2 กุมภาพันธ์ 2565
2 K

วงการแฟชั่นทำงานกันตามฤดูกาล เมื่อฤดูเปลี่ยน ช่วงเวลาของการอัปเดตเทรนด์ก็วนกลับมาอีกครั้ง

แม้ตอนนี้คนในวงการแฟชั่นจะพูดล่วงหน้าไปถึงเทรนด์ Autume/Winter 2022 ที่ดูไกลตัวเมืองร้อนอย่างประเทศไทย แต่สิ่งที่น่ายินดีก็คือ ‘ผ้าไทย’ งานฝีมือที่คนไทยคุ้นเคยกันดี กำลังหาบทบาทโลดแล่นอยู่ในรันเวย์เมืองหนาวกับเขาด้วย เพราะตอนนี้เรากำลังจะมีเทรนด์บุ๊กผ้าไทยประจำฤดูหนาวเล่มแรกออกมาให้ได้ใช้กัน

‘THAI TEXTILES TREND BOOK AUTUMN/WINTER 2022-2023’ คือหนังสือเทรนด์บุ๊กผ้าไทยเล่มที่ 2 ต่อเนื่องมาจาก THAI TEXTILES TREND BOOK SPRING/SUMMER 2022 เทรนด์บุ๊กผ้าไทยเล่มแรกที่เริ่มแจกจ่ายให้ผู้คนในแวดวงแฟชั่นได้ใช้เมื่อ 2 ปีก่อน

เทรนด์บุ๊กผ้าไทย AUTUMN/WINTER คู่มือสร้างสรรค์ผ้าไทยในแฟชั่นเมืองหนาว
ภาพ : นินทร์ นรินทรกุล ณ อยุธยา

เช่นเคย เทรนด์บุ๊กเล่มนี้ยังเป็นแนวคิดและผลงานการบรรณาธิการของ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา โดยมี ฟอร์ด-กุลวิทย์ เลาสุขศรี บรรณาธิการบริหารนิตยสาร Vogue ประเทศไทย โจ-ธนันท์รัฐ ธนเสฏฐการย์ ผู้เชี่ยวชาญด้านผ้าไทย ร่วมเป็นหนึ่งในกรรมการที่ปรึกษา เพิ่มเติมคือได้ อู๋-วิชระวิชญ์ อัครสันติสุข ดีไซเนอร์เจ้าของแบรนด์ WISHARAWISH ผู้คร่ำหวอดอยู่ในวงการผ้าไทยมากว่า 20 ปี มาร่วมระดมไอเดียสร้างสรรค์เทรนด์บุ๊กเล่มนี้ด้วย

เทรนด์บุ๊กผ้าไทย AUTUMN/WINTER คู่มือสร้างสรรค์ผ้าไทยในแฟชั่นเมืองหนาว

คราวนี้จึงเป็นโอกาสดีที่เราจะได้แวะไปเคาะประตูออฟฟิศ Vogue เพื่อพูดคุยกับ 3 หัวเรือใหญ่ ผู้เป็นส่วนหนึ่งของเทรนด์บุ๊กผ้าไทยกันอีกครั้ง ว่าพวกเขาจะหยิบเรื่องราวของฤดูหนาวที่คนไทยไม่ค่อยคุ้นเคย มาผสานกับวัฒนธรรมพื้นบ้านไทยอย่างไรให้สนุกและลงตัว

คราม-ราชาแห่งสีย้อม

“เทรนด์บุ๊กเล่มนี้แตกต่างจากปีที่แล้วชัดเจน ด้วยฤดูกาล เนื้อหา และคอนเทนต์ด้านใน ปีที่แล้วเราทำงานโดยอิงจากการแบ่งกลุ่มตามอายุคน 6 กลุ่ม แต่ปีนี้เราเอาเทรนด์โลกมาจับ ซึ่งแนวคิดทั้งหมด ทูลกระหม่อมพระราชทานมาให้ตั้งแต่ต้นเลย ทรงพระราชทานมู้ดบอร์ดด้วยพระองค์เอง แปะเอง เลือกสีเอง ทั้งหมดอิงจากประสบการณ์ส่วนพระองค์ที่ได้ไปทรงงานที่ต่างประเทศ จากหนังสือและแมกกาซีนในห้องสมุดส่วนพระองค์ แล้วท่านก็รับสั่งให้ทีมไปตีโจทย์มา ทำยังไงก็ได้ให้ความเป็นไทยยังคงอยู่” โจเกริ่น

เพื่อให้สอดคล้องไปกับเทรนด์โลกจริง ๆ หนังสือเล่มนี้จึงหยิบเรื่อง ‘Circular Economy’ หรือระบบเศรษฐกิจหมุนเวียนขึ้นมาเป็นตัวชูโรง ด้วยทรงเล็งเห็นว่าวงการอุตสาหกรรมแฟชั่น เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้เกิดปัญหาสิ่งแวดล้อมและภาวะโลกร้อน การแก้ปัญหาที่ว่าอย่างยั่งยืนจึงต้องแก้กันไปถึงต้นตอการผลิตเสื้อผ้า 

ดังเช่นพระราชดำรัสของสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรีฯ ที่ทรงพระราชทานไว้ในพิธีเปิดงาน ‘THAI TEXTILES TREND BOOK Autumn/Winter 2022-2023 แนวโน้มเฉดสีมุมมองของธรรมชาติ การผสมผสานสีสันแห่งเนื้อแท้วัสดุสำหรับผ้าไทยในเหมันตฤดู’ ว่า

เทรนด์บุ๊กผ้าไทย AUTUMN/WINTER คู่มือสร้างสรรค์ผ้าไทยในแฟชั่นเมืองหนาว

“เล่มก่อนหน้านี้ประสบความสำเร็จมากในแง่ของผลตอบรับ อุตสาหกรรมสิ่งทอเกิดความกระปรี้กระเปร่าในการผลิต เกิดกระแสและพลังงานที่ดีในการออกแบบ ถือเป็นการเริ่มต้นพัฒนา ทั้งเรื่องสีและองค์ความรู้ใหม่ ๆ รู้สึกปลาบปลื้มที่เรามีหนังสือด้านแฟชั่นอย่างจริงจังเสียที ในการนำไปใช้ทำการเรียนการสอน หรือใช้ประกอบอาชีพ 

“อย่างไรก็ตาม อุตสาหกรรมสิ่งทอเป็นสิ่งที่ก่อให้เกิดภาวะโลกร้อน เล่มนี้สอนเรื่องการลดใช้ทรัพยากร หรือใช้แล้วต้องปลูกทดแทน ใช้วัสดุที่คุ้นเคยอย่างคุ้มค่าที่สุด เพื่อลดการเกิดของเสีย ซึ่งภูมิปัญญาไทยเรื่องการย้อมผ้าด้วยสีธรรมชาติจากวัสดุที่มาจากธรรมชาติช่วยแก้ปัญหาได้ แต่ต้องทำอย่างจริงจัง หวังว่าจะเป็นหนังสือที่อ่านแล้วเพลิดเพลินและเป็นประโยชน์กับอุตสาหกรรมสิ่งทอ แฟชั่น และดีไซน์ ก่อนจะมีเทรนด์บุ๊กเล่มต่อ ๆ ไป”

“เทรนด์บุ๊กเล่มนี้เราเลยเริ่มต้นทุกอย่างกับ Circular Color หรือสีธรรมชาติ จริง ๆ เล่มที่แล้วเราพูดถึงการย้อมสีธรรมชาติมาแล้วนิดหน่อย แต่ในปีนี้เนื้อหาเกี่ยวกับสีธรรมชาติเข้มข้นขึ้นมาก” ฟอร์ดขยายความ

“ตัวตั้งต้นของเทรนด์บุ๊กในปีนี้จึงเป็น ‘King of Dye’ หรือครามนั้นเอง” โจเฉลย

เทรนด์บุ๊กผ้าไทย AUTUMN/WINTER คู่มือสร้างสรรค์ผ้าไทยในแฟชั่นเมืองหนาว
เทรนด์บุ๊กผ้าไทย AUTUMN/WINTER คู่มือสร้างสรรค์ผ้าไทยในแฟชั่นเมืองหนาว

หลายคนอาจคุ้นเคยกับ ‘คราม’ พืชตระกูลถั่วที่ให้สีเฉดฟ้า-น้ำเงิน หรือตามชื่อสีสากลที่เราเรียกว่า Indigo กันอยู่บ้าง แต่อาจไม่รู้ว่าจริง ๆ แล้วครามเป็นหนึ่งในสีธรรมชาติที่อยู่กับสังคมผู้ย้อมเส้นไหมมาช้านาน มีคุณสมบัติในการระบายอากาศดีเยี่ยม และในปัจจุบันยังถือเป็นหนึ่งในพืชเศรษฐกิจที่สำคัญของไทยด้วย

“ถ้าถามว่าทำไมเราต้องให้ครามสำคัญกับครามนัก อย่างแรกคือตอนนี้ครามเป็นสีที่อยู่ในเทรนด์โลก และครามในประเทศไทยมีความอุดมสมบูรณ์ คุณภาพสูง เรามีพื้นที่ปลูกและเลี้ยงครามเยอะ บางจังหวัดส่งออกครามไปขายต่างประเทศได้เลย เพราะตอนนี้ทั่วโลกกำลังให้ความสำคัญกับไม้ย้อมสีธรรมชาตินี้มาก” โจว่าต่อ

“จริง ๆ ในไทยเองมีครามตั้งแต่เหนือจรดใต้ ในหนังสือจะบอกเลยว่า ภาคเหนือมีฮ่อมเป็นไม้ย้อมลักษณะคล้ายคราม แต่ว่าตอนนี้ฮ่อมหาไม่ค่อยได้แล้ว เขาจึงนิยมซื้อครามมาจากอีสาน หรือในอีสานเองตอนนี้ก็เป็นฮับใหญ่ของครามเลย โดยเฉพาะในจังหวัดสกลนคร 

เทรนด์บุ๊กผ้าไทย AUTUMN/WINTER คู่มือสร้างสรรค์ผ้าไทยในแฟชั่นเมืองหนาว

“ภาคใต้ส่วนใหญ่เขาจะเอาครามไปแนมกับน้ำพริก แต่ในอดีตชาวมุสลิมจะใช้สีจากครามทาทับจิตรกรรมฝาผนังเพื่อกันสนิมจากทะเล ส่วนภาคกลาง ครามอยู่ในเสื้อผ้าของกลุ่มชาติพันธุ์ที่อพยพมาจากลาว เช่น ไทยวน ไทยทรงดำ ที่ย้อมฝ้ายเพื่อทอผ้าซิ่นตีนจก หรือบางทีเขาก็จะเอาครามไปย้อมกับมะเกลือเพื่อให้ผ้าสีเข้มและชัดมากยิ่งขึ้น” อู๋อธิบายให้เราเห็นภาพอีกนิด

Colors of The Nature

ความพิเศษของครามไม่ได้มีแค่การเป็นสีย้อมสารพัดประโยชน์สมฉายาราชาแห่งสีย้อมเท่านั้น แต่ครามยังเป็นพืชที่สร้างสีสันได้หลากหลายนับร้อยเฉด

ครามหม้อเดียวกัน ในพื้นที่ที่ความร้อนและความชื้นต่างกัน ทำให้เกิดสีฟ้าคนละเฉดได้

นี่ยังไม่รวมไปถึงสูตรผสมลับเฉพาะของแต่ละหมู่บ้านและทักษะฝีมือของผู้ย้อม ที่เสกให้ครามกลายเป็นตั้งแต่สีฟ้าติดขาวไปจนถึงสีน้ำเงินเข้มน้ำทะเลลึก

หรือจะให้สนุกกว่านั้น ครามยังนำไปผสมกับสีธรรมชาติอื่น ๆ จนเกิดเป็นสีใหม่ได้อีกสารพัด

“ในเทรนด์บุ๊กเล่มนี้ เราใช้ครามเป็นตัวตั้งต้นไปย้อมกับสีธรรมชาติอื่น ๆ เช่น ครั่ง ประโหด แก่นขนุน หรือไม้ย้อมสีในท้องถิ่นต่าง ๆ สรุปออกมาจะได้เป็น 6 กลุ่มสี แต่ในคราวนี้แต่ละกลุ่มสี ทูลกระหม่อมจะทรงเพิ่มสีเชื่อมต่อลงไปด้วย จากเฉดหนึ่งไปสู่อีกเฉดจึงมีสีอื่น ๆ แทรกอยู่ เพื่อให้นักออกแบบเอาไปใช้งานได้หลากหลายขึ้น” โจเล่า

เทรนด์บุ๊กผ้าไทย AUTUMN/WINTER คู่มือสร้างสรรค์ผ้าไทยในแฟชั่นเมืองหนาว
เทรนด์บุ๊กผ้าไทย AUTUMN/WINTER คู่มือสร้างสรรค์ผ้าไทยในแฟชั่นเมืองหนาว

โดยสีทั้ง 6 กลุ่ม แบ่งออกได้เป็น

  • Ripe and Maturity กลุ่มสีแดงอมม่วง จากการผสมครามและครั่งเข้าด้วยกัน เป็นสีที่สื่อถึงความมีเสน่ห์และปรารถนา ดั่งเช่นคนที่สั่งสมประสบการณ์จนเริ่มสุกงอม
  • Profoundness Mind กลุ่มสีครามอมเขียว ให้ความรู้สึกสุขุมนุ่มลึก เป็นกลุ่มสีที่อิงมาจากสีธรรมชาติ เช่น ท้องฟ้าและน้ำทะเล รวมไปถึงสีฟ้าที่อิงมาจากทักษะในการสร้างสรรค์ของมนุษย์
  • Heaven on Earth กลุ่มสีน้ำตาลอมส้ม ให้ความรู้สึกถึงความหวัง ความเชื่อ และศรัทธา สะท้อนให้เห็นความรุ่งเรืองของอารยธรรมไทยตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน
  • Nature of Wisdom กลุ่มสีเหลือง เปรียบเสมือนงานเทศกาลและประเพณีต่าง ๆ ของไทย ให้ความรู้สึกสนุกสนาน มีความสุข เบิกบาน และกระตือรือร้น
  • A Humble Journey กลุ่มสีเอิร์ธโทน ที่อิงมาจากสีต่าง ๆ ของธรรมชาติ ให้ความรู้สึกอบอุ่น ผ่อนคลาย นอบน้อม
  • An Alternative Persuasion กลุ่มสีสเปรกตรัม ได้มาจากการแยกสัดส่วนของแสงออกเป็นสีสันต่าง ๆ เปรียบเสมือนความอิสระ การค้นพบตัวเองของคนรุ่นใหม่ และความล้ำสมัย

คงไม่ได้มีเพียงคนนอกวงการแฟชั่นอย่างเราที่ตื่นตาตื่นใจกับความมหัศจรรย์ของการผสมสีธรรมชาติแบบนี้ เพราะโจบอกว่านักศึกษาแฟชั่นและนักออกแบบรุ่นใหม่อีกหลายคนก็ยังไม่ค่อยรู้จักสีธรรมชาติเหล่านี้มากนัก เทรนด์บุ๊กเล่มนี้จึงถือเป็นตัวช่วยเปิดโลกทัศน์ให้คนรุ่นใหม่ได้ไอเดียออกแบบงานที่สนุกขึ้น และรู้สึกใกล้ชิดกับความเป็นไทยมากขึ้นด้วย

Local Friendly

“ตอนนี้เราเหมือนนักกีฬา ถ้าเราอยากไปโอลิมปิก ไปยังระบบสากล เราก็ต้องมีความพร้อม ความเฟิร์ม พอประตูเปิดอีกครั้งเราก็ต้องฟาดเลย” อู๋เปรย

เพราะแม้เทรนด์บุ๊กเล่มก่อนจะช่วยขยับตลาดผ้าไทยไปได้อีกขั้น แต่เทรนด์บุ๊กผ้าไทยคราวนี้ ยังบวกไปกับความหวังที่จะเตรียมความพร้อมผู้ผลิตผ้าไทยให้กลับเข้าสู่ระบบแฟชั่นโลกอีกครั้ง หลังจากการระบาดของโควิด-19 ทำให้ผ้าไทยไม่สามารถบุกตลาดโลกได้ดังเคย

“แนวทางที่ทูลกระหม่อมท่านพระราชทานมาสำหรับโครงการนี้คือการสร้างระบบธุรกิจ คราวนี้ International ต้องมาเจอกับ Local ให้ได้ พระองค์ท่านมีพระราชประสงค์ให้ผ้าไทยไปต่อได้ในระบบการขายโลก ส่งออกได้ด้วยคุณภาพที่ดีขึ้น ลงลึกไปถึงเส้นใยและการทอที่ยั่งยืน เพื่อไปให้ถึงตรงนั้นเราเลยต้องลงไปรีเสิร์ชกันถึงเรื่องดิน เรื่องน้ำในชุมชน สุขภาพและอนามัยของคนทอผ้าเคมี ว่าสิ่งเหล่านี้มีผลต่อสุขภาพของคนทอจริง ๆ และเขาจะมีทางเลือกใหม่ ๆ อะไรได้บ้าง

เบื้องหลังเทรนด์บุ๊กผ้าไทยเล่มสอง ที่ชี้ให้เห็นความเป็นไปได้ของงานหัตถกรรมไทยบนเวทีแฟชั่นโลก

“ยิ่งในแง่เศรษฐกิจเชิงมหภาค เราอาจจะตีความว่าไหมอิตาลีดี ไหมจีนดี แต่เขาขายในระบบอุตสาหกรรม ซึ่งเวลาดีไซเนอร์จะหางานที่เป็นงานคราฟต์จริง ๆ เขาจะนึกถึงไทย เพราะเรายังมีรากเหง้าของคราฟต์อยู่ในยุคปัจจุบัน สมมติไปเที่ยวในชุมชนทอผ้า เดินไปสุ่ม ๆ เราก็ยังจะเจอคนนั่งทอผ้าด้วยมืออยู่ที่ใต้ถุนบ้าน ดังนั้นเราคือ World Market จริง ๆ ” โจสมทบ 

และเพื่อให้คนทั่วไปใช้เทรนด์บุ๊กได้จริงแม้ไม่ได้มีความรู้ด้านแฟชั่นมาก่อน หนังสือเล่มนี้จึงถูกออกแบบมาให้เป็นมิตร จะอ่านก็เข้าใจง่าย หรือจะดูภาพอย่างเดียวก็นำไปปรับใช้ได้ทันที 

“สมมติเขาไปเห็นภาพทับทิมสีแดงมีวาวกระจายออกมา เขาก็หยิบภาพนี้ไปดัดแปลงเป็นแสงในผ้าบาติกได้ มันเป็นการเรียนรู้จากภาพ แล้วเราก็พยายามปรับภาพให้มีความเป็นสากลและตามเทรนด์มากขึ้น เพราะคราวที่แล้วเราใส่ความเป็นไทยไปร้อยเต็มเลย ซึ่งชาวบ้านเขาไม่ตื่นเต้นกับสิ่งเหล่านี้อยู่แล้ว” โจกล่าว

เบื้องหลังเทรนด์บุ๊กผ้าไทยเล่มสอง ที่ชี้ให้เห็นความเป็นไปได้ของงานหัตถกรรมไทยบนเวทีแฟชั่นโลก

นอกจากชุดภาพถ่ายที่หลากหลาย หนังสือเล่มนี้ยังให้ความสำคัญกับวิธีการทอผ้าที่แตกต่างกัน เพื่อให้ช่างทอได้เห็นทางเลือกการทอผ้าแบบใหม่ ๆ นอกเหนือจากการใช้ไหมเส้นหนาตามฉบับชุดผ้าไหมไทยที่เราคุ้นเคย ตอบโจทย์ความต้องการของตลาดมากขึ้น ควบคู่ไปกับการสนับสนุนให้ชาวบ้านรักษาเทคนิคการทอผ้าแบบเดิมที่สืบทอดกันมาจากรุ่นสู่รุ่นเอาไว้

“พระองค์ท่านตรัสเลยว่าอย่าไปตีกรอบว่าหนาวแล้วต้องเป็นสีดำ สีเทา หรือหนาวแล้วต้องเป็นผ้าเนื้อหนา เพราะปัจจุบัน เทคโนโลยีของเส้นใยทำให้ผ้าบางแต่อุ่นได้ แล้วความหนาวจริง ๆ ก็มีหลายแบบ มันอาจจะเป็นความหนาวแบบลมทะเลที่แค่อยากหยิบผ้าคลุมไหล่มาห่มก็ได้

“เราจึงต้องปรับความคิดกับชาวบ้านเลยว่า จริง ๆ ไหมสาวแลงหรือไหมน้อยที่ชาวบ้านมักเอามาเป็นเส้นยืนและเส้นพุ่ง มันทำให้ผ้าออกมาหนาและแข็ง เขาสามารถปรับมาใช้เส้นยืนหนา แต่เปลี่ยนไปพุ่งด้วยไหมเส้นเล็กก็ได้ ผ้าก็จะออกมานิ่มขึ้น ทำให้เห็นเสน่ห์ของผ้าไทยมากขึ้นด้วย”

หนังสือเรียนแฟชั่นฉบับภาษาไทย

ในขณะที่ผู้ผลิตผ้าไทยสามารถใช้เทรนด์บุ๊กนี้เพื่อต่อยอดงานหัตถกรรมของชุมชน นักศึกษาแฟชั่นก็ใช้เทรนด์บุ๊กเล่มนี้ได้อย่างคุ้มค่าไม่แพ้กัน เพราะหากพูดกันตามจริง หนังสือแฟชั่นฝีมือคนไทยเพื่อคนไทย หรือแม้กระทั่งหนังสือจากต่างชาติที่แปลไทยในปัจจุบันก็ยังมีน้อยจนนับนิ้วได้

เบื้องหลังเทรนด์บุ๊กผ้าไทยเล่มสอง ที่ชี้ให้เห็นความเป็นไปได้ของงานหัตถกรรมไทยบนเวทีแฟชั่นโลก

“ตอนทำเราเองก็ไม่รู้หรอกว่าสิ่งนี้จะเวิร์กหรือไม่ แต่สิ่งที่เราดีใจที่สุดก็คือ เราเห็นอาจารย์ถือหนังสือเล่มที่แล้วมาขอบคุณเรา คือเราต้องไม่ลืมว่าเด็กที่เรียนแฟชั่นในไทยไม่ได้มีแค่ที่ จุฬาฯ หรือ ม.กรุงเทพนะ ยังมีสาขาวิชานี้ในจังหวัดต่าง ๆ ซึ่งเขาไม่สามารถเข้าถึงสื่อต่าง ๆ ได้อย่างคนเมือง มากสุดเขาก็ดูได้แค่ใน Pinterest

“ฉะนั้น หนังสือเล่มนี้มันสร้างโอกาสให้กับเด็ก ๆ มาก หยิบไปเป็นหลักสูตรให้เด็ก ๆ ได้เห็นเทรนด์แฟชั่นโลก เมื่อเขาทำทีสิสงานของเขาก็จะทันสมัยขึ้น ไม่ได้มีแต่สไตล์เดิม ๆ เหมือนแต่ก่อน” โจเล่า

“เราไม่ได้บอกว่าเขาจะต้องสนใจหนังสือทั้งเล่ม เขาสนใจอันไหน ชอบอันไหนก็ไปทำรีเสิร์ชต่อกับสิ่งนั้นได้ หรืออย่างน้อยเมื่อเขาเห็นตัวอย่างการทอผ้าในเล่ม เขาก็อาจจะเข้าใจว่าผ้าทอไทยมันดัดแปลงได้ ไม่จำเป็นต้องทอลายเต็มผืนเหมือนอย่างที่เคยเห็น เวลาสั่งผ้าจะไปขอให้ชาวบ้านพลิกแพลงทอผ้าลายใหญ่ขึ้นก็ได้ เขานำสิ่งนี้ไปต่อยอดได้เองตามประสบการณ์ของเขา” ฟอร์ดสมทบ

เบื้องหลังเทรนด์บุ๊กผ้าไทยเล่มสอง ที่ชี้ให้เห็นความเป็นไปได้ของงานหัตถกรรมไทยบนเวทีแฟชั่นโลก

ไม่เพียงแค่ในห้องเรียนเท่านั้น แต่ในกลุ่มดีไซเนอร์รุ่นใหม่ เทรนด์บุ๊กเล่มนี้ก็จะทำหน้าที่เป็นเหมือนสะพานเชื่อมพวกเขาเข้าหาผู้ผลิต ทำให้ผ้าไทยได้ไปโลดแล่นอยู่ในงานดีไซน์ฝีมือคนไทยมากขึ้น 

เช่นเดียวกับในงานเปิดตัวเทรนด์บุ๊กครั้งที่ผ่านมา คราวนี้เราจึงยังมีโอกาสได้เห็นตัวอย่างเสื้อผ้าแฟชั่นจากผ้าไทยฝีมือดีไซเนอร์ไทยชื่อดัง ที่สะท้อนความเป็นไปได้ในการหยิบจับผ้าไทยมาใช้ให้เป็นสากลอีกครั้ง

เบื้องหลังเทรนด์บุ๊กผ้าไทยเล่มสอง ที่ชี้ให้เห็นความเป็นไปได้ของงานหัตถกรรมไทยบนเวทีแฟชั่นโลก
เบื้องหลังเทรนด์บุ๊กผ้าไทยเล่มสอง ที่ชี้ให้เห็นความเป็นไปได้ของงานหัตถกรรมไทยบนเวทีแฟชั่นโลก

“โครงการนี้ผลักดันให้นักออกแบบไทยมาลองใช้ผ้าไทย เพื่อเขาจะได้มีโอกาสหยิบจับผ้าไทยบ้าง ในนิทรรศการเปิดงานเลยจะมีงานของทั้ง Kloset, Asava, Theatre, Archive, Issue และ WISHARAWISH ซึ่งจริง ๆ แบรนด์เหล่านี้คุ้นเคยกับการใช้ผ้าไทยอยู่แล้ว แต่เวลาเราเอาผ้าไทยไปโยนในออฟฟิศเขา มันไม่ได้มีแค่ดีไซเนอร์คนเดียวที่จะได้เห็น แต่ยังมีอีกหลาย ๆ ทีมในนั้นที่จะได้เรียนรู้ไปด้วยกัน” อู๋กล่าว 

นี่เองคือเมล็ดพันธุ์ที่ค่อย ๆ หยั่งราก เพื่อสร้างระบบตลาดผ้าไทยที่ยั่งยืน ในแบบที่ทุกคนสามารถมีที่ทางของตัวเองได้ในอนาคต

ผ้าไทยในตลาดร่วมสมัย

“สิ่งที่เราคาดหวังจากเทรนด์บุ๊กเล่มนี้ไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงไปแบบก้าวกระโดด แต่ค่อย ๆ ขยับ เพราะมันเป็นความจำเป็นให้ผ้าไทยอยู่รอด” ฟอร์ดออกความเห็น

เทรนด์บุ๊กเล่มนี้ทำหน้าที่เพิ่มน้ำหนักให้วงการหัตถกรรมสิ่งทอเติบโตขึ้นในวงการร่วมสมัย

“ถ้าถามว่าตอนนี้ตลาดผ้าไทยเติบโตขึ้นไหม เมื่อเทียบกับ 3 ปีที่แล้ว วันนี้ตลาดผ้าไทยโตขึ้นมาก เราวัดผลจากการขายของผู้ประกอบการในโอท็อป หรือการขายของเขาเองในระบบออนไลน์ คนไทยเองก็หันมาซื้อผ้าไทยเพราะความสวยงามเพิ่มขึ้น ไม่ได้มีกลุ่มผู้ใหญ่มาซื้ออย่างเดียวแล้ว

“อนาคตจะมีหนังสือเทรนด์บุ๊กอีก 2 เล่ม โดยมีนางเอกที่เราจะหยิบมาเป็นตัวเด่นแตกต่างกันไป หลังจากนั้นคือการรอดูผลการเติบโตของสิ่งที่เราหว่านเมล็ดไว้” โจตอบ เมื่อเราถามถึงแนวทางของโครงการนี้ในอนาคต

เบื้องหลังเทรนด์บุ๊กผ้าไทยเล่มสอง ที่ชี้ให้เห็นความเป็นไปได้ของงานหัตถกรรมไทยบนเวทีแฟชั่นโลก

  “มันคือแนวคิดที่คนในวงการผ้าไทยจะนำไปใช้ต่อได้ ซึ่งพูดเลยว่าเมล็ดพันธุ์ที่เราปลูกลงไป มันวัดกันไม่ได้หรอกว่าจะเห็นผลกันวันนี้พรุ่งนี้ บางอย่างเขาดูกันปีต่อปีได้ แต่เทรนด์บุ๊กเล่มนี้อาจจะไปสร้างการเปลี่ยนแปลงในอีกหลายสิบปีข้างหน้าก็ได้ เพราะดีไซเนอร์คนหนึ่งเขา Invest กันเป็น 10 ปี 15 ปีเลย” 

ดีไซเนอร์อย่างอู๋กล่าวปิดท้าย ด้วยความคาดหวังว่าหนังสือจากกลุ่มนักออกแบบและผู้เชี่ยวชาญที่หลงใหลผ้าไทย จะช่วยเป็นสะพานเชื่อมระหว่างภูมิปัญญาสิ่งทอไทยกับโลกแฟชั่นแห่งอนาคต ให้เศรษฐกิจงานหัตถกรรมของไทยได้เติบโตขึ้นอย่างยั่งยืน 

ภาพ : THAI TEXTILES TREND BOOK AUTUMN/WINTER 2022-2023

Writer

เอม มฤคทัต

นิสิตคณะนิเทศศาสตร์ที่อยากจะลองทำงานเขียน หลงรักทุกอย่างที่เป็นสีพีชและภาพยนตร์จิบลิ มีความสามารถพิเศษในการกินข้าววันละ 5 มื้อ

Photographer

มณีนุช บุญเรือง

ช่างภาพสาวประจำ The Cloud เป็นคนเชียงใหม่ ชอบแดดยามเช้า การเดินทาง และอเมริกาโน่ร้อนไม่น้ำตาล

Scoop

ความเคลื่อนไหวสร้างสรรค์และน่าจับตาจากหลากวงการที่เราอยากให้คุณรู้

The Cloud x GC Symposium

การพัฒนาอย่างยั่งยืนเป็นหมุดหมายสำคัญของทุกภาคส่วนที่จะพาโลกใบนี้ก้าวไปข้างหน้า เพื่อส่งต่ออนาคตที่ดีกว่าให้กับคนรุ่นหลัง เรื่องนี้เป็นโจทย์ใหญ่ที่ไม่มีใครหลีกเลี่ยงได้ เพราะโลกธุรกิจจะขับเคลื่อนไปในแนวทางดังกล่าว การจับมือเพื่อรวมพลังกับพันธมิตรในห่วงโซ่คุณค่าของตนเอง คือคำตอบที่เป็นไปได้และเป็นก้าวแรกที่สำคัญของการทำเรื่องนี้อย่างเป็นจริงเป็นจังด้วย

นับเป็นปีที่ 3 แล้วที่บริษัท พีทีที โกลบอล เคมิคอล จำกัด (มหาชน) หรือ GC จัดงานด้านความยั่งยืนครั้งใหญ่ ‘Circular Living Symposium 2022 : Together To Net Zero’ เมื่อวันที่ 25 – 26 สิงหาคมที่ผ่านมา เพื่อต่อยอดหลักคิดเศรษฐกิจหมุนเวียนบนความตระหนักรู้ของสังคมที่แพร่หลายมากขึ้น แล้วมาเป็นความร่วมมือที่สำคัญกับพันธมิตรทางธุรกิจทุกระดับเพื่อขับเคลื่อนสังคมคาร์บอนต่ำไปข้างหน้าด้วยกัน

Circular Living Symposium 2022 อีเวนต์ความยั่งยืนแห่งปีของ GC จากภาค

ดร.ชญาน์ จันทวสุ รองกรรมการผู้จัดการใหญ่ สายงานความยั่งยืนองค์กรของ GC เล่าให้ The Cloud ฟังว่า ตอนนี้สังคมค่อนข้างรู้จักและเข้าใจสิ่งที่ GC ทำพอสมควรแล้ว ความคาดหวังนับจากนี้คือการพัฒนาโครงการต่าง ๆ ในทุกระดับ เพื่อผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในวงกว้างขึ้น เพื่อเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero) ที่ทำได้จริงและไม่ไกลเกินเอื้อมของทุกคน

GC กับเป้าหมาย Net Zero ในปี 2050

“เป้าหมายของเรา คือเราจะลดการปล่อยคาร์บอนลง 20 เปอร์เซ็นต์ ภายในปี 2030 และปล่อยคาร์บอนสุทธิเป็นศูนย์ภายในปี 2050  ซึ่งต้องบอกว่าเยอะมากสำหรับอุตสาหกรรมอย่างเรา ถ้าเทียบกับคนที่ทำเคมีภัณฑ์ด้วยกันถือว่าท้าทายพอสมควร ในอีก 5 ปีข้างหน้า เราวางแผนเอาไว้ชัดเจนแล้วว่า เราจะพาองค์กรไปถึงเป้าหมายได้อย่างไร มีการเตรียมงาน งบประมาณ และโครงการในแผนเอาไว้อย่างครบถ้วนแล้ว”

ไม่มีใครปฏิเสธความยิ่งใหญ่ของ GC ในฐานะผู้นำด้านเคมีภัณฑ์ระดับโลก จากข้อมูลของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ณ วันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2565 GC มีขนาดสินทรัพย์มากเกือบ 8 แสนล้านบาท และรายได้กว่า 3.75 แสนล้านบาท เม็ดพลาสติกและสินค้าอื่น ๆ ของ GC คือจุดตั้งต้นสำคัญของกิจกรรมทางเศรษฐกิจมากมายที่เกิดขึ้นรอบตัวเรา การประกาศเป้าหมายสู่สังคมคาร์บอนต่ำในธุรกิจนี้จึงถือว่าน่าจับตามาก

Circular Living Symposium 2022 อีเวนต์ความยั่งยืนแห่งปีของ GC จากภาค

“ธุรกิจของเราในปี 2050 จะเปลี่ยนไป เราลงทุนด้านเทคโนโลยีเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกลง โดยคาดว่าจะมีการใช้งบประมาณรวมจนถึงปี 2050 ที่ 5 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งรวมเทคโนโลยีในการดักจับคาร์บอน (Carbon Capture) เพื่อไปเก็บไว้ (Carbon Storage) และงบประมาณอีกส่วนหนึ่ง 2.2 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 6 – 7 แสนล้านบาท จะใช้เพื่อปรับโครงสร้างธุรกิจ เข้าสูงธุรกิจคาร์บอนต่ำในอีกอีก 20 กว่าปีข้างหน้า

“ตอนนี้เราเป็นธุรกิจปิโตรเคมี ทำตั้งแต่ธุรกิจเม็ดพลาสติกไปจนถึงเคมีภัณฑ์ ซึ่งใช้เป็นวัตถุดิบสำคัญในการผลิตผลิตภัณฑ์ที่หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นแกดเจ็ต (Gadget) หรือแม้แต่ผลิตภัณฑ์เพื่อสุขอนามัยที่ใช้ในชีวิตประจำวัน พอเรามาทำเรื่องธุรกิจคาร์บอนต่ำมากขึ้น ยกตัวอย่างที่เราไปลงทุนต่างประเทศเมื่อปีที่แล้วกับ บริษัท ออลเน็กซ์ (Allnex) ผู้นำระดับโลกด้านสารเคลือบผิว (Coating Resins) ซึ่งธุรกิจโค้ทติ้งนี้จะช่วยลดผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมลงเยอะ ด้วยเป็นสินค้าที่ยั่งยืนเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ใช้วัสดุนิดเดียว แต่สามารถใช้เคลือบรถยนต์ อากาศยาน หรือกังหันลม ยืดอายุการใช้งานของพวกนี้ได้หลายเท่าตัว ถ้าคำนวณจากอายุการใช้งานก็จะช่วยลดการปล่อยคาร์บอนลงได้ รายได้เราอาจจะเท่าเดิม แต่ของที่ผลิตจะปล่อยคาร์บอนน้อยลง เราก็จะปรับธุรกิจของเราไปสู่สัดส่วนธุรกิจที่ช่วยลดการปล่อยคาร์บอนแบบนี้มากขึ้น จนถึงวันหนึ่งเราจะไม่ลงทุนในธุรกิจที่เป็นต้นทางมากแล้ว จะไปลงทุนในธุรกิจที่เป็นปลายทางมากขึ้น”

เริ่มต้นจากภายในสู่การเปลี่ยนแปลงของภายนอก

จุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลงที่ดีคือการเป็นแบบอย่างที่ดีให้กับผู้อื่น ดร.ชญาน์ เล่าว่า องค์กรขนาดใหญ่ของเขาก็ต้องการสร้างวิถีทางธุรกิจใหม่ที่ยั่งยืน ดังนั้น การกำหนดต้นทุนของการปล่อยคาร์บอนจากการดำเนินธุรกิจ ถือเป็นเรื่องที่ต้องทำบนพื้นฐานที่จับต้องได้ของกระบวนการทางการเงิน

Circular Living Symposium 2022 อีเวนต์ความยั่งยืนแห่งปีของ GC จากภาค

“อย่างแรกคือเราปรับวิธีคิดของทุกคนในองค์กร ไม่ใช่แค่การสั่งการจากผู้บริหารลงมา แต่ต้องไปบูรณาการกับหน้างานที่เกี่ยวกับธุรกิจของ GC ด้วย แต่ละคนมีโอกาสลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกไม่เหมือนกัน บางคนทำได้ง่าย บางคนทำได้ยาก ของบริษัทเรา เราใช้กลไกการกำหนดราคาคาร์บอนภายในองค์กร หรือ Internal Carbon Pricing ซึ่งเป็นการกำหนดมูลค่าของการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ในหน่วยของมูลค่าทางการเงินต่อหน่วยปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจก โดยกลไกแรกเรียกว่า Shadow Price เป็นการให้มูลค่าก๊าซเรือนกระจก เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการประเมินความคุ้มค่าของโครงการ และตัดสินใจในการลงทุนในอนาคต โดยโครงการที่ลดก๊าซเรือนกระจก จะได้รับการสนับสนุนด้วยการลดต้นทุนการดำเนินการจากปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่ลดลง ส่วนโครงการที่ปล่อยก๊าซเรือนกระจกเพิ่มขึ้น ก็จะต้องแบกรับค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับก๊าซเรือนกระจกที่จะเกิดขึ้นในอนาคต

“และอีกหนึ่งกลไกหนึ่งคือ Carbon Fee เป็นการจำลองการจ่ายภาษีก๊าซเรือนกระจกในองค์กร โดยเบื้องต้นเราจะทำในรูปแบบของ Shadow Accounting ซึ่งธุรกิจไหนที่ปล่อยคาร์บอนเยอะ ๆ ก็ต้องมีต้นทุนเพิ่มเหมือนจ่ายภาษีแต่เป็นภายในของเราเอง เราจะเอาเงินมาไว้เป็นกองทุนกลาง ใครมีโครงการดี ๆ ที่ช่วยประหยัดพลังงานหรือลดคาร์บอน หรือจะลงทุนธุรกิจใหม่ ๆ ก็ดึงจากกองทุนตรงกลางนี้ไปช่วยได้ คนที่ปล่อยเยอะก็ต้องปรับตัวเองให้ปล่อยน้อยลง คนที่อยากทำธุรกิจใหม่ ๆ ก็จะมีเงินทุนจากส่วนนี้มากขึ้น การทำแบบนี้จะค่อย ๆ เปลี่ยนผ่านธุรกิจของเราจนเป็นไปตามแผนในท้ายที่สุด”

เทคโนโลยีคือคำตอบ

นอกจากกระบวนการทางทางเงินแล้ว สิ่งที่จะช่วยให้ GC บรรลุเป้าหมายใหญ่นี้ได้ คือการใช้เทคโนโลยีพิเศษซึ่งจะมีบทบาทมากขึ้นเรื่อย ๆ การดักจับคาร์บอน (Carbon Capture) รวมทั้งพลังงานทดแทนคือคำตอบที่องค์กรแห่งนี้มองเอาไว้

“ตอนทำแผน เราพิจารณาต้นทุนของแต่ละเทคโนโลยีมาเทียบกันหมด ด้วยบริบทของเมืองไทย ผมคิดว่าการดักจับคาร์บอนตอนนี้ยังมีต้นทุนที่ดีที่สุด ยกตัวอย่างเช่นการกักเก็บคาร์บอนให้ได้ 1 ตัน อาจต้องใช้เงินถึง 100 ดอลลาร์สหรัฐ ถ้าไปปลูกต้นไม้ให้เป็นป่า ต้นทุนก็อาจใกล้เคียงกัน ใช้เงินพอกัน แต่ข้อเสียคือ เราไม่มีพื้นที่ที่จะปลูกเยอะนัก ซึ่งเทคโนโลยีดักจับคาร์บอนนี้มีข้อดีตรงที่ไม่ต้องใช้พื้นที่เยอะ คืออย่างเมืองไทย การปลูกต้นไม้ให้เยอะที่สุดเป็นเรื่องดีที่ต้องทำ แต่ยังไงก็ไม่พอครับ เราควรต้องใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วยด้วย

ดร.ชญาน์ จันทวสุ ผู้บริหาร GC กับภารกิจ Net Zero และแนวคิดเปลี่ยนบ่อก๊าซกลางทะเลให้เป็นหลุมเก็บคาร์บอน

“ที่บอกว่าเหมาะกับบริบทของเมืองไทย เพราะว่าอุตสาหกรรมหลักเพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศเรากระจุกตัวอยู่แถวภาคตะวันออก มีทั้งโรงไฟฟ้าและปิโตรเคมี ถ้าเราร่วมมือกันจะทำได้ง่ายกว่าประเทศอื่น เหตุผลที่สองคือ เรามีหลุมตรงอ่าวไทยที่ใช้สำหรับขุดก๊าซธรรมชาติ เป็นกระเปาะเล็ก ๆ ไม่ได้เหมือนหลุมใหญ่ในตะวันออกกลางแบบนั้น เวลาเราขุดก็จะมีหลุมที่ว่างเยอะมาก เพราะขนาดเล็ก ไม่นานก็หมด พวกนี้เปลี่ยนไปเป็นที่กักเก็บคาร์บอนได้ แล้วท่อส่งผ่านท่อก๊าซที่เรามีในการบีบอัดคาร์บอนกลับไปที่หลุม ผมมองว่าเมืองไทยได้เปรียบตรงนี้ และศักยภาพของอ่าวไทยก็น่าจะกักได้พอสมควร”

การใช้พลังงานทดแทนถูกพูดถึงมากขึ้นเรื่อย ๆ บทโจทย์ที่ท้าทายด้านความมั่นคงด้านพลังงาน วันนี้พลังงานจากไฮโดรเจนอาจยังเป็นเรื่องไกลตัว เนื่องจากยังใช้ไม่แพร่หลายและต้นทุนสูง แต่ GC ก็ยังเห็นศักยภาพของมันและรอจังหวะที่ดีในการลงทุนต่อไป

“ตอนนี้ราคาในการผลิตพลังงานจากไฮโดรเจนยังแพงอยู่ แต่มันดีกับวันข้างหน้า การผลิตพลังงานไฮโดรเจน คือการผลิตไฟฟ้าจากแหล่งพลังงานสะอาดมาผ่านกระบวนการแยกน้ำ ออกมาเป็นไฮโดรเจนและออกซิเจน ซึ่งถ้าใช้ไฟฟ้าปกติจากโรงไฟฟ้า เอามาผ่านกระบวนการแยกน้ำอย่างที่ว่ามันก็ไม่ได้ช่วยอะไร ดังนั้น ควรใช้พลังงานสะอาดจากแหล่งอื่น เช่น พลังงานแสงอาทิตย์ พลังงานลม หรือพลังงานน้ำ อย่างไรก็ตาม หากต้องการผลิตพลังงานจากไฮโดรเจน ราคาของเทคโนโลยีต้องถูกลงก่อน เพราะต้นทุนเรื่องนี้ยังสูงกว่าการดักจับคาร์บอน GC เลยเน้นไปทางนี้เยอะหน่อย แต่ถ้าในอนาคตพลังงานไฮโดรเจนถูกกว่า เราก็จะเปลี่ยนไปให้น้ำหนักมากขึ้น ก็ต้องดูความเป็นไปได้ด้วย”

จากภาพใหญ่ที่ทาง GC ปูทางเอาไว้สู่เป้าหมายที่สำคัญ The Cloud ก็ชวน ดร.ชญาน์ คุยต่อเรื่องความคาดหวังและผลตอบรับจากงาน Circular Living Symposium 2022 : Together To Net Zero กันต่อ

Symposium แห่งความร่วมมือที่ยั่งยืน

“เราอยากทำงานของเราให้จับต้องได้สำหรับทุกคน ไม่ใช่แค่ภาคอุตสาหกรรม คนทั่วไปก็เข้ามาดูได้ว่ามันมีตัวอย่างให้เห็น อย่างนี้ก็ทำได้นี่นา ทุกคนสามารถร่วมกันทำได้เหมือน ๆ กัน มันคือพื้นที่แบ่งปันที่ให้ทั้งคนรุ่นใหม่ อินฟลูเอนเซอร์ นักวิชาการ มาแลกเปลี่ยนไอเดียของแต่ละคน แล้วออกมาเป็นโซลูชันที่คิดว่าจะช่วยแก้ปัญหาได้ จุดต่างที่สำคัญของงานคือความมีส่วนร่วมและมีไอเดีย แต่ละคนจะมาชวนกันดูและชวนกันคิดว่าจะทำตรงไหนได้บ้าง จบงานนี้แล้วอยากให้คนได้กลับไปคิดต่อครับ”

ดร.ชญาน์ จันทวสุ ผู้บริหาร GC กับภารกิจ Net Zero และแนวคิดเปลี่ยนบ่อก๊าซกลางทะเลให้เป็นหลุมเก็บคาร์บอน

ผู้บริหารของ GC เล่าว่า การจัดงาน 2 ครั้งแรกนั้นผลตอบรับค่อนข้างดี คนที่มาร่วมงานมีความเข้าใจมากขึ้น และเกิดแพลตฟอร์มความร่วมมือที่ทำขึ้นหลังการจัดงาน เพื่อเปิดโอกาสให้ทุกภาคส่วนเข้ามามีส่วนร่วม สำหรับการจัดงานในปีนี้ GC เชื่อว่าสังคมเข้าใจเรื่องเศรษฐกิจหมุนเวียนพอสมควรแล้ว จากนี้คือการเปิดพื้นที่ให้แต่ละภาคส่วนมาร่วมมือกัน เพื่อขยายผลสู่การเปลี่ยนแปลงนั่นเอง

อีกความท้าทายที่สำคัญ คือการพัฒนาสินค้าจากกระบวนการ Upcycling ที่สร้างมูลค่าเพิ่มให้กับขยะและวัสดุเหลือใช้ ซึ่งต้องทำไปพร้อมกับการสร้างความเข้าใจทั้งระดับประชาชนและภาคธุรกิจในการสนับสนุนเรื่องนี้

“เราเลือกเทคโนโลยีที่ดีที่สุดในวันนี้กับโรงงานรีไซเคิลของเรา กระบวนการรีไซเคิลและอัพไซเคิลเป็นทางเลือกให้เอาวัสดุไปทำต่อได้หลายอย่างมากขึ้น แต่ก็ยังมีข้อจำกัด เช่น ลูกค้าอยากเอาวัสดุไปทำสินค้าบางประเภท แต่ติดขัดเรื่องกฎเกณฑ์ของหน่วยงานที่กำกับดูแล เราก็ต้องไปช่วยผลักดันกับลูกค้า เพราะหลายเทคโนโลยีที่ทำมีการรับรองจากทั้งหน่วยงานสหรัฐอเมริกาหรือยุโรปอยู่แล้ว แต่ยังไม่ผ่านมาตรฐานในบ้านเราเพราะเรื่องนี้ยังใหม่ คิดว่าอีกไม่นานน่าจะได้เห็นมากขึ้น ถ้าผลักดันสำเร็จ เราก็จะใช้วัสดุในประเทศได้มากขึ้น ลดการนำเข้าลง

“เรื่องการบริหารจัดการขยะ เราจะเลือกทำแต่พลาสติกไม่ได้ เราทำกับทุกอย่าง ทั้งอะลูมิเนียม แก้ว หรือขยะเปียก ต้องทำให้ครบ เรามีพันธมิตรที่เชี่ยวชาญมาที่งานของเราเพื่อแบ่งปันองค์ความรู้ด้วยนะ คือผมว่าทุกคนต้องมานั่งคุยกันอย่าง GC เก่งเรื่องพลาสติก แต่ที่อื่นอาจเก่งเรื่องการทำกระป๋อง เขาก็มาถามเรา เราก็แลกเปลี่ยนกับเขา ก็จะสร้างระบบที่ครอบคลุมได้มากขึ้น ทั้งขยะจากครัวเรือนหรืออุตสาหกรรม คนทั่วไปก็เอาระบบไปใช้งานได้โดยที่ไม่ยุ่งยากมากนัก”

ดร.ชญาน์ จันทวสุ ผู้บริหาร GC กับภารกิจ Net Zero และแนวคิดเปลี่ยนบ่อก๊าซกลางทะเลให้เป็นหลุมเก็บคาร์บอน

กระบวนการอัพไซคลิง (Upcycling) ช่วยสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับขยะ โดยเฉพาะขยะพลาสติกที่นำกลับมาใช้ประโยชน์ได้ไม่รู้จบ เทคโนโลยีและนวัตกรรมที่สอดคล้องกับการพัฒนาสินค้าในกระบวนการทางธุรกิจจึงเป็นสิ่งที่ต้องทำควบคู่กันไป ดร.ชญาน์ มองว่าวัสดุรีไซเคิลที่มีสิ่งปนเปื้อนน้อย แม้แทบจะเหมือนกับวัสดุใหม่แต่ก็ไม่ร้อยเปอร์เซ็นต์ ต้องอาศัยการออกแบบผลิตภัณฑ์ที่ต่างออกไปตามความเหมาะสม ข้อจำกัดที่สำคัญคือกระบวนการแยกขยะและสารปนเปื้อนที่ต้องจัดการอย่างมีประสิทธิภาพ ตอนนี้สินค้าสิ่งทอ Upcycling เป็นที่รู้จักพอสมควรแล้ว GC จึงมุ่งต่อยอดไปสู่สินค้าประเภทอื่นอย่างวัสดุก่อสร้าง ซึ่งเริ่มมาสักพักและเติบโตค่อนข้างดีต่อไป

“นอกจากนี้เรายังมีเส้นใยรีไวฟ์ (Revife) ซึ่งทำมาจากขวด PET โดยปกติวัสดุพวกนี้พอเอามารีไซเคิลหลายครั้ง อาจนึกภาพเส้นก๋วยเตี๋ยวนะครับ พอเอาไปรีไซเคิลจะตัดสั้นลง ๆ เอามาทำใหม่คุณสมบัติจะลดลงด้วย เทคโนโลยีรีไวฟ์คือการเอาวัสดุที่ถูกตัดเอาไปต่อกันใหม่ คุณสมบัติก็ยังดีเหมือนเดิมไม่ต่างจากของใหม่ กลายเป็นอีโคไฟเบอร์ที่คุณภาพอาจจะดีกว่าเดิมด้วยซ้ำ นำไปออกแบบเป็นสินค้าที่หลากหลาย ใครที่สวมเสื้อของ GC เมื่อ 4 – 5 ปีที่แล้ว รุ่นนั้นต้องผสมใส่ฝ้ายเข้าไป ตอนนี้ไม่ต้อง จะเห็นว่าเป็นโพลีเอสเตอร์ปกติเลยเพราะมันเป็นเส้นใยยาวแล้ว”

มูลค่าเพิ่มเกิดขึ้นได้เสมอ สำหรับทุกธุรกิจที่ยังเชื่อและเห็นคุณค่าของกระบวนการเหล่านี้

ความคาดหวังและการเปลี่ยนแปลงสู่อนาคตที่ดีกว่า

ผลตอบรับของงานประชุมครั้งใหญ่นี้เป็นไปด้วยดี พร้อมกับความเข้าใจเรื่องการเปลี่ยนผ่านสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน ซึ่งผู้นำธุรกิจเคมีภัณฑ์และปิโตรเคมีอย่าง GC ต้องการชวนคนในสังคมมามีส่วนร่วมกันมากขึ้น ซึ่ง ดร.ชญาน์ หวังว่านี่จะเป็นก้าวสำคัญที่ทุกคนจะก้าวไปข้างหน้าพร้อมกับการเปลี่ยนแปลงที่ GC ตั้งใจ

“Symposium นี้เป็นครั้งที่ 3 แล้ว ครั้งแรกส่วนใหญ่คนที่เชิญเป็นคู่ค้า ลูกค้าของเรา มีผู้ที่กำหนดนโยบายมาร่วมงานด้วย ตอนแรกเราให้ความรู้ ทำให้ทุกคนตระหนักว่าเศรษฐกิจหมุนเวียนเป็นเรื่องสำคัญ ตอนแรกคนยังเข้าใจเรื่องนี้ไม่เยอะมาก พอต่อมาภาครัฐผลักดัน BCG Model ก็สะท้อนว่าเขาเข้าใจและเห็นประโยชน์ของเรื่องนี้

“ปีที่ 2 เราเชิญคนจากต่างประเทศและองค์กรระดับโลกมาแชร์ประสบการณ์มากขึ้น เหมือนมาแลกเปลี่ยนไอเดียและเล่ากระบวนการธุรกิจที่เปลี่ยนแปลงไป แต่สำหรับครั้งนี้ ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่เราเชิญมาไม่ได้จำกัดเฉพาะคู่ค้าและลูกค้า เราจัด 2 วันเพราะอยากให้ประชาชนเข้ามาเห็นด้วย คนที่ไม่ได้อยู่ในธุรกิจนี้อย่างอาหารหรือธุรกิจอื่นก็มาร่วมงานได้ เราอยากขยายผลข้ามไปอุตสาหกรรมอื่นให้มากขึ้น ทำให้เข้าใจง่าย เข้าถึงง่าย อยากขยายผลไปมากกว่านี้ และเชื่อว่าประชาชนจะเข้าใจมากขึ้นไปอีก รวมถึงเกิดความร่วมมือจากหลาย ๆ ฝ่าย”

สิ่งที่ผู้บริหาร GC ภูมิใจ คือการจัดงานที่ผ่านมาเกิดธุรกิจใหม่ขึ้นมาไม่น้อยจากสิ่งที่พูดคุยในงาน ผู้ประกอบการขนาดกลางและเล็กก้าวต่อไปได้ด้วยโซลูชันของตัวเองบนวิธีคิดด้านความยั่งยืน เชื่อว่าจะมีเสียงสะท้อนที่ดังมากขึ้นสำหรับ Symposium ในครั้งถัดไปของ GC ที่แน่วแน่ในการสร้างสังคมคาร์บอนต่ำให้เกิดขึ้นให้ได้

“ธุรกิจเคมีภัณฑ์คงยังเป็นสิ่งที่เราทำนะ ถึงจะเป็นปี 2050 ก็ตาม แต่เราจะเป็นธุรกิจที่ไปถึงผู้บริโภคและองค์กรมากขึ้น นั่นคือไปถึงอุตสาหกรรมปลายทางเยอะขึ้น ธุรกิจต้นทางที่เป็นโรงกลั่นและอื่น ๆ ก็อาจจะลดลงโดยสัดส่วน เราจะเป็นเหมือนบริษัทวัตถุดิบที่เข้าใกล้คนทั่วไปมากขึ้นกว่านี้”

ดร.ชญาน์ จันทวสุ ผู้บริหาร GC กับภารกิจ Net Zero และแนวคิดเปลี่ยนบ่อก๊าซกลางทะเลให้เป็นหลุมเก็บคาร์บอน

Writer

มนต์ชัย วงษ์กิตติไกรวัล

นักข่าวธุรกิจที่ชอบตั้งคำถามใหม่ๆ กับโลกใบเดิม เชื่อว่าตัวเองอายุ 20 ปีเสมอ และมีเพจชื่อ BizKlass

Photographer

ปฏิพล รัชตอาภา

ช่างภาพอิสระที่สนใจอาหาร วัฒนธรรมและศิลปะร่วมสมัย มีความฝันว่าอยากทำงานศิลปะเล็กๆ ไปเรื่อยๆ

อ่านต่อ

Loading...

End of content

No more pages to load