มีสถานีรถไฟที่คนส่วนใหญ่ผ่านแต่ไม่ได้สังเกต และสถานีรถไฟบางซื่อเคยเป็นหนึ่งในนั้นมาช้านาน
แต่สถานีเล็กๆ ริมถนนเทอดดำรินั้นซ่อนประวัติศาสตร์และบทบาทที่ใหญ่กว่าที่เห็นไว้ในทุกชานชาลา ก่อนที่ทุกอย่างจะเปลี่ยนไปตลอดกาลด้วยการมาของสถานีกรุงเทพอภิวัฒน์
1 ใน 10 สถานีแรกของประเทศไทย
สถานีรถไฟบางซื่อ เป็นชื่อตามทะเบียนราษฎร์ของการรถไฟฯ เกิดตั้งแต่ 26 มีนาคม 2439 สถานีนี้เป็น 1 ใน 10 สถานีแรกของประเทศไทย
สถานีรถไฟชุมทางบางซื่อ เปิดให้บริการเมื่อวันที่ 28 มีนาคม พ.ศ. 2440
สองตัวเลขนั้นบอกว่าสถานีรถไฟบางซื่อไม่ได้เป็นแค่สถานีแวะผ่าน แต่คือพยานของรถไฟไทยตั้งแต่รุ่นแรก ในยุคที่เส้นทางรถไฟสายแรกจากกรุงเทพไปโคราชยังเป็นเรื่องมหัศจรรย์ในสายตาคนสยาม
ชุมทาง คำที่บอกความสำคัญทั้งหมด
สถานีรถไฟชุมทางบางซื่อ เป็นชุมทางหลักของประเทศไทย ซึ่งใช้แยกทางรถไฟสายใต้ ออกจากทางรถไฟสายเหนือและสายตะวันออกเฉียงเหนือ
คำว่า “ชุมทาง” ในชื่อสถานีนั้นสำคัญมาก เพราะมันหมายความว่าที่นี่ไม่ใช่แค่จุดแวะ แต่คือจุดที่เส้นทางหลายสายมาบรรจบกัน ทุกขบวนรถที่มุ่งหน้าเหนือ อีสาน ตะวันออก หรือใต้ ต่างเคยผ่านหรือแล่นผ่านชุมทางบางซื่อแห่งนี้
รถไฟสายเหนือไปเชียงใหม่ สายตะวันออกเฉียงเหนือไปหนองคายและอุบลราชธานี และสายใต้ที่แยกออกไปยังปลายทางที่ไกลที่สุดคือสุไหงโก-ลก ต่างเริ่มต้นเส้นทางจากจุดตัดที่ย่านนี้
อาคารสถานีเก่าที่รอการบันทึก
ความน่าสนใจของสถานีรถไฟบางซื่อเดิมไม่ได้อยู่ที่ความใหญ่โต แต่อยู่ที่ความเป็นพยานของยุคสมัย อาคารสถานีที่เก่าแก่มีสถาปัตยกรรมแบบเรียบง่ายตามมาตรฐานการรถไฟในยุคนั้น ชานชาลาไม้ที่ผู้โดยสารนับไม่ถ้วนเคยยืนรอ และป้ายสถานีที่บอกว่าที่นี่คือจุดเชื่อมระหว่างทิศทางต่างๆ ของประเทศ
ทุกอย่างในสถานีเล็กๆ แห่งนั้นบันทึกประวัติศาสตร์การเดินทางของคนไทยมากว่าศตวรรษ ทั้งชาวบ้านที่นั่งรถไฟเพื่อไปหาญาติ นักศึกษาที่ขึ้นรถไฟคืนเพื่อกลับบ้านต่างจังหวัด และพ่อค้าแม่ขายที่แบกสินค้าขึ้นรถไฟทุกเช้ามืด
เมื่อสถานีใหม่เข้ามา และเก่าต้องลาจาก
รัฐบาลหลายยุคตั้งแต่ปี 2544 เป็นต้นมาพยายามผลักดันให้ย้ายสถานีรถไฟหัวลำโพงออกมาอยู่ที่สถานีรถไฟบางซื่อแทน
แนวคิดนั้นนำมาสู่โครงการขนาดใหญ่ที่คนทั่วไทยตามข่าวมาหลายปี
สถานีกลางบางซื่อ ก่อสร้างบนพื้นที่ 120 ไร่ โดยสถานีแห่งนี้จะเป็นสถานีรถไฟหลักแห่งใหม่ของไทย ที่จะรวมรถไฟในทุกระบบแบบครบรสชาติมาให้บริการในที่แห่งเดียว ทั้งรถไฟความเร็วสูง รถไฟทางไกลสายเหนือ อีสาน ใต้ ตะวันออก ตะวันตก รถไฟชานเมือง และรถไฟฟ้า
สถานีกรุงเทพอภิวัฒน์ มรดกใหม่ที่สร้างบนพื้นที่เดิม
ในปี 2564 สถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์ หรือที่รู้จักกันในชื่อ Bang Sue Grand Station เปิดตัวอย่างเป็นทางการ บนพื้นที่บริเวณเดียวกับชุมทางบางซื่อ
ชั้นบนสุดคือชั้นชานชาลารถไฟความเร็วสูงจำนวน 12 ชานชาลา แบ่งเป็นรถไฟความเร็วสูงสายเหนือ สายอีสาน สายใต้ และสายตะวันออก ชั้นนี้โล่ง โปร่ง และชวนให้มองโครงสร้างหลังคาที่เล่นโค้งสวยงาม มีช่องแสงที่ทำให้ชานชาลาสว่างไสวโดยไม่ต้องเปิดไฟในระหว่างวัน
สายสีแดงเข้ม: กรุงเทพอภิวัฒน์ – รังสิต สายสีแดงอ่อน: กรุงเทพอภิวัฒน์ – ตลิ่งชัน
สถานีรถไฟที่ใหญ่ที่สุดในอาเซียนนี้รวมระบบรถไฟทุกประเภทในที่เดียว ทั้งรถไฟทางไกล รถไฟชานเมืองสายสีแดง และรองรับรถไฟความเร็วสูงในอนาคต ทำให้ย่านบางซื่อเปลี่ยนจากสถานีชานเมืองมาสู่ศูนย์กลางการเดินทางระดับชาติ
บางซื่อ เดิมแค่ชื่อย่าน ตอนนี้คือสัญลักษณ์
สถานีกลางบางซื่อตั้งอยู่บนพื้นที่ 120 ไร่ และจะเป็นสถานีรถไฟที่ใหญ่ที่สุดในอาเซียน
จาก 1 ใน 10 สถานีแรกของไทยเมื่อปี 2439 มาสู่สถานีรถไฟที่ใหญ่ที่สุดในอาเซียน บน 120 ไร่เดียวกัน ประวัติศาสตร์ของสถานีรถไฟบางซื่อคือการเดินทางที่ใครก็ตามที่ขึ้นรถไฟในไทยเคยเป็นส่วนหนึ่งของมัน ไม่ว่าจะรู้ตัวหรือไม่
ข้อมูลการเดินทาง:
- สถานีกรุงเทพอภิวัฒน์ (Bang Sue Grand Station) เลขที่ 10 ถนนกำแพงเพชร แขวงจตุจักร เขตจตุจักร กรุงเทพฯ
- รถไฟฟ้า MRT สถานีบางซื่อ, สถานีกำแพงเพชร, สถานีสวนจตุจักร
- BTS สถานีหมอชิต หรือสะพานควาย (ต่อรถสาธารณะ)
