The Cloud x OKMD

1.

ไม่รู้เหมือนกันว่า หนังสือ กับ เพลง อะไรมาก่อน-หลัง ที่ทำให้โตมาแล้วยังมีโอกาสได้ใกล้ชิดเป็นชีวิตจิตใจจนเข้าวัยเลข 3 คงไม่สำคัญแล้ว เพราะทั้งหมดแทบไม่สามารถแยกออกจากกันได้

‘สมจริง’ เป็นทั้งร้าน (ห้อง) หนังสือเล็ก ๆ ของ ไนท์-พิชิต ชัยสิทธิ์ กับ ยิ้ม-ปราณีต จารุพันธุ์งาม และเป็นวงดนตรีอิสระเล็ก ๆ ที่เขียนเอง ทำกันเองกับเพื่อน ๆ ทั้งสองสิ่งที่รักและถนัดที่สุดคลานคลอดออกมาห่างกันไม่ถึงปี เพลงที่เขียนทั้งหมดล้วนมีส่วนประกอบจากหนังสือที่เคยอ่าน กลายร่างเป็นเรื่องราวใหม่ให้เราได้รับฟัง ‘ห้องหนังสือสมจริง (Somjing Book)’ โตมากับ ‘วงสมจริง (Somjing Studio)’ ย่างเข้าปีที่ 4 แล้ว

ห้องหนังสือสมจริง ร้านหนังสือของคู่รักในขอนแก่น ที่มีเพลงและเทศกาลดนตรีของตัวเอง

2.

ห้องหนังสือสมจริง (Somjing Book) คือหนึ่งในสมาชิกของชุมชนเล็ก ๆ ที่ชื่นชอบการทำงานศิลปะ งานดนตรี งานฝีมือ กาแฟ-เบเกอรี่ บ้านพัก รวมถึง Workshop & Creative Space กับสมาชิกอีกกว่า 10 ร้าน ในชื่อ ‘Columbo craft village’ ตั้งอยู่ไม่ไกลจากรั้วมหาวิทยาลัยขอนแก่น

เรียกว่า ‘ห้อง’ ได้เต็มปากกว่า ‘ร้าน’ เพราะเริ่มต้นไม่ได้เป็นการค้าขายแต่แรก ตัวเองกินอยู่ใช้ชีวิตที่นี่ เป็นธรรมชาติที่อยากสร้างแวดล้อมที่ให้ความรู้สึกว่าที่นี่คือ ‘บ้านของเรา’ พร้อมต้อนรับทุกคนที่แวะเวียนมา ตัดสินใจระบายหนังสือที่อ่านและสะสมมาทั้งชีวิตออกจากห้องนอนที่มีพื้นที่จำกัดขึ้นทุกวันมาไว้หน้าบ้าน เพื่อชวนทุกคนมาหยิบ เติม แลกเปลี่ยน ยืม และปันกันอ่าน เพียงไม่นานเริ่มมีคนสนใจมากขึ้น ทั้งจากเพื่อนพี่น้องที่รู้จักและไม่เคยรู้จักแวะเวียนถามไถ่อยากได้หนังสือเล่มอื่น ๆ ตามมา ทุกอย่างเริ่มจากการเป็นส่วนหนึ่งในการใช้ชีวิตมาก่อน ถึงได้ขยับเป็นการงานอีกด้านของชีวิตภายหลัง

ห้องหนังสือสมจริง ร้านหนังสือของคู่รักในขอนแก่น ที่มีเพลงและเทศกาลดนตรีของตัวเอง
ห้องหนังสือสมจริง ร้านหนังสือของคู่รักในขอนแก่น ที่มีเพลงและเทศกาลดนตรีของตัวเอง

3.

เป็นรูปเป็นร่างชัดเจนจากยิ้ม คนรักที่เคยคลุกคลีกับงานหนังสือมาก่อน บวกกับไนท์ที่ตัดสินใจเลิกทำงานประจำตอนเช้า มาเติมความตั้งใจและให้นิยามของ ‘สมจริง’ ไว้ด้วยกันว่า “คือพื้นที่ที่มีความจริง เพื่อได้เห็นความจริง แต่มีความหวัง ให้ได้ผ่อนคลายหัวใจแล้วคงความคิดสร้างสรรค์เอาไว้”

พยายามสำรวจตลาดหนังสือไม่ให้ช้ำและซ้ำจากร้านหนังสือตามห้างใหญ่ คัดเลือกหนังสือกันเองจากความสนใจส่วนตัวก่อน ติดต่อสายส่งจำนวนหนึ่ง แต่ส่วนมากคือติดต่อสำนักพิมพ์ที่เราเป็นแฟนหนังสืออยู่แล้วโดยตรง อย่าง สำนักพิมพ์กำมะหยี่, 10 ML, อ่าน – ฟ้าเดียวกัน, หอน ของน้าชาติ กอบกิตติ, Anthill Archive​ และคัดบางปกพิเศษ เช่น สำนักพิมพ์ Bookscape, Merry-Go-Round, Bibli​o -​ Be(ing)​, ผจญภัย​, Bookmoby, มองฟ้า​, มติชน​ฯ​ รวมถึงสำนักพิมพ์ที่ไนท์เคยทำงานด้วย เป็นหนังสือประวัติศาสตร์ การเมือง วรรณกรรมอีสาน ภายหลังเลือกหนังสือเล่มพิเศษสำหรับเด็ก-เยาวชน เข้ามาเพิ่มด้วยอีกจำนวนหนึ่ง

ห้องหนังสือสมจริง ร้านหนังสือของคู่รักในขอนแก่น ที่มีเพลงและเทศกาลดนตรีของตัวเอง

4.

พอให้เราอยู่กับพื้นที่นี้ไปได้ยาว ๆ และ อยากทำให้เป็นมากกว่าร้าน (ห้อง) หนังสือ คือหัวใจหลัก

นอกเหนือจากดนตรีกับหนังสือ ยังมีความสนใจในด้านอื่น ๆ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของภาพยนตร์ ภาพถ่าย งานศิลปะ งานฝีมือ อาหาร การท่องเที่ยว ไปจนถึงประเด็นทางการเมือง สังคม วัฒนธรรม และสิทธิมนุษยชน ยังคงคลุกคลีกับสิ่งเหล่านี้มาตลอด ด้วยเป็นส่วนหนึ่งของงานอีกด้านที่เราทำอยู่ ยิ้มทำฟาร์มสเตย์ การท่องเที่ยว Content Creative ที่เรียนจบเกี่ยวกับภาพยนต์ ส่วนไนท์ยังเล่นดนตรี รับถ่ายภาพ เฝ้าห้องหนังสือ ที่เรียนจบกฎหมาย เราวาดหวังไว้เล็ก ๆ ว่าสิ่งต่าง ๆ นี้จะมีที่ทางให้สามารถมาอยู่และไปด้วยกันได้ในที่สุด

ไม่นานนักเราค่อย ๆ หยิบเอากิจกรรมต่าง ๆ มาอยู่ในพื้นที่เดียวกันกับห้องหนังสือ เช่น เทศกาลดนตรีหน้าห้องหนังสือ Columbo Folk Music #1 #2 ฟังเพลงจาก 10 ศิลปินอิสระในขอนแก่น ชวนนำต้นไม้หรือหนังสืออย่างน้อย 1 ต้น / เล่ม แลกกับบัตรเข้าชม เพื่อชวนทำห้องสมุดในพื้นที่และคัดหนังสือมอบให้พื้นที่อื่น ๆ / กิจกรรมอ่านเพลงบรรเลงหนังสือ #1 #2 ชวนศิลปินที่เป็นที่สนใจของคนรุ่นใหม่มาพูดคุยเรื่องหนังสือ มุมมองการทำงาน การใช้ชีวิต การเดินทาง แรงบันดาลใจ และแสดงงานดนตรี (Song is your book, Book is your Song) / ฉายภาพยนตร์ทางเลือกร่วมกับ Documentary Club , Cinemaspot , พก ร้านหนังสือและโรงหนังขนาดเล็ก (Movie is your book, Book is your Movie) / จัดโซนหนังสือในมุมเล็ก ๆ ที่ไม่ขาย แต่ชวนมา เติม แบ่ง แลก ให้ และให้ยืม / ตั้งวงเล่า เอาหนังสือที่อ่านมารีวิวให้กันฟังร่วมกับเพื่อนพี่น้องนักอ่านกลุ่มเล็ก ๆ ในชื่อ Empathizer / Photo book และจัดแสดงงานภาพถ่าย งานศิลปะจากเพื่อน / พื้นที่เสวนาต้อนรับนักอ่าน นักเขียน คนทำงานหนังสือ ศิลปินหลากสาขา นักท่องเที่ยว และองค์กรอิสระที่ทำงานเกี่ยวกับการศึกษา สิ่งแวดล้อม และสิทธิมนุษยชนในประเด็นต่าง ๆ ตามโอกาสและวาระพิเศษ ฯลฯ

ห้องหนังสือสมจริง ร้านหนังสือของคู่รักในขอนแก่น ที่มีเพลงและเทศกาลดนตรีของตัวเอง
ห้องหนังสือสมจริง ร้านหนังสือของคู่รักในขอนแก่น ที่มีเพลงและเทศกาลดนตรีของตัวเอง

5.

ในความคิดเห็น ‘หนังสือ หรือ ร้านหนังสือ’ ไม่ใช่ธุรกิจหรืออุตสาหกรรมร่ำรวย แต่หนังสือคือมหาสมุทรทางความคิด วัฒนธรรมและคลังข้อมูลคุณภาพที่ร่ำรวยและหลากหลากหลายที่สุด

ในเมื่อร้าน (ห้อง) หนังสือคือพื้นที่ที่มีเสน่ห์ มีคุณสมบัติพิเศษเฉพาะตัวอยู่แล้ว ยิ่งประกอบสร้างไปกับบุคลิก อุปนิสัย ความสนใจ และความถนัดส่วนตัวของเจ้าของพื้นที่เอง รวมกับการเปิดพื้นที่ให้ทุกคนมีส่วนร่วมจากความหลากหลายของผู้คนรอบข้างที่แวะเวียนมาก็ยิ่งทำให้พื้นที่มีชีวิต มีบรรยากาศที่ดี เติบโตไปในทิศทางที่สร้างสรรค์ มีเรื่องให้ได้แปลกใจ เกินความคาดหมาย และเต็มไปด้วยเรื่องราวพิเศษระหว่างผู้อยู่กับผู้มาเยือนอยู่เสมอ

ความสนใจที่หลากหลายนี้ทำงานไปด้วยกันได้ไม่ต่างกับประเภทหนังสือที่มีให้เราได้เลือกอ่าน ตามอิสระของความสนใจ คงน่าเสียดาย ถ้าเราไม่ลองทำ ไม่ลองเอาความสนใจเหล่านี้มาอยู่ด้วยกันเพื่อหนุนเสริมเติมเต็ม ตามความถนัดและชื่นชอบในแบบของตัวเอง ซึ่งเป็นทั้งประโยชน์ต่อการอยู่รอดในเชิงธุรกิจ​ และ​เป็นการสร้างคุณค่าต่อพื้นที่​และแวดล้อมของผู้คนรอบข้าง

‘หนังสือ’ ได้เตือนย้ำว่าหลายอย่างคือหนังสือประเภทหนึ่ง เพียงแต่การรับรู้เปลี่ยนแปลงแตกแขนงหลากรูปแบบ ไม่ใช่แค่ ‘ตัวอักษร’ เมื่อใดที่เรายังมีความสนใจ ความต้องการ เปิดรับ และยังมีความรักที่อยากจะเรียนรู้ หนังสือดี ๆ บทเพลงดี ๆ ภาพยนตร์ ดนตรี งานศิลปะ แม้แต่ประเด็นทางสังคมในมิติต่าง ๆ จะเป็นไปเพื่อความสุนทรีย์ เพื่อจรรโลงใจ เพื่อการพักผ่อน เพื่อการต่อสู้ เพื่อรับฟังแง่มุมที่ต่างออกไป หรือแม้แต่เพื่อการซึมซับรับรู้ โดยไม่จำเป็นต้องเข้าใจทุกอย่าง ตามจริตของแต่ละบุคคล

สิ่งเหล่านี้ล้วนทำงานคล้ายกัน และเชื่อว่าสามารถขับเคลื่อนไปด้วยกันได้เสมอ

ห้องหนังสือสมจริง ร้านหนังสือของคู่รักในขอนแก่น ที่มีเพลงและเทศกาลดนตรีของตัวเอง

6.

อย่างไรก็ตาม ห้องหนังสือเล็ก ๆ นี้ยังอยากลองทำอะไรอีกหลายอย่าง ตามกำลังที่มี แล้วอยู่ให้ได้โดยธรรมชาติแวดล้อมของพื้นที่เอง ท้ายสุด ความเป็นไปได้ใหม่ ๆ และการออกแบบพื้นที่ไม่ได้ขึ้นอยู่กับไนท์หรือยิ้ม เพียงใครคนหนึ่ง หากอยากให้เป็นพื้นที่ของทุกคนที่มาใช้ร่วมกันได้ ร่วมกันขับเคลื่อน และมีส่วนในการออกแบบพื้นที่จากทุกคนได้

จะเป็นคำเสนอแนะ ความต้องการ เสียงตอบรับ คำติชม กำลังใจ แรงสนับสนุน ล้วนเป็นประโยชน์อย่างยิ่งที่อยากจะให้พื้นที่ทางเลือกเล็ก ๆ แห่งนี้ดำเนินอยู่ต่อไปท่ามกลางสภาพนิยามการพัฒนาสังคมเมืองกระแสหลักที่ซับซ้อน ขัดแย้ง เร่งเร้า บอบบาง และในวันหนึ่งวันใดหวังเล็ก ๆ ไว้ว่าจะได้รับการสานต่อจากคนรุ่นใหม่ หรือแม้แต่การมีร้านหนังสือ มีคาเฟ่ มีชุมชนเล็ก ๆ เกิดขึ้นอีกในหลาย ๆ พื้นที่ในอนาคต

หวังว่าเราจะได้เจอกันในเร็ววัน ยินดีต้อนรับทุกคน ขอให้ทุกคนมีความสุขกับการงานและความเป็นอยู่ของชีวิต ^^  

หนังสือแนะนำ

1. 

โอ้แม่มหากวีศรีศตวรรษที่ 21 (Oh, the Great Poetess of the 21st Century)

ผู้เขียน : นันดานี

สำนักพิมพ์ : Anthill Archive 

ราคา : 260 บาท

Somjing Book (ห้องหนังสือสมจริง) ร้านหนังสือใน Columbo craft village ที่บรรจบกันของความรักในหนังสือ ดนตรี ภาพยนตร์ ภาพถ่าย งานฝีมือ และความถูกต้อง

12 เรื่องสั้นจากสำนักพิมพ์อิสระที่ถูกคุมโทนอารมณ์แต่ละเรื่องไว้ได้ลื่นนัว เจ็บแสบ จัดจ้าน เปรี้ยวเผ็ด ร้อน ขี้ดื้อ กวน ฮา แบบอึน ๆ

2.

เหมือนหนึ่งนกที่จากรัง : รวมเรื่องเอก

ผู้เขียน : รพินทรนาถ ฐากุร

สำนักพิมพ์ : ชนนิยม-แม่คำผาง 

ราคา : 250 บาท

Somjing Book (ห้องหนังสือสมจริง) ร้านหนังสือใน Columbo craft village ที่บรรจบกันของความรักในหนังสือ ดนตรี ภาพยนตร์ ภาพถ่าย งานฝีมือ และความถูกต้อง

วรรณกรรมของรพินทรนาถ แม้บางส่วนจะมีภาษาเบงกาลีก็จริง แต่ขอบเขตแห่งความรู้สึกนึกคิดของท่านมิได้จำกัดอยู่ในส่วนใดส่วนหนึ่งของอินเดียโดยเฉพาะ โดยเนื้อหาสารัตถะอันสำคัญ ขณะเดียวกันก็เป็นแนวคิดที่โอบอ้อมไว้ซึ่งมวลมนุษยชาติทั้งผอง เป็นทั้งของชาติอินเดียและของนานาชาติ

3.

มันทำร้ายเราได้แค่นี้

ผู้เขียน : ภรณ์ทิพย์ มั่นคง

สำนักพิมพ์ : อ่าน 

ราคา : 550 บาท

Somjing Book (ห้องหนังสือสมจริง) ร้านหนังสือใน Columbo craft village ที่บรรจบกันของความรักในหนังสือ ดนตรี ภาพยนตร์ ภาพถ่าย งานฝีมือ และความถูกต้อง

แม้เราอาจคาดหวังว่า.. มันจะเป็นหนังสือเล่าเรื่องความทุกข์โศกแสนสาหัส แต่อย่าได้ปฏิเสธเรื่องราวอันไม่ทุกข์โศกนี้เลย เพราะแท้จริงมันเป็นดินแดนแสนสนุก ที่จะทำให้พวกคุณรู้ว่า มนุษย์นั้นมีศักยภาพที่ยิ่งใหญ่และงดงาม แม้จะต้องอยู่ในความมืด

4. 

แมววัด

ผู้เขียน : ยูโตะ ฟุคะยะ

สำนักพิมพ์​ : ผีเสื้อ 

ราคา : 239 บาท

Somjing Book (ห้องหนังสือสมจริง) ร้านหนังสือใน Columbo craft village ที่บรรจบกันของความรักในหนังสือ ดนตรี ภาพยนตร์ ภาพถ่าย งานฝีมือ และความถูกต้อง

หนังสือบันทึกจากเยาวชน ลูกครึ่งไทย-ญี่ปุ่น เมืองขอนแก่น กับโครงการสมุดบันทึกของสำนักพิมพ์ผีเสื้อ สมุดบันทึกคือวิธีค้นหาอัจฉริยภาพของเด็กได้อย่างน่าอัศจรรย์ อ่านเพลินมาก ๆ

5. 

คีตกวีลูกทุ่ง ไพบูลย์ บุตรขัน

เรียบเรียง : วัฒน์ วรรลยางกูร

สำนักพิมพ์ : the writer’s secret

ราคา : 590 บาท

Somjing Book (ห้องหนังสือสมจริง) ร้านหนังสือใน Columbo craft village ที่บรรจบกันของความรักในหนังสือ ดนตรี ภาพยนตร์ ภาพถ่าย งานฝีมือ และความถูกต้อง

หนังสือที่ว่าด้วยเรื่องราวชีวิตและผลงานของ ครูไพบูลย์ บุตรขัน เนื้อหาภายในเล่มถูกถ่ายทอดผ่านสำนวนภาษาของ วัฒน์ วรรลยางกูร โดยหนังสือเล่มนี้ถูกจัดพิมพ์เป็นครั้งที่ 4 โดยมีการเพิ่มข้อมูลในส่วนภาคผนวกเข้ามา นอกจากนั้นแล้วยังมีการเพิ่มรูปภาพและเอกสารประกอบอีกจำนวนมาก จึงทำให้การพิมพ์ครั้งนี้ถือได้ว่าเป็นการพิมพ์ที่สมบูรณ์ที่สุดตั้งแต่มีการจัดพิมพ์ขึ้นมา

6. 

ด้วยรัก ความตาย และหัวใจสลาย : Norwegian Wood

ผู้เขียน : Haruki Murakami

สำนักพิมพ์ : กำมะหยี่ 

ราคา : 365 บาท

Somjing Book (ห้องหนังสือสมจริง) ร้านหนังสือใน Columbo craft village ที่บรรจบกันของความรักในหนังสือ ดนตรี ภาพยนตร์ ภาพถ่าย งานฝีมือ และความถูกต้อง

หนึ่งในหนังสือวรรณกรรมที่ชอบที่สุดของ มูราคามิ อาจไม่หวือหวาแต่อ่านได้เรื่อย ๆ อ่านไปเหมือนได้ฟังเพลงไปในตัว มีความเหงา ร้าวลึกอยู่ในนั้น คาแรกเตอร์ของแต่ละตัวละครถูกดึงความรู้สึกของความเป็นมนุษย์ออกมาได้อย่างลึกซึ้ง หัวใจคนทำไมถึงซับซ้อนและเปราะบางเหลือเช่นนี้

Somjing Book (ห้องหนังสือสมจริง)

ที่ตั้ง ​: โครงการ​ Columbo​ craft​ village​ 674​ ม.19​ ต.ศิลา​ อ.เมือง​ ขอนแก่น ​40000​ (แผนที่)

วัน-เวลาทำการ : เปิดวันพุธ-จันทร์ (หยุดทุกวันอังคาร) 10.00 น. 19.00 น.

โทรศัพท์ : 06 3393 5393​ / 08 5083 7635​

เว็บไซต์ : www.somjingdairy.com

Facebook : Somjing Book 

Line​ ID : che_knight / yimpyimpyimp

บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการพัฒนาร้านหนังสือเป็นแหล่งความรู้สร้างสรรค์ โดยความร่วมมือของ The Cloud และ OKMD

Writer & Photographer

พิชิต ชัยสิทธิ์

เรียนจบนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น แต่เป็นนักดนตรีกลางคืน ที่ชอบเขียนพลง ขายหนังสือตอนกลางวัน ที่แอบไปรับงานถ่ายรูป หลัง ๆ หลงรักการฉายหนัง ตั้งแคมป์ จัดคอนเสิร์ตเล็ก ๆ เล่นกับแมว INSTAGRAM : somjing2121

The Bookseller

เรื่องราวของร้านหนังสืออิสระ แหล่งเรียนรู้รื่นรมย์

The Cloud x OKMD

‘ร้านหนังสือ’ มีความโรแมนติกแฝงอยู่ระหว่างตัวอักษร เมื่อคนพูดถึงร้านหนังสือ มักจะแทนความหมายในเชิงนี้เกือบทั้งหมด ด้วยแนวคิดว่าร้านหนังสือเป็นส่วนหนึ่งของการอ่าน สังคม ชุมชน ฯลฯ แต่ในความหมายที่ขีดเส้นใต้ 2 เส้นในคำว่าร้านหนังสือ ก็คืออาชีพหนึ่งเพื่อการดำรงชีวิตภายใต้กฎที่ดิน แรงงาน ทุน

การเริ่มต้นของ ‘The Booksmith’ ง่ายและธรรมดามาก เพราะเป็นการทำสิ่งที่ทำอยู่และเกิดอาการเสพติด เพราะไปพบกับ Sex, Drug, and Rock’n Roll ของธุรกิจหนังสือเข้า ดังนั้นเมื่อทุกจุดที่ชีวิตต้องเลือกทางเดิน การจะเปลี่ยนอาชีพเป็นเรื่องไม่ง่าย จากคนขายเครื่องสำอางมาก่อน การได้เข้ามาทำในสิ่งที่รักจึงยากถ้าจะต้องเดินจากไปอีกครั้ง เพราะโอกาสไม่ได้มาบ่อย เหมือนที่ฝรั่งเขาว่า Opportunity Comes Rare ผมจึงตัดสินใจคว้าตั๋วรถไฟเที่ยวนี้แล้วเดินทางต่อ และตั้งใจจะให้การขายหนังสือเป็นอาชีพสุดท้าย ใช้เลี้ยงตัวเองไปจนทำไม่ไหว ภายใต้กรอบที่สามารถออกแบบชีวิตการทำงานได้ด้วยตัวเอง พร้อมกับปรัชญาชีวิตที่บอกตัวเองว่า Small But Beautiful

10 ปี The Booksmith เชียงใหม่ หัวใจของร้านหนังสือที่เพิ่งย้ายร้านไปอยู่ในบ้านเก่า

เมื่อตัดสินใจแน่นอนว่าจะเปิดร้าน สิ่งที่ปวดหัวกว่านั้นคือ จะขายหนังสือหมวดไหน เพราะร้านขนาด 45 ตร.ม. (ก่อนมาขยายเป็น 70 ตร.ม. ภายหลัง) ไม่สามารถขายได้ทุกอย่าง หลังจากคิดสักพักก็ตัดสินใจเลือกเอา Art & Design เป็นหนังสือหมวดที่จะเอาเป็นตัวชูธงของร้าน เพราะพื้นฐานจากการเคยเป็นช่างภาพสมัยเมื่อหลายสิบปีก่อนทำให้ผมเข้าถึง เข้าใจหนังสือในหมวดนี้ได้ง่ายกว่าหมวดอื่นที่ต้องไปเริ่มนับหนึ่ง ในขณะที่เวลาไม่ได้มีเหลือเฟือขนาดนั้น

การเปิดร้านหนังสือคือการก้าวเข้าไปอยู่ในวงจรของธุรกิจที่มีเงื่อนไข ‘เวลา’ เป็นต้นทุนที่สูงมาก และทุกอย่างถูกผูกเอาไว้ด้วยเงื่อนไขตัวนี้อย่างเคร่งครัด ระยะเวลาเมื่อเซ็นสัญญาเปิดร้านครั้งแรกคือ 2 + 2 หมายถึงว่าอายุสัญญาแรกคือ 2 ปี แล้วสามารถต่อได้เป็น Automatic Renewal ได้อีก 2 ปี เมื่อจรดปากกาเซ็น เราจะมีเวลาที่เรียกว่า Grace Period ได้ 30 วัน คือช่วงเวลาทองที่ทำอะไรก็ต้องรีบทำ ต้องคิดเร็ว ทำเร็ว เพราะช่วงนี้ที่ยังไม่ต้องจ่ายค่าเช่า ทำให้เร็ว เปิดให้เร็ว แล้วขาย นี่คือเงื่อนไขที่บอกว่าทำไมเราถึงไม่มีความฟุ่มเฟือยในเรื่องเวลา

ร้านหนังสืออาจฟังดูเป็นธุรกิจที่นิ่ง สบาย ได้อ่านหนังสือ เปล่าเลย ทั้งหมดไม่ได้บอกอะไรได้เกี่ยวกับธุรกิจหนังสือเลย มีคำกล่าวจากผู้ที่อยู่ในธุรกิจหนังสือก่อนผม และผ่านไปทำธุรกิจค้าปลีกอื่น อาทิ ซูเปอร์มาร์เก็ต เคยบอกไว้ว่า “ถ้าทำร้านหนังสือได้ ก็สามารถทำธุรกิจอะไรก็ได้” เขาบอกต่อว่า “เชื่อมั้ยว่าธุรกิจหนังสือมี SKU (Stock Keeping Unit) มากกว่าซูเปอร์มาร์เก็ตซะอีก

10 ปี The Booksmith เชียงใหม่ หัวใจของร้านหนังสือที่เพิ่งย้ายร้านไปอยู่ในบ้านเก่า
10 ปี The Booksmith เชียงใหม่ หัวใจของร้านหนังสือที่เพิ่งย้ายร้านไปอยู่ในบ้านเก่า

ภายหลังประสบการณ์บอกผมเองว่าที่เขาบอกนั้นถูกต้อง หลังจากเคยได้เข้าไปทำ Book Corner ของ The Booksmith ให้ซูเปอร์มาร์เก็ตหนึ่งที่มีสาขา วันหนึ่งทีมงานจัดซื้อติดต่อมาว่า ขอให้ช่วยเอา ISBN หนังสือที่ไม่มีสต็อกแล้วออกจากระบบให้ที เพราะ SKU ของหนังสือกินฐานข้อมูลเยอะมากกว่าสินค้าตัวอื่น ๆ พร้อมกับที่กฎบางอย่างของเชน อาทิ การเรียกเก็บค่า Register สินค้าในระบบที่ปกติมีการเรียกเก็บ 1 SKU ต่อค่าใช้จ่าย ต้องยกเว้นให้ธุรกิจหนังสือ เพราะ 1 ISBN คือหนังสือ 1 เล่ม แล้วเวลาเราเอาหนังสือเข้าก็จะส่งไปทีละเป็นร้อยเรื่อง

งานในร้านหนังสือไม่ได้สบายมากนัก ลองคิดดูว่าเรามีหนังสือใหม่ที่ออกเกือบจะทุกวันในต่างประเทศ ดังนั้นข้อมูลจะถูก Feed เข้ามาให้ศึกษาทุกวัน ทั้งจากสหรัฐอเมริกา อังกฤษ สิงคโปร์ และเยอรมนี เวลาจึงหมดไปกับสิ่งเหล่านี้

ในมุมหนึ่งความที่ The Booksmith เป็นร้านเล็ก เราต้องอาศัยความเป็นเล็กพริกขี้หนูที่จะสร้างความได้เปรียบ ความได้เปรียบจะเกิดได้คือ การสร้างข้อมูลการค้าที่ดีให้กับสำนักพิมพ์ในต่างประเทศ ตลอดกว่า 10 ปีมีข้อมูลตัวเลขออกมาเสมอว่าตลาดหนังสือไม่ได้ตาย แต่กำลังค่อย ๆ ขยายตัว และมีอัตราเติบโตเพิ่มขึ้นทุกปีตั้งแต่ปี 2012

10 ปี The Booksmith เชียงใหม่ หัวใจของร้านหนังสือที่เพิ่งย้ายร้านไปอยู่ในบ้านเก่า
10 ปี The Booksmith เชียงใหม่ หัวใจของร้านหนังสือที่เพิ่งย้ายร้านไปอยู่ในบ้านเก่า

สิ่งที่เห็นและกลายมาเป็นโอกาสคือ Too Few Players ในตลาดหนังสือต่างประเทศบ้านเรา แต่สิ่งที่สำนักพิมพ์ต้องการคือจำนวนผู้เล่นที่น่าจะมากกว่านี้ หลังจากสร้างฐานข้อมูลการค้ามาระยะหนึ่ง The Booksmith ได้รับอนุญาตให้เป็นตัวแทนจำหน่ายหนังสือในประเทศในแถบอินโดจีน แทนสำนักพิมพ์ที่เงื่อนไขต่าง ๆ อาจซับซ้อนกว่า และการมี The Booksmith เป็นผู้เชื่อมในภูมิภาคจึงน่าจะเกิดผลดีมากกว่า

โครงสร้างธุรกิจของ The Booksmith นั้นได้คิดเอาไว้ว่าต้องการเป็นกำแพง หมายถึงให้คนพิงเรา เป็นก้อนน้ำแข็งในทะเล หน้าร้านคือยอดที่คนจะเห็นเราเท่านั้น แต่ข้างใต้คือสิ่งที่ใหญ่กว่า ถ้าหน้าร้านคือ Heart & Soul ก่อนน้ำแข็งที่ซ่อนอยู่คือพลังขับเคลื่อน

The Booksmith แบ่งรูปแบบธุรกิจออกเป็น 3 ส่วน หน้าร้าน ค้าส่ง และ Webstore

ในส่วนของหน้าร้านคงไม่ต้องอธิบายเพราะเป็น PR หลักของธุรกิจ แต่ส่วนของค้าส่ง หลังจากเราส่งหนังสือไปอินโดจีน จึงได้หันเข้ามามองตลาดในประเทศ ประกอบช่วงโควิดจึงได้ทดลองรับสั่งหนังสือจากสำนักพิมพ์โดยตรงให้แก่ร้านหนังสือในประเทศทั้ง Online และ Offline Store ผลตอบรับดีเกินคาด จึงทำให้มีธุรกิจเพิ่มจากที่ทำเดิม อาทิ การออกแบบและจัดหนังสือเข้าห้องสมุดสถาบันการศึกษา โรงเรียน ฯลฯ การเป็นที่ปรึกษาด้านหนังสือต่างประเทศให้แก่บางกิจการ เหล่านี้คือการทำงานที่อยู่ด้านใต้ของก้อนน้ำแข็งที่ลอยพ้นน้ำ สิ่งเหล่านี้ไม่จำเป็นต้องมีโลโก้ของร้านเราไปหมดทุกอย่าง แต่เครื่องยนต์ที่ใช้ผลิตมาจาก The Booksmith

ในการเติบโตมาพร้อมทั้งความสุขและความทุกข์ เมื่อทุกอย่างใหญ่ขึ้น แต่เราพยายามควบคุมงานบางอย่างไม่ให้ใหญ่เกินไป จะมาพร้อมความเหนื่อย เครียด และยิ่งโควิดคือโจทย์ ‘การเอาตัวรอดในธุรกิจหนังสือ’ ทั้งหมดของ The Booksmith เป็นกิจการที่ทำขึ้นแบบ Self-Funding Company หรือเราประกอบกิจการโดยอาศัยเงินหมุนเวียนภายใน ไม่ได้มีต้นทุนทางการเงินผ่านสถาบันการเงิน

ดังนั้น ในช่วงวิกฤตมีทั้งข้อดีคือเรามีปัญหาด้านเดียว แต่ก็มีข้อเสียคือการจัดการเงินทุนให้หล่อเลี้ยงทุกส่วนงานให้ได้ สมัยที่สเกลธุรกิจเล็กกว่านี้ ความสุขจะแฝงอณูในปริมาณที่มากกว่า แต่ในความเป็นจริงการอยู่ยาวในธุรกิจนี้ เราจำเป็นต้องขยายงานเพื่อให้ชีวิตไม่ได้อยู่เพียงคำจำกัดความที่ว่า “พอเลี้ยงตัวไปวัน ๆ ” สาขาที่ 2 3 4 5 จึงเกิดขึ้น

10 ปี The Booksmith เชียงใหม่ หัวใจของร้านหนังสือที่เพิ่งย้ายร้านไปอยู่ในบ้านเก่า
10 ปี The Booksmith เชียงใหม่ หัวใจของร้านหนังสือที่เพิ่งย้ายร้านไปอยู่ในบ้านเก่า
10 ปี The Booksmith เชียงใหม่ หัวใจของร้านหนังสือที่เพิ่งย้ายร้านไปอยู่ในบ้านเก่า

และส่วนผสมล่าสุดที่ทำให้เกิดการตัดสินใจลด Business Parameter ลงคือการทำ Webstore ขึ้นมา เป้าหมายหลักในอนาคตคือการลดจำนวนสาขาลง และสร้าง Value Proposition ให้เกิดขึ้นผ่านการทำงานที่สอดประสานระหว่างสาขาหลัก และ Webstore ที่เป็นสินทรัพย์ของเราเอง โดยมุ่งพัฒนาการลดความสำคัญของโซเชียลมีเดีย ซึ่งเปรียบเป็นเหมือนการยืมจมูกคนอื่นหายใจ ทั้งหมดนี้เพื่อให้เรากลับไปมีความสุขมากขึ้น เมื่อกลไกของธุรกิจทำงานได้สมบูรณ์เต็มวงจร

Bookselling เป็นส่วนผสมของศาสตร์และศิลป์ สิ่งที่เล่ามาข้างต้นจะเป็นเรื่องของศาสตร์เสียมากกว่า ซึ่งส่วนนี้ถึงกับมีตำราออกมามากพอสมควร อาทิ Mathematic of Bookselling ฯลฯ แต่ในส่วนของศิลป์ หรือ Arts of Bookselling คือเรื่องของความสัมพันธ์ระหว่างคนและทักษะการสื่อสาร สิ่งนี้ไม่ได้มีทฤษฎีหรือแนวทางปฏิบัติตายตัว ความผูกพันกับลูกค้าคือเสน่ห์ของร้านหนังสือ การเรียกชื่อลูกค้าได้ถูก หรือจำได้ว่าเขาหรือเธอเคยซื้ออะไรไป การถามไถ่ถึงลูก การทำงาน ทั้งหมดนี้คือทักษะของความเป็นมนุษย์ล้วน ๆ การขายหนังสืออาจมีหนังสือเป็นสื่อกลาง แต่พลังความผูกพันระหว่างคนขายกับลูกค้าเป็นสิ่งที่ไม่มีไม่ได้ในร้านหนังสือ

10 ปีของ The Booksmith ร้านขายหนังสือต่างประเทศที่เล็กพริกขี้หนู บริหารธุรกิจภายใต้กฎที่ดิน แรงงาน ทุน ด้วยหัวใจ

คริสต์มาสคือช่วงเวลาที่ร้านนอกจากจะยุ่งกับการขายแล้ว ยังเป็นช่วงที่เราสนุกที่สุดในการเตรียมของขวัญให้ลูกค้า การนึกถึงว่าลูกค้าแต่ละคนมีลักษณะอะไร ชอบอะไรเป็นความสนุกอย่างหนึ่ง นั่นเพราะเราคิดถึงการเป็นเพื่อนมากกว่าการเป็นลูกค้า การ์ดแต่ละใบจะเขียนขึ้นเฉพาะบุคคลด้วยลายมือพนักงาน ก่อนใส่ซองแล้วตีครั่งตราร้านลงไป นี่คือความสนุก และมีความสุขตามมาเมื่อมีข้อความกลับว่า “ขอบคุณ” หรือการมีถุงเล็ก ๆ กล่องขนมมาวางที่ร้านเป็นของฝากจากเพื่อนที่นึกถึงกัน ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นได้ในทุกธุรกิจเมื่อมันเป็น Heart Made

โควิดคือช่วงเวลาที่เราลำบากพร้อมกับมีโอกาส และการสูญเสียโอกาสเข้ามาระคนกัน นั่นเพราะไม่มีใครได้ทุกอย่างที่ต้องการ Win Some, Lose Some แต่ท้ายที่สุดแล้วต้องรักษาตัวรอดไปให้ได้ เพราะ The Booksmith นั้นใหญ่กว่าตัวผมและทีมงาน พวกเราจึงมีหน้าที่ทำให้ทุกอย่างผ่านไปด้วยดีให้ได้ สิ่งหนึ่งที่พูดเล่นกันในทีมว่า ถ้าทุกอย่างกลับมาได้ใกล้เคียงเดิมจริง ๆ เราอยากทำเสื้อยืดเอาไว้ใส่กวน ๆ โดยสกรีนว่า I’m survived ไว้ที่อก โดย I จะแทนทั้งตัวคนใส่ และ The Booksmith ประหนึ่งเป็นเสื้อสามารถของเรา

แต่วันนี้เรายังไม่เหมาะสมที่จะได้ใส่เสื้อตัวนั้น ยังต้องพยายามต่อไป และหวังว่าคงอีกไม่นาน

10 ปีของ The Booksmith ร้านขายหนังสือต่างประเทศที่เล็กพริกขี้หนู บริหารธุรกิจภายใต้กฎที่ดิน แรงงาน ทุน ด้วยหัวใจ

หนังสือแนะนำ

1

Financing Our Common Future (9783037786680)

ผู้เขียน : Régis Marodon

ราคา : 695 บาท

สำนักพิมพ์ : Lars Muller Publishers

10 ปีของ The Booksmith ร้านขายหนังสือต่างประเทศที่เล็กพริกขี้หนู บริหารธุรกิจภายใต้กฎที่ดิน แรงงาน ทุน ด้วยหัวใจ

   โควิดทำให้เกิดอะไรบ้าง Financing Our Common Future เป็นหนังสือทั้งเล่มที่อธิบายภาพผลกระทบทางเศรษฐกิจอ่าน Visual Graphic ข้อมูลถูกโยงให้เห็นผลกระทบเป็นห่วงโซ่จากเหตุการณ์หนึ่งไปยังอีกเหตุการณ์หนึ่ง เป็นการอธิบายข้อมูลได้ดีมาก อาทิ รายได้ของประเทศไทยที่มาจากการท่องเที่ยวจำนวน 15 เปอร์เซ็นต์ของรายได้ทั้งหมด เมื่อส่วนนี้หายไปผลกระทบจะเกิดขึ้นที่สิ่งใดได้บ้าง

2

Monty Don: Down to Earth (9780241347140)

ผู้เขียน : Monty Don

ราคา : 470 บาท

สำนักพิมพ์ : Dorling Kindersley Publishing

10 ปีของ The Booksmith ร้านขายหนังสือต่างประเทศที่เล็กพริกขี้หนู บริหารธุรกิจภายใต้กฎที่ดิน แรงงาน ทุน ด้วยหัวใจ

ความสงบและธรรมชาติสามารถพบเจอได้คู่กัน Monty Don เอาสิ่งรอบตัว ต้นไม้ (เป็นหลัก) และสรรพสัตว์มาบรรยายตามช่วงของฤดูกาล

3

The Chairs are Where the people go (9780865479456)

ผู้เขียน : Misha Glouberman

ราคา : 545 บาท

สำนักพิมพ์ : Farrar, Straus & Giroux Inc

10 ปีของ The Booksmith ร้านขายหนังสือต่างประเทศที่เล็กพริกขี้หนู บริหารธุรกิจภายใต้กฎที่ดิน แรงงาน ทุน ด้วยหัวใจ

ไม่มีอะไรสมบูรณ์พร้อม การยอมรับกับสิ่งที่เกิดขึ้นแม้ไม่สามารถอธิบายได้ เป็นการตั้งคำถามกับสิ่งรอบตัวแม้จะมีคำตอบหรือไม่ก็ตาม อาจทำให้มุมมองในการใช้ชีวิตให้มีความสุขได้

4

Bad News (9781472962850)

ผู้เขียน : Rob Brotherton

ราคา : 730 บาท

สำนักพิมพ์ : Bloomsbury

10 ปีของ The Booksmith ร้านขายหนังสือต่างประเทศที่เล็กพริกขี้หนู บริหารธุรกิจภายใต้กฎที่ดิน แรงงาน ทุน ด้วยหัวใจ

News Room Management คือหัวใจของการสร้างมาตรฐานข่าวให้น่าเชื่อถือ แต่องค์ประกอบอีกหลายอย่าง อาทิ ความเร็ว ข่าวด่วน หรือ Be the first to tell story เหล่านี้ทำให้เราข้ามสิ่งที่สำคัญที่สุดของงานการข่าว นั่นคือความน่าเชื่อถือ แล้วทำไมข่าวเหล่านี้จึงเกิดการยอมรับได้ นั่นเพราะมันกลายเป็นความคุ้นชินไปแล้ว แต่ก็บั่นทอนความน่าเชื่อถือของสถาบันหลักในเชิงสังคมลงไปเรื่อย ๆ เช่นกัน

5

Play and the City (9781472144805)

ผู้เขียน : Alex Bonham

ราคา : 705 บาท

สำนักพิมพ์ : Little Brown Book Group

10 ปีของ The Booksmith ร้านขายหนังสือต่างประเทศที่เล็กพริกขี้หนู บริหารธุรกิจภายใต้กฎที่ดิน แรงงาน ทุน ด้วยหัวใจ

คนจะย้ายเข้ามาอยู่ในเมืองในความหมายที่เมืองต้องประกอบด้วย 2 สิ่งหลัก คือ เศรษฐกิจของเมืองดี และมาตรฐานความเป็นอยู่ที่มีให้พลเมืองมีความสมดุลกับการครองชีพและดำรงชีวิต

ทุกเล่มมีใน Webstore ที่ www.thebooksmith.co.th

The Booksmith

ที่ตั้ง : 5/17 ถนนนิมมานเหมินท์ ซอย 1 ตำบลสุเทพ อำเภอเมืองเชียงใหม่ เชียงใหม่ 50200 (แผนที่)

เวลาทำการ : วันจันทร์-พฤหัสบดี 09.00 – 20.00 น. และวันศุกร์-อาทิตย์ เปิด 09.00 – 21.00 น.

โทรศัพท์ : 09 3546 3790

Webstore : www.thebooksmith.co.th

Facebook : The Booksmith

Instagram: thebooksmithbookshop

บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการพัฒนาร้านหนังสือเป็นแหล่งความรู้สร้างสรรค์ โดยความร่วมมือของ The Cloud และ OKMD

Writer

สิโรตม์ จิระประยูร

ทำงานในธุรกิจหนังสือ 19 ปี เริ่มจากการตลาดมาถึงกรรมการผู้จัดการ และปัจจุบันเป็นคนขายหนังสือ

Photographer

กรินทร์ มงคลพันธ์

ช่างภาพอิสระชาวเชียงใหม่ ร่ำเรียนมาทางศิลปะจากคณะที่ได้ชื่อว่ามีวงดนตรีลูกทุ่งแสนบันเทิงของเมืองเหนือ มีความสุขกับการกดชัตเตอร์ในแสงเงาธรรมชาติ ชอบแมว หมา และบ้าจักรยานไม่แพ้กิจกรรมกลางแจ้งอื่น ๆ

อ่านต่อ

Loading...

End of content

No more pages to load