“มานครปฐมต้องไปเที่ยวไหนบ้าง” 

“นั่นแหละ! มันนึกไม่ออกเห็นไหม มันมีองค์พระปฐมเจดีย์ มีพระราชวังสนามจันทร์ แค่นั้นเอง หมดแล้ว ทั้งที่จริงๆ มันเป็นเมืองที่มีเรื่องราวลึกซึ้ง กษัตริย์เคยเกือบจะย้ายเมืองหลวงมาที่นี่ด้วย แค่ชื่อเมือง ‘นครปฐม’ ก็คือ primary city แล้ว”

เฟิด-คาริญญ์ยวัฒ ดุรงค์จิรกานต์ หรือ เฟิด Slot Machine นักร้องนำซึ่งล่าสุดได้รับหน้าที่เป็น Passion Curator ให้แคปเปญ #WHATISYOURCPS ของแบรนด์ CPS CHAPS เล่าให้ฟังถึงเหตุผลที่ตัดสินใจทำ ‘นิรันดร์ อพาร์ตเมนต์’ หอพักขนาด 70 กว่าห้องที่ตั้งอยู่ตรงข้ามมหาวิทยาลัยศิลปากร วิทยาเขตพระราชวังสนามจันทร์ ซึ่งตั้งใจว่าจะเปิดให้บริการอย่างเป็นทางการปลายเดือนกุมภาพันธ์นี้

เฟิด Slot Machine เปลี่ยนนิรันดร์ อพาร์ตเมนต์ เป็นพื้นที่ศิลปะที่อยากให้นครปฐมกลายเป็นเมืองชิค

ตั้งแต่มหาวิทยาลัยศิลปากรขยายวิทยาเขตมาที่พระราชวังสนามจันทร์ นครปฐมก็กลายเป็นเมืองมหาวิทยาลัยไปโดยปริยาย ทั้งๆ ที่แต่ก่อนเป็นจังหวัดที่เรามักจะมองข้ามไป แม้จะอยู่ห่างจากกรุงเทพฯ เพียงไม่ถึงชั่วโมง แต่ก็ยังไม่มีพื้นที่สำหรับคนรุ่นใหม่ในการแสดงผลงาน แสดงตัวตน ให้เห็นมากหนัก 

เฟิดและน้องสาวจึงตัดสินใจเปิดหอพักมหาวิทยาลัยที่ไม่ได้เป็นแค่หอพัก แต่เป็นพื้นที่ศิลปะสาธารณะ เพราะหวังจะผลักดันวงการสร้างสรรค์ และสร้างความเข้าใจต่อศิลปะให้คนรุ่นใหม่มากขึ้น เกิดเป็นหอพักนักศึกษาที่มีห้องโถงสีขาวขนาดใหญ่ ห้อมล้อมไปด้วยตะแกรงที่มีฟังก์ชันหลายอย่าง ตั้งแต่เป็นที่จัดแสดงงานอาร์ต ไปจนถึงเป็นม่านตาสำหรับผู้อยู่อาศัย อย่างในรูปที่แชร์กันบนโลกออนไลน์เมื่อต้นปีที่ผ่านมา

เฟิด Slot Machine เปลี่ยนนิรันดร์ อพาร์ตเมนต์ เป็นพื้นที่ศิลปะที่อยากให้นครปฐมกลายเป็นเมืองชิค
เฟิด Slot Machine เปลี่ยนนิรันดร์ อพาร์ตเมนต์ เป็นพื้นที่ศิลปะที่อยากให้นครปฐมกลายเป็นเมืองชิค

เมื่อไม่เคยมีคนทำมาก่อน มันเลยเป็นการทดลองที่เฟิดท้าทายตัวเอง ถ้าสังเกตผลงานของเขาจาก Slot Machine จะพบว่าเขาพยายามท้าทายตัวเองอยู่ตลอด เช่น เพลงจันทร์เจ้า กลายเป็นเพลงที่มีท่อนฮุคสั้นที่สุดแค่ 3 คำคือ I say goodbye

“แล้วความท้าทายของนิรันดร์ อพาร์ตเมนต์ คืออะไร” 

“คือการจับไอเดียในอากาศมาปั้นให้เป็นจริงให้ได้”

และนี่คือกระบวนการการปั้นอากาศของเขา

01

นครปฐม

ไอเดียของนิรันดร์ อพาร์ตเมนต์ เริ่มต้นเมื่อ 4 – 5 ปีก่อน เมื่อเฟิดพูดคุยกับเพื่อนๆ ในวงถึงความฝันที่อยากกลับไปทำอะไรให้บ้านเกิดที่จังหวัดนครปฐม

“เราคุยกับแก๊ก (อธิราช ปิ่นทอง-มือเบส) ว่า ถ้าวันหนึ่งเรารวย เรายิ่งใหญ่ ก็กลับมาทำอะไรให้บ้านเกิดดีกว่า เราเห็นตัวอย่างจากอาจารย์ถวัลย์ ดัชนี และอาจารย์เฉลิมชัย โฆษิตพิพัฒน์ แล้วรู้สึกว่านครปฐมยังไม่มีอะไรเลย ทั้งๆ ที่ห่างจากกรุงเทพฯ แค่สี่สิบนาที ผมโตที่นี่เลยรู้ว่ามันช่างแตกต่างกันเหลือเกิน

“นครปฐมสำหรับเราเป็นเหมือนจังหวัดสตาร์ทอัพ ทั้งๆ ที่อยู่ติดกับกรุงเทพฯ แต่คำว่า ‘นครปฐม’ มันอยู่ใน Mindset ของคนเท่าไหร่ล่ะ ของคนไทยด้วยนะ อย่างศาลายา พุทธมณฑล คนรู้จัก แต่คำว่านครปฐมคนลืมไปแล้ว อาจจะเพราะมันใกล้เกิน เหมือนตอนเด็กๆ เรากลัวผี แล้วเราต้องนอนชิดกำแพง เพราะเราคิดว่าเวลาผีชะโงกมาจะไม่เห็นเรา เขาจะมองเลยไป นั่นก็คือจังหวัดนครปฐมครับ (หัวเราะ) มันเหมือนสะดือตัวเองแหละ คนมักจะมองไม่เห็น

“เราจึงอยากผลักดันให้มันเคลื่อนที่ ไม่ให้อยู่นิ่ง เพราะเราเป็นคนท้องถิ่นก็รู้ว่ามันนิ่งมาก โตมาขนาดนี้ก็รู้ว่ามันไม่มี happening อะไร มันเลยต้องเป็นเราแล้วแหละ ทำเองก็ได้ ไม่เป็นไร จะทำได้ไม่ได้ไม่รู้ แต่ขอทำไปกอ่น”

เฟิด Slot Machine เปลี่ยนนิรันดร์ อพาร์ตเมนต์ เป็นพื้นที่ศิลปะที่อยากให้นครปฐมกลายเป็นเมืองชิค

02

สถานที่สร้างคน

เนื่องจากเป็นอดีตนักศึกษาคณะมัณฑนศิลป์ ภาควิชาออกแบบนิเทศศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร โจทย์ของเขาในตอนแรกคืออะไรก็ได้ที่เกี่ยวกับงานศิลปะ ที่เชื่อว่าเป็นรากฐานของการทำหลายๆ อย่าง และนำมาปรับใช้กับอะไรก็ได้ เหมือนกับที่ทุกวันนี้เขามีอาชีพนักดนตรีเป็นงานหลัก

“ที่ดินตรงนี้เป็นของครอบครัว โลเคชันคืออยู่ตรงข้ามมหาวิทยาลัยศิลปากร สนามจันทร์ ตอนเด็กๆ เคยเป็นปั๊มน้ำมัน เราเดินไปเรียนตั้งแต่เด็กเลยผูกพันกับแถวนี้ พอช่วงหนึ่งเศรษฐกิจไม่ดี กิจการปั๊มน้ำมันขาดทุน คุณพ่อคุณแม่เลยตัดสินใจเลิกทำธุรกิจนี้ เลิกได้ประมาณสิบปี ลูกๆ เริ่มโต เลยคิดว่าถ้าปล่อยให้เป็นอย่างนี้เฉยๆ ก็สูญเปล่า และผมก็อยากมี passive income อีกด้านหนึ่ง เพื่อที่จะได้ทำ Slot Machine แบบลอยตัว ไม่เครียดมาก (หัวเราะ)

เฟิด Slot Machine เปลี่ยนนิรันดร์ อพาร์ตเมนต์ เป็นพื้นที่ศิลปะที่อยากให้นครปฐมกลายเป็นเมืองชิค
เฟิด Slot Machine เปลี่ยนนิรันดร์ อพาร์ตเมนต์ เป็นพื้นที่ศิลปะที่อยากให้นครปฐมกลายเป็นเมืองชิค

“เราเลือกทำเป็นหอพักเพราะเป็นที่อยู่อาศัยที่ได้แชร์กับคนอื่น อย่างตอนเรียนมหาวิทยาลัย เราต้องไปเรียนที่ศิลปากร วังท่าพระ เป็นเด็กต่างจังหวัดเขาไปเรียนกรุงเทพฯ มันลำบากนะที่ต้องไปอยู่ต่างเมือง ต้องอยู่ด้วยตัวเองคนเดียว หอพักมันเป็นที่ที่ช่วย shape ช่วยหล่อหลอมคนๆ หนึ่ง เป็นช่วงคอขวดที่โตจากมัธยมมาเป็นมหาวิทยาลัย”

“แล้วหอพักตอนมหาวิทยาลัยมัน shape คุณยังไง” เราถาม

เฟิด Slot Machine เปลี่ยนนิรันดร์ อพาร์ตเมนต์ เป็นพื้นที่ศิลปะที่อยากให้นครปฐมกลายเป็นเมืองชิค

“โอ้โห shape of you เลยครับ (หัวเราะ) มีหมดทุกอารมณ์เลย ทั้งประสบการณ์ดีและไม่ดี มันเหมือนกับเราได้เป็นเจ้าของตัวเองครั้งแรก จะนอนกี่โมง จะตื่นกี่โมง จะทำอะไร จะไปไหน ตอนนั้นไม่มีคำว่าโดดเรียนแล้ว เพราะไม่มีใครมารู้ (หัวเราะ) มันเป็นช่วงที่เราเหลาตัวเองว่าในเมื่อที่เรามีอิสระมากมายขนาดนั้น เราจะเป็นคนยังไงในสถานการณ์นี้ อย่างผมพักอยู่ฝั่งธนฯ สิบนาทีก็ถึงข้าวสารแล้ว จะเมาหัวราน้ำทุกวัน ไม่กลับหอเลยก็ได้ มันเป็นช่วงวัดใจตัวเอง เลยเป็นช่วงที่สำคัญที่สุด”

03

สุขนิรันดร์

เมื่อเชื่อว่าสถานที่สร้างคนได้ การออกแบบสถานที่ที่จะเอื้อต่อการเติบโตจึงเป็นโจทย์สำคัญของนิรันดร์ อพาร์ตเมนต์ ไม่ว่าจะเป็นคอนเซปต์ บรรยากาศ วัสดุที่ใช้ในการสร้าง ไปจนถึงร้านค้าและกิจกรรมที่เลือกเข้ามา

“เราคิดย้อนกลับมาที่ตัวเอง ผมเป็นคนโชคดีที่ได้อยู่ในครอบครัวที่ดี ถ้าทำหอพักเราก็อยากทำหอพักให้เหมือนเขาอยู่บ้าน ความเป็นบ้านก็ต้องมีความปลอดภัย ความเป็นส่วนตัว ความอบอุ่น ความสงบ ผมว่าถ้ามีความสงบ และความรู้สึกในจิตใจเรานิ่ง เราจะตัดสินใจอะไรๆ ในชีวิตได้รอบครอบกว่า และจะไม่ค่อยมีโอกาสพาตัวเองไปเสื่อมเสีย แล้วตอนนี้คนที่สนใจหอพักที่เซอร์ไพรส์มากๆ คือ เด็กมัธยมที่มาเรียนโรงเรียนในจังหวัด ซึ่งเป็นวัยหัวเลี้ยวหัวต่อมากๆ ไม่ใช่แค่เด็กมหาวิทยาลัยแล้ว 

เฟิด Slot Machine เปลี่ยนนิรันดร์ อพาร์ตเมนต์ เป็นพื้นที่ศิลปะที่อยากให้นครปฐมกลายเป็นเมืองชิค
เฟิด Slot Machine เปลี่ยนนิรันดร์ อพาร์ตเมนต์ เป็นพื้นที่ศิลปะที่อยากให้นครปฐมกลายเป็นเมืองชิค

“มันเลยเป็นที่มาของชื่อ ‘นิรันดร์ อพาร์ตเมนต์’ ผมอยากให้คนที่มาอยู่ที่นี่มีความสุขเป็นนิรันดร์ เราตกแต่งภายในห้องพักให้เป็นเหมือนคอนโด ซึ่งใกล้เคียงกับบ้าน ไม่อยากทำให้รู้สึกเหมือนอยู่หอพัก ห้องที่นี่ก็เลยใหญ่ มีชั้นเป็นไม้ สีอุ่นๆ ให้อยู่แล้วสบายใจ สดชื่น ที่เหลือก็แล้วแต่ความชอบของแต่ละคนที่จะตกแต่ง แต่ยังไงมันต้องเป็นที่ที่ทุกคนหัวถึงหมอนแล้วจะหลับ ไม่ว่าในวันนั้นคุณจะเจอความวุ่นวายอะไรมาก็ตาม”

04

พื้นที่ศิลปะที่ไม่เคยมีมาก่อน

เมื่อช่วงต้นปีที่ผ่านมา ผู้กำกับ เต๋อ-นวพล ธำรงรัตนฤทธิ์ แชร์รูปห้องโถงตรงกลางนี้ ทำให้นิรันดร์ อพาร์ตเมนต์ได้รับการพูดถึงบนโซเชียลมีเดียในชั่วข้ามคืน มันไม่ใช่แค่ดีไซน์เท่ๆ ที่ทำขึ้นมาอย่างไม่มีความหมาย และไม่ใช่สัญลักษณ์สามเหลี่ยมที่วง Slot Machine ของเฟิดชอบทำอย่างที่เราคิด แต่เป็นสิ่งที่แทนจังหวัดนครปฐม

เฟิด Slot Machine เปลี่ยนนิรันดร์ อพาร์ตเมนต์ เป็นพื้นที่ศิลปะที่อยากให้นครปฐมกลายเป็นเมืองชิค

“สามเหลี่ยมตรงกลางได้รับแรงบันดาลใจมาจากองค์พระปฐมเจดีย์ ถ้ามีโอกาสไปสักการะองค์พระปฐมเจดีย์ จะมีรูปเจดีย์องค์เดิมอยู่ โดยองค์ที่เราเห็นในปัจจุบันคือสร้างครอบแล้ว สเปซนี้ก็ได้แรงบันดาลใจมาจากรูปทรงเจดีย์องค์ข้างใน และข้างนอกก็เป็นตึกครอบ

เฟิด Slot Machine เปลี่ยนนิรันดร์ อพาร์ตเมนต์ เป็นพื้นที่ศิลปะที่อยากให้นครปฐมกลายเป็นเมืองชิค

“เราทำดีไซน์ตะแกรงๆ สีขาวขึ้นมาเพื่อให้ผู้อยู่อาศัยมีความเป็นส่วนตัว เวลาเราจัดงานก็ช่วยบังสายตา คนทั่วไปที่มางานข้างล่างก็แยกโซนกัน เราอยากทำอะไรก็ตามที่เกี่ยวกับศิลปะเพื่อให้ความรู้คนที่นี่ อยากสร้างคนรุ่นใหม่ที่มีพื้นฐานความเข้าใจเกี่ยวกับศิลปะ ไม่อยากให้คนจำศิลปะว่าเป็นอาชีพไส้แห้ง เข้าใจยาก บ้าๆ บอๆ ซึ่งในนครปฐมยังไม่มีพื้นที่แบบนี้”

เฟิด Slot Machine เปลี่ยนนิรันดร์ อพาร์ตเมนต์ เป็นพื้นที่ศิลปะที่อยากให้นครปฐมกลายเป็นเมืองชิค

เฟิดตั้งใจจะให้ห้องโถงตรงกลางเป็นพื้นที่ศิลปะสำหรับนิทรรศการ ตลาดสร้างสรรค์เล็กๆ เทศกาลหนังศิลปะ หรืออีเวนต์ต่างๆ ซึ่งเปิดรับให้คนทั่วไปเสนอเข้ามาได้

“อย่างงานประติมากรรมที่เราเห็นตั้งอยู่กลางถนนในจังหวัด มันคือธีสิสนักศึกษา มันมีความหมาย มีเรื่องราว แต่พอจบธีสิสก็เอาไปตั้งตรงนั้น ไม่มีใครเข้าไปดู เข้าไปศึกษา ขับรถผ่านไป สนิมก็กินไป ไม่มีใครได้เห็นความงามของสิ่งนี้ เลยคิดว่าพื้นที่ศิลปะสำคัญ”

เราจึงถามเฟิดต่อว่า ทำไมศิลปะถึงสำคัญขนาดนั้น สำคัญขนาดต้องแบ่งพื้นที่สำหรับศิลปะในหอพักนักศึกษา

“เพราะศิลปะเป็นพื้นฐานของทุกอย่าง เราประยุกต์ใช้กับชีวิตได้ การอยู่หอแล้วต้องสร้างตัวเองขึ้นมาก็ต้องใช้ศิลปะ สมมติง่ายๆ เลยนะ มีเพื่อนชวนไปกินเหล้า เราไม่อยากไป มันปฏิเสธยากนะ (หัวเราะ) ใครผ่านมาแล้วพอจะนึกออกใช่ไหมล่ะ เรื่องเล็กๆ แค่นี้แต่มันต้องมีศิลปะในการปฏิเสธ ไม่ใช่แค่ ‘กูไม่ไป กูไม่กิน’”

“ซึ่งการปฏิเสธเพื่อนอย่างมีศิลปะคือ…”

“เจ็บคอ (หัวเราะ)”

เฟิด Slot Machine เปลี่ยนนิรันดร์ อพาร์ตเมนต์ เป็นพื้นที่ศิลปะที่อยากให้นครปฐมกลายเป็นเมืองชิค

เฟิดอยากให้นิรันดร์ อพาร์ตเมนต์เป็นมากกว่าหอพัก แต่เป็นประโยชน์ให้กับคนรุ่นใหม่ โดยหวังว่าในอนาคตมันจะกลายเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้และความคิดสร้างสรรค์ เป็นคอมมูนิตี้ของปัญญาชน อยากให้คนจำว่า ที่นี่คือที่ที่เคยมาพัก ที่ที่เคยเติบโต เคยใช้เวลากับเพื่อน เคยมีแฟนคนนี้ และให้มันอยู่ในความทรงจำของคนรุ่นต่อไป

Writer

พิมพ์อร นทกุล

อดีตเด็กบัญชี เชื่อในบทสนทนาที่ดี และมีความสุขกับการเล่าเรื่องราวต่างๆ ส่วนใหญ่พบว่าตัวเองรักหมามากกว่าคน

Photographer

ธีรพันธ์ ลีลาวรรณสุข

ช่างภาพ นักออกแบบกราฟิก นัก(หัด)เขียน โปรดิวเซอร์และผู้ดำเนินรายการพอดแคสต์ และอื่นๆอีกมากมายแล้วแต่ว่าไปเจออะไรน่าทำ IG : cteerapan

หมู่บ้าน

แนวคิดของผู้สร้างที่อยู่อาศัยเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีให้ผู้อยู่

ก่อนกำเนิดสภากาชาดไทย ประเทศสยามใน พ.ศ.2436 กำลังประสบภาวะสงครามภายใต้ความขัดแย้งกับฝรั่งเศสในเหตุการณ์ ร.ศ.112 เป็นเหตุให้สยามได้ก่อตั้ง ‘สภาอุณาโลมแดง’ กิจการสังคมสงเคราะห์ด้านการรักษาพยาบาล เพื่อบรรเทาทุกข์ให้กับผู้ที่บาดเจ็บและเสียชีวิตจำนวนมาก ต่อมา พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ทรงมีพระราชประสงค์ให้ก่อตั้งโรงพยาบาล ภายใต้การดำเนินงานของสภาอุณาโลมแดงหรือสภากาชาดสยามนี้เป็นการถาวร โดยพระราชทานนามไว้เพื่อเป็นพระราชานุสาวรีย์แด่รัชกาลที่ 5 พระบิดาผู้ทรงริเริ่มสภาอุณาโลมแดงว่า ‘โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์’ 

โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ในปัจจุบัน ได้พัฒนาเป็นโรงพยาบาลขนาดใหญ่ ทันสมัยที่สุดแห่งหนึ่งในประเทศไทย และเป็นสถานที่ฝึกอบรมนิสิตของคณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย รวมถึงสนับสนุนการค้นคว้าวิจัยด้านการแพทย์ที่ได้รับมาตรฐานในระดับสากล

โรงพยาบาลเพิ่งได้ต้อนรับหอพักพยาบาลหลังใหม่ ผลงานการออกแบบของสถาปนิก Plan Architect แทนที่หอพักพยาบาลสูง 4 ชั้นหลังเก่า เพื่อเติมเต็มความต้องการที่อยู่อาศัยของบุคลากรทางการแพทย์ซึ่งเพิ่มจำนวนมากขึ้น แม้เป็นอาคารพักอาศัยรวมขนาดใหญ่ด้วยความสูงถึง 26 ชั้น กับห้องพักมากกว่า 500 ห้อง หอพักพยาบาลแห่งนี้ก็เกิดขึ้นด้วยแนวคิดการสร้างพื้นที่ให้คนเป็นพยาบาลอยู่โดยเฉพาะ และเปี่ยมด้วยการใช้เครื่องมืองานออกแบบแก้ปัญหาในทุกรายละเอียด ตั้งแต่ทิศทางการวางตึก จนถึงความสูงของราวกันตก 

คอลัมน์หมู่บ้านที่สนใจเรื่องการออกแบบที่อยู่ศัยหลากหลาย จึงไม่พลาดชวน วรา จิตรประทักษ์ และ นภสร เกียรติวิญญู สองสถาปนิกผู้ดูแลโครงการ มาเล่าถึงแนวคิดเบื้องหลังทั้งหมดให้ฟังอย่างละเอียด

หอพักพยาบาล โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ที่ออกแบบอย่างเข้าใจคนเป็นพยาบาล

เปิดตึกรับลม

โครงการหอพักพยาบาล โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ เริ่มขึ้นจากการให้สถาปนิกส่งแบบเข้าประกวดแข่งขันในช่วงปลาย พ.ศ. 2558 โดย Plan Architect ผู้ชนะประกวดเล่าว่า มีโจทย์ที่ปรากฏในข้อกำหนดซึ่งแตกต่างจากโครงการโดยทั่วไป อย่างมีนัยสำคัญ 2 ข้อ ข้อแรกคือ ต้องสนองความต้องการของคณะพยาบาลที่นิยมอยู่อาศัยโดยเปิดหน้าต่างรับลม แทนการเปิดเครื่องปรับอากาศ และข้อสองคือ ต้องให้ระเบียงแต่ละห้องกว้างขวางพอสำหรับการปลูกต้นไม้

วรา จิตรประทักษ์ และ นภสร เกียรติวิญญู สองสถาปนิก ผู้ออกแบบหอพักพยาบาล โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย
วรา จิตรประทักษ์
วรา จิตรประทักษ์ และ นภสร เกียรติวิญญู สองสถาปนิก ผู้ออกแบบหอพักพยาบาล โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย
นภสร เกียรติวิญญู

“อาคารพักอาศัยรวมทั่วไปมักเป็นแบบ Double Loaded Corridor หรือแบบทางเดินร่วม มีทางเดินทางเดียว แล้วมีห้องพักขนานไปตามทางเดิน เหมือนอพาร์ตเมนต์ทั่วไป ประหยัด ประสิทธิภาพการใช้งานพื้นที่มาก แต่ก็ยากในการรับแสงและรับลมธรรมชาติเข้าสู่อาคาร

“สำหรับอาคารนี้ เราคิดว่าถ้าแยกตัวอาคารเป็น Single Loaded Corridor หรือแบบทางเดินเดียวสองทาง เอาลิฟต์คั่นไว้ตรงกลาง แล้วแบ่งห้องพักไปอยู่ทั้งสองฝั่ง จะทำให้เกิดปล่องระบายอากาศตรงกลาง แสงธรรมชาติเข้ามาที่ทางเดินตรงกลางได้ด้วย เวลากลางวันจะค่อนข้างสว่างโดยไม่ต้องเปิดไฟ และลมก็ยังผ่านถ่ายเทเข้ามาในอาคารได้” สองสถาปนิกจาก Plan Architect เริ่มต้นเล่าการตีโจทย์เป็นแนวคิด ซึ่งตรงกับคอนเซ็ปต์เอื้อประโยชน์แก่ผู้อยู่ในข้อแรก

หอพักพยาบาล โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ที่ออกแบบอย่างเข้าใจคนเป็นพยาบาล

หากฟังผิวเผิน อาจรู้สึกว่าเป็นการสูญเสียพื้นที่ใช้สอยจำนวนมาก แต่กลับกัน วราและนภสรอธิบายเพิ่มว่าเป็นการยิงปืนนัดเดียวได้นกสองตัว มันมีประโยชน์ตรงจัดการไส้ในของอาคารอย่างตัวลิฟต์ให้อยู่ในตำแหน่งที่ไม่ไปเบียดบังพื้นที่ใช้สอยส่วนอื่น จัดสรรจำนวนห้องได้ครบถ้วนตามโจทย์ ไม่มีส่วนเกินจนต้องเพิ่มความสูงอาคาร ซึ่งจะมีภาระค่าใช้จ่ายในมิติอื่น และทางเดินสองฝั่งยังทำให้เกิดปล่องระบายอากาศใจกลาง ตามแนวคิดการรับลมเข้าสู่อาคารให้มากที่สุดได้ในเวลาเดียวกัน

หอพักพยาบาล โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ที่ออกแบบอย่างเข้าใจคนเป็นพยาบาล

อากาศร้อนจะลอยตัวจากต่ำขึ้นสูง ปล่องระบายอากาศนี้จึงมาพร้อมกับแนวคิดการออกแบบช่องรับลม 2 จุด เพื่อเป็นทางลมเข้า คือชั้นล่างสุด และกึ่งกลางอาคารที่กลายมาเป็นจุดเด่นด้านรูปลักษณ์ 

หอพักพยาบาล โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ที่ออกแบบอย่างเข้าใจคนเป็นพยาบาล
หอพักพยาบาลหลังใหม่ในรั้วโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ที่สร้างด้วยโจทย์สนุกจากผู้อยู่ 2 ข้อ คือให้เปิดหน้าต่างรับลม และระเบียงกว้างให้ปลูกต้นไม้ได้

“ในการเจาะช่องลม เราใช้การคว้านยูนิตออกมา โดยตั้งใจให้เป็นสัญลักษณ์ของตรา ‘อุณาโลมแดง’ เพื่อให้สื่อถึงองค์กรสภากาชาด เราผูกโยงสัญลักษณ์นี้ให้อาคารมีความหมายมากขึ้นกว่าการเป็นเพียงอาคารพักอาศัย ให้พยาบาลที่ทำงานอยู่ในองค์กร เขาได้มีความภาคภูมิใจในองค์กรด้วย” 

สัญลักษณ์อุณาโลมแดงที่สถาปนิกกล่าวถึง ปรากฏบนชั้น 13 – 17 ของอาคาร โดยกรุโถงทั้งหมดด้วยไม้เทียมเพื่อสร้างจุดเด่นบนอาคารสูงสีขาว ไม่เพียงการรับลมและแสงธรรมชาติเข้าสู่อาคารให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ ยังทำหน้าที่เป็นส่วนกลางให้ผู้อยู่อาศัยออกมาใช้นั่งพักผ่อนได้ตามอัธยาศัย ส่วนชั้นล่างสุดก็เป็นส่วนต้อนรับของหอพัก 

หอพักพยาบาลหลังใหม่ในรั้วโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ที่สร้างด้วยโจทย์สนุกจากผู้อยู่ 2 ข้อ คือให้เปิดหน้าต่างรับลม และระเบียงกว้างให้ปลูกต้นไม้ได้
หอพักพยาบาลหลังใหม่ในรั้วโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ที่สร้างด้วยโจทย์สนุกจากผู้อยู่ 2 ข้อ คือให้เปิดหน้าต่างรับลม และระเบียงกว้างให้ปลูกต้นไม้ได้

เปิดระเบียงปลูกต้นไม้

อีกหนึ่งแนวคิดการพัฒนาโครงการให้สอดคล้องกับวิถีชีวิตของพยาบาลมากที่สุด คือการเพิ่มพื้นที่เขียว และการวางผังการใช้งานในส่วนต่างๆ ตั้งแต่ตัวอาคาร ไปจนถึงที่วางราวตากผ้า

ที่ตั้งของหอพักหลังใหม่อยู่ใจกลางอาคารพักอาศัยหลังอื่นๆ ในโรงพยาบาล ประกอบกับที่ดินค่อนข้างแออัดเพราะล้อมรอบไปด้วยกลุ่มอาคารสูง แต่มีข้อดีคือแต่ละอาคารเว้นระยะห่างกัน จนเกิดเป็นที่ว่างขนาดพอเหมาะ หากรื้อหอพักพยาบาลเดิมออก แล้วพลิกการจัดวางใหม่ ก็จะเกิดที่ว่างด้านในใจกลาง ให้ทำเป็นพื้นที่สีเขียวเล็กๆ แบบ Pocket Park ได้

สวนเล็กๆ นี้ถูกรวมเป็นส่วนหนึ่งในการพัฒนาโครงการ Plan Achitect จึงออกแบบพื้นที่ชั้น 1 ของอาคารที่เป็นโถงโล่ง ให้เดินทะลุออกไปยังแลนด์สเคปใหม่นี้ได้

หอพักพยาบาลหลังใหม่ในรั้วโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ที่สร้างด้วยโจทย์สนุกจากผู้อยู่ 2 ข้อ คือให้เปิดหน้าต่างรับลม และระเบียงกว้างให้ปลูกต้นไม้ได้
หอพักพยาบาลหลังใหม่ในรั้วโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ที่สร้างด้วยโจทย์สนุกจากผู้อยู่ 2 ข้อ คือให้เปิดหน้าต่างรับลม และระเบียงกว้างให้ปลูกต้นไม้ได้
หอพักพยาบาลหลังใหม่ในรั้วโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ที่สร้างด้วยโจทย์สนุกจากผู้อยู่ 2 ข้อ คือให้เปิดหน้าต่างรับลม และระเบียงกว้างให้ปลูกต้นไม้ได้

นอกจากนั้น แนวคิดการเพิ่มพื้นที่สีเขียวในโครงการก็ยังปรากฏในการออกแบบระเบียง หนึ่งในข้อกำหนดของการประกวดแบบว่า ต้องทำให้ระเบียงกว้างขวางพอสำหรับพยาบาลจะใช้งานอะไรก็ได้อย่างอิสระ รวมไปถึงการปลูกต้นไม้ ทั้งคู่คิดเพิ่มเติมจากโจทย์นั้น โดยนำแนวคิดเรื่องมุมมองและการสร้างความเป็นส่วนตัวมาเป็นส่วนหนึ่งในการออกแบบ มุมสามเหลี่ยมยื่นออกมาสลับฟันปลาอย่างแปลกตาที่เราเห็นด้านหน้าอาคารนั่นเอง

“เนื่องจากอาคารในละแวกมันประชันหน้ากันมาก เวลาเราอยู่ในห้องพัก แทบจะมองเห็นห้องฝั่งตรงข้าม เลยเป็นที่มาว่าเราทำระเบียงของแต่ละยูนิตให้เป็นสามเหลี่ยม มีมุมยื่นสลับกันไป เวลาเขาอยู่ในห้อง ก็มีมุมหลบเลี่ยงการปะทะโดยตรงกับห้องตรงข้าม เมื่อยืนเกาะราวระเบียง ก็จะรู้สึกว่ามีมุมมองเอียงๆ หลบจากอาคารข้างเคียงด้วย

“พอเราสลับแนวของแต่ละห้องแต่ละชั้น ระเบียงก็จะเกิดพื้นผิวที่รับแสงธรรมชาติได้มากกว่าหอพักทั่วไปนิดหนึ่ง เพื่อให้การปลูกต้นไม้และการตากผ้าถูกสุขอนามัยขึ้น”

พวกเขาคิดฟังก์ชันบนระเบียงไว้หลายอย่าง ทั้งการเก็บเครื่องปรับอากาศ การเก็บเครื่องซักผ้า หรือการตากผ้าอย่างไม่ทำให้รกหูรกตา โดยใช้แผงอะลูมิเนียมกันสายตา อีกหนึ่งข้อดีที่ตามมาคือ เป็นตัวบังแดดไม่ให้จ้าเกินไป แต่มีแสงพอให้ปลูกต้นไม้ได้

หอพักพยาบาลหลังใหม่ในรั้วโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ที่สร้างด้วยโจทย์สนุกจากผู้อยู่ 2 ข้อ คือให้เปิดหน้าต่างรับลม และระเบียงกว้างให้ปลูกต้นไม้ได้

ไม่เพียงมีประโยชน์เฉพาะกั้นสายตา ด้านความงาม แผงฟาซาดหรือหน้ากากอาคารสีขาวสะอาดนี้ สะท้อนการใช้งานภายในออกสู่รูปลักษณ์ภายนอกได้อย่างน่าสนใจ โดดเด่นด้วยการสลับสับหว่างไปมาในแต่ละชั้นอย่างสมมาตร

หอพักพยาบาลหลังใหม่ในรั้วโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ที่สร้างด้วยโจทย์สนุกจากผู้อยู่ 2 ข้อ คือให้เปิดหน้าต่างรับลม และระเบียงกว้างให้ปลูกต้นไม้ได้
หอพักพยาบาลหลังใหม่ในรั้วโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ที่สร้างด้วยโจทย์สนุกจากผู้อยู่ 2 ข้อ คือให้เปิดหน้าต่างรับลม และระเบียงกว้างให้ปลูกต้นไม้ได้

หอพักพยาบาล เพื่อพยาบาล

หอพักพยาบาลที่นี่เป็นสิทธิพิเศษด้านที่พักอาศัย โดยโรงพยาบาลจะมอบให้กับพยาบาลที่ไม่ได้แต่งงาน และกำหนดให้พยาบาล 2 คนพักร่วมกันใน 1 ห้อง

เมื่อคนสองคนที่อาจไม่ได้คุ้นเคยกันมาก่อนต้องมาอาศัยอยู่ด้วยกัน สถาปนิกจึงมีไอเดียจัดการปัญหาที่อาจเกิดจากการปะทะกันในอนาคต ด้วยการวางผังห้องพักแต่ละห้อง

“เราพยายามทำให้ห้องกว้างขึ้น เพื่อให้วางเตียงได้สองฝั่ง แล้วมีทางเดินอยู่ตรงกลาง พยาบาลแต่ละคนจะได้มีโซนเป็นของตัวเอง ห้องหนึ่งแบ่งออกเป็นครึ่งห้องของใครของมัน” เขาเล่าถึงความต่างกับห้องพักสำหรับ 2 คนที่เราเห็นทั่วไป เช่น ห้องของโรงแรม ซึ่งมักพบว่ามีเตียงอยู่ฝั่งหนึ่ง อีกฝั่งหนึ่งเป็นเคาน์เตอร์ยาวๆ แล้วก็มีทีวี 

หอพักพยาบาล โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ที่ออกแบบอย่างเข้าใจคนเป็นพยาบาล

ห้องพักที่ออกแบบขึ้นใหม่นี้ กำหนดให้มีขนาดประมาณ 5 x 8 เมตร รวมกับพื้นที่ระเบียง หรือรวมแล้วราว 40 ตารางเมตร ซึ่งถือว่ามีขนาดใหญ่หากเทียบกับห้องพักในอาคารชุดรูปแบบอื่น ความน่าสนใจอีกอย่างอยู่ที่สิ่งอำนวยความสะดวกในห้องกำหนดให้แยกใช้เป็นของตัวเอง ตั้งแต่เตียงนอน ตู้เสื้อผ้า ตู้เซฟ ตู้เย็น โต๊ะเครื่องแป้ง โทรทัศน์ หรือแม้แต่ราวตากผ้า

ส่วนห้องน้ำ ก็แยกห้องอาบน้ำ โถสุขภัณฑ์ และส่วนอ่างล้างหน้าออกจากกัน เผื่อเวลาผู้อาศัยต้องการใช้ห้องน้ำพร้อมกันในเวลาเร่งด่วน ก็ผลัดกันใช้แต่ละส่วนได้โดยไม่ต้องรอ

“เราได้ไปคุยกับผู้ใช้ก็กลายเป็นว่าเขาชอบมาก เพราะว่าเขาต้องการยิ่งกว่าที่เราคิดอีกคือ เขาต้องการทีวีสองเครื่อง เขาต้องการตู้เย็นสองตู้ด้วย เขาต้องการให้ทุกอย่างแยกกันหมดเลย” นภสรเล่าการเก็บฟีดแบ็กจากผู้ใช้จริง

การวางผังเช่นนี้ ยังสอดคล้องกับแนวคิดการรับลมเข้าสู่ห้องซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของโครงการ เขาแยกส่วนครัวและห้องน้ำออกมาไว้ในหน้าห้อง มีผนังบานเลื่อนกั้นจากส่วนที่นอนด้านใน เมื่อต้องการรับลม สามารถเปิดประตูระเบียง เปิดประตูบานเลื่อน และเปิดประตูหน้าห้อง ปิดไว้เพียงประตูมุ้งลวดด้านหน้า ก็จะทำให้อากาศไหลเวียนผ่านจากข้างนอกเข้าสู่ข้างใน และทะลุผ่านไปยังปล่องระบายอากาศในใจกลางอาคารได้อย่างมีประสิทธิภาพ

หอพักพยาบาล โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ที่ออกแบบอย่างเข้าใจคนเป็นพยาบาล
หอพักพยาบาล โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ที่ออกแบบอย่างเข้าใจคนเป็นพยาบาล

รายละเอียดการออกแบบทั้งหมด สถาปนิกทั้งสองพัฒนาขึ้นจากการสอบถามจากประสบการณ์ของผู้ประกอบวิชาชีพพยาบาลใกล้ตัว รวมถึงพูดคุยกับผู้คนหลายฝ่ายในระหว่างการพัฒนาแบบ ทั้งกับผู้บริหาร พยาบาลที่จะมาอาศัยอยู่จริง รวมถึงแม่บ้านทำความสะอาด ซึ่งมีส่วนร่วมในการให้ความคิดเห็น อันเป็นประโยชน์อย่างยิ่งในจุดที่พวกเขาไม่อาจคำนึงถึงได้ทุกมิติ

ตั้งแต่เรื่องความถี่ของซี่ราวระเบียงที่ต้องกว้างพอให้ง่ายต่อการทำความสะอาด แต่ไม่มากเกินจนกรองแสงสว่างไม่ได้ ไปจนถึงเรื่องของความสูงราวระเบียงในจุดต่างๆ ต้องมากกว่าขั้นต่ำที่กฎหมายกำหนด เพื่อช่วยลดความเสี่ยงต่อความต้องการทำร้ายตัวเองของผู้อยู่ เนื่องด้วยได้รับข้อมูลว่าผู้ประกอบอาชีพพยาบาลต้องประสบความเครียดในการทำงานสูง และพบภาวะเสี่ยงเช่นนี้ในเพื่อนร่วมงานเสมอ

“โชคดีที่ว่าโครงการนี้ไม่ถึงขั้นเป็นโครงการเชิงพาณิชย์ เขาเป็นหน่วยงานรัฐ เขาต้องคิดถึงเรื่องคุณภาพชีวิตของบุคลากรประมาณหนึ่ง เพราะว่าถ้าพยาบาลอยู่ดี เขาก็มีกำลังใจ ลดความเครียดได้ การออกแบบที่นี่หลายอย่างอาจดูมากเกินความจำเป็นจากโครงการอื่นๆ แต่คุณภาพชีวิตของคนก็จะดีขึ้น” วราให้ความคิดเห็น

“ถ้าเป็นงานในเชิงพาณิชย์ เราคงไม่ได้ทำแบบเดียวกันกับที่นี่” นภสรเสริม “งานราชการจะมีงบประมาณกับข้อกำหนดที่เขาต้องการเป๊ะๆ อยู่แล้ว ถ้าเราจัดสรรทุกอย่างให้ลงตัวได้ อยู่ในงบระมาณ แล้วเรายังเพิ่มความพิเศษให้เขาได้ด้วย เขาก็ไม่มีปัญหาว่าคุณจะมีลูกเล่นเพิ่มเติมอะไร”

หลังโครงการนี้เสร็จสมบูรณ์ พวกเขาได้รับเสียงตอบรับที่ดีจากผู้อยู่อาศัย รวมถึงได้รับความสนใจจากผู้พัฒนาโครงการเอกชนหลายเจ้า จึงเป็นโอกาสดีที่โครงการนี้จะได้เป็นตัวอย่างให้กับการพัฒนาโครงการอาคารชุดทั้งหลายต่อไปในอนาคต

“ถ้าเราเอางานออกแบบตกแต่งเพื่อความสวยงาม ซึ่งเป็นเม็ดเงินมากประมาณหนึ่ง มาเติมใส่การจัดการพื้นที่ มาเติมใส่การใช้สอยในระยะยาว โครงการนั้นอาจแตกต่างและอาจดีขึ้น

“จังหวะนี้เราสื่อสารด้วยตัวเนื้องาน และนำโครงการขนาดใหญ่ ยูนิตเยอะนี้เป็นโครงการอ้างอิงได้ว่า ถ้าในงบประมาณเท่ากัน เราทำแบบนี้กับโครงการรูปแบบอื่นๆ ได้ โดยใช้การออกแบบเป็นเครื่องมือแก้ปัญหา” วราให้ความคิดเห็นปิดท้าย 

หอพักพยาบาล โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ที่ออกแบบอย่างเข้าใจคนเป็นพยาบาล
ภาพ : Panoramic Studio

Writer

กรกฎ หลอดคำ

เขียนเรื่องบ้านและงานออกแบบเป็นงานประจำ สนใจเรื่องราวทางสังคมและวัฒนธรรมในงานสถาปัตยกรรมเป็นพิเศษ

อ่านต่อ

Loading...

End of content

No more pages to load