รั้วบ้านที่ดีที่สุดไม่ได้หน้าตาเหมือนกำแพง
มันเป็นต้นไม้ ต้นไม้รั้ว
แน่นอนว่ารั้วปูนก่อหรือรั้วสแตนเลสมีจุดดีของมัน แข็งแรง ถาวร ไม่ต้องรดน้ำ แต่สิ่งที่มันทำไม่ได้คือออกดอก ให้ร่มเงา กรองฝุ่น และทำให้คนที่เดินผ่านหน้าบ้านอยากหยุดมอง
ต้นไม้ที่ปลูกเป็นแนวรั้วทำได้ทั้งหมดนั้น และถ้าเลือกชนิดให้ถูก มันยังให้ดอก ให้ผล และให้สีสันที่เปลี่ยนไปตามฤดูกาลด้วย
ต้นไม้รั้ว ก่อนปลูก สามคำถามที่ต้องตอบให้ได้
ต้นไม้รั้ว ก่อนที่จะเดินไปซื้อต้นไม้ที่ตลาด มีสามคำถามที่ตอบก่อนจะช่วยประหยัดเงินและเวลาได้มาก
หนึ่ง ต้องการความสูงเท่าไหร่? ถ้าต้องการแค่บังสายตาระดับเอวถึงไหล่ ไม้พุ่มขนาดกลางก็พอ แต่ถ้าต้องการกำแพงสีเขียวสูงกว่า 2 เมตร ต้องเลือกชนิดที่โตได้สูงและไม่แตกกิ่งต่ำจนเกินไป
สอง พื้นที่กว้างแค่ไหน? ต้นไม้บางชนิดอย่างไผ่หรือต้นไทรเกาหลีต้องการพื้นที่ด้านหน้าและด้านข้างพอสมควร ถ้าบ้านชิดกันมากควรเลือกชนิดทรงแคบที่โตขึ้นไปด้านบนมากกว่าขยายออกด้านข้าง
สาม ดูแลได้มากน้อยแค่ไหน? ต้นไม้รั้วบางชนิดต้องตัดแต่งบ่อยเพื่อคุมทรง บางชนิดปล่อยทิ้งไว้ก็ยังดูดี ตอบตัวเองให้ตรงก่อนว่าจะมีเวลาดูแลได้แค่ไหน แล้วค่อยเลือก
ต้นไม้รั้ว ไม้ดอก รั้วที่ออกดอกให้เห็นตลอดปี
เข็ม
ต้นเข็มเป็นไม้พุ่มขนาดเล็กที่ออกดอกสีสันสวยงามตลอดปี มีหลายสีให้เลือก ทั้งแดง ส้ม ชมพู เหลือง และขาว ทรงพุ่มแน่น ชอบแสงแดดจัด ดูแลไม่ยาก และตัดแต่งทรงได้ตามต้องการ
ข้อดีของเข็มคือทนสภาพแวดล้อมหลากหลาย ทนริมทะเลได้ และถ้าปลูกเรียงแถวสม่ำเสมอ แนวดอกที่ออกพร้อมกันจะดูสวยงามมาก เหมาะกับบ้านที่ต้องการรั้วระดับเอวถึงหน้าอกที่มีสีสันตลอดเวลา
ระยะปลูกแนะนำประมาณ 30-50 เซนติเมตรต่อต้น
โมก
โมกเป็นไม้พุ่มดอกขาวกลิ่นหอมที่ได้รับความนิยมสูงมากในช่วงหลัง ดอกเล็กสีขาวออกตลอดปี กลิ่นหอมอ่อนๆ โดยเฉพาะในตอนเช้า ทรงพุ่มแผ่กว้าง สูงได้ 2-5 เมตร ใบสีเขียวเข้มดกตลอดปี
โมกมีข้อดีตรงที่ทนร่มได้ดีกว่าต้นไม้ดอกส่วนใหญ่ ถ้าพื้นที่ไม่ค่อยได้แดดโดยตรง โมกก็ยังเติบโตได้ และยังทนน้ำท่วมขังได้ดีอีกด้วย เหมาะกับบ้านที่ต้องการรั้วหอมๆ โดยไม่ต้องดูแลมาก
ยี่โถ
ยี่โถเป็นไม้พุ่มดอกสวยที่ออกดอกตลอดปี มีทั้งพันธุ์ดอกลาและดอกซ้อน สีดอกหลากหลายตั้งแต่ขาว ชมพู แดง และเหลือง เจริญเติบโตเร็ว ทรงพุ่มแน่น ให้รั้วสีสันสวยงาม
ข้อควรระวังคือยางของยี่โถมีพิษ ไม่ควรปลูกใกล้สนามเด็กเล่นหรือบริเวณที่เด็กเล็กมักวิ่งเล่น แต่ถ้าปลูกเป็นแนวรั้วด้านหน้าที่ไม่ใช่บริเวณเล่น ก็เป็นทางเลือกที่สวยงามมาก
เทียนหยด
เทียนหยดเป็นไม้พุ่มขนาดกลาง สูง 2-3 เมตร เจริญเติบโตเร็ว ดอกหลากสีทั้งม่วง ม่วงเข้ม และขาว ออกดอกตลอดปี ขึ้นได้ในดินทุกชนิด ชอบแดดเต็มวัน ดูแลง่ายมาก เหมาะสำหรับคนที่ไม่มีเวลาดูแลมากแต่อยากได้รั้วสีสด
ต้นไม้รั้ว ไม้ใบ รั้วสีเขียวที่คุมทรงได้
ชาฮกเกี้ยน
ชาฮกเกี้ยนหรือชาดัดเป็นต้นไม้รั้วที่นิยมที่สุดในไทยด้วยเหตุผลที่ดีหลายอย่าง มันโตเร็ว พุ่มแน่นทึบมาก ตัดแต่งทรงได้ง่าย และไม่ทิ้งใบที่โคนต้น ทำให้รั้วดูเป็นระเบียบตลอดเวลา
ชาฮกเกี้ยนสูงได้มากกว่า 2 เมตร ถ้าตัดแต่งสม่ำเสมอจะได้รั้วที่แน่นหนาอย่างจริงจัง ใบเล็กละเอียด ดอกขาวเล็กๆ บานหมุนเวียนตลอดปี เหมาะสำหรับทุกสไตล์บ้าน ทั้งสมัยใหม่และแบบดั้งเดิม
ระยะปลูกสำหรับทำรั้ว ควรปลูกห่างกันต้นละ 30-50 เซนติเมตร
ไทรเกาหลี
ไทรเกาหลีเป็นไม้พุ่มสูงที่ให้พุ่มหนาแน่นมาก ใบสีเขียวเข้มเรียงตัวซ้อนกันเป็นชั้นๆ ข้อดีที่ทำให้มันได้รับความนิยมคือแทบไม่มีการผลัดใบ ทำให้ไม่มีปัญหาใบร่วงรกรอบบ้าน
เมื่อโตเต็มที่สูงได้ 5-6 เมตร ถ้าต้องการรั้วที่มองทะลุเข้ามาในบ้านได้ยาก ไทรเกาหลีตอบโจทย์ได้ดีมาก ตามกิ่งมีรากย้อยลงมาเล็กน้อยซึ่งเป็นเสน่ห์ที่เฉพาะตัว
ข่อย
ข่อยเป็นไม้พื้นบ้านที่มักถูกมองข้ามเมื่อนึกถึงต้นไม้รั้ว แต่ข้อดีของมันคือความแข็งแรงทนทานมาก แทบไม่มีปัญหาเรื่องโรคหรือแมลง ใบสากคล้ายกระดาษทรายทำให้พุ่มดูแข็งแรงและมีเนื้อ ตัดแต่งทรงได้ง่ายเพราะแตกกิ่งก้านสาขามาก
ถ้าต้องการรั้วที่ “ดูแลง่ายจริงๆ” ข่อยเป็นคำตอบที่ไม่ผิดหวัง
ไผ่เลี้ยง
สำหรับบ้านที่มีพื้นที่กว้างพอ ไผ่เลี้ยงให้รั้วสีเขียวที่ดูเป็นธรรมชาติมากที่สุด ลำต้นสูงผอมเรียว เป็นพุ่มกอที่สูงได้ถึง 15 เมตร เสียงใบไผ่สัมผัสกันเมื่อลมพัดผ่านเป็นเสียงที่ผ่อนคลายมาก
ข้อควรระวังคือไผ่มีใบร่วงมาก ถ้าบ้านชิดกันควรคุยกับเพื่อนบ้านก่อน และควรปลูกเป็นฉากบังด้านในมากกว่าแนวรั้วด้านหน้า
ต้นไม้รั้ว ไม้ผล รั้วที่กินได้
นี่คือตัวเลือกที่คนส่วนใหญ่ไม่ได้นึกถึง แต่มีไม้ผลหลายชนิดที่ปลูกเป็นแนวรั้วได้ดีและให้ผลไม้ให้กินด้วย
มะนาว
มะนาวทรงพุ่มหนาแน่น หนามตามกิ่งช่วยเสริมความปลอดภัย ดูแลง่าย ชอบแดดจัด และให้ผลมะนาวให้เก็บมาใช้ในครัวได้ตลอดปี สูงประมาณ 2-4 เมตร เหมาะกับการปลูกเป็นแนวรั้วด้านข้างหรือด้านหลังบ้าน
ถ้าปลูกในระยะห่างพอเหมาะ ประมาณ 1.5-2 เมตรต่อต้น จะได้รั้วที่แน่นพอดีและยังได้ผลมะนาวสดให้เก็บกิน
ฝรั่ง
ฝรั่งใบใหญ่ ทรงต้นโตได้ไม่สูงมาก ใบหนาแน่น ให้ร่มเงาได้ดี และให้ผลฝรั่งตลอดปีถ้าดูแลดี ชอบแดดเต็มวัน ดินร่วนระบายน้ำดี ทนแล้งได้พอสมควรเมื่อตั้งตัวแล้ว
ข้อดีคือมักมีนกมาเยือนเมื่อผลสุก ทำให้บ้านมีชีวิตชีวาขึ้น
ชมพู่
ชมพู่ปลูกเป็นแนวรั้วได้ดีมาก ใบใหญ่เป็นมันวาว ทรงต้นสามารถตัดแต่งได้ ดอกสีชมพูหรือขาวสวยงาม และให้ผลชมพู่ที่กินสดได้ บางสายพันธุ์ออกผลหลายรอบต่อปี ชอบแสงแดดและน้ำพอสมควร
ต้นไม้รั้ว ไม้ใบสีสัน รั้วที่สีสวยไม่แพ้ดอก
คริสติน่า
คริสติน่าหรือ Australian Rose Apple เป็นไม้พุ่มที่ยอดอ่อนสีแดงสดสะดุดตามาก เมื่อยอดแก่ลงจะเปลี่ยนเป็นสีเขียว ทำให้ต้นมีสองสีสลับกันตลอดเวลา
ทรงพุ่มแน่น โตเร็วพอสมควร ชอบแดดเต็มวัน ดูแลง่าย และตัดแต่งทรงได้ดี รั้วคริสติน่าจะดูมีสีสันสวยงามโดยเฉพาะในช่วงที่แตกยอดใหม่จะมีสีแดงสดตัดกับสีเขียวของใบแก่
ไทรสามเหลี่ยมใบด่าง
ถ้าต้องการรั้วที่สวยงามและแตกต่างจากบ้านอื่น ไทรสามเหลี่ยมใบด่างเป็นตัวเลือกที่น่าสนใจ ใบรูปสามเหลี่ยมขอบใบด่างขาว เนื้อใบหนาคล้ายหนัง ทรงแน่นฟอร์มดี
สีขาวที่ขอบใบทำให้รั้วดูสว่างและโดดเด่นแม้ในพื้นที่ที่แสงน้อย เหมาะกับบ้านสมัยใหม่ที่ต้องการพืชใบแทนดอก
เทคนิคการปลูกให้พุ่มแน่นและสวยงาม
การปลูกต้นไม้เป็นรั้วไม่ใช่แค่ขุดหลุมแล้วปลูกเรียงกัน มีเทคนิคที่ช่วยให้ได้รั้วที่แน่นและสวยงาม
เริ่มจากการตัดยอด เมื่อต้นสูงได้ระดับที่ต้องการแล้ว ให้ตัดยอดเพื่อบังคับให้ต้นแตกพุ่มด้านข้างแทนที่จะโตขึ้นด้านบน นี่คือหลักสำคัญที่ทำให้ได้รั้วที่แน่นหนา
ตัดแต่งสม่ำเสมอ ในฤดูร้อนและหนาว ตัดแต่งทุก 2 สัปดาห์ ในฤดูฝนที่ต้นโตเร็วอาจต้องตัดทุก 10 วัน รูปทรงที่แนะนำสำหรับรั้วคือสี่เหลี่ยมที่ด้านบนสอบเล็กน้อย เพื่อให้กิ่งก้านและใบส่วนล่างได้รับแสงทั่วถึง พุ่มจะได้แน่น
ใช้เชือกขึงระดับ ก่อนตัดแต่ง ให้ปักเสาและขึงเชือกให้ได้ระดับเพื่อกำหนดความสูงที่ต้องการ ช่วยให้รั้วสม่ำเสมอตลอดแนว
ระยะปลูก ถ้าต้องการให้พุ่มแน่นเร็ว ปลูกถี่กว่ามาตรฐานเล็กน้อย สำหรับชาฮกเกี้ยนหรือไทรเกาหลีใน 1 เมตรควรปลูก 3-4 ต้น
รั้วต้นไม้ดูแลอย่างไรในระยะยาว
รั้วต้นไม้ที่ดูแลดีจะอยู่ได้นานกว่ารั้วปูนและดูดีขึ้นเรื่อยๆ ตามอายุ แต่ต้องการการดูแลที่สม่ำเสมอในสามเรื่องหลัก
น้ำ ในช่วงแรกหลังปลูก รดน้ำทุกวันหรือวันเว้นวันจนต้นตั้งตัว เมื่อตั้งตัวแล้วต้นไม้ส่วนใหญ่ต้องการน้ำน้อยลง และถ้าเลือกต้นไม้พื้นถิ่นก็จะทนแล้งได้ดีกว่า
ปุ๋ย ใส่ปุ๋ยอินทรีย์ปีละ 1-2 ครั้ง ช่วยให้ต้นไม้เจริญเติบโตได้ดี ไม่จำเป็นต้องใช้ปุ๋ยเคมีสำหรับต้นไม้รั้วทั่วไป
การตัดแต่ง อย่าปล่อยทิ้งนานเกินไปเพราะจะทำให้ควบคุมทรงยากขึ้น ตัดแต่งบ่อยและทีละน้อยดีกว่าปล่อยนานแล้วตัดครั้งเดียวหนักๆ
รั้วที่งอกงามตามกาลเวลา
รั้วปูนสร้างเสร็จก็คือเสร็จ ไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลงอีกแล้วนอกจากเก่าลง
แต่ รั้วต้นไม้ คือสิ่งที่ยังมีชีวิต ยังเจริญเติบโต ยังออกดอกใหม่ ยังเปลี่ยนสีตามฤดู และยังดีขึ้นเรื่อยๆ ตามอายุของมันและอายุของผู้ที่ดูแล
ถ้าเลือกชนิดให้ถูกกับพื้นที่และวิถีชีวิต รั้วต้นไม้ไม่ได้เพิ่มภาระ แต่เพิ่มสิ่งที่ดีให้กับบ้านในแบบที่รั้วปูนทำไม่ได้
ลองเริ่มจากต้นเดียวก็ได้ แล้วดูว่ารู้สึกอย่างไร
เคล็ดลับ: สำหรับรั้วที่ต้องการทั้งความสวยงามและความเป็นส่วนตัว ลองปลูกต้นไม้ 2 ชนิดสลับกัน เช่น ชาฮกเกี้ยนสลับกับเข็ม หรือโมกสลับกับคริสติน่า ให้ได้ทั้งใบเขียวตลอดปีและดอกสีสันตามฤดู
