรู้จักจักรวาลซาวโดวจ์ ที่สำคัญ ยังมีบริการจัดส่งอุปกรณ์ Starter Kit สำหรับเลี้ยงยีสต์ให้ฟรีแบบไม่ต้องหาซื้ออะไรเพิ่ม เมื่อเรียนจบก็ลงภาคปฏิบัติต่อได้ มีให้เลือกทั้งคอร์ส Country Sourdough ที่จะได้เรียนรู้การทำซาวโดวจ์รูปร่างต่าง ๆ กับครูหนี่นี้ ส่วนเชฟโบรับหน้าที่สอนทำอาหารที่ใช้ทานคู่กันอย่าง Homemade mayonnaise & Salsa และ Open sandwich 

คอร์สที่ครูหนี่นี้แนะนำเป็นพิเศษ คือคอร์ส Overnight Sourdough สอนทั้งการทำ Focaccia, Ciabatta, Olive Oil Soft Toast ที่สำคัญ เชฟโบยังมาช่วยสอนทำซุปที่กินกับขนมปัง 3 ตัวนี้แล้วอร่อยสุด ๆ คอร์สนี้เหมาะมากสำหรับใครที่ไม่มีเวลาและอุปกรณ์จำกัด เพราะใช้เวลาทำตอนกลางคืนแค่ 2 ชั่วโมง แล้วพาเจ้าก้อนโดวจ์เข้าไปนอนด้วยกันในห้องแอร์ ตื่นเช้ามาก็พร้อมอบกินร้อน ๆ (แถมอร่อยมาก) 

Sloafbake & else ขนมปัง Sourdough ส่งทั่วประเทศ
ภาพ : Sloafbake & else ขนมปัง Sourdough ส่งทั่วประเทศ

หากสนใจอยากตามไปเรียนกับครูหนี่นี้ เข้าไปดูรายละเอียดทั้งหมดได้ที่เว็บไซต์ หรือใครอยากพูดคุยสอบถามเพิ่มเติม ก็ทักข้อความทางเพจหรือไลน์ของร้านได้เลย ทีม Sloafbake และครูหนี่นี้ยินดีต้อนรับ!

Writer

นกอินทรีย์

เรื่องกินเรื่องใหญ่ ถ้าเลือกได้ขอปลอดภัยไว้ก่อน อยากรู้จักกัน แค่แบ่งของกินให้ อะไรก็ยอมได้ทุกอย่าง

อ่านต่อ

Loading...

End of content

No more pages to load