The Cloud x สารคดีสัญชาติไทย

ช่วงปลายปี การไล่ดูภาพจากการเดินทางตลอดปีที่ผ่านมาเป็นกิจกรรมที่เราชอบทำ ภาพแต่ละใบที่ผ่านตาทำหน้าที่กวนความทรงจำที่ตกตะกอนไปให้ฟุ้งกลับมา บางความทรงจำก็ผูกต่อร้อยยาวไปไกลกว่าที่เราจะควบคุมได้

ในภาพ ทุกชีวิตหยุดการเคลื่อนที่นิ่งสนิทจากสายตา แต่มันกลับเคลื่อนที่ต่ออย่างนุ่มนวลในความทรงจำ แสงอาทิตย์ที่ลอดผิวน้ำลงมากระทบตัวฝูงปลานักล่าเหยื่อตัวสีเงินเป็นประกาย ปลาตัวเล็กใสที่คลุมกองหินอยู่คล้ายพรมหนาก็เคลื่อนที่แหวกทางหลบตามกันไป มกราคมเป็นเดือนที่ดีสำหรับการดำน้ำในฝั่งทะเลอันดามัน สองสามปีที่ผ่านมาลูกปลาขนาดเล็กอัดแน่นคลุมกองหินริเชลิวที่กว้างใหญ่ขนาดประมาณครึ่งสนามฟุตบอลไว้เกือบมิด บ้างก็ว่าเป็นผลของการควบคุมการประมงที่เข้มงวดขึ้น จึงทำให้ฝูงปลากลับมาคึกคักขึ้น

กองหินริเชลิวเป็นจุดดำน้ำที่สร้างความทรงจำมากมายให้กับเรา เราเจอฉลามวาฬเป็นหนแรกในชีวิตก็ที่นี่ ปลาสับปะรดที่เป็นปลาในพื้นที่น้ำเย็นที่ก็เคยโผล่มาให้เห็นที่นี่ กุ้งตัวตลกที่เป็นความฝันของช่างภาพหลายคน เราก็เจอมันหนแรกที่นี่เช่นกัน

ฉลองปีใหม่ใต้น้ำ ดำน้ำสำรวจแนวปะการังก่อนเที่ยงคืนที่กองหินริเชลิว ชายฝั่งทะเลอันดามัน

ภาพใต้น้ำจากกองหินริเชลิวเมื่อต้นปีที่แล้ว ภาพนิ่งของฝูงปลา เคลื่อนที่ต่ออย่างนุ่มนวลในความทรงจำ

ฉลองปีใหม่ใต้น้ำ ดำน้ำสำรวจแนวปะการังก่อนเที่ยงคืนที่กองหินริเชลิว ชายฝั่งทะเลอันดามัน

ฝูงลูกปลาตัวเล็กใสคลุมกองหินริเชลิวอย่างหนาแน่น

พื้นที่หน้าโพรงที่พวกกุ้งตัวตลกแอบอยู่กว้างเพียงพอให้นักดำน้ำเข้าไปได้ทีละคน เราลอยตัวรอห่างๆ ให้ถึงคิว ข่าวการพบเจอกุ้งตัวตลกที่กองหินริเชลิวเคยเป็นข่าวใหญ่สำหรับไดฟ์ลีดเดอร์ในพื้นที่ เมื่อเปิดฤดูกาลของการดำน้ำฝั่งอันดามัน ไดฟ์ลีดเดอร์จากเรือทุกลำต่างก็พยายามตามหาพวกมันทุกซอกโพรงหิน กองหินขนาดใหญ่มีโพรงหินมากมายให้พวกมันซ่อนตัว บางปีก็พบตัวพวกมันเร็วตั้งแต่ต้นฤดูกาล บางปีพวกมันก็อยู่ยาวที่โพรงเดิม แต่บางปีพวกมันก็โผล่ตัวมาให้เห็นแค่เพียงหนเดียว แล้วก็หายตัวไป

กุ้งสีขาวตัวเล็ก แต้มลายสีฟ้าชมพูสดเปรอะไปทั่วตัว ขยับตัวขยุกขยิกคล้ายกับท่วงท่าการเต้นรำ พวกมันดูคล้ายดอกไม้บอบบางที่ไหวตัวตามลม บางคนก็มองลวดลายของพวกมันต่อกันเป็นหน้าตัวตลกที่มีจมูกยื่น กุ้งขยับตัวพยายามหลบให้พ้นจากแสงไฟที่ส่องเข้ามาในโพรง โพรงด้านในมืดสนิทเหมาะสมกับการเป็นที่หลบซ่อนตัว กุ้งเดินหมุนตัวไปจนโผล่มาให้เห็นลายบนหลังของมันชัดเต็มตา

เพื่อนนักดำน้ำคนนึงเคยเล่าถึงลายหัวใจที่ซ่อนอยู่บนด้านหลังของพวกมัน ไม่เคยมีใครพูดถึงลายหัวใจของกุ้งตัวตลกให้เราได้ยินมาก่อนเพื่อนคนนี้ เมื่อนึกถึงลายหัวใจที่ไม่คาดฝันทำให้เราเผลอยิ้มออกมาพร้อมกับตะกอนความทรงจำที่ฟุ้งต่อไปอีกทอดหนึ่ง

ฉลองปีใหม่ใต้น้ำ ดำน้ำสำรวจแนวปะการังก่อนเที่ยงคืนที่กองหินริเชลิว ชายฝั่งทะเลอันดามัน

กองหินริเชลิวมีของซ่อนอยู่แทบทุกพื้นที่

ปลาสับปะรด ปลาในพื้นที่น้ำเย็นซึ่งเคยพบเห็นในไทยเฉพาะที่กองหินริเชลิว

ปลาสับปะรด ปลาในพื้นที่น้ำเย็นซึ่งเคยพบเห็นในไทยเฉพาะที่กองหินริเชลิว

ในช่วงปีที่ยังทำงานเป็นไดฟ์ลีดเดอร์อยู่ภูเก็ต มีข่าวการเจอกุ้งตัวตลกที่หาดกะตะ จากจุดดำน้ำที่ไม่มีใครอยากไปลงนอกเหนือเวลาทำงาน กลายเป็นจุดที่พอมีเวลาว่างก็จะชวนเพื่อนๆ ไปดำน้ำเล่นกันจนชิน ช่วงนั้นพวกเราเจอทั้งปลากบ ทากทะเลสายพันธุ์แปลกๆ หมึกสายมิมิคที่หายาก และสิ่งมีชีวิตใต้น้ำแปลกๆ อีกหลายอย่างที่นี่ ช่วงเวลานั้นเราจำหินและแนวปะการังของหาดกะตะได้อย่างขึ้นใจ ถ้าเลี้ยวมุมนี้ไปจะมีฟองน้ำครกอันใหญ่ ถ้าว่ายข้ามไปจะเจอแอ่งทราย ถ้าหากตัดไปทางลานทรายด้านซ้ายจะมีหมู่บ้านดอกไม้ทองของปลาการ์ตูน

หาดกะตะกลายเป็นจุดดำน้ำที่สะสมตะกอนแห่งทะเลความทรงจำของพวกเราไว้ รวมไปถึงความทรงจำพิเศษของคืนหนึ่ง

คืนส่งท้ายปีเก่าปีหนึ่ง เพื่อนไกด์ดำน้ำชาวสวิสที่สนิทกัน ชวนไปดำน้ำดูแพลงตอนเรืองแสง และนับถอยหลังส่งท้ายปีด้วยกันที่หาดกะตะ ในเวลานั้นพื้นที่ริมหาดของภูเก็ตยามกลางคืนเงียบสงบ แทบไม่มีแสงสีใดๆ งานฉลองปีใหม่ส่วนใหญ่จัดกันที่โรงแรมซะมากกว่า

เพื่อนคนที่ชี้ให้เห็นลายหัวใจบนกุ้งตัวตลกก็เป็นหนึ่งใน 5 คนที่ไปด้วยกันในคืนนั้น ทั้งกลุ่มไม่มีใครเคยฉลองปีใหม่ด้วยวิธีนี้มาก่อน นักดำน้ำ 5 คนกระจายตัวมาจากทั่วโลก เพิ่งมารู้จักกันที่ภูเก็ตจากการทำงานเป็นไกด์ดำน้ำด้วยกันในร้านเดียวกัน ถึงแม้จะมาจากหลายประเทศแต่มาสนิทกันง่ายเพราะความสนใจในโลกใต้น้ำของพวกเราตรงกัน

กุ้งตัวตลกซ่อนตัวอยู่ในโพรงหินที่ปลอดภัย

กุ้งตัวตลกซ่อนตัวอยู่ในโพรงหินที่ปลอดภัย

รูปหัวใจที่ซ่อนอยู่บนตัวกุ้งตัวตลกต้องมองจากด้านบนเท่านั้นจึงจะมองเห็นได้

รูปหัวใจที่ซ่อนอยู่บนตัวกุ้งตัวตลกต้องมองจากด้านบนเท่านั้นจึงจะมองเห็นได้

พวกเราแวะซื้อเครื่องดื่มสำหรับการฉลองลงไปนับถอยหลังข้ามปีกันใต้น้ำ นัดแนะวิธีการเปิดขวดเพื่อกินเครื่องดื่ม ที่ใต้น้ำเราต้องคาบอุปกรณ์หายใจอยู่ตลอดเวลา การดื่มเครื่องดื่มจากขวดทำไม่ได้ง่ายๆ เหมือนบนบก เมื่อแต่งตัวประกอบอุปกรณ์ดำน้ำเสร็จก็มาตั้งนาฬิกาให้ตรงกัน แล้วเดินผ่านหาดทรายสีขาวที่มีแสงจันทร์ส่องรำไรไปที่ทะเลด้านหน้า

เราเริ่มดำน้ำกันก่อนเที่ยงคืนประมาณ 10 นาที ทุกคนว่ายวนๆ สำรวจแนวปะการังรอบข้างด้วยความเคยชิน มุ่งสู่ความลึกใต้ทะเล ก่อนเที่ยงคืนเล็กน้อยพวกเรานั่งล้อมวงกันที่พื้นทรายกว้างที่ความลึกประมาณ 5 เมตร ทุกคนปิดแสงไฟฉายใต้น้ำที่พกติดตัวกันมา หยิบขวดเครื่องดื่มมาถือเตรียมไว้ในมือ พร้อมกับคอยจ้องดูนาฬิกา สายตาเริ่มปรับให้คุ้นชินกับความมืดรอบตัว แสงจันทร์คืนนี้ค่อนข้างสว่าง เรามองเห็นเพื่อนที่นั่งล้อมวงกันอยู่ครบถึงแม้จะไม่ได้เปิดไฟ

เมื่อได้เวลา พวกเราเริ่มทำสัญญาณมือนับถอยหลัง 5 4 3 2 1

เสืยงตะโกนสวัสดีปีใหม่ถูกเปล่งออกมาพร้อมฟองอากาศหายใจ มีแสงวาบและเสียงระเบิดมาจากเหนือน้ำด้านบน โรงแรมใกล้หาดจุดพลุขึ้นฟ้า แสงพลุสว่างวาบให้เรามองเห็นได้จากใต้น้ำ พวกเราชนขวดเครื่องดื่มในมือแล้วเปิดดื่ม ของเหลวในขวดไหลปนกับน้ำทะเลทันทีที่เปิดออก รสชาติของการฉลองปีใหม่ใต้น้ำแปร่งเค็ม ไม่เหลือความอร่อยแต่สนุกที่ได้ทดลอง

หาดกะตะในยามกลางคืน ในบางครั้งก็มีกั้งตั้กแตนสีหวานที่ไม่ค่อยเจอในพื้นที่อื่นผ่านมาให้เห็น

หาดกะตะในยามกลางคืน ในบางครั้งก็มีกั้งตั้กแตนสีหวานที่ไม่ค่อยเจอในพื้นที่อื่นผ่านมาให้เห็น

กุ้งหน้าตาแปลกในโพรงฟองน้ำครกของหาดกะตะ

กุ้งหน้าตาแปลกในโพรงฟองน้ำครกของหาดกะตะ

ปีใหม่ปีนั้นเป็นปีเดียวที่พวกเราได้ไปฉลองกันใต้น้ำ กลุ่มเพื่อนในวันนั้น หลังจากแยกย้ายออกจากภูเก็ต ทุกคนก็กลับสู่ชีวิตที่แตกต่างกัน บางคนแทบจะไม่ได้ดำน้ำอีกแล้วด้วยหน้าที่การงานที่เปลี่ยนไป

แต่ความทรงจำดีๆ ของวันเหล่านั้นไม่ได้หายไปไหน มันแค่ตกตะกอนลงไปนอนรอที่อยู่ด้านล่าง รอคอยการฟุ้งกระจายขึ้นมาอีกครั้งเมื่อถึงเวลาที่เหมาะสม

สารคดีสัญชาติไทย

Writer & Photographer

Avatar

ชุตินันท์ โมรา

ช่างภาพ/วิดีโอใต้น้ำมือรางวัลระดับเอเชีย ที่เห็นความเปลี่ยนแปลงของโลกใต้น้ำทั้งในและนอกประเทศมากว่า 17 ปี ทำหนังสือดำน้ำระดับนานาชาติหลายเล่ม เป็นทีมวิดีโอใต้น้ำและคนเบื้องหลังสารคดีและโฆษณาหลายตัว นอกจากนี้ยังเป็นแอดมินเพจ digitalay

Life on Earth

เรื่องราวสรรพชีวิตที่อยู่บนโลกใบเดียวกับเรา

อ่าวไร่เลย์ จังหวัดกระบี่

บางคราวบนผาสูงก็ราวกับมีเราเพียงลำพังที่กำลังคืบขยับขึ้นไปทีละน้อย

หินนูนและร่องหลืบแข็งกระด้างกลายเป็นจุดหมายที่อบอุ่นทุกครั้งที่เหยียดจับและขยับยืน

ยิ่งสูงยิ่งหนาวใจ

ทว่าหากไม่หลงลืมจนเกินไป เราจะเห็นว่ามีเชือกเส้นหนึ่งที่ร้อยอยู่กับห่วงเอวฮาร์เนสส์อันเป็นหนึ่งในอุปกรณ์สำคัญของการปีนผา โยงไปยังใครคนหนึ่งซึ่งยืนอยู่เบื้องล่าง

เชือกเส้นยาวสีสันสดใสสะดุดตาในเวลานี้ไม่ได้เป็นเพียงเชือกเส้นหนึ่ง ทว่ามันคือสายใยที่ผูกพันคนบนพื้นทรายและคนบนผาสูงไว้ด้วยกัน

ปีนหน้าผา, กระบี่, อ่าวไร่เลย์

ปีนหน้าผา, กระบี่, อ่าวไร่เลย์

“Climbing”

“On belay”

คือคำกล่าวและขานรับระหว่างคนปีนหน้าผากับผู้ควบคุมเชือก (Belayer) ซึ่งยืนอยู่บนพื้น เป็นสัญญาณว่าคนหนึ่งพร้อมจะปีนขึ้นไป ส่วนอีกคนหนึ่งก็พร้อมจะผ่อนและดึงเชือกที่เกี่ยวผ่านห่วง ณ ปลายทางบนผาสูง เป็นการเดินทางแนวตั้งที่คล้ายไต่ตามความสูงไปเพียงลำพัง ทว่าแท้จริงแล้ว ยังมีอีกคนหนึ่งคอยดูแลคนปีนอยู่ไกลๆ

ความไว้วางใจและความใส่ใจเป็นเรื่องสำคัญสำหรับนักปีนทุกคน

รูปแบบการปีนหน้าผานั้นมีหลายประเภท เช่น ปีนแบบไม่ตอกหมุดหรือวัสดุใดๆ ลงบนหน้าผาเลย แต่ใช้อุปกรณ์สอดเข้าไปในร่องหลืบแล้วล็อกไว้ จากนั้นจึงนำกลับมาเมื่อปีนผ่านช่วงนั้นๆ ไปแล้ว เรียกว่า Traditional Climbing ถ้าเป็นการปีนในระยะความสูงไม่มากนัก แต่เน้นความยาก มีเบาะรองกันกระแทกหากตกลงมา เรียกว่า Bouldering Climbing แต่สำหรับการปีนเพื่อความเพลิดเพลินหรือเพื่อออกกำลังกายแบบไม่ยากนัก นักปีนนิยมปีนหน้าผาแบบ Sport Climbing ซึ่งหมายถึงการปีนไปบนเส้นทางที่มีการตอกหมุดให้คลิกอุปกรณ์สำหรับคล้องเชือกขึ้นไปเรื่อยๆ

แต่ไม่ว่าจะเลือกปีนแบบใด ก็นับว่าการปีนหน้าผาเป็นกิจกรรมสัมผัสธรรมชาติที่ท้าทายจิตใจ จุดหมายเหมือนไม่ไกล แต่ก็อาจกลายเป็นแสนไกลหากเราอ่านเส้นทางไม่ขาด

เสน่ห์ของการปีนหน้าผาอยู่ตรงนี้

การเดินทางในแนวตั้งด้วยการใช้แรงกายพาตัวเองขึ้นไป บางคนเปรียบเปรยว่าคล้ายดั่งการทำสมาธิ เพราะตาและใจจะจดจ่ออยู่กับก้อนหิน สมองคิดว่าจะจับหินก้อนไหนและจับอย่างไรเพื่อให้ไปถึงยังจุดหมายด้านบน การปีนป่ายไปตามหน้าผาสูงชันมีเทคนิคง่ายๆ คือวางเท้าให้มั่นคง แล้วสองแขนก็จะทำหน้าที่เบาลง ไม่ต้องออกแรงรับน้ำหนักตัวเองมากจนแขนล้า รางวัลที่ได้รับเมื่อไปถึงปลายทาง นอกจากความภูมิใจแล้ว ก็คือวิวกระจ่างตาของท้องทะเลสีมรกตระยิบระยับเปลวแดด และสายลมเย็นที่พัดอาบเนื้อตัวอย่างอ่อนโยน

ปีนหน้าผา, กระบี่, อ่าวไร่เลย์

ปีนหน้าผา, กระบี่, อ่าวไร่เลย์

แม้จะปีนสูงขึ้นมา แต่จุดหมายต่อไปก็อยู่สูงกว่า และนั่นก็ทำให้เรามองเห็นลักษณะหินไม่ถนัดตาเท่ากับมองตรงๆ ในระดับสายตา

เมื่อยืนอยู่บนพื้น มองนักปีนเคลื่อนขยับ บางทีก็ลังเลกับการไปต่อ เราจะรู้สึกว่าไม่น่ายากอะไร ร่องหินขนาดใหญ่อยู่ตรงนั้น ปุ่มหินขนาดเหมาะสำหรับวางเท้าก็อยู่ไม่ไกล ฯลฯ ทั้งหมดคือความคิดที่เกิดจากการมอง ทว่าเมื่อลงมือมาปีนเอง เท่านั้นล่ะ…จึงรับรู้ชัดเจนว่า ตราบใดที่ยังไม่ลงมือทำ อะไรๆ ก็ดูง่ายไปหมด

ระดับความยากง่ายของเส้นทางปีนที่ใช้ในเมืองไทย คือเริ่มต้นจากระดับ 5 ซึ่งเป็นทางปีนที่ง่ายสุด มีหินก้อนโตๆ ให้จับ ให้ยืน มีร่องหลืบขนาดใหญ่เห็นชัดและหน้าผาตั้งฉากกับพื้น ไม่ต้องอาศัยเทคนิคการถ่ายเทน้ำหนักของร่างกาย ไม่ต้องใช้กำลังแขนต่อสู้กับแรงโน้มถ่วงเช่นการปีนหน้าผาที่เป็นชะง่อนยื่นล้ำออกไปในอากาศ ไล่เลยไปที่ระดับ 6 จนถึง 8C ซึ่งอาจเป็นผาตั้งชัน ผิวหินเรียบกริบ แทบไม่มีปุ่มปมหรือร่องหลืบให้จับให้ยืน หรือไม่ก็เป็นขอบโค้งปากถ้ำที่ต้องใช้พลังแขน การวางขาที่สมดุล และการถ่ายเทน้ำหนักตัวที่ต้องใช้เทคนิคและประสบการณ์อย่างยิ่งยวด

ปีนหน้าผา, กระบี่, อ่าวไร่เลย์ ปีนหน้าผา, กระบี่, อ่าวไร่เลย์

การปีนหน้าผาคือการเดินทางประเภทหนึ่ง ปลายทางมักอยู่บนผาสูง โดยมีสิ่งแวดล้อมเป็นความรื่นรมย์

แหล่งปีนหน้าผาโดดเด่นในเมืองไทย ที่รวมไว้ทั้งเส้นทางปีนหลากหลายกว่า 500 เส้นทาง แวดล้อมด้วยความสวยงามของธรรมชาติ อีกทั้งยังมากมีความสะดวกสบายและความบันเทิงเริงใจ คืออ่าวไร่เลย์ ซึ่งตั้งอยู่ตรงปลายแหลมในเขตอำเภอเมืองกระบี่ เพราะมีขุนเขาสูงกั้นขวางจนไม่อาจตัดถนนหนทางมาถึงได้ ต้องอาศัยเรือแล่นผ่านผืนทะเลมาถึงที่นี่ ทำให้หลายคนเข้าใจว่าไร่เลย์คือเกาะใกล้เมือง

น้ำทะเลที่โอบไว้เกือบรอบอ่าวนี้สวยใส เหมาะกับการลงไปแช่ตัว ทว่าสำหรับนักปีนบางคน มาถึงทะเล กลับไม่แตะทะเล เพราะใช้เวลาส่วนใหญ่อยู่บนหน้าผา ซึ่งมีให้เลือกทั้งแบบคึกคักด้วยผู้คน ได้บรรยากาศของการปีนท่ามกลางเสียงเชียร์ เสียงตะโกนบอกเส้นทาง และเส้นทางปีนเงียบสงบที่ต้องเดินลึกเข้าไปสักหน่อย อาจรู้สึกถึงความร้างไร้ผู้คน แต่แท้จริงแล้ว ไร่เลไม่เคยปราศจากนักเดินทาง และนักปีนผาก็ไม่เคยอ้างว้างแม้บนหน้าผาจะมีเพียงเขาหรือเธอไต่ตามทางชันขึ้นไปเพียงลำพัง เพราะบนผืนดิน ผืนทรายเบื้องล่างนั้น ยังมีอีกคนหนึ่งที่ผูกพันกันด้วยเชือกเส้นหนึ่ง และสำคัญกว่านั้นคือความใส่ใจในกันและกันตลอดการปีน

วิถีเช่นนี้เป็นอีกหนทางหนึ่งที่นำไปสู่การสัมผัสและโอบกอดธรรมชาติด้วยรักษ์และรัก ในโลกตั้งฉากกับพื้น…ที่ไม่ยากเกินเดินทางไปถึง

ปีนหน้าผา, กระบี่, อ่าวไร่เลย์

Writer

Avatar

ปิยะฤทัย ปิโยพีระพงศ์

นักเขียนอิสระผู้รักการเดินทางท่ามกลางธรรมชาติ และสนุกกับกิจกรรมผจญภัยหลากหลาย ทั้งปีนหน้าผา พายเรือคายัก เดินป่า ขี่ม้า วิ่งเทรล ฯลฯ ทั้งชีวิตคลุกคลีกับงานนิตยสารท่องเที่ยวมาโดยตลอด คือทำงานในกองบรรณาธิการ อนุสาร อ.ส.ท. และนิตยสาร Nature Explorer การเดินทางจึงเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต และส่วนหนึ่งของการเดินทางก็คือกิจกรรมผจญภัย-ผจญไพรที่น่าจดจำ

Photographer

Avatar

ธีระพงษ์ พลรักษ์

ช่างภาพมาดติสท์ ประจำกองบรรณาธิการอนุสาร อ.ส.ท. รักการเดินทางผจญภัยพอๆ กับการถ่ายภาพ มีทักษะทางการใช้ร่างกายยอดเยี่ยม จึงได้รับมอบหมายงานแนวผจญภัย เช่น ปีนหน้าผา โรยตัว มุดถ้ำ ขี่จักรยาน ฯลฯ อยู่บ่อยครั้ง ไม่เพียงกดชัตเตอร์ แต่เขายังพาตัวเองไปมีส่วนร่วมในกิจกรรมอย่างเข้าถึงทุกครั้งอีกด้วย

อ่านต่อ

Loading...

End of content

No more pages to load