รากฐานของ Archives ฝังอยู่ในเสียงที่เงียบไป จดหมายรักที่ถูกเผาทำลาย สรรพนามที่ถูกเปลี่ยน ไดอารีที่ถูกแก้ไขอย่างระมัดระวัง ภาพถ่ายที่ไม่เคยถ่าย และการบิดเบือนที่สังคมชายเป็นใหญ่ยอมให้ผ่านไป
ประโยคของ Joan Nestle ผู้ร่วมก่อตั้ง Lesbian Herstory Archives บอกทุกอย่างว่าทำไมสถานที่แห่งนี้ต้องเกิดขึ้น และทำไมมันสำคัญ
เริ่มต้นในห้องครัว ด้วยมือของกลุ่มนักเคลื่อนไหว
Lesbian Herstory Archives ก่อตั้งขึ้นในปี 1974 โดยนักเคลื่อนไหว Joan Nestle, Deborah Edel และคนอื่นๆ เริ่มต้นจากความพยายามระดับชาวบ้านเพื่อยุติความเงียบรอบๆ ประวัติศาสตร์ของเลสเบี้ยน และสร้างพื้นที่จัดเก็บทางกายภาพสำหรับการศึกษา วิเคราะห์ และการรวมตัวของชุมชน
Archives มีบ้านแห่งแรกที่อพาร์ตเมนต์ Upper West Side ของ Joan Nestle บนถนน 92nd ซึ่งมีไวน์ ชีส และขนมปังเสิร์ฟ และสุนัขวิ่งเล่นร่วม
ภาพนั้นงดงามและเรียบง่ายมาก ห้องแถวของนักเขียนหญิงคนหนึ่งในแมนฮัตตัน กลายเป็นสถานที่แรกที่รักษาประวัติศาสตร์ของเลสเบี้ยนทั่วอเมริกาไว้ให้รอดพ้นการสูญหาย
“Herstory” คำที่เปลี่ยนวิธีมองประวัติศาสตร์
ชื่อ “Herstory” ไม่ใช่การพิมพ์ผิด แต่คือการเมืองในระดับภาษา
โครงการนี้มีลักษณะเป็นสตรีนิยมโดยตั้งใจ โดยใช้คำว่า “herstory” เพื่อแสดงถึงการปฏิเสธระบบชายเป็นใหญ่
คำว่า “history” ในภาษาอังกฤษมี “his” อยู่ข้างหน้า ซึ่งผู้ก่อตั้งมองว่าสะท้อนว่าประวัติศาสตร์กระแสหลักถูกเล่าจากสายตาของผู้ชายมาโดยตลอด การเปลี่ยน “his” เป็น “her” จึงเป็นการประกาศว่าสิ่งที่เก็บไว้ที่นี่ คือประวัติศาสตร์ที่ถูกละเลยและควรได้รับการบันทึก
ขยับจากห้องครัวสู่บ้านใน Brooklyn
Archives ถูกเก็บไว้ในอพาร์ตเมนต์ Upper West Side ของ Nestle ตั้งแต่ปี 1974 ถึง 1992 ก่อนย้ายไปที่ตั้งปัจจุบันใน Park Slope, Brooklyn
ที่อยู่บนถนนถูกเก็บเป็นความลับจนถึงช่วงปี 1990 โดยสามารถเข้าถึงได้ผ่านหมายเลขโทรศัพท์ 718-768-DYKE เป็นเวลาหลายปี LHA แชร์ข้อมูลผ่านจดหมาย โปสการ์ด การโทรศัพท์ งานอีเวนต์และสไลด์โชว์
บ้านใน Park Slope ที่ Archives ย้ายมาอยู่ในปี 1993 ได้รับการยกย่องให้เป็น Landmark ของนิวยอร์กในปี 2022 เป็นการยืนยันว่าสถานที่แห่งนี้มีความสำคัญต่อประวัติศาสตร์ของเมืองและของมนุษยชาติ
คลังความทรงจำที่ใหญ่ที่สุดในโลก ดูแลโดยอาสาสมัคร
Archives มีคอลเลกชันวัสดุที่เกี่ยวกับเลสเบี้ยนที่ใหญ่ที่สุดในโลก
ภายในบ้านหลังนั้นมีหนังสือ จดหมาย ภาพถ่าย บันทึกส่วนตัว เทปบันทึกเสียง และสิ่งของส่วนตัวนับพันชิ้น ทุกชิ้นบริจาคมาจากผู้หญิงทั่วอเมริกาที่อยากให้เรื่องราวของตัวเองไม่หายไป
คำขวัญของ Lesbian Herstory Archives คือ “In memory of the voices we have lost” หรือ “เพื่อรำลึกถึงเสียงที่เราสูญเสียไป” วัตถุประสงค์เดิมระบุว่าคอลเลกชันต้องไม่ถูกขายหรือแลกเปลี่ยน ต้องตั้งอยู่ในพื้นที่ชุมชนเลสเบี้ยนที่ดูแลโดยเลสเบี้ยน และผู้หญิงทุกคนต้องสามารถเข้าถึงได้
หลักการเหล่านั้นถูกรักษาไว้มาตลอด 50 ปี ไม่มีการขาย ไม่มีการปิดกั้น และยังคงเปิดให้ใครก็ได้มาศึกษา
บทเรียนจาก Herstory ที่ข้ามมหาสมุทรมาได้
เรื่องราวของ Lesbian Herstory Archives บอกสิ่งหนึ่งที่ใช้ได้ทั่วโลก ว่าประวัติศาสตร์ของคนที่ถูกลืมไม่ได้หายไปเองหรือถูกอนุรักษ์ไว้โดยอัตโนมัติ แต่ต้องมีคนที่รู้สึกว่ามันสำคัญพอที่จะลงมือเก็บรวบรวมและรักษามันไว้
สำหรับประวัติศาสตร์ LGBTQในไทย คำถามก็ยังคงเดิม ว่ามีใครกำลังรักษาเรื่องราวของผู้หญิงรักผู้หญิง คนข้ามเพศ และคนที่ระบบไม่เคยนับรวม ก่อนที่มันจะสูญหายในแบบเดียวกับที่เคยเกิดขึ้นในนิวยอร์กก่อนปี 1974
