ทุกวันที่คุณขับรถผ่านถนนวิทยุ มีเรื่องราวหนึ่งที่ฝังอยู่ใต้ดินและอยู่บนป้ายชื่อถนนที่คุณอาจไม่เคยสังเกต
ทำไมถึงชื่อ “วิทยุ”? มีอะไรอยู่ในย่านนั้นก่อนที่จะกลายเป็นถนนที่สถานทูตตั้งเรียงรายและโรงแรมหรูผุดขึ้น?
The Wireless House One Bangkok คือคำตอบ
ย้อนไป 111 ปี ก่อนย่านนี้จะมีชื่อ
ปี 2456 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 เสด็จฯ มาเปิดอาคารสถานีวิทยุโทรเลขศาลาแดง กลางทุ่งศาลาแดง ซึ่งปัจจุบันคือที่ตั้งโครงการ One Bangkok
ในปี 2456 พื้นที่ที่วันนี้เต็มไปด้วยตึกระฟ้า ห้างสรรพสินค้า และสถานทูต คือ “ทุ่งศาลาแดง” ทุ่งโล่งที่ถูกเลือกให้เป็นที่ตั้งของสิ่งที่ทันสมัยที่สุดในสยามยุคนั้น นั่นคือสถานีวิทยุโทรเลขแห่งแรกของประเทศไทย
การเลือกสร้างบนทุ่งโล่งไม่ใช่เรื่องบังเอิญ เพราะสัญญาณวิทยุโทรเลขต้องการพื้นที่โล่งไม่มีสิ่งกีดขวาง และเสาส่งสัญญาณความสูง 60 เมตรต้องการพื้นที่ที่มองเห็นได้ไกล
ชื่อถนน “วิทยุ” มาจากที่นี่
The Wireless House One Bangkok นำเสนอประวัติศาสตร์ของสถานีวิทยุโทรเลขแห่งแรกของประเทศไทย ซึ่งถือเป็นสัญลักษณ์แห่งความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีการสื่อสาร และที่มาของชื่อถนนวิทยุ
คำว่า “วิทยุ” ในสมัยรัชกาลที่ 6 ใช้แทนคำว่า “Wireless” หรือการสื่อสารไร้สาย ถนนที่ผ่านหน้าสถานีจึงถูกตั้งชื่อว่า “ถนนวิทยุ” ตามสถานีที่ตั้งอยู่ และชื่อนั้นยังอยู่มาจนถึงวันนี้แม้สถานีจะถูกรื้อไปนานแล้ว
นั่นทำให้ทุกครั้งที่คุณขับรถผ่านและเห็นป้ายถนนวิทยุ คุณกำลังอ่านชื่อที่เป็นอนุสรณ์ให้สิ่งที่เคยอยู่ที่นั่นเมื่อ 111 ปีก่อนโดยไม่รู้ตัว
อาคารจำลอง ไม่ใช่อาคารจริง แต่ความจริงอยู่ใต้พื้น
หลายคนเข้าใจผิดคิดว่า The Wireless House One Bangkok เป็นอาคารสถานีวิทยุโทรเลขศาลาแดงที่สร้างขึ้นใหม่ แต่ความจริงแล้วเป็นการหยิบยกชิ้นส่วนบางอย่างมากลับประกอบสร้างเป็นอาคารจำลอง โดยอ้างอิงจากเอกสาร รูปภาพ และบันทึกต่างๆ เพื่อให้ใกล้เคียงกับของจริง มีเพียงเสาวิทยุสูง 60 เมตรตั้งอยู่
อาคารสีเขียวยกพื้นมีใต้ถุน ตัวอาคารประดับลายฉลุแบบไทยๆ พร้อมสะพานไม้ความยาว 12 เมตร สร้างคร่อมตอม่อสะพานเดิม ทอดยาวอยู่เหนือท้องทุ่งสีเขียว ที่ทำให้บรรยากาศทุ่งนาศาลาแดงกลับมาพลิ้วไหวอีกครั้ง รวมทั้งเสาส่งสัญญาณวิทยุโทรเลขต้นแรกของไทย ที่ถูกอนุรักษ์ไว้ในพื้นที่ประวัติศาสตร์แห่งนี้
สะพานไม้ 12 เมตรที่สร้างบนตอม่อเดิม และเสาวิทยุ 60 เมตรที่ยังคงตั้งอยู่ คือสองชิ้นส่วนจริงที่เชื่อมอดีตกับปัจจุบัน ส่วนสิ่งที่แท้จริงกว่านั้นยังคงซ่อนอยู่ใต้พื้น
4 โซน เดินผ่านประวัติศาสตร์ใน 4 ช่วงเวลา
โซนที่ 3 ช่วงของการขุดค้น อนุรักษ์ และปฏิสังขรณ์ นำเสนอข้อมูลการอนุรักษ์อาคารโบราณและโบราณวัตถุที่ขุดค้นพบในพื้นที่ก่อสร้าง มีผนังซึ่งจัดแสดงโบราณวัตถุที่ขุดค้นพบ และมีพื้นกระจกให้มองเห็นฐานรากเดิมในอดีต โซนที่ 4 เป็นเรื่องราวของย่านวิทยุ-พระราม 4 ตั้งแต่อดีต ปัจจุบัน และอนาคต เล่าถึงพัฒนาการของย่านตั้งแต่ยุคทุ่งศาลาแดง
ภายในอาคารเป็นห้องนิทรรศการแบบเดินเชื่อมถึงกัน แบ่งตามเนื้อหาเป็น 4 โซนหลัก แสดงเรื่องราวประวัติศาสตร์สถานที่ เชื่อมต่อกับวิถีชีวิต ชีวิตทันสมัยของสยามในยุครัชกาลที่ 6 ซึ่งถูกฝังลึกอยู่ใต้ผืนดิน
- โซน 1 เล่าจุดเริ่มต้นของสถานีวิทยุโทรเลข ความสำคัญของมันต่อการสื่อสารของสยามในยุคนั้น และบทบาทของรัชกาลที่ 6ในการนำเทคโนโลยีนี้มาสู่ประเทศ
- โซน 2 ว่าด้วยชีวิตและยุคสมัยของผู้คนที่ทำงานและอาศัยอยู่ในย่านทุ่งศาลาแดง ก่อนที่มันจะกลายเป็นย่านที่เปลี่ยนโฉมหน้าหลายครั้ง
- โซน 3 คือส่วนที่น่าสนใจที่สุดสำหรับคนรักโบราณคดี เพราะในพื้นกระจกใส คุณสามารถมองลงไปเห็นฐานรากเดิมของอาคารจริงที่ขุดพบระหว่างการก่อสร้าง One Bangkok
- โซน 4 เชื่อมอดีตกับอนาคต นำเสนอพัฒนาการของย่านวิทยุ-พระราม 4 ตั้งแต่ทุ่งโล่งสู่วันที่กลายเป็นศูนย์กลางไลฟ์สไตล์ระดับนานาชาติ
โบราณคดีที่ซ่อนอยู่ใต้กรุงเทพ
สิ่งที่ The Wireless House One Bangkok ทำได้พิเศษกว่าพิพิธภัณฑ์ทั่วไปคือการที่คุณไม่ได้แค่ดูของจัดแสดง แต่ยืนอยู่บนพื้นที่จริงที่ประวัติศาสตร์เกิดขึ้น
The Wireless House One Bangkok พิพิธภัณฑ์หนึ่งเดียวในโครงการ One Bangkok ที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ประวัติศาสตร์ซึ่งเคยเป็นสถานีวิทยุโทรเลขแห่งแรกของประเทศไทย จัดแสดงและอนุรักษ์หลักฐานทางโบราณคดีที่เกี่ยวข้องกับสถานีวิทยุโทรเลขศาลาแดง พร้อมนิทรรศการงานศิลปะร่วมสมัยเชื่อมวิถีชีวิตทันสมัยตั้งแต่ปลายรัชกาลที่ 6 ถึงปัจจุบัน
ของที่ขุดพบในพื้นที่ก่อสร้าง One Bangkok ทั้งเครื่องมือ ภาชนะ และชิ้นส่วนอาคาร กลายเป็นหลักฐานที่เล่าเรื่องชีวิตประจำวันของคนที่เคยอยู่ที่นี่เมื่อร้อยกว่าปีก่อน และแทนที่จะถูกเก็บไว้ในคลังหรือทำลาย พวกมันถูกจัดแสดงให้คนในปัจจุบันได้เห็น
เสาวิทยุ 60 เมตร พยานที่ยังยืนอยู่
มีเพียงเสาวิทยุสูง 60 เมตรตั้งอยู่ ซึ่งเป็นของจริงที่ถูกอนุรักษ์ไว้จากสถานีดั้งเดิม
เสาสูง 60 เมตรที่ตั้งตระหง่านอยู่ในพื้นที่ One Bangkok คือพยานตัวจริงชิ้นเดียวที่รอดมาจากปี 2456 มันไม่ใช่แบบจำลอง ไม่ใช่ศิลปะสมัยใหม่ แต่คือเหล็กและโลหะที่เคยส่งสัญญาณครั้งแรกในประวัติศาสตร์ไทย
เมื่อคุณยืนมองมันท่ามกลางตึกระฟ้าของ One Bangkok มันคือภาพที่บอกว่ากรุงเทพไม่ได้เริ่มต้นจากคอนกรีต แต่มีรากที่ลึกกว่านั้นมาก
ข้อมูลการเข้าชม:
The Wireless House One Bangkok เปิดทุกวัน ตั้งแต่เวลา 10.00–20.00 น. ตั้งอยู่ในโครงการ One Bangkok ถนนพระราม 4 เข้าชมฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย เดินทางสะดวกด้วย MRT สถานีลุมพินี
