29 พฤศจิกายน 2564
948

บนถนนเส้นเพชรบุรี เลียบแนวรถไฟฟ้าสถานีราชเทวี ใจกลางเมืองแบบนี้ หากลองสังเกตจะเห็นว่ามีสวนสาธารณะเล็ก ๆ อยู่เบื้องหลังรั้วซี่เหล็ก ด้านในมีสนามฟุตซอล สนามเด็กเล่น สองด้านติดกับตึกที่อยู่อาศัย ทุกฝั่งกำแพงเต็มไปด้วยงานกราฟฟิตี้ ของศิลปินที่แวะเวียนกันมาอวดฝีมือพ่นสเปรย์กันเต็มผืนผนัง

ดูเหมือนงานกราฟฟิตี้ของพวกเขาจะทำให้สวนสาธารณะแห่งนี้มีสีสันขึ้น และสนามนี้ยิ่งมีชีวิตชีวากว่าที่ผ่านมา เมื่อผนังกำแพงส่วนที่สูงและกว้างที่สุดของสนามถูกแต่งแต้มด้วยภาพวาด ชนาธิป สรงกระสินธ์, ธีราทร บุญมาทัน และ สิทธิโชค ภาโส เวอร์ชันพระเอกในมังงะ นักเตะไทย 3 ชีวิตที่เข้าไปแข่งขันในเจลีก ดิวิชัน 1 ลีกฟุตบอลที่แข็งแกร่งที่สุดในเอเชีย ณ ขณะนี้ 

เปลี่ยนสวนเฉลิมหล้าเป็นสนามฟุตบอลกัปตันซึบาสะ ด้วยภาพมังงะ 3 นักเตะไทยที่ไปเยือนเจลีก
ภาพ : JLeagueofficial

หากคุณเป็นนักอ่านมังงะ หรืออยู่ในยุคที่มีร้านเช่าหนังสือการ์ตูนเกลื่อนเมือง คงพอเดาได้ว่าเจ้าของลายเส้นและตัวละครในมังงะที่ถูกวาดลงบนกำแพงเคียงคู่มากับนักเตะทั้งสามนั้น คือ อาจารย์โยอิชิ ทาคาฮาชิ นักวาดจากมังงะเรื่อง กัปตันซึบาสะ (Captain Tsubasa) เรื่องราวของ ‘ซึบาสะ’ และผองเพื่อนนักเตะเยาวชน ที่ฝันอยากเป็นนักฟุตบอลมืออาชีพและได้ไปแข่งขันในลีกระดับโลก 

เรื่องนี้กลายเป็นเรื่องในดวงใจของเด็กหลาย ๆ คนที่ฝันอยากเป็นนักฟุตบอลแบบซึบาสะ แม้ว่าจะผ่านมาหลายสิบปี แต่เชื่อว่ามังงะที่เป็นตำนานเรื่องนี้ยังคงตราตรึงอยู่ในใจของคนยุคก่อน และเป็นที่รู้จักของเด็กยุคนี้ได้ไม่ยาก นี่เป็นเหตุผลที่เจลีกเลือกลายเส้นของนักวาดซึบาสะมาไว้บนกำแพงสูงแห่งนี้ ตัวแทนทีมผู้จัดงาน ซึ่งตั้งแต่ที่นี่ยังเป็นพื้นปูนซีเมนต์ซีด ๆ จนเปลี่ยนเป็น ‘สนามกัปตันซึบาสะฮีโร่ชาวไทย’ อาสาเล่าให้เราฟัง

เปลี่ยนสวนเฉลิมหล้าเป็นสนามฟุตบอลกัปตันซึบาสะ ด้วยภาพมังงะ 3 นักเตะไทยที่ไปเยือนเจลีก
ภาพ : JLeagueofficial

สนามเล็ก ๆ ของชุมชนใหญ่

เจลีกตั้งใจจะทำโปรเจกต์บนภาคพื้นดินในเมืองไทย โดยมีกลุ่มเป้าหมายคือเด็ก ๆ ที่ผ่านมาพวกเขาพบว่ามีแต่กิจกรรมที่จัดขึ้นเพื่อผู้ใหญ่เป็นหลัก แม้แต่การถ่ายทอดสดฟุตบอล ก็เป็นสิ่งที่ออกแบบมาเพื่อผู้ใหญ่เพียงเท่านั้น โดยที่ลืมไปว่าหากเด็ก ๆ ได้รับสิ่งที่สร้างแรงบันดาลใจด้านฟุตบอล อาจทำให้เกิดผลลัพธ์ที่ยิ่งใหญ่ตามมา

เมื่อเด็ก ๆ เติบโตไปและหวนกลับมานึกถึงวัยเด็กเยาว์ พวกเขาอาจจำได้ว่าตัวเองเคยชอบอะไร ทำไมถึงชอบสิ่งนั้น แม้ที่นี่จะเป็นแค่สนามเล็ก ๆ แต่เจลีกก็หวังว่าจะเปลี่ยนอนาคตของเด็กคนหนึ่งได้ แม้ว่าในวันนี้พวกเขาอาจยังไม่รู้ว่ามังงะกัปตันซึบาสะคืออะไร แต่เมื่อเติบโตถึงจุดหนึ่ง เขาอาจจำได้ว่านั่นคือการ์ตูนที่เคยเห็นที่สนามแห่งนี้

หลังจากได้รับโจทย์ดังกล่าว ตัวแทนของทีมเจลีกในประเทศไทยจึงเฟ้นหาพื้นที่สาธารณะใจกลางเมืองหลายแห่ง เพื่อฟื้นคืนชีพให้กลายมาเป็นพื้นที่ที่เป็นมิตรกับเด็ก ๆ ในชุมชน จนกระทั่งพวกเขาได้พบกับสวนเฉลิมหล้าที่กรมการทางพิเศษมอบให้เขตราชเทวีดูแล

ที่นี่ติดถนนใหญ่ ใกล้รถไฟฟ้าบีทีเอสสถานีราชเทวี สวนเล็ก ๆ อันเป็นที่รวมตัวของผู้คนในชุมชนบ้านครัวเหนือ บ้านครัวใต้ และชุมชนอื่น ๆ ในละแวก ทุกเย็นมักจะมีคนพากันมาเตะตะกร้อบริเวณสนามฟุตซอลในสวน ซึ่งไม่ได้มีสภาพสมบูรณ์มากนัก บนพื้นมีรอยสึกบ้าง ขรุขระบ้างตามกาลเวลา 

แม้จะเป็นที่โปรดปรานของคนรักตะกร้อ แต่สนามแห่งนี้ไม่ได้เป็นมิตรและปลอดภัยสำหรับให้เด็ก ๆ มาวิ่งเล่นกันอย่างสบายใจสักเท่าไหร่ เจลีกจึงอยากคืนชีวิตชีวาให้กับสนามแห่งนี้ และเปลี่ยนให้กลายเป็นที่ที่ทำให้ผู้ใหญ่มาเตะตะกร้อได้ เด็ก ๆ ชวนกันมาเตะฟุตบอลก็ดี เป็นสวนสาธารณะของชุมชนแห่งเดิมที่ให้ความรู้สึกใหม่สำหรับคนที่เคยมาเยือน

นอกจากนี้ ทีมงานยังหวังว่าโปรเจกต์รีโนเวตครั้งนี้จะช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของเยาวชนที่อาศัยอยู่รอบสนาม ทำให้พวกเขาได้มีสถานที่ที่แสดงออกด้านกีฬา สถานที่ออกกำลังกาย สถานที่สำหรับทำกิจกรรมอย่างเต็มที่ ยิ่งได้เล่นในสนามที่มองเห็นภาพนักเตะไทยซึ่งเป็นฮีโร่ของพวกเขา สนามแห่งนี้อาจเป็นแรงบันดาลใจให้เขาเติบโตไปเป็นนักกีฬาชั้นนำของประเทศได้ในสักวันหนึ่ง

เปลี่ยนสวนเฉลิมหล้าเป็นสนามฟุตบอลกัปตันซึบาสะ ด้วยภาพมังงะ 3 นักเตะไทยที่ไปเยือนเจลีก
เปลี่ยนสวนเฉลิมหล้าเป็นสนามฟุตบอลกัปตันซึบาสะ ด้วยภาพมังงะ 3 นักเตะไทยที่ไปเยือนเจลีก

จากซึบาสะ สู่สวนเฉลิมหล้า

เดิมทีสวนเฉลิมหล้า ซึ่งตั้งอยู่ใจกลางเมือง เป็นศูนย์กลางของชุมชนที่เด็ก ๆ มักหาเวลาว่างมาทำกิจกรรมด้วยกันอยู่แล้ว ด้านข้างรายล้อมด้วยกำแพงโล่ง เลยดึงดูดให้มีศิลปินกราฟฟิตี้มากมายชวนกันเข้ามาอวดฝีมือ เมื่อคนแรกมาเพนต์ คนอื่น ๆ ก็ตามมาเพนต์ตาม อย่างที่เราเรียกกันว่ากราฟฟิตี้บอมบ์

เมื่อเจลีกตัดสินใจเข้ามารีโนเวตที่นี่ ทีมงานไม่ได้ลบงานเหล่านี้ออกแต่อย่างใด แต่ตัดสินใจชักชวน อาจารย์ทาคาฮาชิ โยอิจิ นักวาดมังงะสัญชาติญี่ปุ่นเรื่อง ‘กัปตันซึบาสะ’ มาร่วมกราฟฟิตี้บอมบ์บนผนังด้วยอีกคน นั่นจึงเป็นที่มาของภาพวาดนักเตะไทยในเจลีกเวอร์ชันมังงะ อยู่บนกำแพงส่วนที่สูงและกว้างที่สุด รวมถึงบนพื้นสนามฟุตซอลเก่า ซึ่งกินเนื้อที่เกือบทั้งหมดของของสวนเฉลิมหล้าแห่งนี้ 

เจลีก ลีก x สนามกัปตันซึบาสะฮีโร่ชาวไทย เบื้องหลังการเปลี่ยนโฉมสนามฟุตบอลสวนเฉลิมหล้า ย่านราชเทวี ด้วยภาพมังงะ 3 นักเตะไทยในเจลีก ฝีมือ อ.โยอิชิ ทาคาฮาชิ
ภาพ : JLeagueofficial

อาจารย์ทาคาฮาชิ นักวาดเรื่องนี้คลั่งไคล้ฟุตบอลมาตั้งแต่ไหนแต่ไร นอกจากนำความชอบมาเขียนเป็นมังงะแล้ว เขายังก่อตั้งทีมฟุตบอลของตัวเองชื่อว่า ‘นันคัตสึ เอสซี’ และติดตามเจลีกมาโดยตลอด จนถึงขั้นเอาไปเขียนในมังงะอีกด้วย 

มังงะเรื่อง กัปตันซึบาสะ ตีพิมพ์ครั้งแรกใน ค.ศ. 1981 เป็นเรื่องราวของ ซึบาสะ นักฟุตบอลเยาวชนและกลุ่มเพื่อนที่ใฝ่ฝันมาเสมอว่า อยากเป็นนักฟุตบอลมืออาชีพ ติดอันดับของญี่ปุ่น และพาตัวเองไปเล่นในลีกระดับโลก พวกเขาจึงพยายามเต็มร้อยเพื่อพัฒนาตัวเองให้ไปถึงจุดนั้นจนได้ 

เจลีกมั่นใจว่ามังงะเรื่องนี้จะเป็นแรงบันดาลใจให้กับผู้คนแทบทุกช่วงวัย และทำหน้าที่เป็นตัวกลางเชื่อมแต่ละเจเนอเรชันเอาไว้ด้วยกัน

แม้แฟนตัวยงของ กัปตันซึบาสะ มักเป็นมนุษย์ Gen Y แต่นั่นไม่ได้หมายความว่า มังงะจะถูกลืมเลือนไปตามกาลเวลา เพราะเรื่องนี้กลายเป็นตำนานและน่าจะเป็นเรื่องแรก ๆ ที่คนนึกถึง หากถามถึงการ์ตูนที่เกี่ยวกับฟุตบอล 

ตั้งแต่ตีพิมพ์ในประเทศไทยมาจนปัจจุบัน มีสินค้าเกี่ยวกับ กัปตันซึบาสะ ออกมามากมาย ไม่ว่าจะเป็นเกมออนไลน์ ลูกฟุตบอล ของที่ระลึกจุกจิก ซึ่งคนเจนใหม่ ๆ ยังพอได้เห็นอยู่บ้าง แม้ว่าพวกเขาจะไม่เคยอ่านมาก่อนก็ตาม เจลีกมองว่าการเพนต์ภาพลายเส้นของอาจารย์ทาคาฮาชิลงบนพื้นสนามแห่งนี้ ถือเป็นโอกาสที่ดีที่จะได้ใช้การ์ตูนเป็นสื่อกลางเชื่อมไปถึงเด็ก ๆ ได้ง่ายขึ้น

นักเตะไทยในเจลีก

‘ชนาธิป’ นักบอลจากประเทศไทยขวัญใจชาวญี่ปุ่น มีความคล่องแคล่วว่องไว ส่งบอลได้ดี มีความเป็นทีมเวิร์กสูง ทำประตูหลายรูปแบบ เรียกได้ว่าเป็นตัวอย่างของความตั้งใจที่จะเป็นนักฟุตบอลมืออาชีพได้เป็นอย่างดี

‘ธีราทร’ เปิดบอลและยิงฟรีคิกด้วยเท้าซ้าย เป็นกองหลังที่เรียกว่าส่งบอลได้อย่างชาญฉลาด ได้ชื่อว่าเป็นแบคซ้ายอันดับต้น ๆ ของเอเชีย และเพิ่งได้แชมป์เจลีกเมื่อ 2 ปีที่แล้ว

‘สิทธิโชค’ ผู้เล่นไทยมากฝีมือที่ได้ไปอยู่ในดิวิชัน 2 และเคยไปเล่นที่ญี่ปุ่นมาแล้วครั้งหนึ่ง ก่อนหน้านั้นเขาอยู่ทีมเล็ก ๆ ที่ชื่อว่าคาโงชิมะ และได้ย้ายกลับมาอยู่ที่เอฟซี ริวกิว ซึ่งมีผู้เล่นชื่อดังอยู่หลายคน

เจลีก ลีก x สนามกัปตันซึบาสะฮีโร่ชาวไทย เบื้องหลังการเปลี่ยนโฉมสนามฟุตบอลสวนเฉลิมหล้า ย่านราชเทวี ด้วยภาพมังงะ 3 นักเตะไทยในเจลีก ฝีมือ อ.โยอิชิ ทาคาฮาชิ
เจลีก ลีก x สนามกัปตันซึบาสะฮีโร่ชาวไทย เบื้องหลังการเปลี่ยนโฉมสนามฟุตบอลสวนเฉลิมหล้า ย่านราชเทวี ด้วยภาพมังงะ 3 นักเตะไทยในเจลีก ฝีมือ อ.โยอิชิ ทาคาฮาชิ

หลังจากที่อาจารย์ทาคาฮาชิได้รับโจทย์จากทางเจลีก เขาก็ออกแบบภาพวาดที่แสดงคาแรกเตอร์ของนักฟุตบอลแต่ละคนออกมาได้อย่างชัดเจน โดยใช้เวลาทั้งหมดราว 1 เดือนในการรังสรรค์ผลงานชิ้นนี้ จากนั้นก็สแกนภาพออกมาด้วยความละเอียดสูง ส่งตรงจากญี่ปุ่นมายังประเทศไทย แล้วใช้ทีมงานเพนต์ 15 คนมาละเลงสี ถ่ายทอดลายเส้นของอาจารย์ทาคาฮาชิลงบนกำแพงทั้งผืนจนเต็ม ใช้เวลาเพียง 2 อาทิตย์ก็เสร็จสมบูรณ์ 

ชนาธิป ธีราทร และสิทธิโชค มาในชุดนักเตะ ทรงผม วิธีเคลื่อนไหวที่มีเอกลักษณ์ของตัวเอง แบบที่แม้เป็นภาพวาดก็เดาได้ทันทีว่าเป็นใคร พวกเขากำลังจะยิงลูกเข้าประตูไปพร้อม ๆ กับกัปตันซึบาสะในชุดนักเตะสีขาวที่คุ้นตา ส่วนเฮียวงะ เพื่อนสนิทของเขาในชุดบอลสีเหลือง รวมถึงวากาบายาชิในชุดผู้รักษาประตูสีเขียว กำลังเพ่งมองไปข้างหน้าด้วยสายตาเด็ดเดี่ยว

บนพื้นสนามสีสดใสที่รายล้อมด้วยต้นไม้ใหญ่ หากมองจากมุมสูง จะเห็นเป็นภาพของชนาธิปและธีราทรกำลังยิงลูกพร้อมกันด้วยท่าเตะ ทวินชู้ต (Twin shoot) ซึ่งเป็นท่ายิงประตูจากเรื่อง กัปตันซึบาสะ ที่นักเตะสองคนเตะบอลคนละครึ่งลูก แล้วช่วยกันส่งแรงเตะยิงเข้าประตูไปพร้อมกัน 

นี่เป็นภาพสำคัญภาพหนึ่งในประวัติศาสตร์ เพราะโดยปกติแล้ว สโมสรในญี่ปุ่นมักจัดให้ตัวแทนจากประเทศไทยมาดวลแข้งกัน ศึกนี้ญี่ปุ่นเรียกว่า ‘เจลีกไทยดาร์บี้’ อาจารย์ทาคาฮาชิจึงหยิบแมตช์เหล่านั้นมาเล่าอีกครั้งบนพื้นสนาม ด้วยภาพวาดการปะทะกันระหว่างพวกเขาทั้งสองคน โดยไม่ลืมใส่รายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ ลงไปด้วย ถ้าสังเกตชนาธิปเตะด้วยเท้าขวา ส่วนธีราทรใช้เท้าซ้ายอย่างที่พวกเขาถนัด

เจลีก ลีก x สนามกัปตันซึบาสะฮีโร่ชาวไทย เบื้องหลังการเปลี่ยนโฉมสนามฟุตบอลสวนเฉลิมหล้า ย่านราชเทวี ด้วยภาพมังงะ 3 นักเตะไทยในเจลีก ฝีมือ อ.โยอิชิ ทาคาฮาชิ

Safe place to play

นับตั้งแต่ ค.ศ. 1980 หากยังจำได้ ประเทศไทยมีความเป็นเลิศด้านฟุตบอลและแข็งแกร่งกว่าประเทศไหน ๆ ในเอเชีย แต่ในช่วงปีเดียวกันนั้น ญี่ปุ่นก็เริ่มมีแผนการพัฒนาฟุตบอลในประเทศตัวเองที่ยาวนานไปถึง 100 ปี เพื่อจัดการทุกอย่างให้เป็นระบบ ระเบียบ มีวิธีการทำงานของแต่ละฝ่ายร่วมกันอย่างดี เลยทำให้ญี่ปุ่นพัฒนาได้อย่างก้าวกระโดด จนกระทั่งใน ค.ศ. 1993 เจลีกก็ถือกำเนิดขึ้น

พอถึง ค.ศ. 1998 ญี่ปุ่นก็ได้ไปปะทะกับทีมชาติใหญ่ ๆ ระดับโลก ค.ศ. 2002 ญี่ปุ่นและเกาหลีก็ได้เป็นเจ้าภาพฟุตบอลโลก ซึ่งทั้งสองประเทศทำได้เป็นอย่างดี

ญี่ปุ่นเป็นประเทศที่มีผู้สูงอายุจำนวนมาก เศรษฐกิจและบริษัทต่าง ๆ จึงมีแนวทางว่าต้องไปเติบโตท่ามกลางตลาดอื่น ๆ ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ให้ได้ ญี่ปุ่นมองว่าประเทศไทยเป็นอีกหนึ่งตลาดที่สำคัญ เนื่องจากที่นี่มีนักเตะเก่ง ๆ พอจะไปแข่งขันที่ญี่ปุ่นได้ นอกจากนี้ ประชากรชาวมากมายล้วนติดตามฟุตบอลอยู่แล้ว ญี่ปุ่นเลยพยายามเจาะตลาดบอลไทย อินโดนีเซีย และเวียดนามเป็นหลัก

เจลีกเติบโตขึ้นเรื่อย ๆ จนกลายมาเป็นลีกอันดับหนึ่งของเอเชีย และเป็นลีกมืออาชีพที่ส่งผู้เล่นไปยังยุโรปเยอะมาก หากนักเตะมองว่านี่เป็นขั้นบันได เจลีกก็ถือเป็นขั้นบันไดที่ดี ซึ่งจะทำให้พวกเขาไต่ไปยังลีกระดับโลก

ผู้เล่นไทยที่ได้ไปแข่งขันในเจลีกจึงมีความหมายกับทั้งไทยและญี่ปุ่น ประการแรกคือ ถือเป็นความภูมิใจให้กับแฟนบอลชาวไทย เป็นแรงกระเพื่อมครั้งแรก ๆ ที่ทำให้ผู้คนเห็นได้ชัดว่า ความฝันที่จะได้ไปเล่นในลีกญี่ปุ่นนั้นไม่ใช่สิ่งที่เกินเอื้อม

เจลีก ลีก x สนามกัปตันซึบาสะฮีโร่ชาวไทย เบื้องหลังการเปลี่ยนโฉมสนามฟุตบอลสวนเฉลิมหล้า ย่านราชเทวี ด้วยภาพมังงะ 3 นักเตะไทยในเจลีก ฝีมือ อ.โยอิชิ ทาคาฮาชิ
เจลีก ลีก x สนามกัปตันซึบาสะฮีโร่ชาวไทย เบื้องหลังการเปลี่ยนโฉมสนามฟุตบอลสวนเฉลิมหล้า ย่านราชเทวี ด้วยภาพมังงะ 3 นักเตะไทยในเจลีก ฝีมือ อ.โยอิชิ ทาคาฮาชิ

นอกจากนี้ นักเตะชาวไทยยังได้สัมผัสกับความเป็นมืออาชีพของญี่ปุ่น นอกจากเรื่องฟุตบอลแล้ว ยังมีความเนี้ยบอื่น ๆ ทั้งตรงต่อเวลา ควบคุมอาหาร กินอย่างถูกสุขลักษณะ สิ่งนี้ถือเป็นวัฒนธรรมญี่ปุ่นที่ผลักดันให้คนรุ่นใหม่ในโลกฟุตบอลไทยได้เห็นตัวอย่างที่ดีของการฝึกซ้อมอย่างเป็นระบบ

ทีมผู้จัดงานเล่าอีกว่า คอนเซ็ปต์ของฟุตบอลในญี่ปุ่น ทั้งของทางสมาคมฟุตบอลญี่ปุ่นและเจลีก รวมถึงในเรื่อง กัปตันซึบาสะ นั้นจะพูดคำว่า ‘ดรีม (Dream)’ เยอะมาก ซึ่งนั่นเป็นความตั้งใจของพวกเขาที่อยากสร้างแรงบันดาลใจให้เด็ก ๆ มีความฝัน แล้วสู้เพื่อฝันของตัวเอง อีกทั้งพวกเขายังอยากให้วงการบอลไทยเติบโต มีผู้เล่นจากประเทศไทยไปเล่นในลีกเยอะ ๆ เพราะส่งผลดีต่อทั้งสองประเทศทั้งในแง่ธุรกิจและความสัมพันธ์

ที่ผ่านมาเจลีกไม่เคยปิดบังสูตรพัฒนาเยาวชนของพวกเขาเลย ยิ่งไปกว่านั้น กลับอยากชวนให้ชาติอื่น ๆ มาเรียนรู้และทำตามแบบพวกเขาเสียด้วยซ้ำ

เจลีกมองว่าเยาวชนไทยเก่งและมีความตั้งใจไม่แพ้ใคร เพียงแต่ยังไม่เคยได้สัมผัสกับการฝึกซ้อมแบบมืออาชีพในระดับโลก ยังไม่เคยเห็นว่าต่างประเทศฝึกกันอย่างไร ต้องตื่นเช้าแค่ไหน ต้องยืดเส้นยืดสาย กินอาหารเว้นระยะห่างหลังซ้อมอย่างไร เรื่องเล็ก ๆ เหล่านี้ก็ถือเป็นสิ่งสำคัญในการฝึก แม้ว่าหลายคนจะเรียนรู้ด้วยตัวเอง แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าการไปสัมผัสสิ่งเหล่านี้ จะช่วยสร้างแรงบันดาลใจให้กับพวกเขาได้เหมือนกัน

เจลีกเชื่อว่าสนามกัปตันซึบาสะฮีโร่ชาวไทย จะเป็นจุดเล็ก ๆ ที่ทำให้เยาวชนผู้ชื่นชอบฟุตบอล มองเห็นความสำเร็จของรุ่นพี่ และฝันอยากเดินตามรอยพวกเขา แม้ว่าเจลีกไม่ได้พัฒนาฟุตบอลไทยโดยตรง แต่ยังหวังว่างานชิ้นนี้จะเป็นแรงบันดาลใจให้หลาย ๆ ที่ได้ปรับปรุงพื้นที่เล็ก ๆ ให้เป็นประโยชน์กับชุมชน เปิดโอกาสให้ทั้งผู้ใหญ่และเด็ก ๆ ได้มาใช้พื้นที่ทำกิจกรรม

สนามแห่งนี้อาจไม่ได้สร้างผลลัพธ์ที่ยิ่งใหญ่ แต่ก็เป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้คนอื่นเห็นว่าพื้นที่เล็ก ๆ แห่งนี้ ช่วยเพิ่มทักษะและความประสบการณ์ให้กับผู้เล่น อีกทั้งยังเป็น Safe place to play ให้เยาวชนผู้รักฟุตบอลได้

เจลีก ลีก x สนามกัปตันซึบาสะฮีโร่ชาวไทย เบื้องหลังการเปลี่ยนโฉมสนามฟุตบอลสวนเฉลิมหล้า ย่านราชเทวี ด้วยภาพมังงะ 3 นักเตะไทยในเจลีก ฝีมือ อ.โยอิชิ ทาคาฮาชิ

Writer

ซูริ คานาเอะ

ชอบฟังมากกว่าพูด บูชาของอร่อย เสพติดเรื่องตลก และเชื่อว่าชีวิตนี้สั้นเกินกว่าจะอ่านหนังสือดีๆ ให้ครบทุกเล่ม

Photographer

เธียรสิน สุวรรณรังสิกุล

ปัจจุบันกำลังหัดนอนก่อนเที่ยงคืน

Scoop

ความเคลื่อนไหวสร้างสรรค์และน่าจับตาจากหลากวงการที่เราอยากให้คุณรู้

“หมาน้อยมี 2 ความหมายครับ ความหมายแรกคือใบหมาน้อย เป็นใบไม้ที่ภาคกลางเรียกว่า ใบเขมา ภูมิปัญญาอีสานใช้คั้นกับน้ำทำเป็นวุ้น กินเป็นยาเย็น ส่วนอีกความหมายหนึ่ง หมาน้อยเป็นสมญานามเรียกลูกชายผม” น้ำเสียงของ เชฟหนุ่ม-วีระวัฒน์ ตริยเสนวรรธน์ เจือรอยยิ้ม ขณะอธิบายความลึกซึ้งเบื้องหลังผลงานล่าสุดในนาม ‘หมาน้อยฟู้ดแล็บ’ ที่ร่วมมือกับเชฟชาวแคนาดา Kurtis Hetland เชฟหนุ่มยืนยันว่าโปรเจกต์นี้ไม่ได้เดินรอยตามซาหมวยแอนด์ซันส์ เป็นธุรกิจอาหารที่ไม่ใช่ร้านอาหาร แต่ทำอย่างอื่นที่แตกต่าง

“มันคือ Food Lab ที่ทำ Research and Development โดยเฉพาะเลย หมาน้อยเกิดจากเราอยากนำเสนอรสชาติที่แตกต่างของวัตถุดิบท้องถิ่นอีสาน อย่างอาหารหมักดองในวันนี้ ซึ่งถ้าทำให้คนเข้าใจในวงกว้างได้ ถ้ามีผลตอบรับด้านธุรกิจ สิ่งเหล่านี้จะทำให้เราทำโปรดักต์ต่าง ๆ ได้หลากหลาย พวกองค์ความรู้ก็ส่งต่อให้ร้านอาหารไฟน์ไดนิ่งเอย โรงเรียนสอนทำอาหารเอย หรืออยู่ในชุมชนก็ได้เช่นกัน วันหนึ่งถ้าเราคิดค้นอะไรที่ปุถุชนเข้าใจง่าย เอาไปหยอดใส่อะไรก็อร่อย แบบนี้ก็เป็นโปรดักต์เช่นกัน” 

เชฟอธิบายโมเดลธุรกิจจากวัตถุดิบอีสานให้เข้าใจง่าย ตามเป้าหมายเพื่อให้วัตถุดิบอีสานละแวกบ้านมีมูลค่ามากขึ้น และเก็บรักษาภูมิปัญญาที่ส่งต่อกันปากต่อปาก ซึ่งนับวันจะจางหายไกลตัวไปเรื่อย ๆ 

“ถ้าคนเรายังกังวลปัญหาปากท้องอยู่ การตระหนักเรื่องพวกนี้ค่อนข้างยากครับ ถ้ามันย้อนกลับไปสร้างรายได้ให้คนได้เลย การอนุรักษ์ทางอ้อมจะเกิดขึ้นเอง” ผู้ประกอบการชาวอีสานเล่าวิธีแก้ปัญหาด้วยระบบธุรกิจ ซึ่งเขาออกแบบให้ไม่สร้างสูตรอาหาร เพราะเชื่อว่าน่าจะทวีความซับซ้อนต่อการเข้าใจวัตถุดิบ แต่เน้นสร้างรสชาติใหม่ด้วยเครื่องปรุงท้องถิ่นสารพัด

รสชาติใหม่ของอีสาน

เมื่อตกลงปลงใจสร้างฟู้ดแล็บด้วยกัน เชฟหนุ่มและเชฟหนุ่มกว่าอย่างเชฟเคอร์ติส มีข้อตกลงร่วมกันว่า 

หนึ่ง หมาน้อยจะทำงานกับวัตถุดิบอีสานและสร้างรสชาติใหม่

สอง เทคนิคที่ใช้เป็นหมักดอง แบบใหม่ก็ดี แบบเก่าก็ดี แต่ไม่เก่าซะทีเดียว 

ตรงนี้เชฟหนุ่มอธิบายเพิ่มเติมว่าของเก่าที่ดีมีอยู่แล้ว ไม่จำเป็นต้องทำซ้ำเดิม แต่จะพลิกแพลงหาความเป็นไปได้ใหม่ สมมติทำปลาร้า ของดั้งเดิมอร่อยอยู่แล้วก็ไม่ไปทำแข่ง แต่อาจจะเอาปลาไป Cold Smoke ก่อนหมัก เป็นต้น 

สาม หมาน้อยจะทดลองค้นคว้าอาหารสุดโต่งอย่างไรก็ได้ แต่ต้องมีรากเหง้า เพื่อให้คนกินเชื่อมโยงเข้าใจที่มาอาหารได้ง่าย 

“สมมติเราสร้างรสชาติใหม่ได้แล้ว คำถามถัดไปคือ แล้วเราจะเอาไปทำอะไรวะ อร่อยเราจะเท่ากับอร่อยเขาไหม อยากจะหาความเป็นไปได้จากรสชาติที่เราสร้างขึ้น ดังนั้น เราจึงค้นคว้าทดลองเยอะมากเพื่อให้คนทั่วไปเข้าใจงานที่ออกมา” 

ไอเดียหลัก ๆ สร้างสรรค์เก๋ไก๋ทั้งหลายมาจากเชฟเคอร์ติส ส่วนตัวเชฟหนุ่มเองเป็นคนคอยตบภาพรวมให้เข้าที่ และแนะนำรสชาติที่ถูกปากคนไทยให้แก่เชฟชาวแคนาดา

“ความแตกต่างของเราคือความหนุ่มและความแก่ครับ” เชฟหนุ่มผู้สูงวัยกว่าเอ่ยพลางหัวเราะลั่น “เขาเป็นเชฟรุ่นใหม่ไฟแรง ความคิดอ่านสดใหม่ และจัดได้ว่าเป็นเนิร์ดที่ลุ่มหลงเสพติดอาหารคนหนึ่งเลย”

เชฟเคอร์ติสเคยทำงานที่ Inua ร้านอาหารของอดีตเชฟร้าน Noma ร้านอาหารไฟน์ไดนิ่งอันดับหนึ่งของโลก เคอร์ติสเป็นเชฟสายหมักดอง อาหารของเขารสชาติเรียบง่าย ต่างจากรสอาหารไทยที่ต้องกลมกล่อมครบรส การร่วมมือกันระหว่างเชฟต่างเชื้อชาติ วัฒนธรรม วัย และประสบการณ์ จึงทำให้เกิดการต่อยอดใหม่ให้วงการอาหารอีสานไทย

'หมาน้อยฟู้ดแล็บ' การตามหารสใหม่ของอีสาน โดยเชฟลูกอีสานกับเชฟฝรั่งนักหมักระดับโลก

Exploring Isaan Flavor

เชฟหนุ่มและเชฟเคอร์ติส ลองใช้ผลลัพธ์ที่ได้จากฟู้ดแล็บแปรเปลี่ยนเป็นเครื่องปรุงกับส่วนผสมในกระบวนการปรุง จัดเป็นมื้ออาหารที่ได้แรงบันดาลใจจากอาหารอีสานและอาหารหลากหลายสัญชาติ 

อาหารมื้อนี้ราวกับจัดขึ้นเพื่อพิสูจน์ให้เห็นว่า รสวัตถุดิบของอีสานอยู่กับอาหารได้หลากหลายชนิด และกลายเป็นรสอร่อยแบบสากลได้ และต้องการทำให้รสใหม่ ๆ ที่ค้นพบกลายเป็นรสใหม่ที่คนกินชื่นชอบ และเข้าใจ

เต้าหู้ถั่วดินกับซุปใส

ซุปมิโสะที่หมาน้อยฟู้ดแล็บใช้เวลาทำ 2 เดือน นำมาทำเป็นซุปใส กินคู่กับถั่วดินต้ม ให้ความสดชื่นจากก้านผักชี กินกับเต้าหู้นิ่ม

'หมาน้อยฟู้ดแล็บ' การตามหารสใหม่ของอีสาน โดยเชฟลูกอีสานกับเชฟฝรั่งนักหมักระดับโลก

ทาโก้บักมี่

อีสานผสมเม็กซิกัน ใช้เทคนิคเดียวกันกับที่เม็กซิกันทำแป้งตอติญ่าที่ใช้ด่างในการทำ เชฟนำเม็ดขนุนมาต้มกับน้ำขี้เถ้าจนนุ่ม ล้าง แล้วปอกเปลือก ปั่น ผสมแป้งให้มันเกาะตัวกัน จะได้เป็นแผ่นแป้งตอติญ่าเม็ดขนุน 

โมเล่หรือแกง ใช้ขนุนสุก ขนุนอ่อนย่างไฟเบา ๆ ไปเรื่อย ๆ ผสมกับซีอิ๊วที่ทำจากเห็ด ทำให้ซีอิ๊วได้ความเค็มความนัวและความเปรี้ยว ทานคู่กับหอมเจียวและพริกดอง

'หมาน้อยฟู้ดแล็บ' การตามหารสใหม่ของอีสาน โดยเชฟลูกอีสานกับเชฟฝรั่งนักหมักระดับโลก

ก้อยไข่มดแดง แกล้มคาเวียร์

โคจิเค้กที่ทำจากข้าวบาเล่ย์ มีซอสทาบาง ๆ ย่างไฟเบา ๆ ให้ตัวโคจิสุก กลิ่นผลไม้ฟรุตตี้จะชัดขึ้น ทำให้เค้กนัวขึ้น จับคู่กับไข่มดแดง ลองเปรียบเทียบกับคาเวียร์โดยการเสิร์ฟมาคู่กัน 

'หมาน้อยฟู้ดแล็บ' การตามหารสใหม่ของอีสาน โดยเชฟลูกอีสานกับเชฟฝรั่งนักหมักระดับโลก

กุ้งแม่น้ำแกงข่า

ต้มข่าที่ปรุงเปรี้ยวแบบไม่ใช้มะนาว หมาน้อยฟู้ดแล็บทำโคจิเยอะมาก และเชฟเคอร์ติสก็เอาโคจิบางส่วนไปทำแบบแลคโตเฟอร์เมนต์ ผลลัพธ์ที่ได้คือความเปรี้ยวนัว เชฟเลยทดลองเอาน้ำแลคโตโคจิที่ได้มาปรุงน้ำต้มข่าแทนน้ำมะนาว 

ในซอสมีน้ำแลคโตโคจิผสมกับกะทิ กับน้ำข่าที่เชฟใช้วิธีคั้นน้ำออกมาแทนการต้มข่าแบบเดิม ผลที่ได้คือความเข้มข้นที่มีมากกว่า และได้สารอาหารครบถ้วน 

ส่วนเนื้อกุ้งจะแช่น้ำชิโอะโคจิก่อนให้นุ่ม ผลลัพธ์ที่ได้คือโคจิจะช่วยให้โปรตีนนุ่ม

และเกลือในชิโอะโคจิจะทำให้เนื้อกุ้งเด้งขึ้นด้วยในคราวเดียวกัน ก่อนเสิร์ฟจะนำไปตุ๋นไฟเบา ๆ ในน้ำแลคโตอีกที ให้ความเค็มและความเปรี้ยว ดึงความหวานของกุ้งออกมา กินกับผักดองต่าง ๆ

'หมาน้อยฟู้ดแล็บ' การตามหารสใหม่ของอีสาน โดยเชฟลูกอีสานกับเชฟฝรั่งนักหมักระดับโลก

แกงเนื้อพริกรมควันกับโดนัททอด

ข้างในใส่เนื้อของ ว. ทวีฟาร์ม ทำเป็นแกงเผ็ด ท็อปด้วยผักหวาน คลุกกับน้ำของพริกที่รมควัน 2 อาทิตย์ กินกับชีสฟักทอง 

'หมาน้อยฟู้ดแล็บ' การตามหารสใหม่ของอีสาน โดยเชฟลูกอีสานกับเชฟฝรั่งนักหมักระดับโลก

หมกปลากับแจ่วผักชีลาว

หมกปลากราย ด้านบนเป็นปลาบู่ปรุงรสด้วยผักชีลาว ขูดด้วยมะกรูดดำทำกระบวนการเดียวกับกระเทียมดอง น้ำแกงเป็นซุปไก่เหมือนซุปไพตันของราเมง แต่ต้มกับขมิ้น ปรุงรสด้วยน้ำชิโอะโคจิเพิ่มความนัว ใส่หอมแดงสับ หยดด้วยน้ำมันผักชีลาว

โปรเจกต์ตามหารสใหม่ของวัตถุดิบอีสานด้วยศาสตร์หมักดอง และแปรผลเป็นเครื่องปรุงรสกับมื้ออาหาร

อกเป็ด น้ำลาบ แนมหม่ำเป็ดกับข้าวเหนียวมันเป็ด

อกเป็ดหมักโมโรมิหรือกากถั่วเหลืองจากการหมักซีอิ๊ว เอามาย่างไฟเบา ๆ เสิร์ฟแบบมีเดียมแรร์ ส่วนซอสข้นจะมีความเผ็ดจากพริกป่นและหอมข้าวคั่ว ให้อารมณ์พริกลาบ 

ส่วนข้าวเหนียว เป็นข้าวเหนียวมันเป็ดที่มีสัมผัสหนึบหนับ มีความมันจากธรรมชาติแบบไม่ได้ใส่น้ำมันลงไปเลย ห่อด้วยผักชุนฉ่ายผัดกับน้ำปลาร้ากับน้ำขึ้นฉ่าย โรยด้วยหม่ำเป็ด ตัดเลี่ยนด้วยลูกไหนดอง

โปรเจกต์ตามหารสใหม่ของวัตถุดิบอีสานด้วยศาสตร์หมักดอง และแปรผลเป็นเครื่องปรุงรสกับมื้ออาหาร

สังขยาอบฟาง 

ส่วนผสมคล้ายสังขยา แต่เชฟใช้ฟางข้าวแห้งใส่เข้าไปด้วย รสคล้ายสังขยาใส่ชาเอิร์ลเกรย์ กินคู่กับใบไชยากรอบ ได้รสขม ๆ มีกลิ่นหอม กินกับลูกหม่อนแช่อิ่ม

โปรเจกต์ตามหารสใหม่ของวัตถุดิบอีสานด้วยศาสตร์หมักดอง และแปรผลเป็นเครื่องปรุงรสกับมื้ออาหาร

Future Food

“สิ่งที่ผมต้องศึกษาทั้งที่ไม่เคยรู้มาก่อนคือเรื่องสตาร์ทอัพ ว่าโปรดักต์พวกนี้ต้องไปอยู่ช่องทางไหนถึงดี ซึ่งปรากฏว่าไปตกช่อง Future Food แล้วผลตอบรับดี 

“ตอนมีงานดีไซน์วีกที่ขอนแก่น เป็นครั้งแรกที่ได้รู้จักคำว่า Future Food จริง ๆ ซึ่งเขาใช้วัตถุดิบแบบหมาน้อยเลยนะ แต่ใช้ในเชิงอุตสาหกรรม เช่น เอาจิ้งหรีด เอาสาหร่ายน้ำจืดไปทำแป้ง ถามว่าอร่อยไหม ก็แล้วแต่คนแน่นอน คือรสชาติเขาไม่ได้มาก่อน เขาเอาเรื่องคุณค่าสารอาหาร เรื่องโจทย์สิ่งแวดล้อมเป็นตัวตั้ง มันเป็นอีกโลกของอาหารที่เราไม่เคยสนใจมาก่อน พอเราทำแล้วคนกินรู้สึกว่า เฮ้ย ทำงี้แล้วอร่อยได้ด้วยเว้ย มันก็เป็นความหวังเล็ก ๆ ว่าหมาน้อยมีช่องทางไปต่อ” เชฟหนุ่มเล่าโครงการอนาคต

โปรเจกต์ตามหารสใหม่ของวัตถุดิบอีสานด้วยศาสตร์หมักดอง และแปรผลเป็นเครื่องปรุงรสกับมื้ออาหาร
โปรเจกต์ตามหารสใหม่ของวัตถุดิบอีสานด้วยศาสตร์หมักดอง และแปรผลเป็นเครื่องปรุงรสกับมื้ออาหาร

เป้าหมายในอนาคตของหมาน้อย คือร่วมมือกับหน่วยงานมหาวิทยาลัยต่าง ๆ หรือภาครัฐ เพื่อค้นคว้าต่อยอดงานวิจัย และสร้างโปรดักต์ออกมาให้ได้ 

เขามองว่าปลายทางที่ยั่งยืนมาจากธุรกิจที่เลี้ยงตัวเองได้ และทำให้ฟู้ดแล็บนี้ได้ตั้งมั่นกับปณิธาน R&D ไปตลอดรอดฝั่ง 

“Future Food เป็นอีกหนึ่งความหวังของเกษตรกรครับ ตลาดในประเทศไทยยังน้อยมาก แต่หลายประเทศสนใจนำเข้า อย่างญี่ปุ่น เม็กซิโก ซึ่งเม็กซิโกเขาก็กินแมลง เห็นแมลงไทยก็กินได้ไม่เคอะเขิน แถมแมลงและสาหร่ายน้ำจืดยังตกอยู่ในกลุ่ม Super Food ซึ่งได้รับความนิยมในโลกตะวันตก หลายคนที่กินเขามองหาสารอาหาร ไฟเบอร์ทางเลือกให้ร่างกาย เขาก็สนใจ เราเลยอยากทำตลาดในเมืองนอกก่อน

“ประเทศไทยคงต้องใช้เวลาอีกพักใหญ่ เพราะของกินบ้านเราหลากหลายครับ พืชผักและของธรรมชาติมีเยอะ ไม่จำเป็นต้องกินแมลง ซึ่งก็เป็นเรื่องจริงนะ แต่เรามองว่าถ้ามันอร่อย ให้สารอาหาร ก็เป็นอีกทางเลือกที่น่าสนใจให้คนไทย” เชฟหนุ่มตบท้าย จากการชิมอาหารของหมาน้อย ขอยืนยันว่าผลงานรังสรรค์ของทีมงานทั้งสนุกและอร่อย จนน่าจับตามองทั้งอาหารและอนาคตของฟู้ดแล็บมาแรงแห่งภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

Writers

ภัทรียา พัวพงศกร

บรรณาธิการและนักจัดทริปแห่ง The Cloud ที่สนใจตึกเก่า งานคราฟต์ กลิ่น และละครเวทีพอๆ กับการเดินทาง

จิรณรงค์ วงษ์สุนทร

Art Director และนักวาดภาพประกอบ สนใจเรียนรู้เรื่องราวเบื้องหน้าเบื้องหลังของอาหารกับกาแฟ รวบรวมทั้งร้านที่คิดว่าอร่อย และความรู้เรื่องอาหารไว้ที่เพจถนัดหมี และรวมร้านกาแฟที่ชอบไปไว้ใน IG : jiranarong2

Photographer

จิรณรงค์ วงษ์สุนทร

Art Director และนักวาดภาพประกอบ สนใจเรียนรู้เรื่องราวเบื้องหน้าเบื้องหลังของอาหารกับกาแฟ รวบรวมทั้งร้านที่คิดว่าอร่อย และความรู้เรื่องอาหารไว้ที่เพจถนัดหมี และรวมร้านกาแฟที่ชอบไปไว้ใน IG : jiranarong2

อ่านต่อ

Loading...

End of content

No more pages to load