ประโยคที่ว่าอย่าตัดสินคนจากการมองภายนอกใช้ได้อย่างดีกับชายตรงหน้า

ลองหลับตาแล้วนึกภาพตาม ภายใต้บุคลิกสนุกสนาน เฮฮา ใบหน้ามีหนวดเคราครึ้ม ไว้ผมทรงเดรดล็อกแบบตำนานนักร้องเร็กเก้อย่าง Bob Marley เขาคือผู้ที่สนใจภาษาไทยแบบลงลึกและหลงใหลวรรณคดีไทยจนเล่าได้เป็นฉากๆ เขาคือแฟนพันธุ์แท้สุนทรภู่และเขียนหนังสือชื่อ สุนทรภู่ไม่ได้เป่าปี่ พระอภัยมณีไม่ใช่คนระยอง และที่สำคัญ

เขาคือครู

เขาคือ ครูทอม-จักรกฤต โยมพยอม หรือที่ใครๆ ต่างจดจำในนาม ‘ครูทอม คำไทย’

คุยกับ ครูทอม เรื่องอะไรไทยๆ และสิ่งที่จะเอาลงจากหิ้งในทอล์กโชว์แรกของชีวิต

ทรงผมบนหัวไม่ได้เกี่ยวข้องอะไรกับสิ่งที่อยู่ในนั้น–ครูทอมมักตอบแบบนี้เสมอยามมีใครสักคนถามถึงเรื่องบุคลิกที่ขัดแย้งกับสิ่งที่สนใจใคร่รู้

จากชายหนุ่มที่จบด้วยคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เอกภาษาไทย เขาสร้างชื่อด้วยการเป็นแฟนพันธุ์แท้สุนทรภู่ รวมถึงงานต่างๆ ในวงการบันเทิง ทั้งในฐานะพิธีกรและนักแสดง แม้จะออกตัวว่าชอบทำหลายอย่าง แต่สิ่งหนึ่งที่เขาเน้นย้ำผ่านบทสัมภาษณ์ต่างๆ เสมอมาคือ เขามีความสุขกับการสอนหนังสือ นั่นจึงทำให้เขาเลือกเป็นครูตระเวนสอนตามโรงเรียนต่างๆ โดยเฉพาะในชนบทที่ห่างไกลโอกาส

ผมได้ข่าวว่าเขาจัดทอล์กโชว์ครั้งแรกในชีวิตที่ชื่อ ‘ครูทอม ออน สะเตด ตอน…ทอม-ขึ้น-คูล’ เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2561 ผมจึงนัดเขาในบ่ายวันฝนพรำเพื่อคุยเรื่องไทยๆ หลายๆ เรื่องก่อนขึ้นเวที

ทั้งเรื่องภาษาไทย วรรณคดีไทย เด็กไทย การศึกษาไทย และดราม่าเรื่องการเขียนคำไทยให้ถูก

        คุยกับ ครูทอม เรื่องอะไรไทยๆ และสิ่งที่จะเอาลงจากหิ้งในทอล์กโชว์แรกของชีวิต

ทำไมคุณมักพาตัวเองไปอยู่ดราม่าเรื่องคำผิดในโลกโซเชียล

เรื่องหนึ่งที่เรารู้สึกว่าคนมักจะเข้าใจผิดและคิดไปเองคือ คนชอบคิดว่าเรามักจะเข้าไปแก้คำผิดให้คนนั้นคนนี้ ซึ่งเราไม่ได้ทำเลย

คือเรารู้สึกว่าถ้าเป็นคนทั่วไปเขาจะใช้คำผิดมันก็เป็นเรื่องของเขา คือเป็นใครก็ไม่รู้ ไม่รู้จักกัน เราจะไปแก้ให้เขาทำไม คนที่เราไปทักแก้คำผิดก็จะมีแต่เพื่อนสนิทที่เรารู้ว่าเขาเข้าใจ และเขายินดีให้เราเข้าไปแก้ให้ แล้วก็เวลาที่มีสื่อมวลชน สำนักข่าวต่างๆ เขียนผิด เราก็จะเข้าไปบอกว่าคำที่ผิดคืออะไร เพราะเรามองว่าสื่อมวลชนไม่ควรจะใช้ผิด เพราะจะมีคนอีกมากมายที่เห็นสื่อมวลชนใช้ผิดแล้วก็ใช้ตาม แต่คนทั่วไปใดๆ เราไม่เคยไปแก้คำผิดให้เขาเลยนะ แต่คนก็จะมองว่าเราชอบไปทำ ซึ่งกูไม่เคย (หัวเราะ)

ในมุมของคุณมีอะไรที่คนมักเข้าใจผิดเกี่ยวกับภาษาไทยบ้างไหม

อย่างหนึ่งที่เจอเยอะมากคือ หลายๆ คนจะเข้าใจว่าภาษาไทยมันต้องเป็นแบบนี้ ต้องตายตัวเป๊ะๆ อย่างเช่นคนจะบอกว่าคำว่า ‘ครับ’ ต้องเป็นครับ ต้องเป็น บ ใบไม้ เท่านั้น ซึ่งไม่ใช่ มันสามารถที่จะพลิกแพลงไปเป็นอย่างอื่นได้ อย่างคำว่า ‘นะครัช’ เรามองว่ามันเป็นการเปลี่ยนแปลงทางภาษารูปแบบหนึ่ง ทุกภาษาบนโลกมันต้องมีการเปลี่ยนแปลงอยู่แล้ว ซึ่งการเปลี่ยนแปลงทางภาษามีหลายแบบ เช่น เปลี่ยนการสะกดบ้าง เปลี่ยนความหมายบ้าง มีความหมายเพิ่มมา มีคำบางคำเกิดใหม่ หรือมีคำบางคำหายไป ซึ่งคำที่เกิดใหม่ในแต่ละยุคสมัยมันเป็นสิ่งที่แสดงให้เห็นว่าเรายังใช้ภาษานั้นอยู่ ภาษายังมีชีวิตอยู่ และมันยังเปลี่ยนแปลงได้เรื่อยๆ เรามองว่ามันคือความคิดสร้างสรรค์มากๆ ของคนในแต่ละยุค

คือพิมพ์ ครัช คุณรับได้ แต่พิมพ์ คะ-ค่ะ ผิดรับไม่ได้

มันคนละอย่างกันนะ บางคนจะเข้าใจว่าเหมือนกัน แต่มันไม่เหมือนกันเลย กรณีของคะ-ค่ะผิดมันผิดมาจากการผันวรรณยุกต์ พอผันวรรณยุกต์ผิดปุ๊บมันทำให้ออกเสียงคนละอย่าง และบางครั้งก็ทำให้ความหมายเปลี่ยนไป แต่ในกรณีของคำว่า ‘ครัช’ เราก็เข้าใจว่าความหมายของมันก็คือ ‘ครับ’ แต่สิ่งที่ต่างกันคือระดับความเป็นทางการ อย่างเราบอกว่าสวัสดีครับ อันนี้คือเป็นทางการ แต่พอบอกว่าสวัสดีครัช มันคือสวัสดีครับแบบไม่เป็นทางการ ซึ่งหน้าที่มันต่างกัน เพราะว่าเราไม่อยากเป็นทางการแบบสวัสดีครับ เราเลยพูดว่าสวัสดีครัช เพียงแต่ว่าถ้าจะใช้คำแบบนี้คุณก็ต้องดูกาลเทศะว่าควรใช้ตอนไหน ตอนไหนไม่ควรใช้ มุมมองเราเป็นแบบนี้

คนถามเราว่าทำไมซีเรียสกับคะค่ะ แต่ไม่ซีเรียสกับนะครับนะครัช คำตอบคือก็มันต่างกัน มันคนละก้อน เอามาเปรียบเทียบกันไม่ได้ อย่างคนที่ใช้คะ-ค่ะผิด นั่นแปลว่าเขาผิดเพราะเขาไม่รู้ แต่คนที่ใช้นะครัช ถามว่าเขาไม่รู้เหรอว่านะครับสะกดยังไง เขารู้ แต่เขาเลือกใช้นะครับที่เป็น ช ช้าง สะกดด้วยเหตุผลทางภาษา เพื่อลดระดับความเป็นทางการ

คุยกับ ครูทอม เรื่องอะไรไทยๆ และสิ่งที่จะเอาลงจากหิ้งในทอล์กโชว์แรกของชีวิต

เห็นว่าเวลาว่างๆ คุณชอบอ่านพจนานุกรม

คนอื่นไม่อ่านกันเหรอ (หัวเราะ) สนุกนะ ผมชอบ

พจนานุกรมมีอะไรน่าสนใจ

เวลาเจอศัพท์แปลกๆ เราจะรู้สึกว่า ว้าว แปลกจังเลย ในนั้นมีคำแปลกๆ เยอะมาก เราได้เห็นได้รู้อะไรใหม่ๆ ซึ่งพอคนถามว่ารู้ไปทำไม อ้าว ก็รู้น่ะ แค่นั้น รู้สึกสนุกเอง เป็นความสนุกส่วนตัวเวลาเราเจออะไรแปลกๆ หรือการนิยามความหมายแปลกๆ ในพจนานุกรม

อย่างเมื่อวานมีเพื่อนถามเรื่องคำว่า ‘กระโปก’ เราก็ไปเปิดพจนานุกรม คำว่า ‘กระโปก’ ความหมายที่หนึ่งคือส่วนของอวัยวะเพศชาย อีกความหมายหนึ่ง มันแปลว่าส่วนประกอบของล้อเกวียนตรงเพลา เราก็รู้สึกว่า ว้าว แปลกจังเลย คำนี้มันมีความหมายมากกว่าที่เราเคยรู้นะ ถึงแม้ว่าบางคำ บางความหมาย เราก็ยังนึกไม่ออกว่ากูรู้แล้วกูจะได้เอาไปใช้ตอนไหนวะ แต่แค่เรารู้ว่ามีคำนี้มันก็รู้สึกสนุกแล้ว

ล่าสุดคุณจัดงานทอล์กโชว์ ‘ทอมขึ้นคูล’ เห็นว่าก็จะพูดถึงสิ่งเหล่านี้ ทั้งเรื่องภาษาไทย วรรณคดีไทย

ใช่ ผมก็จะพูดถึงเกร็ดเกี่ยวกับภาษาไทย วรรณคดีไทย แต่ก็ต้องอธิบายก่อนว่าโชว์นี้มันไม่ใช่การสอนนะ บางคนจะคิดว่าพอเป็นครูแล้วต้องมาสอน ซึ่งไม่ แต่เราจะมาเล่าเรื่องตลกผ่านเกร็ดเกี่ยวกับภาษาไทย วรรณคดีไทย การศึกษาไทย แล้วก็ประสบการณ์การเดินทางหลาย ๆ ประเทศทั่วโลกที่ไปมา

ในขณะที่คนส่วนใหญ่มองว่าภาษาไทยกับวรรณคดีไทยเป็นสิ่งที่อยู่บนหิ้ง แตะต้องได้ยาก แต่คุณกลับจะเอามาเล่าเป็นเรื่องตลก

อันนี้คือปัญหาหนึ่งเลยที่ทำให้คนไม่สนใจภาษาและวรรณคดีไทย ผมเคยเจอหลายคนบอกว่าเราต้องสืบสานวรรณคดีไทยเพราะว่าวรรณคดีไทยเป็นมรดกของชาติ แต่เรารู้สึกว่าเป็นมรดกของชาติแล้วยังไง เรารู้สึกว่าทำไมไม่บอกไปเลยว่าอ่านวรรณคดีไทยกันเถอะ มันสนุกนะเว้ย อ่านวรรณคดีไทยเถอะ มันมีเกร็ดความรู้อันนี้นะ

ถ้าบอกว่าประโยชน์ของมันที่เห็นชัดคืออะไรบ้างมันจะทำให้คนรู้สึกว่าน่าอ่านกว่า การบอกว่าวรรณคดีไทยสนุก ตลก ได้ความรู้ มีเกร็ดอย่างนี้ เราว่ามันน่าอ่านกว่าการบอกว่าอ่านวรรณคดีไทยกันเถอะ เพราะวรรณคดีไทยคือมรดกของชาติ

ส่วนตัวเรารู้สึกว่าการที่เราเอาวรรณคดีไทย เอาภาษาไทย ไปไว้บนหิ้งมันไม่ใช่สิ่งที่ถูก มันเหมือนกับการแช่แข็ง อย่าทำแบบนั้นเลย ก็ในเมื่อวรรณคดีไทยหลายๆ เรื่องเขาแต่งขึ้นมาเพื่อสร้างความบันเทิง เพื่อให้คนได้เสพความบันเทิงจากวรรณคดี ก็เอามันมาเล่นสิ

คุยกับ ครูทอม เรื่องอะไรไทยๆ และสิ่งที่จะเอาลงจากหิ้งในทอล์กโชว์แรกของชีวิต คุยกับ ครูทอม เรื่องอะไรไทยๆ และสิ่งที่จะเอาลงจากหิ้งในทอล์กโชว์แรกของชีวิต

มุมมองแบบนี้เคยสร้างความเดือดร้อนให้คุณบ้างไหม

ไม่ถือว่าเดือดร้อน แต่ก็มีคนที่บ่นว่าทำไมเราถึงเอาวรรณคดีมาเล่าในเชิงสนุกสนานแบบนี้ อ้าว ทำไมล่ะ ก็วรรณคดีมันสนุกน่ะ ซึ่งผมก็ไม่ได้เดือดร้อนอะไร

ฟังคุณพูดในงานทอล์กโชว์จบจะอยากกลับบ้านไปอ่านวรรณคดีไทยหรือเปิดพจนานุกรมอ่านตามคุณเลยไหม

จุดประสงค์หลักไม่ได้จะพูดเพื่อให้ทุกคนจะต้องกลับไปเปิดพจนานุกรมหรือกลับไปอ่านวรรณคดีไทย ไม่ใช่เลย จุดประสงค์คือมาดูแล้วต้องสนุก ซึ่งเรามั่นใจมาก บางคนอาจจะรู้สึกว่า โอ้โห ดูอวดมาก ซึ่งใช่ เรามั่นใจอย่างนั้น คือถ้าเรากำลังทำโชว์อยู่แล้วเราไม่รู้สึกแบบนี้ ถ้าเรารู้สึกว่าโชว์เราธรรมดามาก ไม่ค่อยสนุกหรอก มันก็แย่แล้ว เหมือนเวลาเราจะขายของน่ะ เราต้องมั่นใจว่าของเราดี มีคุณภาพจริงๆ อยากจะให้คนมาดู อยากให้คนมาเห็น ถ้าเรายังไม่แน่ใจว่าของเราดีหรือเปล่า เราไม่ควรจะเอาไปขายใคร ซึ่งตอนนี้เรารู้สึกแบบนั้นแล้วว่าของเราดีมากจริงๆ ดีชนิดที่คุณจะไม่เสียดายตังค์ที่ซื้อบัตรเข้ามาดู

แล้วคุณรู้สึกยังไงที่เราต้องพยายามทำเรื่องที่มีคุณค่าให้เป็นเรื่องตลกเพื่อให้คนสนใจ

สิ่งหนึ่งที่ทำให้เกิดปรากฏการณ์แบบนี้อาจจะเป็นเพราะว่าบริบทสังคมที่ทำให้คนไม่อยากรับอะไรที่เครียดๆ หรืออะไรที่จริงจังอีกแล้ว คนไทยหลายคนรู้สึกเครียดมากพอแล้วกับสิ่งที่เป็นอยู่ในประเทศนี้ เวลาที่ต้องมาอ่านอะไรที่มันดูจริงจัง ที่มันเครียด เขาก็อาจจะคิดว่ามันยิ่งทำให้เขาเครียดขึ้นไปอีก เขาคงคิดว่าการเล่าเรื่องที่เนื้อหาจริงจังแต่ใช้กลวิธีที่เบาสมองจะทำให้เขามีความสุขกับการเสพเนื้อหาเหล่านั้นมากขึ้น

คุณคิดว่ามุมมองแบบนี้เป็นปัญหาไหม ที่อะไรก็ต้องทำให้ตลกคนถึงสนใจ

ใช่ เป็นปัญหามากๆ เลย เราเองเจอเด็กเยอะ เด็กมักจะมาบอกว่าครูที่โรงเรียนสอนไม่ดี เพราะว่าครูไม่ตลก ซึ่งเราว่ามันไม่ใช่ สอนดีกับสอนตลกไม่เหมือนกัน ครูบางคนสอนดี สอนเข้าใจ ทำการบ้านต่างๆ มาสอนแต่เด็กไม่ชอบ เด็กบอกว่าครูไม่ตลกถือว่าสอนไม่ดี แบบนี้มันก็ไม่ใช่ ต้องบอกเด็กให้ปรับมุมคิดตรงนี้ใหม่ คือพอมีสื่อมากมาย มีครูที่สอนด้วยวิธีตลกๆ มากขึ้น เด็กก็เลยติดภาพว่าสอนตลกแปลว่าสอนสนุก แปลว่าสอนดี ถ้าครูในโรงเรียนจะสอนดีต้องตลกด้วย ซึ่งไม่ใช่

คุยกับ ครูทอม เรื่องอะไรไทยๆ และสิ่งที่จะเอาลงจากหิ้งในทอล์กโชว์แรกของชีวิต

เห็นคุณเคยบอกว่าชอบสอนหนังสือมาก มีความสุขกับการสอน แล้วทำไมไม่เลือกเส้นทางเป็นครูประจำ

เราไม่เคยคิดอยากจะเป็นครูประจำในโรงเรียนเลย เพราะว่าเราไม่ได้อยากเป็นครูอย่างเดียว เราอยากทำอย่างอื่นด้วย เรารู้สึกว่าถ้าเราเป็นครูประจำในโรงเรียนมันปิดโอกาสในการทำอย่างอื่น เราคงไม่ได้มาเล่นละคร คงไม่ได้ทำงานพิธีกร เพราะว่าต้องทุ่มเทกับการสอนมากๆ แล้วยิ่งเดี๋ยวนี้หรือตั้งแต่เมื่อก่อนครูไม่ได้สอนอย่างเดียว แต่ต้องมีภาระงานอย่างอื่นให้รับผิดชอบด้วย ก็เลยรู้สึกว่าถ้าไปเป็นครูประจำในโรงเรียนมันจะไม่ตอบโจทย์การทำงานของเรา เรารู้สึกว่าสิ่งที่เราทำอยู่ตอนนี้มันเหมาะกับความต้องการ เพราะว่าได้สอนด้วย ได้ทำงานสายวงการบันเทิงด้วย

ทุกวันนี้คุณสอนบ่อยแค่ไหน

แล้วแต่โรงเรียนติดต่อมาเลย ถ้าโรงเรียนติดต่อมาแล้วคิวเราว่างเราก็จะไปให้ ส่วนใหญ่เนื้อหาที่สอนก็จะเป็นติวสอบ O-NET ติวสอบ GAT PAT เวลาที่เราจะอยู่กับเด็กบางโรงเรียนก็ 3 ชั่วโมง บางโรงเรียนก็ 6 ชั่วโมง บางโรงเรียนก็อาจจะ 2 วัน 12 ชั่วโมง แต่ก็จะมีบางโรงเรียนติดต่อมาอยากให้เราไปเป็นวิทยากรเกี่ยวกับการส่งเสริมการอ่าน แนะนำว่าควรจะอ่านหนังสืออย่างไร อ่านหนังสืออะไร หรือว่าไปเป็นวิทยากรเล่าเรื่องเกี่ยวกับวรรณคดีไทยให้เด็กชอบ ให้เด็กสนุกกับวรรณคดีไทย แบบนี้ก็มี

ในฐานะที่คุณเองเป็นติวเตอร์สอนเด็กสอบเข้ามหาวิทยาลัย คิดอย่างไรกับประโยคที่ว่าเด็กไทยเรียนไปเพื่อสอบ

ก็จริง ก็จริง (เน้นเสียง) คือตราบใดที่ทั้งเด็ก ทั้งผู้ใหญ่ ทั้งโรงเรียน ยังคิดว่าสิ่งหนึ่งที่จะเห็นผลชัดเจนเป็นรูปธรรมว่าเด็กประสบความเร็จจากการเรียนชั้นมัธยมคือการสอบติดมหาวิทยาลัย มันก็ยังจะเป็นวงจรแบบนี้ต่อไปแหละ

เรื่องการสอบเราเองก็ไม่มีอำนาจจะไปเปลี่ยนแปลงอะไร เราก็ทำได้แค่นี้แหละ คือต้องให้เด็กเห็นคุณค่าของสิ่งที่กำลังเรียนอยู่ด้วย อย่างเราเองเวลาไปสอน ถึงแม้ว่าจะเป็นการสอนเพื่อติวสำหรับไปสอบ แต่เราจะพยายามแทรกสิ่งต่างๆ เรื่อยๆ ให้เด็กเห็นว่านอกจากเพื่อไปสอบ สิ่งที่เขาเรียนมันเอาไปใช้ในชีวิตจริงได้อย่างไรบ้าง ต้องพยายามทำให้เด็กคิดว่าอย่าเรียนแค่เพื่อสอบเท่านั้นนะ เรียนไปแล้วต้องเอาไปใช้ ต้องให้เขารู้ว่าที่เรียนมันเอาไปใช้ประโยชน์อะไรได้บ้าง คือการเรียนทุกอย่างบนโลกนี้ ถ้าเราไม่รู้สึกว่าเกิดประโยชน์ แล้วเราจะเรียนทำไม

แล้วคุณรู้สึกย้อนแย้งไหม ที่ตัวเองเชื่อในการเรียนเพื่อนำไปใช้ แต่สุดท้ายการสอนของคุณก็ถูกวัดผลจากการสอบอยู่ดี

ใช่ แต่มันก็ไม่ได้รู้สึกย้อนแย้งขนาดนั้น เพราะว่าเราก็เข้าใจระบบการศึกษาไทยส่วนหนึ่งว่าเวลาจะคัดเลือกเด็กเข้าไปเรียนในแต่ละมหาวิทยาลัยก็ต้องสอบ ถ้าไม่ใช้การสอบแล้วจะใช้วิธีไหนคัดเลือกถึงจะเหมาะสมกับสภาพสังคม ผู้ใหญ่ก็ยังลองผิดลองถูกอยู่เรื่อยๆ แต่เหมือนส่วนใหญ่จะลองยังไม่ค่อยถูกเสียมากกว่า

อันที่จริงปัญหามันก็สืบเนื่องมาจากการที่แต่ละมหาวิทยาลัยไม่เหมือนกัน หลักสูตรไม่เหมือนกัน สภาพแวดล้อมต่างๆ ก็ไม่เหมือนกัน ดังนั้น มันไม่ใช่ว่าเรียนที่ไหนก็เหมือนกัน เด็กและผู้ปกครองก็อยากจะเรียนในที่ที่เหมาะกับตัวเขา ที่ที่เขาอยากจะเรียน แล้วถ้าอยากจะเรียนในที่ที่อยากเรียนก็ต้องสอบ

ในฐานะที่เป็นคนหนึ่งที่อยู่กับการศึกษาบ้านเรา คุณพอจะมองเห็นปัญหาอะไรบ้างไหม

สิ่งที่ชัดมากอย่างหนึ่งคือ การศึกษาของประเทศนี้มันไม่เท่าเทียมกัน ตั้งแต่ประถม มัธยม คุณภาพของแต่ละโรงเรียนไม่เท่าเทียมกันเลย ทั้งคุณภาพด้านต่างๆ ทั้งสาธารณูปโภคหรือคุณภาพครู คือมันไม่เท่ากันเลย แล้วพอมันไม่เท่ากันแบบนี้ ผู้ปกครองก็อยากให้ลูกเข้าไปเรียนในโรงเรียนที่ผู้ปกครองมั่นใจในคุณภาพ

อย่างตอนนี้ สิ่งที่เราไม่ชอบมากๆ คือหลายๆ โรงเรียนให้เด็กสอบเข้า ป.1 ซึ่งเด็กอนุบาลแทนที่เขาจะมีชีวิตวัยเด็กไปเล่นกับเพื่อนเพื่อไปพัฒนาทักษะด้านอื่นของชีวิต แต่ต้องมาติวเพื่อเข้า ป.1 ซึ่งผมจะรู้สึกว่าทำไมต้องทำแบบนี้ แต่มันก็เข้าใจได้ เพราะมันก็สอดคล้องกับที่บอกว่าแต่ละโรงเรียนคุณภาพไม่เท่ากัน ซึ่งการแก้ปัญหาจริงๆ ก็คือ คุณต้องทำให้คุณภาพแต่ละโรงเรียนเท่ากัน ซึ่งทำไม่ได้อยู่แล้ว

คุยกับ ครูทอม เรื่องอะไรไทยๆ และสิ่งที่จะเอาลงจากหิ้งในทอล์กโชว์แรกของชีวิต

คุณเชื่อว่าปัญหาความไม่เท่าเทียมทางการศึกษาแก้ไม่ได้

เรารู้สึกว่ามันเป็นไปได้ยากมาก มากจนใกล้เคียงกับคำว่าเป็นไปไม่ได้เลย

อันนี้เป็นเหตุผลหนึ่งที่คุณพยายามตระเวนสอนตามชนบทด้วยหรือเปล่า

ใช่ เราชอบไปสอนในชนบท เรามีความสุขมากเวลาไปสอนในต่างจังหวัดไกลๆ

เวลาเราไปสอนมันจะมีทั้งโรงเรียนที่มีตังค์และบางโรงเรียนที่ยากจนข้นแค้นแสนสาหัส ซึ่งสำหรับโรงเรียนที่ไม่มีเงินที่ติดต่อมา ถ้าคิวเราได้ เราก็จะไปให้แบบที่ไม่คิดค่าตัว หรือบางครั้งเราก็จัดกิจกรรมติวการกุศลของเราเอง ครั้งแรกที่ทำคือเมื่อประมาณ 3 ปีก่อน ซึ่งโรงเรียนที่เราเลือก เราเลือกโรงเรียนในชนบทจริงๆ เป็นที่ที่แทบจะไม่มีโอกาส ไม่มีงบประมาณจะมาเชิญวิทยากรข้างนอกเข้าไป ซึ่งค่าตัวจากที่ทำงานในวงการบันเทิง จากที่ขายบัตรทอล์กโชว์ ส่วนหนึ่งก็จะเอาไปแปลงเป็นงบประมาณสำหรับทำกิจกรรมการกุศลเหล่านี้ ถ้าผมไม่มีงานในวงการบันเทิงเลย หรือขายบัตรทอล์กโชว์ไม่ได้ ก็คงยากที่จะไปสอนฟรีได้บ่อย ๆ (หัวเราะ)

ที่บอกว่าชอบไปสอนในชนบท ชอบอะไร

ต้องบอกก่อนว่าเวลาทำ เราไม่ได้รู้สึกว่าเราอยากได้บุญนะ ไม่ได้รู้สึกว่าทำแล้วได้บุญ ดีจังเลย แต่เราทำแล้วสนุกดี มีความสุขที่ได้เห็นเด็กได้พัฒนาตัวเอง ซึ่งเวลาเราเข้าไปสอนจะสอนแค่ช่วงเวลาสั้นๆ ไม่กี่ชั่วโมง แน่นอนว่าเราไม่สามารถจะให้ความรู้แบบเน้นๆ เนื้อ ๆ แบบ 100 เปอร์เซ็นต์หรอก แต่เราเชื่อว่าอย่างน้อยเด็กก็พร้อมจะไปต่อยอดด้วยตนเองได้ เขาจะสนุกกับการค้นคว้ามากขึ้น

แล้วการที่เราได้ไปเจอไปพูดคุยกับเด็กในพื้นที่จริงๆ ทำให้เรามีโอกาสได้เห็นปัญหาอีกหลายๆ อย่าง เคยมีครั้งหนึ่ง จำไม่ได้ว่าสอนเรื่องอะไร แต่เราถามเด็กว่าลากับม้าผสมพันธุ์กันออกมาเป็นอะไร ซึ่งเด็กตอบว่า ลามะ แล้วมันไม่ใช่มุก คือเด็กไม่รู้จริงๆ แล้วทั้งห้องไม่มีใครตอบได้เลยว่ามันคือ ‘ล่อ’ ซึ่งถ้าเราไม่ออกไปเจอจริงๆ เราก็จะไม่รู้เลยว่าเด็กไม่รู้จริงๆ

การได้ไปเจอเด็กเยอะๆ มันทำให้เรามีคลังคำถามมากขึ้นว่าอะไรที่คนยังไม่เข้าใจอยู่ แล้วพอเป็นแบบนี้มันก็ทำให้เราได้พัฒนาเนื้อหาเกี่ยวกับการเรียนการสอนมากขึ้น

นอกจากไปสอน มีอะไรที่คุณพยายามบอกเด็กๆ เหล่านั้นที่ได้เจอบ้าง

อีกอย่างหนึ่งที่พยายามจะบอก เหมือนเป็นแนะแนวการศึกษา คือเราจะบอกให้เด็กหาความฝันของตัวเอง ทำตามความฝันของตัวเอง ไม่ว่าจะเจออะไรก็แล้วแต่

เราเจอเด็กหลายๆ คนตามชนบท บางคนเขารู้ว่าเขาอยากทำอะไร อยากเป็นอะไร แต่เขาไม่กล้าทำ เพราะเขาคิดว่าเขาคือเด็กต่างจังหวัด ยากจนข้นแค้นแสนสาหัส เราก็เล่าให้เขาฟังว่า เฮ้ย เราก็เป็นเด็กต่างจังหวัดเหมือนกันนะ เราก็จะพยายามแทรกตรงนี้ให้เด็กได้หาตัวเองให้เจอ แต่ก็บอกไปด้วยว่าเงื่อนไขชีวิตของแต่ละคนมันไม่เหมือนกัน มันไม่ใช่ว่าทุกคนจะได้ทำในสิ่งที่ตัวเองชอบ เราก็ต้องดูว่าแต่ละชีวิตมีเงื่อนไขยังไงบ้าง แล้วถ้าเราอยากจะทำตามความฝันของตัวเอง มันทำได้มากน้อยแค่ไหน

เคยคิดไหมว่าปัญหาที่เกิดขึ้นมันเป็นเรื่องโครงสร้าง สิ่งที่เราทำมันเล็กน้อยและไม่ได้แก้ปัญหาที่ต้นตอจริงๆ

เราก็ไม่ได้รู้สึกว่าสิ่งที่ทำอยู่ตอนนี้มันเป็นสิ่งที่ใหญ่โตอะไรอยู่แล้ว แต่ถ้าจะให้เราไปแก้ปัญหาในเชิงโครงสร้าง แก้ที่ระบบ แก้ที่กระทรวง เราไม่มีอำนาจมากพอจะไปทำอะไรตรงนั้นอยู่แล้ว เราก็ทำเท่าที่เราจะทำได้ นั่นคือการที่เราไปเป็นวิทยากร ไปสอนตามที่ต่างๆ ซึ่งมันก็ไม่ได้ยิ่งใหญ่อะไรแหละ แต่อย่างน้อยมันก็ทำให้เด็กบางกลุ่มรู้สึกดี มีความสุขกับการเรียนภาษาไทยมากขึ้น ได้เข้าใจ แล้วก็มีพลังใจในการใช้ชีวิตมากขึ้น เรารู้ว่าการที่เราทำตรงนี้มันเป็นสิ่งเล็กๆ แต่เราโอเค มันก็ไม่ได้แย่นี่ การทำสิ่งที่เล็กๆ

คุยกับ ครูทอม เรื่องอะไรไทยๆ และสิ่งที่จะเอาลงจากหิ้งในทอล์กโชว์แรกของชีวิต

Writer

จิรเดช โอภาสพันธ์วงศ์

อดีตบรรณาธิการบทสัมภาษณ์ The Cloud และเจ้าของนามปากกา jirabell เขียนหนังสือมาแล้ว 5 เล่มชื่อ เราไม่ได้อยู่คนเดียวอยู่คนเดียว, ความทรงจำอยู่ที่ไหน ความคิดถึงอยู่ที่นั่น, Lonely Land ดินแดนเดียวดาย, The Fairy Tale of Underfox และ รักเขาเท่าทะเล

Photographer

ธีรพันธ์ ลีลาวรรณสุข

ช่างภาพ นักออกแบบกราฟิก นัก(หัด)เขียน โปรดิวเซอร์และผู้ดำเนินรายการพอดแคสต์ และอื่นๆอีกมากมายแล้วแต่ว่าไปเจออะไรน่าทำ IG : cteerapan

Talk of The Cloud

บทสัมภาษณ์คนคุ้นหน้าในแง่มุมที่อาจไม่คุ้นนัก

ตอนมาถึง ‘2Bees Garden’ ผมไม่รู้ว่าควรจะตื่นเต้นกับอะไรก่อนดี ระหว่างขบวนแคคตัสและไม้อวบน้ำ รูปทรงดึงดูด แปลกตา กับการได้พบเจอกับ บี-พิชญะ วัชจิตพันธ์ พระเอกหนัง Coming of Age เรื่องเยี่ยมที่ยังคงตรึงอยู่ในความทรงจำ

“อาจินต์ เอาผมไปฆ่าให้ตาย ผมก็รักคุณ”

หากใครยังจำประโยคข้างต้นนี้ได้ ก็คงพอจะนึกภาพของอาจินต์ ชายหนุ่มผิวเกรียม แววตาใสซื่อ กับบุคลิกเปิ่นๆ ในภาพยนตร์ มหา’ลัยเหมืองแร่ ออก บีคือผู้รับบทหนุ่มหน่ายที่ถูกรีไทร์จากคณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาฯ พลันเหวี่ยงตัวเองไปกรำวิชาชีวิตกลางเหมืองแร่กระโสมคนนั้น แต่หลังปิดกองถ่าย ดูเหมือนเขาจะฝากผลงานไว้อีกประปราย แล้วจู่ๆ ก็ห่างหายไปจากวงการบันเทิง

หลายคนอาจไม่ทราบว่า แท้แล้วช่วงนั้นบีกลับไปเรียนต่อด้านชีววิทยาที่อเมริกา ก่อนผันจากอาจินต์เป็นอาจารย์หลังจบปริญญาโทด้านการปรับปรุงพันธุ์และพันธุกรรมพืชจากอังกฤษ ควบคู่กันเขาเริ่มจริงจังกับการเพาะเลี้ยงแคคตัสและไม้อวบน้ำ งานอดิเรกที่ต่อมาสร้างรายได้เพียงพอหล่อเลี้ยงชีวิตและความใฝ่ฝัน จนทำให้เขาตัดสินใจลาออกมาเป็นคนสวนเต็มรูปแบบ 

ปัจจุบันเขาและภรรยาย้ายขึ้นมาทำฟาร์มที่จังหวัดเชียงใหม่ บนพื้นที่กว้างขวางกว่า 10 ไร่ เพื่อเป็นแหล่งผลิตแคคตัสและไม้อวบน้ำพันธุ์แปลก พันธุ์หายาก กระทั่งพันธุ์โบราณที่ว่ากันว่าวิวัฒน์มาตั้งแต่ยุคจูแรสสิก

บี-พิชญะ วัชจิตพันธ์ พระเอก มหา’ลัยเหมืองแร่’ กับบทบาทเจ้าของฟาร์มแคคตัสและไม้อวบน้ำพันธุ์หายาก 2Bees Garden

อาจินต์เป็นอาจารย์

แม้จะเป็นคนกรุงแบบที่แทนตัวเองว่า โคตรกรุงเทพฯ แต่สวนขนาดเล็กเคียงรั้วรอบบ้านย่านทองหล่อ ก็เพียงพอจะหล่อหลอมให้เด็กชายบีรักธรรมชาติและโปรดปรานกิจกรรมเพาะปลูก

“จริงๆ เราชอบปลูกต้นไม้มาตั้งแต่เด็ก เวลาไปเจอต้นอะไรแปลกๆ หรือวัชพืชข้างทางก็เก็บมาปลูก รอดบ้างไม่รอดบ้าง เพราะปลูกไปตามประสา แล้วจำได้ว่ามีหนหนึ่งคุณย่าให้เงินมาร้อยบาท เลยนั่งรถเมล์ไปตลาดนัดจตุจักรหิ้วแคคตัสกลับบ้าน ปรากฏว่าปลูกไม่เป็น เอาทรายล้วนปลูก เพราะเคยเห็นมันอยู่ตามทะเลทราย ผลสุดท้ายคือตายเรียบ”

บีหัวเราะร่วนกับวีรกรรมครั้งยังเป็นมือใหม่หัดปลูกที่ชอบปลูกไปซะหมด กระทั่งผ่านมาถึงช่วงมัธยมเขาจึงเริ่มหันมาสนใจแคคตัสเป็นพิเศษ

“ประมาณ ม.3 เราได้ทุนไปเรียนต่อไฮสคูลที่อเมริกา ซึ่งมันทำให้ได้เปิดหูเปิดตากับความหลากหลายของแคคตัส ได้เห็นพันธุ์ที่ไม่เคยเจอ เลยเก็บเงินซื้อมาปลูกไว้บนชั้นวางหนังสือที่ดัดแปลงติดไฟเทียม รอจนปิดเทอมฤดูร้อนก็ขนมาปลูกต่อเมืองไทย แล้วข้อดีของแคคตัสคือมันดูแลง่าย ไม่ต้องรบกวนคนอื่นมากช่วงที่เราต้องกลับไปเรียน ตั้งแต่นั้นเราก็ค่อยๆ ขยับมาเลี้ยงเฉพาะแคคตัส”

บี-พิชญะ วัชจิตพันธ์ พระเอก มหา’ลัยเหมืองแร่’ กับบทบาทเจ้าของฟาร์มแคคตัสและไม้อวบน้ำพันธุ์หายาก 2Bees Garden
บี-พิชญะ วัชจิตพันธ์ พระเอกหนัง ‘มหา’ลัยเหมืองแร่’ กับบทบาทเจ้าของฟาร์มแคคตัสและไม้อวบน้ำพันธุ์หายาก 2Bees Garden

วิถีชีวิตและความหลงใหลกลายเป็นปัจจัยกำหนดต้นไม้ที่ปลูก ทั้งเชื่อมโยงไปสู่การเลือกเรียนต่อด้านชีววิทยา ที่ University of California Santa Cruz ควบคู่กับการเก็บเกี่ยววิชาความรู้ บีเล่าว่าเขายังสมัครทำงานในสวนพฤกษศาสตร์ของมหาวิทยาลัย โซนแคคตัสและไม้อวบน้ำ เพื่อฝึกทักษะการดูแลจัดการต้นไม้ที่เขารักกับผู้เชี่ยวชาญตัวจริงเสียงจริง

ช่วงเวลาไล่เลี่ยกันนี้เองที่บีจับพลัดจับผลูจากชายขี้อาย ขลุกอยู่แต่กับต้นไม้ กลายมาเป็นนักแสดงแจ้งเกิดจากภาพยนตร์คุณภาพยุคแรกของค่าย GTH อย่าง มหา’ลัยเหมืองแร่

“สมัยก่อนผมเป็นคนขี้อาย ขาดความมั่นใจในตัวเอง เข้าสังคมก็ไม่ค่อยเก่ง ช่วงอยู่อเมริกาเลยสมัครเรียนแอคติ้ง เพราะอยากพัฒนาบุคลิกภาพ ซึ่งเรารู้สึกว่ามันเวิร์ก ดังนั้น ตอนกลับไทยประมาณปิดเทอมปี 3 ก็หาเรียนอีก ได้เรียนทั้งกับครูเล็ก (ภัทราวดี มีชูธน) และ ครูแอ๋ว (อรชุมา ยุทธวงศ์) แล้วเผอิญว่าครูแอ๋วรู้จักกับ พี่เก้ง (จิระ มะลิกุล) ผู้กับกำกับ มหา’ลัยเหมืองแร่ ที่กำลังเปิดรับสมัครนักแสดง เขาเลยลองส่งผมไปแคสติ้ง

จากพระเอกหนังมหา’ลัยเหมืองแร่ สู่เจ้าของฟาร์มแคคตัสและไม้อวบน้ำพันธุ์หายากจากทั่วโลก

ผมไปถึงออฟฟิศ หับ โห้ หิ้น ช่วงหัวค่ำ จริงๆ เขาปิดการแคสติ้งเรียบร้อยแล้ว แต่โชคดีว่าพี่เก้งยังไม่ได้เลือกนักแสดง เราก็เลยได้โอกาส ตอนนั้นยังไม่รู้จักนะว่าพี่เก้งคือใคร เห็นแกเดินผ่านไปมาก็นึกว่าเป็นพนักงานออฟฟิศ เพราะเคยได้ยินแค่ชื่อกับผลงานหนัง 15 ค่ำ เดือน 11 พอวันรุ่งขึ้นมีทีมงานโทรมาแจ้งว่า คุณได้รับบทอาจินต์นะ ผมงงเลย ทำไมมันรวดเร็วทันใจขนาดนี้ เขาบอกว่าวันนั้นพี่เก้งอยู่พอดี แล้วแกเห็นว่าบุคลิกภาพเราเหมาะสม เพราะดูเป็นเด็กเป๋อๆ” 

บีหัวเราะอย่างเก้อเขิน พลางเสริมต่อว่า หลังจากปิดกองถ่ายได้ไม่นาน เขาก็เดินทางไปรับผิดชอบภารกิจการเรียนที่คั่งค้างและมีงานในวงการบันเทิงอีกเล็กน้อย จากนั้นจึงปักหมุดเมืองนอริช ประเทศอังกฤษ เป็นสถานที่สำหรับใช้เวลา 1 ปีเต็มเพื่อเรียนต่อปริญญาโทด้านปรับปรุงพันธุ์และพันธุกรรมพืช ณ University of East Anglia

ก่อนกลับมาประจำตำแหน่งอาจารย์คณะเทคโนโลยีชีวภาพ มหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ ควบคู่กับเพาะเลี้ยงแคคตัสและไม้อวบน้ำเป็นรายได้เสริม พลันผุดความคิดอยากจริงจังกับการทำฟาร์ม ซึ่งผลลงเอยเป็นรูปเป็นร่างในอีก 5 ปีถัดมา

จากพระเอกหนังมหา’ลัยเหมืองแร่ สู่เจ้าของฟาร์มแคคตัสและไม้อวบน้ำพันธุ์หายากจากทั่วโลก

สวนสองบี

“คือผมชอบการสอนนะ แต่ถึงจุดหนึ่งงานที่เราต้องทำเกี่ยวกับต้นไม้มันเยอะ จนไม่สามารถจัดสรรเวลาให้ความสำคัญกับงานหลักเพียงพอ ทำให้เรารู้สึกผิด จวบกับตอนนั้นรายได้จากการขายต้นไม้เริ่มที่จะหล่อเลี้ยงชีวิต ก็เลยตัดสินใจลาออก”

หลังพลิกบทบาทมาทำฟาร์มเต็มตัว บีเดินเครื่องสร้างโรงเรือนและตั้งชื่อน่ารักๆ ว่า 2Bees Garden ซึ่งมาจากการหยิบจับชื่อของตัวเองและผึ้ง-ภรรยา มาสร้างลูกเล่นแบบพ้องคำคล้องความ พร้อมวางคอนเซปต์ที่มุ่งเน้นการผลิตและจำหน่ายต้นไม้ตอบโจทย์ตลาดนักสะสมแคคตัสและไม้อวบน้ำพันธุ์แปลกจากทั่วทุกมุมโลก โดยมีความชอบของเจ้าของฟาร์มเป็นเกณฑ์หลักในการคัดสรรพันธุ์ไม้

จากพระเอกหนังมหา’ลัยเหมืองแร่ สู่เจ้าของฟาร์มแคคตัสและไม้อวบน้ำพันธุ์หายากจากทั่วโลก
จากพระเอกหนังมหา’ลัยเหมืองแร่ สู่เจ้าของฟาร์มแคคตัสและไม้อวบน้ำพันธุ์หายากจากทั่วโลก

“เอาจริงๆ ผมเป็นนักธุรกิจที่แย่มากนะ เพราะเราไม่ได้เอาเรื่องธุรกิจมาคิดก่อน เราคิดแค่ว่าชอบไม้ตัวนี้ มันสวยดี ก็เลือกเอามาเพาะ ขยายพันธุ์ ส่วนจะขายได้รึป่าวเป็นอีกเรื่องหนึ่ง” บีเล่ากลั้วหัวเราะ “จะว่าเข้ามาทำธุรกิจแบบงูๆ ปลาๆ เลยก็ได้ แต่เผอิญโชคดีที่เหมือนเราเดินมาถูกทางตลอด เพราะเมื่อก่อนเราชอบเข้าไปโพสต์ให้ความรู้เรื่องการเพาะเลี้ยงและพัฒนาพันธุ์แคคตัส บ้างก็แนะนำพันธุ์ไม้อวบน้ำที่เราสนใจในเว็บไซต์ Pantown แค่อยากโพสต์อวดต้นไม้เฉยๆ นี่แหละ แล้วเขียนอธิบายข้อมูลประกอบ กลายเป็นว่าตอนหลังพอเราทำ 2Bees Garden สิ่งเหล่านี้มันเป็นอานิสงส์ช่วยสร้างความน่าเชื่อถือและเสริมพลังแบรนดิ้งให้กับเรา”

อย่างไรก็ตาม ภายใน 3 ปี พื้นที่ขนาด 3 งาน ก็เต็มแน่นไปด้วยผลผลิต บีจึงขยับขยายย้ายกิจการขึ้นมาเปิดที่จังหวัดเชียงใหม่ บนทำเลกว้างขวาง 10 ไร่ ท่ามกลางสภาพภูมิอากาศเหมาะเจาะ พร้อมออกแบบบรรยากาศรื่นรมย์โดยได้แรงบันดาลใจจากฟาร์มแคคตัสแบบอเมริกา

ฟาร์มสไตล์อเมริกา

ปลาย พ.ศ. 2560 รถบรรทุกสิบล้อที่ทยอยขนต้นไม้จำนวนนับล้าน จากต้นทางกรุงเทพฯ ส่งถึงเชียงใหม่ก็ปฏิบัติภารกิจเสร็จสิ้น เป็นปีที่บีเปรยว่าเหนื่อยสาหัสกับการวุ่นแพ็กแคคตัสลงกล่องลังชนิดสั่งทำหนาพิเศษ จัดการเรื่องขนย้าย และบินตามมารอรับของลงปลายทาง ก่อนจัดจำแนกแยกเก็บไว้ตามโรงเรือน 3 หลัง ซึ่งปัจจุบันงอกเพิ่มอีก 4 โรง รวมแล้วเป็น 7

นอกจากพันธุ์ไม้เรียงรายในโรงเรือน ภายในอาณาบริเวณที่มีลักษณะเป็นเนินเตี้ยทอดยาวไปจรดบ้านพักส่วนตัวด้านท้าย ยังมีโซนเพาะเลี้ยงกลางแจ้งสำหรับไม้สู้แดดและทนฝน รวมถึงอาคารรับรองแขกสไตล์ Mexican Adobe House ซึ่งลงตัวกับบรรดาแคคตัสและไม้อวบน้ำที่ประดับประดาสวยงามรายล้อมรอบฟาร์มแห่งนี้

จากพระเอกหนังมหา’ลัยเหมืองแร่ สู่เจ้าของฟาร์มแคคตัสและไม้อวบน้ำพันธุ์หายากจากทั่วโลก
จากพระเอกหนังมหา’ลัยเหมืองแร่ สู่เจ้าของฟาร์มแคคตัสและไม้อวบน้ำพันธุ์หายากจากทั่วโลก

“ถ้าสังเกตดีๆ จะเห็นว่าฟาร์มเราจะไม่โฟกัสกับแคคตัสหรือไม้อวบน้ำกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง ซึ่งจริงๆ แล้วการปลูกลักษณะนี้เป็นสไตล์เดียวกับฟาร์มในอเมริกา ที่จะเน้นสปีชีส์หายาก ความแปลกแตกต่าง และความหลากหลาย ตรงกันข้ามกับสไตล์เอเชียที่เน้นเล่นไม้ลูกผสม ไม้กลายพันธุ์ หรือไม้ด่างเฉพาะทางไปเลย

“อาจเพราะว่าเราเคยไปใช้ชีวิตอยู่ที่นั่น ได้ซึมซับกับรูปแบบการจัดสวน ทำโรงเพาะ และเห็นแคคตัสในแหล่งธรรมชาติแถบแอริโซนา ซานดิเอโก หรือเม็กซิโก ก็เลยนำประสบการณ์ทั้งหมดมาต่อยอดเป็นแนวทางการทำงาน ถึงอย่างนั้นทุกวันนี้เราก็พัฒนาพันธุ์นะ แต่จะเน้นสายพันธุ์ที่คนมองข้าม คือสปีชีส์เราก็เก็บ ไฮบริด ลูกผสม ตลอดจนไม้ด่าง เราเอาหมด”

ไม่เพียงรองรับปริมาณต้นไม้ได้สมใจอยาก สภาพภูมิอากาศของที่นี่ยังเอื้อให้พันธุ์ไม้หลายชนิดเติบโตสมบูรณ์ เช่น ‘ปีศาจทะเลทราย’ หนึ่งในดาวเด่นประจำฟาร์ม ซึ่งติดเมล็ดให้ขยายพันธุ์จนเป็นผลสำเร็จเมื่อ 2 ปีผ่านมา หลังเฝ้าประคบประหงมมานานกว่า 15 ปี

จากพระเอกหนัง มหา’ลัยเหมืองแร่ สู่เจ้าของ 2Bees Garden ฟาร์มแคคตัสและไม้อวบน้ำพันธุ์หายากจากทั่วโลก
จากพระเอกหนัง มหา’ลัยเหมืองแร่ สู่เจ้าของ 2Bees Garden ฟาร์มแคคตัสและไม้อวบน้ำพันธุ์หายากจากทั่วโลก

บีอธิบายเรื่องราวของต้นไม้ชนิดนี้ให้ฟังว่า “ความพิเศษของปีศาจทะเลทรายคือไม่ใช่พืชอวบน้ำ แต่มันขึ้นอยู่กลางทะเลทรายนามิบ ประเทศนามิเบีย ซึ่งได้ชื่อว่าเป็นทะเลทรายที่แห้งแล้งและเก่าแก่ที่สุดในโลก ตอนแรกหลายคนก็งงว่ามันอยู่รอดมาได้ยังไง จนตอนหลังมีคนศึกษาแล้วพบว่ามันดักกินหมอกยามเช้า และมีรากยาวสำหรับชอนหาแหล่งน้ำใต้ดิน” เขาเล่าอย่างกระตือรือร้น พลางออกท่าทางคล้ายกำลังโอบบางสิ่ง 

“คิดดูสิว่าต้นในธรรมชาติขนาดนี้อายุเฉลี่ยอาจจะประมาณห้าร้อย หกร้อยปี เทียบกับต้นไม้ใหญ่ๆ บ้านเราอย่างต้นสักหรือต้นจามจุรียักษ์ ไอ้ต้นแค่นี้แก่กว่าเยอะเลยนะ แถมมีการค้นพบอีกว่าฟอสซิลของพืชกลุ่มนี้มันวิวัฒนาการในยุคก่อนที่จะมีพืชดอก ซึ่งก็คือยุคจูแรสสิก ถ้าจำไม่ผิดพืชดอกมันมาหลังยุคครีเทเชียส ยุคสุดท้ายก่อนที่ไดโนเสาร์จะสูญพันธุ์นู่นเลย”

ยังมีต้นคางคกแห่งโซมาเลีย ต้นมะพร้าวทะเลทรายยักษ์แห่งเกาะโซโคตร้า หรือต้นปรงฟ้าแห่งแอฟริกาใต้ ที่บีพูดถึง เมื่อผมขอให้แนะนำไม้ตัวท็อปของฟาร์มเพิ่มเติม แต่ดูเหมือนสักพักเขาจะอึกอักลังเล พลันตัดบทว่า “อันที่จริงมันเลือกยากนะ เพราะเสน่ห์ของแคคตัสและไม้อวบน้ำคือความแตกต่างของโครงสร้าง ซึ่งคล้ายกับผลงานศิลปะและความสวยแบบไร้ช่วงเวลา ไม่ว่ามองต้นไหน เวลาใด เราก็รู้สึกเอนจอยกับมัน ฉะนั้น ทุกต้นจึงมีคุณค่าเท่ากันสำหรับเรา”

จากพระเอกหนัง มหา’ลัยเหมืองแร่ สู่เจ้าของ 2Bees Garden ฟาร์มแคคตัสและไม้อวบน้ำพันธุ์หายากจากทั่วโลก
ต้นปรงฟ้า

ชนะบ้าง แพ้บ้าง

ด้วยสงสัยว่าต้นไม้จำนวนมากมายมหาศาลเช่นนี้ 2Bee Garden มีเคล็ดลับการดูแลอย่างไร ชายหนุ่มเจ้าของฟาร์มเฉลยคำตอบง่ายๆ ว่า ถ้าปลูกติดแล้วแค่ให้น้ำ แต่เรื่องที่ยุ่งยากจนทำให้พักหลังเขาถึงขั้นจิตตก คือการที่เขาจำเป็นต้องรดมันด้วยตัวเอง

“ต้นไม้ที่ปลูกในโรงเรือนทั้งหมดผมจะไม่ให้คนงานรด เพราะการดูแลไม่เหมือน อย่างถ้าเรารดเอง เราดูได้ว่าต้นไหนตายก็เก็บออก เป็นโรคเราก็รักษา ต้นไหนควรรดมาก รดน้อย หรือบางต้นต้องถนอมเป็นพิเศษ เรื่องพวกนี้มันละเอียดอ่อนมาก แค่รดน้ำอย่างเดียวก็ใช้เวลาเกือบอาทิตย์แล้ว แต่ข้อดีคือสองถึงสามอาทิตย์รดหนหนึ่ง เวลาที่เหลือเราก็จะมาเพาะเมล็ด พัฒนาพันธุ์ และจัดการธุระอื่นๆ”

อย่างไรก็ตาม ถึงบีจะทุ่มเทให้ต้นไม้หมดหน้าตักและดูเหมือนจัดการเวลาได้ดี ทว่าภาระงาน ความผิดชอบ บวกปัญหาที่ไม่มีทางออกก็ก่อมรสุมความเครียดหน่วงหนัก

“ตอนนี้มันอยู่ในจุดที่เราพบว่า มีเยอะเกินไปก็กลายเป็นทุกข์ เพราะพอดูแลไม่ไหว ต้นไม้ก็โทรม บ้างติดโรค เพิ่งมีเซ็ตหนึ่งประมาณพันต้น ผมเพาะมาห้าปี ถ้าขายจะได้ต้นละพัน แต่เปลี่ยนกระถางปุ๊บตายหมดยกเซ็ต” บีเว้นจังหวะ “ยิ่งเราเลือกบุกเบิกไม้พันธุ์แปลกเข้ามาปลูก บางปัญหาก็ไม่รู้จะปรึกษาใคร เพราะคนอื่นไม่ปลูกกัน ปีหนึ่งต้นไม้ผมตายแน่ๆ หลักล้านบาท ฉะนั้น ผมจึงพยายามไม่ตีเป็นมูลค่าและไม่เคยทำบัญชี เพราะถ้าเราคิดแบบนี้เราตาย เราจะเครียดตายเลย”

บีเล่าซึมๆ ต่อว่าปีที่ผ่านมาเขาอาการหนักจนต้องปรึกษาจิตแพทย์ แต่สิ่งนี้เองที่ช่วยชุบชูและทำให้ได้เรียนรู้อะไรหลายอย่าง โดยเฉพาะการจัดการกับปัญหาด้วยสายตาแบบใหม่

บี-พิชญะ วัชจิตพันธ์ พระเอก มหา’ลัยเหมืองแร่’ กับบทบาทเจ้าของฟาร์มแคคตัสและไม้อวบน้ำพันธุ์หายาก 2Bees Garden

“ถามว่าทุกวันนี้ยังเครียดมั้ย ก็เครียดอยู่บ้างนะ แต่พอกลับมาทบทวนว่าอย่างน้อยมันไม่ได้แย่ แค่ ‘You win some, you lose some’ แล้วเรียนรู้ที่จะไม่พาใจไปหมกมุ่นกับมันมาก หัดมองในแง่ดีบ้าง อีกอย่างเราไม่ได้มีเป้าหมายเชิงธุรกิจมาตั้งแต่แรก แต่เราชัดเจนว่ามีความสุขที่ได้นำเสนอต้นไม้แปลกๆ และน่าสนใจให้คนได้เอาไปปลูกกัน แค่นั้นก็เอนจอยแล้ว”

อนาคตอันใกล้นี้ บีกำลังมีแผนเปิดฟาร์มให้ทุกคนเข้ามาเยี่ยมชมอย่างเป็นทางการ พร้อมสร้างโรงจำหน่ายต้นกล้าหน้าบ้าน เพื่อเป็นอีกช่องทางให้บริการลูกค้านอกจากระบบออนไลน์ เจ้าตัวแอบกระซิบด้วยว่า เตรียมจะปล่อยต้นไม้ในคอลเลกชันสะสมที่แบกเอาไว้จนล้น เพราะคิดว่าอาจเป็นหนทางที่ช่วยให้เขาพบ ‘จุดกึ่งกลางความพอดี’

2Bees Garden

โทรศัพท์ : 081 402 0950

Facebook : 2Bees Garden

Writer

คุณากร

อายุ 28 ปี เชื้อชาติไทย สัญชาติไทย ศาสนาไม่ระบุ ตำแหน่งงานล่าสุดผู้ช่วยนักวิจัยในมหาวิทยาลัยชื่อดังแห่งหนึ่งของจังหวัดเชียงใหม่

Photographer

กรินทร์ มงคลพันธ์

ช่างภาพอิสระชาวเชียงใหม่ผู้รักจักรยานไม่น้อยไปกว่าลูก ซึ่งความรักที่มีต่อทั้งสองมากกว่าการถ่ายรูปด้วยซ้ำ

อ่านต่อ

Loading...

End of content

No more pages to load