22 สิงหาคม 2561
56 K

“แนนโน๊ะ แค่ชื่อก็รู้ว่าแรด”

ยอมรับว่าเราสนใจ เด็กใหม่ THE SERIES GIRL FROM NO WHERE จากถ้อยคำแรงๆ ในตัวอย่างภาพยนตร์ชุดนี้ ยิ่งติดตามผ่านการออกอากาศสดทางช่อง GMM 25 ทุกวันพุธ เวลา 22.25 – 23.25 น. เรายิ่งเจอเรื่องที่น่าสนใจมากมายเต็มไปหมด

เด็กใหม่, THE SERIES GIRL FROM NO WHERE, คิทตี้ ชิชา, Netflix

ทั้งพล็อตเรื่องเด็กผู้หญิงบุคลิกแปลกประหลาดที่ไม่มีใครรู้ว่าเธอเป็นใครมาจากไหน แต่ย้ายโรงเรียนใหม่ในทุกๆ ตอน การหาดูย้อนหลังไม่ได้ ซึ่งถ้าพลาดตอนไหนไปต้องรอชมใน Netflix พร้อมคนทั้งโลกหลังออกอากาศครบทั้ง 13 ตอน

ความสนุกของเบื้องหลังภาพยนตร์ชุดเรื่องนี้เกิดจากทีมงานทั้งหมดที่เป็นเด็กใหม่ในวงการละครชุด และส่วนใหญ่เป็นคนในวงการโฆษณา น่าสนใจว่ากลุ่มคนที่เคยสื่อสารทุกอย่างตามโจทย์ภายใน 30 วินาที กับการทำภาพยนตร์ชุดความยาว 13 ตอน หรือคิดเป็น 35,100 วินาที จะมีวิธีคิดและสร้างสรรค์ที่สนุกและล้ำลึกแค่ไหน

ผู้สร้าง ‘เด็กใหม่’ เล่าวิธีตีโจทย์ทำซีรีส์ให้ Netflix ซื้อ และทำให้ ‘แนนโน๊ะ’ ดังในข้ามคืน

ตามเราไปพบเพื่อนนักเรียนใหม่ที่ชื่อ พี่เจ๋อ-ภาวิต จิตรกร ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร สายธุรกิจ จีเอ็มเอ็ม มิวสิค แห่ง GMM Grammy และ เล็ก-ดมิสาฐ์ องค์ศิริวัฒนา Co-founder and Executive Creative Director แห่ง SOUR Bangkok เอเจนซี่โฆษณาที่ทำเนื้อหาเรื่องผู้หญิงโดยเฉพาะ พร้อมกัน

โจทย์คือเนื้อหาที่สื่อสารกับคนทั้งโลก

หลายปีก่อน คุณไพบูลย์ ดำรงชัยธรรม มองเห็นโอกาสในตลาดว่า หากแกรมมี่อยากเป็น Content Provider ก็ต้องกระโดดลงไปใน Blue Ocean นั่นคือการทำคอนเทนท์ที่ตั้งเป้าหมายว่าจะออกอากาศในต่างประเทศ ไม่ใช่การทำเพื่อป้อนสถานีโทรทัศน์ของบริษัทอย่างที่เคยเป็น จึงมอบหมายให้ผู้บริหารในสายธุรกิจต่างๆ แยกย้ายไปดำเนินการ ซึ่งรวมถึงพี่เจ๋อ ผู้มาเริ่มดูแลธุรกิจเพลงของบริษัทได้ไม่นาน

แม้โจทย์ที่ได้รับจะไม่เกี่ยวข้องกับเนื้องานในความรับผิดชอบโดยตรง แต่โจทย์นี้กลับติดอยู่ในใจ เพราะช่างท้าทายอดีตคนโฆษณาอย่างเขา

“เพราะทำงานโฆษณามาก่อน เราจึงรู้ว่างานแบบไหนจะเข้าสู่ใจคนทั้งโลกได้ นั่นคือการหาสิ่งที่เรียกว่า Universal Insight ไม่เกี่ยวว่าภาษาที่ใช้คือภาษาอะไร แต่เป็นเรื่องปัจเจกที่ทำให้คนเข้าใจว่า เรามีจุดร่วมเดียวกันที่จะเห็นมุมมองนั้น เราเคยทำโฆษณาเลิกบุหรี่ เรารู้ว่าคนสูบบุหรี่ทั้งโลกมีจุดร่วมตรงไหนที่เหมือน ไม่ว่าคุณจะเป็นคนชาติไหน คุณดูแล้วต้องอยากเลิกสูบบุหรี่

“ผมรู้ตัวว่าผมทำคนเดียวไม่ได้ ต่อให้มีความรู้ มีองคาพยพ มีองค์ประกอบทั้งหลาย พร้อมแค่ไหน เราต้องมีพาร์ตเนอร์” พี่เจ๋อเก็บความคิดนี้ไว้ในใจจนพบผู้ร่วมอุดมการณ์ที่เหมาะสม ในเวลาที่เหมาะสม

เด็กใหม่ทั้งหมด

ก่อนที่จะกลับมาร่วมงานกันอีกครั้งในโปรเจกต์ เด็กใหม่ ทั้งพี่เจ๋อและเล็กเคยทำงานในบริษัทเดียวกันมาก่อน และคิดอยากทำ Branded Entertainment ตั้งแต่สมัยที่เรื่องนี้ยังไม่เป็นที่นิยม จนวันที่พี่เจ๋อรู้ว่าเล็กกำลังปลุกปั้นความฝันใหม่ของเธอในนาม SOUR Bangkok เอเจนซี่ที่ทำการตลาดบนกลุ่มลูกค้าผู้หญิงในมุมต่างๆ

“พอได้ยินคำว่า Entertainment Series for Women จากพี่เจ๋อ ใจเราอยากทำ 100,000 เปอร์เซ็นต์ แต่ที่ลังเลเพราะทีมเรามีกันอยู่แค่ 6 คนเท่านั้น ซึ่งจากที่ฟังพี่เจ๋อ เราอาจจะต้องการทีมงานที่ใหญ่ขึ้นในกระบวนการผลิต ขณะที่ไอเดีย สคริปต์ และวิธีการเล่าเรื่อง น่าจะไม่ต่างจากงานโฆษณาที่เคยทำมา” ในวันที่เล็กตัดสินใจร่วมอุดมการณ์กับพี่เจ๋อ เธอบอกกับทุกคนในออฟฟิศว่า “ปีนี้จะเหนื่อยหน่อยนะ แต่สนุกแน่นอน”

ใช่! สนุกแน่นอน

ไม่ใช่แค่เรื่องราวของแนนโน๊ะเท่านั้นที่เป็น ‘เด็กใหม่’ ทีมงานเบื้องหลังของโปรเจกต์นี้ก็ล้วนเป็นเด็กใหม่ในสนามนี้ โดยเฉพาะพี่เจ๋อที่เข้าเรียนพิเศษวิชาการทำละครชุด 101 กับครูพี่ฉอด (สายทิพย์ มนตรีกุล ณ อยุธยา) และครูพี่บอย (ถกลเกียรติ วีรวรรณ) เพื่อเข้าใจองค์ประกอบการทำละครและสนับสนุนให้ทุกอย่างในโปรเจกต์นี้ราบรื่น

ผู้สร้าง ‘เด็กใหม่’ เล่าวิธีตีโจทย์ทำซีรีส์ให้ Netflix ซื้อ และทำให้ ‘แนนโน๊ะ’ ดังในข้ามคืน
เด็กใหม่, THE SERIES GIRL FROM NO WHERE, คิทตี้ ชิชา, Netflix

เมื่อคนทำงานโฆษณาต้องมาทำซีรีส์

ขั้นตอนต่อไปคือ การเสนอพล็อตเรื่องย่อและคอนเซปต์

เมื่อกลุ่มเป้าหมายคือ เด็กผู้หญิง

คนที่เติบโตมาในโลกโฆษณาที่ต้องสื่อสารใจความทุกอย่างภายใน 30 วินาที รู้ตัวดีว่าการทำละครชุด 13 ตอนต่อเนื่องกันเป็นสิ่งที่ไม่ถนัด จึงลงเอยที่ภาพยนตร์ชุดกับเรื่องราวที่จบในตอน มอบหมายให้ตัวละครซึ่งเป็นนักเรียนหญิงเชื่อม 13 ตอนเข้าด้วยกัน ด้วยการเป็นเด็กใหม่เสมอ เปลี่ยนโรงเรียนใหม่ในทุกตอน

โปรดระวัง เด็กใหม่คนนี้จะเข้าไปดึงด้านมืดของคนที่อยู่รอบตัวเธอออกมา ถ้าคุณเผลอทำสิ่งที่ไม่ดี ก็จะได้รับบทลงโทษบางอย่าง โดยไม่ทำให้รู้สึกว่าภาพยนตร์ชุดนี้กำลังสอนสั่ง

“เราใช้วิธีคิดเดียวกับงานโฆษณาเลย มีโจทย์เป็นที่ตั้งแล้วหาไอเดียมาครอบ”

“มีคนบอกว่าเรื่องราวในรั้วโรงเรียนผู้ชายโหดร้าย สิ่งที่คนไม่รู้คือ ในรั้วโรงเรียนหญิงนั้นโหดร้ายกว่า เต็มไปด้วยความอิจฉา ข่าวคาวเรื่องครูกับนักเรียน จะเห็นว่าใน 13 ตอนมีเรื่องให้เล่าเต็มไปหมด” เล็กเล่าข้อมูลอินไซด์ที่เราทุกคนล้วนมีประสบการณ์ร่วม  

“ตอนที่มาเสนอเราชอบทั้ง 3 เรื่องเลย จำได้ว่าผมบอกเล็กว่าเหตุผลที่เลือก ‘เด็กใหม่’ เพราะน่าจะเป็นทางเดินที่ไม่ลำบากนัก แค่ฟังเรื่องก็น่าสนใจ เพียงแต่มีเรื่องหนึ่งที่รู้อยู่ในใจแต่ไม่ได้บอกเล็กคือ เราไม่มีทางได้นักแสดงชื่อดังมาร่วมงาน” สำหรับพี่เจ๋อ เขาเชื่อมั่นในไอเดียที่ดีมากกว่าทีมนักแสดงที่ดัง

ในขณะที่งานโฆษณามีลูกค้าคอยตรวจ การทำละครหรือภาพยนตร์ชุดนั้นแตกต่างออกไป หากงานออกมาไม่ดี คนจะวิพากย์วิจารณ์ครีเอเตอร์ผู้สร้างสรรค์ผลงานนั้นโดยตรง

“ผมบอกเล็กว่า ‘จะกลัวอะไร ในเมื่อเราคิดว่ามันดี มันก็ต้องออกมาดีสิ’ แม้จะเป็นพาร์ตเนอร์ในการลงทุนสร้าง แต่เราเชื่อในความคิดสร้างสรรค์ เชื่อในงานที่แตกต่างและตั้งใจของทีม เราจะไม่ขอแก้ไขงานส่วนนั้นเลย เพราะเราเชื่อใน Positioning ของแบรนด์ ต่อให้ไม่ใช่เรื่องนี้ เราก็จะซื้อเรื่องอื่นของ SOUR อยู่ดี”

ความคิดแฟนตาซีในแบบผู้หญิง

ในบ้านเมืองที่มีภาพยนตร์หรือละครชุดแนวนักเรียนออกอากาศอยู่เต็มไปหมด อะไรคือความแตกต่างหรือเป็นสิ่งใหม่ที่ เด็กใหม่ กำลังจะบอกสังคม เราถาม

“หนึ่ง สิ่งที่อยากเห็นมากที่สุดคือภาพยนตร์ชุดที่มีเนื้อหาสื่อสารกับคนดูทั่วโลก เพราะฉะนั้น ผมไม่คาดหวังให้มันเหมือนของที่มีอยู่ทั่วไปในบ้านเรา สอง เรื่องนักแสดง ผมเชื่อเสมอว่า หากใช้วัตถุดิบเหมือนชาวบ้าน เราก็จะได้งานคล้ายชาวบ้าน ซึ่งคงไม่ใช่เรื่องดีนัก ถ้างานที่ออกมาคนดูดูแล้วบอกว่าเหมือนเรื่องนั้น เรื่องนี้เลย เพราะเราใช้นักแสดงชุดเดิม

“สาม ผมพูดเรื่องนี้กับเล็กตั้งแต่วันแรกที่ชวนเขาว่า ผมเชื่อมั่นในตัวเล็ก เนื่องจากเขาเป็นสาย Art Director อยู่แล้ว มีความอาร์ตผิดมนุษย์ปกติ ทุกงานจากเล็กจึงเนี้ยบมากๆ ผมก็คิดว่าอยากให้งานที่ออกมามีสไตล์ที่ดี สวยอย่างงานของต่างประเทศ ในฐานะเป็นผู้ฟังที่ซื้อไอเดีย มันไม่มีภาพยนตร์หรือละครชุดเรื่องไหนจบในตอนเดียว หรือมีตัวละครย้ายโรงเรียนตลอด 13 ตอนในประเทศเลย ที่สำคัญ ตัวละครนี้มีทั้งคนรักและคนเกลียด ซึ่งทีมทำบทใช้คำว่า ‘จนถึงขั้นอยากจะฆ่าหรือข่มขืน’ แค่เอาหัวใจหลักของสิ่งที่เขาคิด แค่นี้ก็แตกต่างแล้ว” พี่เจ๋อเล่าความแตกต่างจากมุมของเขา

“สิ่งที่ทำให้เราตกลงร่วมงานทันทีคือ อิสระที่ทาง GMM Grammy ยอมให้เราใส่สิ่งที่เราเชื่อลงไป เรื่องเล่าที่มีความผู้หญิงๆ ทั้งห้วงความคิดและการอยู่กับตัวเองจนเกิดความคิดแฟนตาซีในแบบผู้หญิง เช่น บางทีเราอยากลุกขึ้นมาเต้นในห้องประชุม” คำตอบของเล็กทำให้เราอดตื่นเต้นตามไม่ได้

ผู้สร้าง ‘เด็กใหม่’ เล่าวิธีตีโจทย์ทำซีรีส์ให้ Netflix ซื้อ และทำให้ ‘แนนโน๊ะ’ ดังในข้ามคืน
ผู้สร้าง ‘เด็กใหม่’ เล่าวิธีตีโจทย์ทำซีรีส์ให้ Netflix ซื้อ และทำให้ ‘แนนโน๊ะ’ ดังในข้ามคืน

ชื่อดี

ในการทำงานโปรเจกต์นี้ พี่เจ๋อมีบันได 4 ขั้นที่เขาตั้งขึ้นมาในใจ ขั้นแรกคือ คุณไพบูลย์ผู้มอบโจทย์ต้องซื้อ ขั้นที่สองคือ พี่ฉอดผู้เป็นนายสถานีต้องซื้อ ขั้นที่สามคือ Netflix ต้องซื้อ และขั้นที่สี่ ประชาชนต้องรัก

“บรรยากาศวันขายงานให้คุณไพบูลย์ เพราะติดนิสัยคนโฆษณา มาถึงเราก็เกริ่นที่มาที่ไปเรื่องราว แกก็ฟังดูเบื่อๆ แล้วต่อด้วยเปิดตัวอย่างโทนของวิดีโอ พอจบแล้วห้องเงียบมาก ตอนนั้นอึ้งไปเลย คุณไพบูลย์พูดประโยคหนึ่งว่า ‘ชื่อดี’ แต่ยังไม่เข้าใจว่าเด็กใหม่เข้าไปทำอะไรในโรงเรียน ยังไม่เห็นเนื้อเรื่องเท่าไหร่ และฝากให้คิดว่า การจะทำละครจบในตอนนั้นยากมาก ใน 1 ตอนที่ประชาชนต้องรัก แล้วคนยังไม่ทันรักก็เปลี่ยนโรงเรียนเปลี่ยนเรื่องใหม่เสียแล้ว เป็นห่วงว่าจะยากเกินไปมั้ย ตอนนั้นเราคิดเองว่า แกคงไม่ซื้อไอเดีย แต่ก็จบด้วยการบอกว่า ให้ไปทำ Pilot มา 1 ตอน” เล็กเล่าสิ่งที่รู้สึกในวันขายงานต่อหน้าคุณไพบูลย์

“ผมทำงานกับคุณไพบูลย์มาระยะหนึ่ง จะรู้ว่ามี 3 โหมด ซื้อเลย ไม่ซื้อ และสนใจ และเด็กใหม่อยู่ในข่ายของ ‘สนใจ’ เพราะคุณไพบูลย์เองก็อยากได้อะไรแปลกใหม่ แกบอกเสมอว่า ถ้าแกซื้อเลยก็อาจจะผิดนะ เพราะแกไม่ใช่กลุ่มเป้าหมาย และปกติคนทำละครชุดจะขายไอเดียด้วยประโยค 10 ประโยค แต่เล็กมาด้วยพรีเซนเทชันแบบเอเจนซี่ เล่าทุกอย่าง ใจความสำคัญคือ คุณไพบูลย​เชื่อว่ามีทางที่น่าสนใจ และสำหรับคนแกรมมี่การได้ยินว่า ‘ไปทำ Pilot’ เป็นคำที่ชัดมากว่าสนใจ เพียงแค่ยังไม่แน่ใจว่าจะขาดทุนหรือเปล่า” เมื่อขั้นแรกเริ่มเห็นทางสว่าง พี่เจ๋อก็พาเล็กและโปรเจกต์สู่บันใดขั้นที่ 2 ทันที เพียงแต่วิธีการต่างไปจากเดิม ไม่ให้เล็กรู้ตัวว่ากำลังขายงานนายสถานีอยู่

พบนายสถานี

“ถ้าบอกเล็กว่าพามาขายงานอีกเล็กจะต้องเกร็งแน่ เลยหลอกว่า ‘เดี๋ยวพี่ฉอดจะทำเทรนนิ่งให้’ บอกให้เล็กเล่าเรื่องให้ฉอดฟัง แล้วเดี๋ยวเขาจะบอกว่าการวิธีการและข้อควรระวังในทำละครชุด ผลก็คือ วันนั้นเล็กมาแบบไม่มีสไลด์หรือเตรียมพิชชิ่งเหมือนเดิม แต่เล่าสิ่งที่ตัวเองรู้สึกและตั้งใจอยากจะทำอย่างธรรมชาติ

“ขณะที่พี่ฉอดสอบถามและให้คำแนะนำที่มีค่าหลายเรื่องมาก ผมจึงได้เห็นและเข้าใจสิ่งที่อาจจะยากสำหรับเล็ก ทำให้รู้ว่าต้องวางตัวช่วยสนับสนุนเล็กในส่วนไหนบ้าง สิ่งที่พี่ฉอดทักท้วง และเราต้องระวังมากที่สุดคือ Time Frame และคนเขียนบท หรือการทรงโครงเรื่องเดิมไว้ให้ได้ เพราะหากคนเขียนบทไม่เข้าใจโปรดักชันก็จะเขียนบทไปเรื่อยๆ จนออกทะเล เราเป็นเด็กใหม่ทั้งคู่ เรารู้แค่ว่าเรามีไอเดียที่น่าจะดี” พี่เจ๋อเล่าความลับที่เล็กก็เพิ่งรู้ความจริงพร้อมเราในวันนี้

เมื่อได้รับไฟเขียวจากนายสถานีโทรทัศน์ให้พื้นที่เวลา ลำดับต่อไปคือ กระบวนการผลิตแท้จริง

เจ๋อ ภาวิต CEO จาก GMM Grammy และ เล็ก ดมิสาฐ์ จาก SOUR Bangkok เฉลยสูตรสร้างซีรีส์ด้วยวิธีคิดแบบคนโฆษณา
ผู้สร้าง ‘เด็กใหม่’ เล่าวิธีตีโจทย์ทำซีรีส์ให้ Netflix ซื้อ และทำให้ ‘แนนโน๊ะ’ ดังในข้ามคืน

มองหน้า หาเรื่อง

“อย่างที่บอก เราไม่ตรวจเพื่อจะขอแก้งาน แต่เรารออ่าน สิ่งที่กังวลคือ ผ่านไป 3 เดือนแล้วแต่ยังไม่มีทรีตเมนท์มาสักที” เมื่อรู้ปัญหาที่เกิดขึ้นระหว่างทางจากเล็ก พี่เจ๋อก็รีบติดต่อพี่คงเดช จาตุรันต์รัศมี ให้มาเสริมทัพในส่วนบทภาพยนตร์ทั้งหมด

“วันที่เล่าเรื่องราวทั้งหมดให้พี่คงเดชฟัง เขาอินมาก พูดมาคำเดียวว่า ‘อย่าทำให้ผมอกหักนะ’ เพราะเขามีหลายสิ่งที่อยากใส่เข้าไปในบทเรื่องนี้ แต่ที่ผ่านมาทำไม่ได้ เพราะระหว่างทางถูกปรับเปลี่ยนจนสิ่งที่ตั้งใจไม่อาจเกิดขึ้นจริง”

ในกระบวนการกว่าจะได้มาของทั้ง 13 เรื่อง เริ่มต้นจากทีมครีเอเตอร์ของ SOUR เตรียมพล็อตเรื่องสั้นไม่ต่ำกว่า 30 เรื่อง และให้พี่คงเดชเลือก 13 เลือกที่สนใจ พร้อมกับแลกเปลี่ยนความคิดระหว่างทางเพื่อให้บทมีมิติที่เข้าใจความเป็นผู้หญิง แม้ผู้เขียนบทจะเป็นผู้ชาย

“ไม่ต่างจากการทำงานโฆษณานะ ตั้งต้นจากข่าวที่เราสนใจ แล้วเราจะบิดมันยังไง ฝากแง่คิดแก่คนดูยังไงโดยที่ไม่ทำให้รู้สึกสอนสั่ง

“ในมุมพี่คงเดช เขาจะมองว่าเรื่องนั้นๆ นำไปเล่าต่อในความยาว 40 กว่านาทีมั้ย เพราะกับบางเรื่องเหมาะแก่การเล่าจบภายใน 10 นาที หรือบางทีน่าจะดีกว่าถ้าเล่าเป็นภาพยนตร์ความยาว 2 ชั่วโมง และใน 40 นาทีตามโจทย์ เมื่อแตกเป็นบทแล้ว ตัวละครมีความน่าสนใจมากพอหรือยัง แนนโน๊ะยังอยู่ในนั้นไหม และคนที่แนนโน๊ะในตอนนั้นๆ เข้าไปเกี่ยวข้องทำให้เรื่องเข้มข้นจริงมั้ย” เล็กเล่าขั้นตอนการพัฒนาบทที่ใช้เวลามากสุดในกระบวนการผลิต

Niche Inspired Mass

ในขั้นตอนเลือกเรื่องและพัฒนาบท เรื่องเดียวที่พี่เจ๋อมักจะย้ำกับเล็กเสมอคือ Niche Inspired Mass “ถ้าโจทย์คือการไปสู่ตลาดโลก เราไม่ได้บอกว่าเราจะต้อง Mass ตามนะ เพราะไม่ใช่สิ่งที่เราถนัด แต่ประสบการณ์จากงานโฆษณาทำให้รู้ว่า Niche แบบที่คนหมู่มากยอมรับได้นั้นเป็นยังไง

“ผมเคยอ่านเจอในหนังสือเล่มหนึ่งว่า บางครั้งรางวัลที่ได้จากเวทีใหญ่โตก็ไม่มีความหมายเท่า การที่เรานั่งกินข้าวอยู่แล้วโต๊ะข้างๆ พูดถึงงานของเรา สิ่งที่ผมพยายามบอกเล็กเสมอว่า ไม่ว่าจะเลือกหยิบเรื่องไหนมาทำ สิ่งที่ควรจะเป็นคือกุมหัวใจของคนส่วนใหญ่ให้ได้” คำแนะนำจากพี่เจ๋อทำให้เล็กและทีมงานละเอียดกับบทมากขึ้น

เล็กเสริมว่า Niche ในความหมายของครีเอทีฟคือการกันคนดูออกไป นั่นคือคนดูรู้สึกไม่มีส่วนร่วมกับเรื่อง ไม่รู้ว่าภาพยนตร์ตรงหน้ากำลังจะบอกอะไร “เราพบว่าถ้าอยู่ในเรื่องรัก-โลภ-โกรธ-หลง ยังไงก็รอด เพียงแต่คงไม่ถึงขั้นตบจูบ เพราะเราเองก็ไม่ถนัด จึงตกลงกับทีมงานและผู้กำกับทุกคนว่าเราจะต้องแมสที่สุดเท่าที่จะทำได้”

เป็นที่มาของภาพยนตร์ชุดที่มีสไตล์ที่แตกต่าง แต่ก็กว้างพอที่คนหมู่มากจะเข้าใจและเปิดหัวใจยอมรับ

เด็กใหม่, THE SERIES GIRL FROM NO WHERE, คิทตี้ ชิชา, Netflix
เด็กใหม่, THE SERIES GIRL FROM NO WHERE, คิทตี้ ชิชา, Netflix

ผู้กำกับ 9 ชีวิต

“เราขอเรียก เด็กใหม่ ว่าภาพยนตร์ชุด เพราะตั้งใจควบคุมคุณภาพอย่างภาพยนตร์” เล็กเล่าความตั้งใจ ซึ่งหนึ่งในความแตกต่างของคุณภาพการผลิตภาพยนตร์กับละครคือ แสงและการจัดไฟ รวมถึงองค์ประกอบศิลป์อื่นๆ เช่น ฉากหลุมศพที่ทีมงานจัดแสงด้วยไฟหน้าของรถยนต์แทนการใช้ไฟดวงใหญ่แบบกองถ่ายหนังฟอร์มยักษ์

และในการทำงาน ต่อให้ทำงานร่วมกับผู้กำกับคนเดียวจะง่ายกว่า เล็กก็ยังยืนยันขอเลือกทำงานกับผู้กำกับทั้ง 9 คนในโปรเจกต์นี้

“งานนี้ยากตรงที่หลังจากจบ 1 ตอน เราต้องเล่าเรื่องที่เกิดขึ้นทุกอย่างตั้งแต่วันแรกให้ผู้กำกับท่านอื่นๆ ฟังใหม่อีกครั้ง เพื่อให้เห็นว่าคนก่อนหน้าทำอะไรไปแล้ว เพื่อให้ผู้กำกับคนต่อไปทำสิ่งที่แตกต่างแต่ไม่ออกทะเลจนเป็นหนังคนละเรื่อง ซึ่งข้อดีคือ ทำให้เจอคนเก่งๆ เยอะมาก บางคนเป็นตากล้องระดับประเทศมาก่อน บางคนเป็นผู้กำกับรุ่นใหม่น่าจับตามอง และหลายคนเป็นผู้กำกับมิวสิกวิดีโอมาก่อน สนใจงานกำกับภาพยนตร์แต่ยังไม่มีโอกาส รวมถึงผู้กำกับรุ่นใหญ่ที่อ่านบทแล้วชอบ อยากทำ เช่น พี่เอส (คมกฤษ ตรีวิมล) ที่น่าสนใจคือ ปกติคนจะชอบให้พี่เอสทำหนังรัก ทีมงานเองส่งเรื่องไปให้เลือกยังเชื่อว่าเขาจะเลือกกำกับ เด็กใหม่ ตอนที่เกี่ยวกับความรัก แต่เขาก็ตอบกลับมาว่านี่เป็นครั้งแรกที่จะได้ลองทำหนังแนวอื่นๆ ในที่สุดก็เลือกกำกับตอนที่โหดที่สุดของภาพยนตร์ชุดเรื่องนี้” เล็กเล่า

“จำได้ว่าเป็นตอนที่ดูจบแล้วโทรหาเล็กเลย กินข้าวไม่ลง นั่งคิดตลอดทางที่กลับจากพัทยาว่า สิ่งที่เรากำลังจะบอกสังคมนี่ถูกหรือผิด” รีวิวสั้นๆ จากพี่เจ๋อ ทำให้เราอดใจรอไม่ไหว

จาก 4 นาที เป็น 45 นาที

เล็กเล่าว่า พี่เจ๋อเป็นคนบอกเองว่า ถ้าสคริปต์ดีอยู่แล้ว ต่อให้เป็นผู้กำกับมิวสิกวิดีโอก็ต้องทำได้

“คิดอย่างง่ายสุด คนที่จะเป็นผู้กำกับมิวสิกวิดีโอได้ เขาต้องอ่านพล็อตของภาพและเสียง เข้าใจให้ได้ว่ากำลังจะเล่าอะไร เล่าให้คนรู้สึกว่าฉันมีความสุขกับเพลงนะ และมีความสุขที่เล่าเรื่องนี้ออกมาเป็นภาพ เคยเห็นมั้ยว่ามิวสิกวิดีโอบางตัวไม่เป็นเรื่องนะ เป็นเพียงมวลอารมณ์ แต่ทำให้เรามีความสุข เราจึงอยากให้โอกาสเขา เพราะเราเชื่อเสมอว่าไม่ว่าใครก็ตาม ในวันที่เขาได้รับโอกาสที่ใหญ่ขึ้น เขาจะระเบิดฟอร์มดีออกมา เราใช้วิธีนี้คิดแบบเดียวกับตอนเลือกนักแสดง คนที่ยืนแถวสองมาตลอด ในวันที่ได้รับโอกาสเขาจะระเบิดฟอร์ม”

สวยเลือกได้

สิ่งที่ทำให้ภาพยนตร์ชุดเรื่องนี้เป็นที่พูดถึงมากมายคือ นักแสดงนำที่จะพาคนดูไปพบกับเรื่องราวทั้ง 13 ตอนโดยที่รู้สึกทั้งรักและเกลียด ทั้งเอาใจช่วยและคอยสมน้ำหน้า

เด็กใหม่, THE SERIES GIRL FROM NO WHERE, คิทตี้ ชิชา, Netflix

“เราไม่ได้ทำให้แนนโน๊ะเป็นผู้หญิงปกติธรรมดา ดังนั้น เราจึงไม่เลือกเด็กผู้หญิงที่สวยปกติ เพราะไม่ใช่เรื่องง่ายที่จะคงคาแรกเตอร์พิเศษของตัวละครนี้ได้ สำหรับเหตุผลที่เลือก คิทตี้ (ชิชา อมาตยกุล) เพราะเขามีการอิมโพรไวซ์ที่น่าสนใจ เขาเข้าใจตัวละครจริงๆ และเราเชื่อว่าเขาอ่านบทจนแตก ในบทช่วงที่แรงที่สุด ยากที่สุด เป็นบทที่แนนโน๊ะกำลังจะโดนข่มขืนและถูกฆ่า สิ่งที่คิทตี้ตีความออกมาจากบทและเล่าให้เราฟังคือ เขาคิดอย่างเดียวเลยว่าทำยังไงก็ได้ให้ตอนถูกข่มขืนจะต้องถูกฆ่าให้ได้

“ขณะที่คนอื่นๆ แสดงตามบท บางคนก็มองหน้า บางคนก็นิ่ง ซึ่งนิ่งก็ทำให้เซอร์ไพรส์มากแล้วนะ การแสดงว่าไม่รู้สึกอะไรกับเมื่อถูกข่มขืน แต่คิทตี้ช็อกทีมงานทุกคน ระหว่างที่ถูกข่มขืน จู่ๆ ก็ร้องเพลงออกมา ‘ลา ล้าลา ลาล่าลาลา’ แม้แต่ผู้ชายที่ลองแสดงบทนี้ด้วยกันยังตกใจจริงๆ จนพูดว่า “ร้องเพลงทำเ-ี้ยอะไร” แล้วบีบคอเพื่อฆ่า” เล็กเล่ากระบวนการคัดเลือกแนนโน๊ะ

Netflix Original Series

ไม่ใช่แค่แพลตฟอร์ม แต่ Netflix ให้ความสำคัญกับการสร้างสรรค์คอนเทนต์ หรือพูดอย่างเห็นภาพกว่านั้น Netflix กำลังล่าอาณานิคมคอนเทนต์ดีๆ จากทั่วโลก ต้องการทั้งครีเอเตอร์ในฝั่งสร้างสรรค์ และโปรดักชันในฝั่งผลิต โดยมีการจัดสรรและแบ่งเนื้อหาออกเป็น 3 ระดับ (Tier)

ระดับแรก หรือ Tier 1 คือภาพยนตร์หรือละครชุดที่มีโปรดักชันยิ่งใหญ่ระดับร้อยล้าน มีผู้กำกับระดับโลก มีข้อกำหนดมากมายแม้กระทั้งกล้องที่ใช้ถ่าย ตัวอย่างละครชุดในเทียร์นี้คือ Stranger Things ระดับสอง หรือ Tier 2 คือการซื้อเนื้อหาจากผู้ผลิตประเทศต่างๆ เพื่อออกอากาศพร้อมกัน ไม่มีข้อกำหนดเรื่องเนื้อหาหรือการผลิตเยอะมากมาย มีเพียงข้อกำหนดเรื่องขนาดและความละเอียดของงานที่สำเร็จ เช่น เด็กใหม่ มีขนาดไฟล์ต่อตอนอยู่ที่ 200 – 300 GB และระดับสาม หรือ Tier 3 คือการซื้อเนื้อหาที่ผ่านการออกอากาศเรียบร้อยแล้ว โดยเลือกจากภาพยนตร์หรือละครชุดที่ประสบความสำเร็จ เช่น Hormones The Series

แม้จะเป็น Teir 2 แต่ เด็กใหม่ จะออกอากาศครบทั้ง 13 ตอนใน Netflix หลังอากาศสดครบทุกตอนที่ช่อง GMM 25 เพราะเนื้อหาจบในตอน การปล่อยให้ผู้ชมทั่วโลกรอคอยถึง 7 วันอาจจะส่งผลต่อความมั่นคงของชาติ และความสัมพันธ์อันดีระหว่างประเทศ เพราะแฟนคลับจากอีกฝั่งหนึ่งของโลกอาจทนรอดูตอนต่อไปไม่ไหว มีอันต้องบุกไทยเป็นแน่

เล็กแอบกระซิบกับเราว่า ฉบับ Netflix จะสั้นกว่าแม้จะมีเนื้อหาเดียวกัน แต่วิธีการเล่าเรื่องจะแตกต่างเล็กน้อย เนื่องจากทีมงานต้องตัดต่อบางตอนใหม่สำหรับฉายในประเทศเพื่อให้ผ่านกองเซนเซอร์

เด็กใหม่, THE SERIES GIRL FROM NO WHERE, คิทตี้ ชิชา, Netflix
เจ๋อ ภาวิต CEO จาก GMM Grammy และ เล็ก ดมิสาฐ์ จาก SOUR Bangkok เฉลยสูตรสร้างซีรีส์ด้วยวิธีคิดแบบคนโฆษณา

ไม่ได้ชี้นำ แค่อยากให้ตั้งคำถาม

ตลอดระยะเวลาที่สนทนา ทั้งพี่เจ๋อและเล็กย้ำเสมอว่า พวกเขามีสายเลือดมนุษย์โฆษณา นั่นคือ ในงานโฆษณา 30 วินาที เขาอยากให้มันทำงานในวินาทีที่ 31

“ในช่วง 30 วินาทีนั้นเขาอาจจะไม่ได้รู้สึกอะไรกับเราเลย แต่ในวินาทีที่ 31 เขาจะต้องยังรู้สึกถึงเราอยู่ ‘ประกันชีวิตเจ้านี้ดีจัง เพราะทำให้เรารู้สึกคุณค่าของชีวิต’ หรือ ‘เครื่องสำอางยี่ห้อนี้ดีจัง ทำไมถึงเข้าใจหัวอกผู้หญิงขนาดนี้’ นี่คือการทำงานหลังวินาทีที่พื้นที่งานเราจบ เช่นเดียวกับงานที่เล็กทำ ผมพูดในฐานะแกรมมี่ เรามองเห็นว่าสิ่งนี้เป็นสิ่งที่ดี ทำให้คนในสังคมพูดคุยหรือแสดงความคิดเห็น มากกว่าชี้นำว่าสังคมควรจะตัดสินเรื่องนี้ว่าอย่างไร” พี่เจ๋อตอบเรื่องที่เราสงสัย ว่าในสังคมที่ไม่กระตือรือร้นกับการตั้งคำถาม อะไรทำให้ทีมงานทุกคนมั่นใจว่าสิ่งนี้จะสร้างการเปลี่ยนแปลง

คล้ายกับการทำงานในวินาที่ 31 ของหนังโฆษณา

ในเมื่อ 13 เรื่องนี้เกิดขึ้นจากเรื่องจริงที่เราเห็นบนหน้าหนังสือพิมพ์ทุกวัน เห็นมันอยู่บ่อยๆ คล้ายกับเป็นสังคมด้านเดียว ที่รับรู้แต่ไม่มีใครลุกขึ้นมาทำอะไร ไม่มีการพูดคุยกัน

“เราไม่ได้อยากตัดสินเลยว่าสิ่งที่แนนโน๊ะทำนั้นถูก หรือตัดสินว่าคุณครูผิด เรากำลังสะท้อนว่านี่คือสิ่งที่กำลังเป็นประเด็นอยู่ เห็นได้ชัดขึ้นในตอนที่ 2 ซึ่งเราจบแบบปลายเปิดว่า กลุ่มเด็กที่ทำไม่ดีต้องอยู่ในวังวนของการเจอเด็กใหม่คนนี้ไปเรื่อยๆ มีหลายเสียงเข้ามาตอบว่า ‘จบแล้วหรอ ใครได้รับกรรมอะไร ยังไง’ และก็มีหลายเสียงอีกเช่นกันที่ช่วยตอบแทนว่า ‘การที่คุณต้องตื่นมาเจอเรื่องแย่ๆ โดยที่คุณไม่ตาย มันหนักกว่ารับกรรมด้วยการตายเสียอีก’” เล็กเสริม

ประเมินการเรียนการสอน

ถ้าวัดผลความสำเร็จของ เด็กใหม่ ในแง่ธุรกิจ นอกจากมีแพลตฟอร์มระดับโลกอย่าง Netflix ขอซื้อไปออกอากาศทันทีที่จบทั้ง 13 ตอน ผลประกอบการที่มาจากผู้สนับสนุนในช่วงเวลาออกอากาศยังเป็นที่น่าพอใจ

ในขณะที่ความคาดหวังทางสังคม พี่เจ๋อบอกว่า เขานับความสำเร็จของภาพยนตร์ชุดเรื่องนี้ตั้งแต่วันแรกที่ปล่อยตัวอย่างภาพยนตร์แล้ว

สำหรับผลทางตัวเลขที่เป็นรูปธรรมจากโซเชียลมีเดีย ภายใน 2 ตอนที่ออกอากาศ เด็กใหม่ มีฐานแฟนเพจถึง 60,000 คน มียอด Reach กว่า 4 ล้านและยอด Engagement 2.6 ล้าน ด้วยระบบออร์แกนิกล้วนๆ รวมถึงจำนวนผู้ชมสดในเว็บไซต์ที่มีมากกว่า 2 แสนคนจนเว็บล่ม 2 สัปดาห์ติดกัน ขณะที่เรตติ้งการชมสดทางโทรทัศน์ ช่อง GMM 25 มียอดการเติบโตเพิ่มขึ้นจากตอนแรกถึง 2 เท่า

ที่สำคัญ ขึ้นอันดับ 1 Top 10 Twitter 2 สัปดาห์ติดกันในช่วงเวลาที่ออกอากาศ นับเป็นความน่าภูมิใจสำหรับภาพยนตร์ชุดฟอร์มเล็กที่ตั้งใจสร้างการเปลี่ยนแปลงจากการนำเสนอเรื่องจริงในสังคม

“จากการติดตามสิ่งที่เกิดขึ้นในสังคมหลังจากละครออกอากาศ เราพบว่า เริ่มมีผู้ชมที่เป็นเด็กผู้หญิงเข้ามาแชร์ว่าตัวเองเคยโดนบุลลี่ยังไง มีคนในแฟนเพจเข้ามาตอบ แนะนำ ให้กำลังใจ ซึ่งสิ่งที่แนนโน๊ะทำอาจจะรุนแรง ไม่ได้หมายความว่าเขาต้องเป็นตัวอย่างของความรุนแรง แต่ทำให้เด็กสาวหรือคนทั่วไปตระหนักว่าเราไม่จำเป็นต้องเป็นเหยื่อ” เล็กทิ้งท้าย ก่อนที่พี่เจ๋อจะเสริมว่า

“นอกจากเรา 2 คน มีคนอีกเป็นร้อยชีวิตที่อยู่เบื้องหลังภาพยนตร์ชุดเรื่องนี้ ไม่ว่ายังไงก็ตาม อยากขอให้คุณลองดูสักตอนหนึ่ง ดูแค่ตอนที่ชอบก็ได้ คุณอาจจะได้เห็นมุมมองที่แตกต่างไปจากชีวิตปกติของคุณ”

เจ๋อ ภาวิต CEO จาก GMM Grammy และ เล็ก ดมิสาฐ์ จาก SOUR Bangkok เฉลยสูตรสร้างซีรีส์ด้วยวิธีคิดแบบคนโฆษณา
 

Writer

Avatar

นภษร ศรีวิลาศ

อดีตนักเรียนเศรษฐศาสตร์ผู้วิ่งเล่นในแวดวงตลาดทุน หน่วยงานสนับสนุนกิจการเพื่อสังคม และงานสายแบรนดิ้งเพื่อความยั่งยืน หลงรักการลองเสื้อคอลเลกชันใหม่ของ COS MUJI Marimekko BEAMS และมีเพจชื่อ น้องนอนในห้องลองเสื้อ

Photographer

Avatar

ธีรพันธ์ ลีลาวรรณสุข

ช่างภาพ นักออกแบบกราฟิก นัก(หัด)เขียน โปรดิวเซอร์และผู้ดำเนินรายการพอดแคสต์ และอื่นๆอีกมากมายแล้วแต่ว่าไปเจออะไรน่าทำ IG : cteerapan

Scoop

ความเคลื่อนไหวสร้างสรรค์และน่าจับตาจากหลากวงการที่เราอยากให้คุณรู้

3 กุมภาพันธ์ 2566
475

ที่ผ่านมา สังคมไทยพยายามผลักดัน Soft Power ที่เป็นเรื่องศิลปะ วัฒนธรรม แหล่งท่องเที่ยว วัดวาอาราม อาหาร ฯลฯ แต่ในความเป็นจริง เมืองไทยเรายังมี Soft Power ที่ดีและหลากหลาย ซึ่งน่าหยิบยกมาผลักดันและส่งเสริมกันอย่างจริงจัง หนึ่งในนั้นคือ ‘การท่องเที่ยวดูนก’

นกไม่เพียงทำหน้าที่สำคัญในห่วงโซ่อาหาร แต่พวกมันยังเป็นนักปลูกป่า นักกระจายพันธุ์พืช นักปราบแมลง ทำหน้าที่สำคัญให้กับระบบนิเวศ และพวกมันคือเพื่อนของมนุษย์ที่มีสีสันสวยงาม มีเสน่ห์ มีพฤติกรรมชวนให้เกิดความเพลิดเพลิน เป็นสะพานเชื่อมความสัมพันธ์ระหว่างคนกับธรรมชาติ 

หลายประเทศรู้จักนำการดูนกมาเป็น Soft Power บริหารจัดการจนกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ Scoop รอบนี้จึงขอยกตัวอย่างประเทศต่าง ๆ ที่หยิบยกกิจกรรมดูนกมาเป็นวาระสำคัญ เพื่อผลักดันให้สิ่งนี้ขับเคลื่อนผู้คน สังคม และเศรษฐกิจของประเทศได้ในทางใดทางหนึ่ง 

จีน

วิธีทำให้การดูนกสร้างรายได้กว่า 120 ล้านหยวน

สาธารณรัฐประชาชนจีน บริเวณทะเลสาบโผหยาง ทะเลสาบน้ำจืดขนาดใหญ่ของจีนในมณฑลเจียงซี เทียบเท่ากับจังหวัดระยองของไทย เป็นที่อยู่อาศัยของนกอพยพ 500,000 – 1,000,000 ตัว รวมทั้งนกที่อาศัยอยู่กว่า 500 สายพันธุ์ ทำให้ที่แห่งนี้กลายเป็นแหล่งดูนก ซึ่งทางการจีนมองว่ากิจกรรมนี้ไม่เพียงสร้างความเพลิดเพลิน แต่เป็นการปลูกฝังจิตสำนึกการอนุรักษ์ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ส่งเสริมความสัมพันธ์ของคนในชุมชนกับระบบนิเวศ เกิดการจัดตั้งสมาคมอนุรักษ์ เกิดนวัตกรรมการดูนก อีกทั้งช่วยกระจายรายได้ให้ชุมชน 

การดูนก : ประสิทธิภาพ-ความเป็นไปได้ที่ประเทศไทยมี จนน่าผลักดันสิ่งนี้เป็น Soft Power
ภาพ : birdingbeijing.com/education

หรืออย่างในนครเฉิงตู ตัวอย่างสำคัญที่แสดงถึงวิธีทำให้การชมนกได้รับความนิยมมากขึ้นในรูปแบบของการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ นครเฉิงตูได้รับเลือกให้เป็นเมืองสาธิตด้านวัฒนธรรม การท่องเที่ยว และการบริโภคเป็นกลุ่มแรกในประเทศจีน เน้นดึงดูดผู้คนด้วยการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ และมีการพัฒนาระบบนิเวศวิทยาอย่างต่อเนื่อง จึงอุดมไปด้วยนกสวยงามนานาชนิด โดยสมาคมชมนกนครเฉิงตูเปิดเผยว่า ปัจจุบันมีนกอาศัยอยู่มากถึง 511 สายพันธุ์ นักท่องเที่ยวจากทั่วสารทิศจึงเดินทางไปเยือนเพื่อชมนก ชมไม้ ชมหิ่งห้อย นอกจากนี้ ภายในสวนสาธารณะชิงหลงหู ยังมีเกาะนกที่เลี้ยงนกแบบอยู่ร่วมกับธรรมชาติ โดยเปิดให้นักท่องเที่ยวชมได้ในระยะไกล เพื่อไม่ให้มนุษย์เข้าไปรบกวนชีวิตของนกมากเกินไป

เมื่อการชมนกได้รับความนิยมมากขึ้น นอกจากจะสร้างรายได้ให้ประเทศถึง 120 ล้านหยวน การปรับปรุงระบบนิเวศวิทยายังช่วยส่งเสริมการพัฒนาเมือง และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนให้ดียิ่งขึ้นด้วย 

ภาพ : thaibizchina.com

สหรัฐอเมริกา

อุตสาหกรรมที่ต่อเนื่องจากกิจกรรมของคนรักนก

เช่นเดียวกับสหรัฐอเมริกา มีการบริหารจัดการอุทยานแห่งชาติ ส่งเสริมการดูนกจนเกิดเป็นอุตสาหกรรมที่ต่อเนื่องตามมา ทั้งหนังสารคดี อุปกรณ์ต่าง ๆ เช่น กล้องดูนก การบันทึกภาพนก อาชีพผู้นำดูนก ซึ่งสร้างรายได้หลายล้านบาทต่อปี

การดูนก : ประสิทธิภาพ-ความเป็นไปได้ที่ประเทศไทยมี จนน่าผลักดันสิ่งนี้เป็น Soft Power
ภาพ : birdwatchingdaily.com

ญี่ปุ่น 

หมุดหมายที่คนรักนกจำนวนมากอยากไปเยือน

ญี่ปุ่นก็เป็นอีกประเทศอันดับต้น ๆ ที่ผู้ชื่นชอบนกจำนวนมากอยากไปเยือน เพราะมีสภาพภูมิอากาศตั้งแต่แบบกึ่งเขตหนาวไปจนถึงกึ่งเขตร้อน เมื่อรวมความหลากหลายนี้เข้ากับลักษณะภูมิประเทศและฤดูกาลทั้ง 4 จึงกลายเป็นประเทศที่มีสภาพแวดล้อมที่ต้อนรับสัตว์ป่าหลากประเภทให้มาเยือนได้เป็นอย่างดี 

การดูนก : ประสิทธิภาพ-ความเป็นไปได้ที่ประเทศไทยมี จนน่าผลักดันสิ่งนี้เป็น Soft Power
การดูนก : ประสิทธิภาพ-ความเป็นไปได้ที่ประเทศไทยมี จนน่าผลักดันสิ่งนี้เป็น Soft Power
ภาพ : Japan.travel

การดูนกที่ญี่ปุ่นที่ถือว่ามีคุณค่ามากที่สุดอาจเป็นการดูนกกระเรียนมงกุฎแดง นกที่ใคร ๆ ก็ยกให้โดดเด่นเรื่องความสง่างาม เป็นสัญลักษณ์ของความสุขและอายุยืนยาว นกชนิดนี้มีเรื่องราวปรากฏอยู่ในศิลปะของญี่ปุ่นมาตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน ดังที่พบได้บนกิโมโนของเจ้าสาว ขวดสาเก และฉากกั้นกระดาษ 

นกกระเรียนมงกุฎแดงเป็นที่รู้จักมากที่สุดจากการเต้นหาคู่ ซึ่งมีท่าทางงดงามราวกับได้รับการออกแบบท่าเต้นมา โดยพวกมันจะเต้นในช่วงเดือนกุมภาพันธ์และมีนาคม 

ฮอกไกโด ถือเป็นหนึ่งในสถานที่ที่ดีที่สุดของโลกในการดูนก เนื่องจากมากกว่าครึ่งหนึ่งของประชากรนกกระเรียนมงกุฎแดงในโลกอาศัยอยู่ที่นี่ จากความพยายามอนุรักษ์และฟื้นฟูจำนวนประชากรนกกลับมาหลังจากถูกล่าจนเกือบสูญพันธุ์ จนสุดท้ายจำนวนนกในพื้นที่ชุ่มน้ำคุชิโระของฮอกไกโดเพิ่มขึ้นจากประมาณ 20 ตัว เป็นกว่า 1,300 ตัว และเกิดพฤติกรรมที่เหล่านักดูนกให้ความสนใจ นั่นคือพวกมันไม่ย้ายถิ่นฐาน หรือย้ายห่างออกไปเพียง 150 กิโลเมตรเท่านั้นในฤดูหนาว ซึ่งเป็นปรากฏการณ์พิเศษที่เกิดขึ้นไม่บ่อยนักในนกกระเรียนมงกุฎแดง

ด้วยเหตุนี้ ฮอกไกโดจึงกลายเป็นแหล่งรวมสายพันธุ์นกครึ่งหนึ่งของประเทศ รวมถึงกลายเป็นภูมิภาคยอดนิยมสำหรับนักดูนกและนักท่องเที่ยว 

หรือนกกระสาในโทโยโอกะ เมืองชายฝั่งของญี่ปุ่น อยู่ห่างจากเกียวโตไปทางตะวันตกเฉียงเหนือประมาณ 2 ชั่วโมงครึ่ง ภูมิภาคนี้ทุ่มเททรัพยากรจำนวนมากในการฟื้นฟูจำนวนประชากรนกกระสาป่าซึ่งสูญพันธุ์ไปแล้ว ตัวสุดท้ายเสียชีวิตที่นี่ในปี 1971 และในปี 1985 นกกระสาฝูงใหม่ได้ถูกนำเข้ามาจากรัสเซีย จากนั้นจำนวนประชากรนกจึงฟื้นตัวมาเป็นประมาณ 170 ตัว 

หนึ่งในวิธีที่ใช้ฟื้นฟูจำนวนประชากรนกกระสา คือการปลูกข้าวออร์แกนิกในทุ่งนา ให้ผืนดินเต็มไปด้วยสัตว์ที่เป็นอาหารของพวกมัน ซึ่งผลพลอยได้ที่ตามมา นอกจากจำนวนนกที่เพิ่มขึ้น ยังเกิดพืชผลที่กลายเป็นผลิตภัณฑ์ระดับพรีเมียม ชื่อว่า ‘โคะ โนะ โทะริ-ฮะกุคุมุ-โอะโคะเมะ’ (ข้าวนกกระสา)
ในประเทศญี่ปุ่น การดูนกถูกยกให้เป็น Soft Power และการปกป้องแหล่งที่อยู่อาศัยของนกนั้นถือเป็นงานสำคัญ มีสถานที่ที่ได้รับการกำหนดว่าเป็นพื้นที่สำหรับนกและความหลากหลายทางชีวภาพถึง 160 แห่ง ซึ่งได้รับการระบุโดย BirdLife International ตามข้อมูลขององค์กรการกุศลนี้ ญี่ปุ่นมีนก 446 สายพันธุ์ ซึ่ง 49 สายพันธุ์ในนั้นอยู่ในสถานะถูกคุกคามทั่วโลก และ 21 สายพันธุ์เป็นนกเฉพาะถิ่น ซึ่งพื้นที่สำหรับนกเฉพาะถิ่น 3 แห่ง ได้แก่เกาะอิซุ เกาะโอกะซะวะระ และเกาะนันเซ

สิงคโปร์

การสร้าง Jurong Bird Park สวนนกที่ใหญ่ที่สุดในเอเชีย

แม้สิงคโปร์ที่ถึงจะมีทรัพยากรธรรมชาติไม่มากนัก แต่กลับสร้างสวนนกชื่อดังอย่าง ‘Jurong Bird Park’ ด้วยความตั้งใจให้เป็นสวนนกใหญ่ที่สุดในเอเชีย มีนกกว่า 5,000 ตัว จาก 400 สายพันธุ์

บนพื้นที่ 20.2 เฮกตาร์ นับว่าเป็นสถานที่รวบรวมสัตว์ปีกแทบทุกสายพันธุ์ รวมถึงมีการแสดงที่สนุกสนาน โชว์แบบอินเทอร์แอคทีฟ โดยทั้งหมดมีนกเป็นพระเอกในทุกกิจกรรม 

การดูนก : ประสิทธิภาพ-ความเป็นไปได้ที่ประเทศไทยมี จนน่าผลักดันสิ่งนี้เป็น Soft Power
ภาพ : visitsingapore.com

อาณาบริเวณกว้างขวางของ Jurong Bird Park มีส่วน Waterfall Aviary หนึ่งในกรงนกใหญ่ที่สุดในโลกที่เดินเข้าไปชมได้ ที่นี่คือบ้านของนกกว่า 600 ตัว มีน้ำตกสูง 30 เมตร และมีกรงนกโนรีแบบวอล์กอินที่ใหญ่ที่สุดในโลก สูงกว่าตึก 9 ชั้น นักท่องเที่ยวจะได้ใกล้ชิดกับนกโนรีสีสันสวยงาม 15 สายพันธุ์ และเพนกวินโคสต์อีกหลากหลายสายพันธุ์ Flamingo Lake ที่เต็มไปด้วยเจ้านกจอมวางมาดนับร้อยตัว และใกล้กันยังมี Pelican Cove รวบรวมนกกระทุงครบทุกสายพันธุ์ มีการบินโชว์ของนกอินทรี เหยี่ยวฟัลคอน เหยี่ยวฮอว์ก การแสดงใน High Flyers Show และยังมีบริการพักค้างคืนที่แคมป์ของสวนนก ซึ่งอยู่ใกล้กับที่อยู่ของนกเพนกวินและนกชนิดอื่น ๆ กิจกรรมค้างคืนนี้จัดขึ้นอย่างสม่ำเสมอ หรือใครอยากแอบดูนกเกิดใหม่ก็ไปที่ Breeding & Research Centre ได้ ไฮไลต์อยู่ที่ห้องฟักไข่ ห้องอนุบาล และห้องหย่านม

ไทย

วามเป็นไปได้ที่การดูนกจะกลายเป็นอีกหนึ่ง Soft Power 

สำหรับประเทศไทย เราตั้งอยู่ในเขตตะวันออก มีลักษณะเด่นทางชีวภูมิศาสตร์หลายประการ และได้ชื่อว่าเป็นศูนย์รวมความหลากหลายทางชีวภาพ รวมทั้งมีนกเป็นต้นทุนทางธรรมชาติที่มีคุณค่ามากมาย ประเทศไทยมีนกกว่า 986 ชนิด ทั้งนกประจำถิ่นและนกอพยพ รวมถึงนกจาก 2 คาบสมุทร คือคาบสมุทรอินโดจีนและคาบสมุทรมาลายู นกเหล่านี้ช่วยสร้างความอุดมสมบูรณ์ให้กับเมืองไทยมานาน มีทั้งนกป่า นกน้ำ นกชายเลน นกทุ่ง แม้แต่นกเมือง

ทั่วทุกภูมิภาคของไทยมีแหล่งที่นักดูนกไปเยือนได้ หรือแม้แต่พื้นที่ชานเมืองกรุงเทพฯ อย่างสถานที่ตากอากาศบางปู จ.สมุทรปราการ หรือ ชายทะเลบ้านกาหลง จ.สมุทรสาคร ที่ส่วนใหญ่เป็นนกชายเลนและนกทะเล มีบ้างที่เป็นนกป่าโกงกาง ก็ยังพบกับนกนางนวล นกซ่อมทะเลอกแดง นกยางเขียว นกกระจ้อยป่าโกงกาง เป็นต้น ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับฤดูกาล สถานที่ และปัจจัยอื่น ๆ 

การมาดูนกในเมืองไทยถือเป็นหนึ่งในโปรแกรมที่นักดูนกจากทั่วโลกให้ความสนใจ เช่น การดูนกที่ดอยอินทนนท์ เทศกาลนับนกเหยี่ยวที่ชุมพร นกเงือกรวมฝูงที่เขาใหญ่ นกชายเลนปากช้อนซึ่งเหลือไม่ถึง 400 ตัวแถวนาเกลือ จ.สมุทรสาคร เป็นต้น 

ตัวอย่างสถานที่ทั่วทุกภาคของประเทศไทย ที่นักท่องเที่ยวสามารถปักหมุดเดินทางไปดูนกได้ ได้แก่ 

การดูนก : ประสิทธิภาพ-ความเป็นไปได้ที่ประเทศไทยมี จนน่าผลักดันสิ่งนี้เป็น Soft Power
การดูนก : ประสิทธิภาพ-ความเป็นไปได้ที่ประเทศไทยมี จนน่าผลักดันสิ่งนี้เป็น Soft Power

ภาคเหนือ ส่วนใหญ่เป็นภูเขาสูง พื้นที่สูงที่สุด 2,565 เมตรอยู่ที่ดอยอินทนนท์ ประกอบด้วย ป่าเต็งรัง ป่าโปร่ง ป่าดิบชื้น ป่าสน ป่าดิบเขา มีแหล่งดูนก เช่น ดอยอินทนนท์ ดอยปุย-สุเทพ ดอยเชียงดาว ดอยอ่างขาง ดอยผ้าห่มปก แม่ฝาง ท่าตอน เชียงแสน ดอยม่อนจอง แม่ปิง ลุ่มน้ำปาย สาละวิน แม่เมย ดอยขุนตาล ดอยผาเมือง ดอยผาช้าง ดอยลังกา ดอยภูคา 

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีที่ราบสูง พื้นที่สูงสุดที่บริเวณดงพญาเย็น สูงประมาณ 1,200 – 1,500 เมตร ประกอบด้วย ป่าดิบแล้ง ป่าเต็งรัง ป่าดิบบางส่วน มีแหล่งดูนก เช่น เขาใหญ่ ปางสีดา ทับลาน ภูหลวง น้ำหนาว ภูหินร่องกล้า ภูเขียว 

ภาคตะวันออก เป็นที่ราบและภูเขาสูงอยู่ที่เขาสอยดาว สูงประมาณ 1,670 เมตร ประกอบด้วย ป่าดิบฝน ป่าดิบแล้งบางส่วน และป่าชายเลนริมชายฝั่งทะเล มีแหล่งดูนก เช่น เขาสอยดาว เขาอ่างฤาไน เขาเขียว บางพระ

ภาคตะวันตก มีผืนป่าที่สมบูรณ์และกว้างใหญ่ที่สุดในประเทศ มีเทือกเขาตะนาวศรีเป็นเส้นเขตแดนจนถึงภาคใต้ พื้นที่สูงน้อยกว่าภาคเหนือ ภูเขาสูง 1,811 เมตร ประกอบด้วย ป่าดิบแล้ง ป่าดิบ ป่าเต็งรัง ป่าไผ่ ป่าเบญจพรรณ มีแหล่งดูนก เช่น อุ้มผาง ทุ่งใหญ่นเรศวร ห้วยขาแข้ง เกริงกระเวีย ทองผาภูมิ แก่งกระจาน แม่น้ำภาชี เขาสามร้อยยอด 

ตัวอย่างการสร้างรายได้จาก 'กิจกรรมดูนก' ของจีน ญี่ปุ่น สิงคโปร์ อเมริกา เพื่อชี้ว่าไทยก็ชูสิ่งนี้เป็น Soft Power ได้
ตัวอย่างการสร้างรายได้จาก 'กิจกรรมดูนก' ของจีน ญี่ปุ่น สิงคโปร์ อเมริกา เพื่อชี้ว่าไทยก็ชูสิ่งนี้เป็น Soft Power ได้

ภาคใต้ ส่วนใหญ่เป็นที่ราบต่ำและภูเขา พื้นที่สูงสุด 1,835 เมตรอยู่ที่เขาหลวง ฝนตกชุกทำให้พื้นที่ประกอบไปด้วยป่าดิบฝนและป่าชายเลนริมฝั่งทะเล ปัจจุบันพื้นที่สมบูรณ์หลายแห่งถูกตัดถางเป็นสวนยางและปาล์ม มีแหล่งดูนก เช่น คลองนาคา คลองแสง-เขาสก เขาหลวง คลองพระยา เขาพนมเบญจา เขานอจู้จี้ บ้านในช่อง เขาปู่-เขาย่า เขาช่อง โตนงาช้าง ทะเลบัน บูโด-สุไหงปาดี ฮาลาบาลา เกาะลิบง ทะเลน้อย 
หรือหากไม่อยากเดินทางไกล พื้นที่ใกล้กรุงเทพฯ ซึ่งมีสภาพแวดล้อมเหมาะสมกับกิจกรรมดูนกก็มีให้เลือกหลากหลาย 

ทั้งสถานที่ตากอากาศบางปู จ.สมุทรปราการ ส่วนใหญ่เป็นนกชายเลนและนกทะเล มีบ้างที่เป็นนกป่าโกงกาง นกที่น่าสนใจคือ นกนางนวล นกซ่อมทะเลอกแดง นกยางเขียวนกกระจ้อยป่าโกงกาง และนกนางนวลแกลบ 

ชายทะเลบ้านกาหลง จ.สมุทรสาคร กลางเดือนกันยายนจะเริ่มมีนกชายเลนทยอยย้ายถิ่นฐานมาที่นี่ นกที่พบได้แก่ นกตีนเทียน นกหัวโตทรายเล็ก นกอีก๋อยเล็ก นกทะเลขาแดงลายจุด นกชายเลนปากโค้ง นกพลิกหิน และฝูงนกนางนวลแกลบ นอกจากนี้ หาดโคลนที่นี่ยังเป็นทำเลที่พบนกหายากของโลก 3 ใน 51 ชนิดที่ขึ้นบัญชีไว้ใน Red Data Book คือ นกชายเลนปากช้อน นกทะเลเขาเขียวลายจุด และนกซ่อมทะเลอกแดง

หรือวัดไผ่ล้อม จ.ปทุมธานี เป็นแหล่งที่นกปากห่างทำรังและวางไข่ และยังพบนกกระเต็นหัวดำ นกเด้าลมดง นกเค้าจุด บางครั้งอาจพบนกกระทุงและนกกุลาได้ด้วย 

ตัวอย่างการสร้างรายได้จาก 'กิจกรรมดูนก' ของจีน ญี่ปุ่น สิงคโปร์ อเมริกา เพื่อชี้ว่าไทยก็ชูสิ่งนี้เป็น Soft Power ได้

ในช่วง 20 – 30 ปีที่ผ่านมา คนไทยตื่นตัวและให้ความสำคัญกับเรื่องนกมากขึ้น มีการจัดกิจกรรมแข่งขันดูนกระดับโลก เพื่อชวนนักดูนกจากทั่วโลกมาเยือนเมืองไทย มีชมรมดูนกเกิดขึ้นมากมาย เกิดโครงการอนุรักษ์ ทั้งนกเงือก นกแต้วแร้วท้องดำ โครงการปล่อยนกกระเรียนคืนสู่ธรรมชาติ และยังมีข่าวการพบนกที่หาดูยาก ซึ่งเหล่านี้ล้วนเป็นสัญญาณดีที่จะนำไปสู่การผลักดันให้สิ่งนี้กลายเป็น Soft Power ของประเทศ เป็นโอกาสสร้างเศรษฐกิจสีเขียว ต่อเนื่องไปถึงอุตสาหกรรมท่องเที่ยวที่เชื่อมโยงและกระจายรายได้สู่ชุมชน เช่น สร้างอาชีพผู้นำดูนก มัคคุเทศก์ท้องถิ่น รวมถึงภาคส่วนอื่น ๆ ก็อาจใช้โอกาสนี้ได้เช่นเดียวกับตัวอย่างในต่างประเทศที่กล่าวไปข้างต้น

ทั้งนี้ สิ่งที่อยากให้ตระหนักถึงกิจกรรมดูนกก็คือ นี่ไม่ใช่เพียงกิจกรรมที่ทำแล้วเพลิดเพลิน แต่การดูนกจะพาทุกคนออกไปสัมผัสอากาศบริสุทธิ์ เชื่อมโยงกับสิ่งแวดล้อม ช่วยสร้างความเข้าใจถึงความสัมพันธ์และความสำคัญของสรรพชีวิต และจะเป็นการดีอย่างยิ่ง หากการดูนกในเมืองไทยซึ่งนับว่าเพียบพร้อมไม่แพ้แหล่งดูนกติดอันดับโลกอื่น ๆ ถูกหยิบยกมาเป็นยุทธศาสต์ชาติ หรือได้รับการผลักดันให้เป็น Soft Power ที่ดึงดูดนักท่องเที่ยวจากต่างชาติได้เช่นเดียวกับวัฒนธรรมอันดีงามอื่น ๆ 

ข้อมูลอ้างอิง
  • Thaibizchina.com
  • Japan.travel
  • visit Singapore.com
  • TNN News
  • จารุจินต์ นภีตะภัฏ, กานต์ เลขะกุล และวัชระ สงวนสมบัติ. คู่มือศึกษาธรรมชาติหมอบุญส่ง เลขะกุล นกเมืองไทย.

Writer

เกษม ตั้งทรงศักดิ์

เกษม ตั้งทรงศักดิ์

นักกิจกรรมสังคม สิ่งแวดล้อม เขียนหนังสือเป็นงานหลังเกษียณ

อ่านต่อ

Loading...

End of content

No more pages to load