จังหวัดจันทบุรีเลื่องลือเรื่องเสื่อจันทบูร ผลไม้ สถานที่ท่องเที่ยวธรรมชาติ และสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ ส่วนอัญมณีก็มีชื่อเสียงโด่งดังไกลไปทั่วโลก สร้างรายได้ให้กับคนในพื้นที่และประเทศไทยอย่างต่อเนื่อง แต่มีน้อยคนนัก (รวมถึงฉันด้วย) ที่จะบรรจุสถานที่ท่องเที่ยวเกี่ยวกับอัญมณีไว้ในโปรแกรมยามไปเยือนเมืองจันท์ 

จนกระทั่งนิ้วโป้งของฉันเลื่อนมาเจอกิจกรรมหนึ่งในคอลัมน์ Staff Picks ของ The Cloud 

‘ล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์ เพื่อสร้างแรงบันดาลใจในการทำธุรกิจในแบบของคุณ กับ คนค้าพลอย’ 

เป็นกิจกรรมที่ทำให้ฉันต้องหยุดนิ้วโป้ง (Thumb-Stopping) เพื่ออ่านรายละเอียดเพิ่มเติม เมื่ออ่านกติกาการสมัครเข้าร่วมเสร็จก็ส่งเหตุผลที่อยากร่วมทริปถึงผู้จัดทันที และผลการคัดเลือกก็ทำให้ฉันได้มาแบ่งปันประสบการณ์การร่วมทริปนี้ ขอเชิญทุกท่านสวมแว่นตาคู่ใหม่ แล้วร่วมออกสำรวจเมืองจันท์ในมุมมองใหม่ๆ ไปพร้อมกัน

ออกเดินทางสู่เมืองจันท์พร้อมเพื่อนแปลกหน้า

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

เวลา 13.00 น. รถตู้เคลื่อนตัวออกจากจุดนัดหมายพร้อมผู้โดยสารที่ส่วนใหญ่ล้วนเพิ่งเคยพบหน้ากันครั้งแรก โดยมีคุณต่าย ผู้ช่วยนักวิจัยของสถาบันอาศรมศิลป์ ทำหน้าที่เป็นผู้ดูแลคณะนักท่องเที่ยวในทริปนี้ ตลอดการเดินทางบรรยากาศเต็มไปด้วยการหลับใหลของผู้ร่วมทาง (เก็บแรงเอาไว้เดินเล่นตลาดน้ำพุเย็นนี้กันแหละ ดูออก) 

ท่องราตรีที่ตลาดน้ำพุ แหล่งรวมของกินบานเช่ด (เยอะมาก)

“สวัสดีชั้นชื่อนัท เป็นไกด์และนักเล่าเรื่องชุมชน เย็นนี้ชั้นจะพาแกไปตลาดน้ำพุ” คุณนัทหรือไกด์หมีทักทายด้วยน้ำเสียงคนจันท์ เขาหลีกหนีความเร่งรีบจากเมืองกรุงกลับมาใช้ชีวิตแบบสูดลมหายใจเข้า-ออก อย่างเต็มปอดที่มาตุภูมิ 

“ชื่อตลาดน้ำพุ มีที่มาจากตลาดนี้มีน้ำพุ ไม่มีอะไรมาก” ลูกทัวร์หัวเราะดังลั่น หลังจากไกด์หมีแนะนำตลาด ไกด์ให้คนขับวนรถรอบตลาดน้ำพุ 1 รอบเพื่อแนะนำร้านที่น่าสนใจ ก่อนปล่อยให้ลูกทัวร์เดินหาอะไรกินตามอัธยาศัย

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

“ปลาแผ่นป้าแดงร้านนี้เด็ด หมูเค็มนายเส่ยห้ามพลาด นี่ๆ เห็นร้านนี้ที่คนมุงเยอะๆ มั้ย ราดหน้าร้านนี้อร่อยแถมคนขายยังหน้าตาคล้ายนักร้องวงลาบานูนด้วย ข้าวเหนียวสังขยาร้านนี้เลิศ ข้าวต้มสมบูรณ์นี่ก็อย่าพลาด” 

ทั้งหมดเป็นเพียงร้านเด็ดบางส่วนที่ฉันจำได้จากการแนะนำรัวๆ ของไกด์หมีบนรถตู้ 

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

ตลาดน้ำพุเป็นตลาดเก่าแก่ของเมืองจันท์ มีวงเวียนน้ำพุสะดุดตา บรรยากาศยามเย็นของตลาดน้ำพุเต็มไปด้วยร้านจำหน่ายของกินบานเช่ด (เยอะมาก) จำนวนผู้คนถือว่าไม่แน่นจนเกินไป ยังมีพื้นที่ให้ฉันเดินชิลล์ๆ พร้อมพูดคุยเพื่อทำความรู้จักกับเพื่อนร่วมทางแปลกหน้า ก่อนจะเลื่อนสถานะมาเป็นเพื่อนใหม่

เหมืองพลอยลุงสำราญ ที่มาแล้วคุณจะได้รับความสำราญกลับไป

“โอเลี้ยงอยู่ไหน” เสียงตะโกนดังลั่นประโยคแรกจากลุงขจรที่ต้องการส่งสารถึงไกด์หมี ซึ่งบ่งบอกถึงความสนิทสนมคุ้นเคยกันเป็นอย่างดีของทั้งสองคน เรียกรอยยิ้มให้กับชาวคณะเป็นอย่างดี

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

เหมืองพลอยของ สำราญ รัตนเกียรติ และ ขจร กิจนาวา เปิดเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเรียนรู้และอนุรักษ์ที่แรกของจันทบุรี และคุณลุงทั้งสองท่านนี้มีประสบการณ์การขุดพลอยมากว่า 40 ปี การทำเหมืองในตอนนี้จึงเป็นการทำเหมืองรอบที่ 3 (ช่วงเก็บตกพลอย) พลอยที่ได้ส่วนใหญ่ตอนนี้จะเป็นพลอยสตาร์ (Star Sapphire)

การทำเหมืองพลอยที่นี่เป็นการทำเหมืองแบบใหม่ เป็นการใช้รถแบคโฮขุดดินมากองไว้ แล้วค่อยๆ ฉีดน้ำให้ไหลลงมาในอุปกรณ์คัดแต่ง หรือ แย็ก จากนั้นอาศัยความชำนาญในการคัดแยกดินและพลอยออกจากกัน

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก
เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

“ที่เห็นลุงแกโยนทิ้งไม่ใช่พลอยนะ เป็นก้อนหินก้อนกรวด” ไกด์หมีรีบอธิบาย สงสัยสังเกตเห็นสายตาของฉันมองตามสิ่งที่ลุงโยนอย่างไม่คลาดสายตา เลยกลัวว่าฉันจะกระโจนลงไปเก็บสิ่งที่ลุงโยนลงไป เลยต้องรีบบอกก่อน 

เมื่อคุณลุงสำราญและคุณลุงขจรขุดพบพลอยจากเหมืองเป็นที่เรียบร้อย ก็จะมีคนมารับซื้อพลอยที่หน้าเหมืองเพื่อนำไปขายต่อ บ้างก็นำไปเผาเพื่อปรับปรุงคุณภาพพลอย บ้างก็นำไปเจียระไนเพื่อจะจำหน่ายต่อไป

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

“ทำไมลุงไม่เผาพลอยเองหรือเจียระไนเองคะ” หนึ่งในคำถามจากคณะทัวร์

“ผมทำไม่เป็น” ลุงขจรตอบทันที บางคนอาจจะคิดว่าลุงแกพูดกวน แต่จริงๆ แล้วคนจันท์ในวงการนี้เลือกทำเฉพาะสิ่งที่ตนถนัด ไม่ทำอะไรควบรวมทั้งกระบวนการ แต่ละคนจึงมีความชำนาญที่ไม่เหมือนกัน

คำเตือน หากท่านมาเที่ยวเหมืองแห่งนี้

อย่าใส่เสื้อผ้า รองเท้าสีขาวหรือสีอ่อน ไม่เช่นนั้นท่านจะได้รับสีธรรมชาติจากโคลนกลับไปแทน

บ่อพลอยเหล็กเพชร บ่อพลอยที่เลือกที่จะหยุดขุดเพื่อไปต่อ

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

ยอมรับว่าฉันได้ยินชื่อบ่อนี้แล้วเกิดคำถามในใจทันทีว่า สถานที่นี้เป็นบ่อพลอย หรือบ่อเหล็ก หรือบ่อเพชร สรุปเป็นบ่อพลอย มีนามว่า เหล็กเพชร เป็นนามสกุลของ สุคนธ์ เหล็กเพชร คุณแม่ของ กุ๊ก-สราวุธ พึ่งตระกูล ทายาทรุ่น 4 ที่ยังรักษาวิธีขุดเหมืองพลอยแบบดั้งเดิมคือ ใช้อุปกรณ์แบบเดิมและใช้แรงงานคนขุดชั้นดินลงไป 

คุณกุ๊กต้องการอนุรักษ์ภูมิปัญญาการขุดพลอยที่มีมากว่า 100 ปีของตระกูล ซึ่งความรู้เหล่านี้ไม่มีบันทึกหรือสอนเป็นตำรา ล้วนเกิดจากประสบการณ์ที่สะสมมา จนหล่อหลอมเป็นภูมิปัญญาที่ควรค่าแก่การรักษาต่อไป

“ถ้าผมขุดเอง ไม่กี่เดือนก็ขุดครบแล้วครับ แต่ผมเลือกหยุดเพื่อเก็บรักษาให้คนรุ่นหลังได้มีโอกาสเข้ามาสัมผัส” คุณกุ๊กเลือกจะหยุดขุดพลอยด้วยตนเอง แต่เพิ่มมูลค่าบ่อพลอยด้วยการท่องเที่ยวเชิงประสบการณ์ นั่นคือ เปิดบ่อพลอยเป็นสถานที่ท่องเที่ยว มีจุดจัดแสดงอุปกรณ์ขุดพลอย และให้นักท่องเที่ยวลงมือขุด-ร่อนพลอยด้วยตนเอง

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก
เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

ได้รับคัดเลือกให้มาร่วมทริปทั้งที ฉันและเพื่อนใหม่ร่วมทริป (เลื่อนสถานะจากคนแปลกหน้ามาเป็นเพื่อนใหม่เรียบร้อย) อีก 3 คน จึงอาสาลงไปขุดพลอยด้วยท่าทางกระตือรือร้นสุดๆ ทางบ่อพลอยฯ จะมีเสื้อผ้าและห้องอาบน้ำไว้บริการ ความรู้สึกตอนลงไปอยู่ในบ่อพลอยคือ เย็น สงบ เพราะมีน้ำใสๆ ไหลออกมาจากตาน้ำตลอดเวลา ขุดไปขุดมาน้ำเริ่มเพิ่มระดับ ต้องดูดน้ำออกถึงจะขุดต่อได้ ขุดไปไม่กี่นาทีบอกเลยว่า “เหนื่อย” พอขุดได้คนละ 2 ถังก็นำทั้งคนขุดและถังขึ้นจากบ่อแล้วไปต่อที่จุดร่อนแร่ เพื่อใช้สายตาอันเฉียบคมแยกพลอยออกจากหิน (แน่นอน ฉันหาพลอยไม่เจอ)

ระหว่างที่นักขุดจำเป็นทั้ง 4 ท่านกำลังเปลี่ยนเสื้อผ้าอยู่นั้น เจ้าหน้าที่ในเหมืองก็ระดมกำลังพลแยกพลอยออกจากหิน เพื่อให้เราทั้ง 4 คนได้นำพลอยที่ขุดเองกับมือไปเป็นของที่ระลึกกลับบ้าน ครั้งหนึ่งที่บ่อพลอยเหล็กเพชร

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

“พลอยจะเลือกเจ้าของ” เป็นประโยคยอดฮิตที่ยังใช้ได้ในปัจจุบัน และใช้ได้ดีในการตัดสินให้พลอยแก่คนที่ลงไปขุด วันนี้ขุด 4 คน คุณกุ๊กจึงคว่ำกล่องพลอยทั้ง 4 กล่อง แล้วเข้าสู่กระบวนการอันคลาสสิก 

“โอน้อยออก ใครออกก่อนได้เลือกพลอยก่อน” เรียกว่าลุ้นทั้งคนขุดและกองเชียร์ที่มาด้วยเลยค่ะ

เดินเล่นย้อนอดีตที่ชุมชนริมน้ำจันทบูร

ชุมชนริมน้ำจันทบูร เป็นย่านการค้าในภาคตะวันออกและชุมชนที่เก่าแก่ที่สุดของจันทบุรี 

บริเวณต้นซอยเป็นที่อยู่ของเจ้านาย กลางซอยเป็นที่อยู่ของคหบดี และท้ายซอยเป็นที่อยู่ของคนญวน ปัจจุบันคือตลาดพลอย (ส่วนท้ายซอย) มีช่างเจียระไนและช่างฝังพลอยอาศัยอยู่ในชุมชนนี้ด้วย

จุดหมายแรกที่แวะคือ บ้านหลวงราชไมตรี เพื่อทานมื้อเที่ยงพร้อมฟังประวัติของบ้านและชุมชนแห่งนี้ 

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก
เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

หลวงราชไมตรี เดิมมีนามว่า ปูม ปุณศรี เป็นชาวบ้านที่ทำการค้าด้วยความขยันหมั่นเพียร เป็นพ่อค้าพลอย และเป็นบุคคลแรกที่นำต้นยางพารามาปลูกที่จันทบุรี ด้วยคุณงามความดีที่ท่านได้ทำประโยชน์ไว้กับแผ่นดิน ทำให้ท่านได้รับโปรดเกล้าฯ พระราชทานยศจากรัชกาลที่ 6 เป็น ‘หลวงราชไมตรี’ ภายในบริเวณบ้านเปิดเป็นที่พักสไตล์ Boutique Hotel และจัดพิพิธภัณฑ์ แสดงเอกสารหลักฐานและจดหมายบันทึกเล่าเรื่องเกี่ยวกับการค้าพลอยอายุกว่า 110 ปีของท่าน

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

มื้อเที่ยงของคณะเราเป็นก๋วยเตี๋ยวเลียงหมู รสชาติแปลกลิ้นแต่กลมกล่อมสุดๆ ไม่ต้องปรุงแต่งอะไรเพิ่ม แต่ถ้าอยากปรุง ต้องปรุงด้วยพริกตำและน้ำตาลอ้อย ถึงจะทำให้รสชาติไม่เพี้ยน เส้นก๋วยเตี๋ยวทำจากเส้นจันท์ รสชาติน้ำซุปออกหวานตามสไตล์คนจันท์ มีน้ำมะปี๊ด (ส้มจี๊ด) เย็นๆ ดื่มแก้ร้อน ตบท้ายด้วยสละเนินวงร้อยแก้ว ความเปรี้ยวของสละตัดกับความหวานของน้ำเชื่อมอย่างลงตัว ทานมื้อเที่ยงไป ฟังคำบรรยายเกี่ยวกับเมนูที่เรากำลังตักเข้าปากไป เป็นประสบการณ์ที่ทำให้ฉันอิ่มทั้งกายอิ่มทั้งใจ หลังจากเสร็จกิจกรรมที่บ้านหลวงราชไมตรี คณะเราเดินเท้ามุ่งหน้าไปท้ายซอยเพื่อไปตลาดพลอย ระหว่างทางก็แวะอุดหนุนสินค้าชุมชนที่แต่ละบ้านจะนำออกมาขาย เช่น ฟองน้ำหู้ทอด ขนมไข่กรอบ ยาดมสมุนไพรที่ทำกันสดๆ ขวดต่อขวด และยาหม่องน้ำ การันตีความหอมเพราะหอมทะลุหน้ากากอนามัยจริงๆ

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

จุดหมายที่สองคือ ตลาดพลอย เปิดเฉพาะวันศุกร์ เสาร์ อาทิตย์ เป็นแหล่งรับซื้อ-ขายพลอยจากทั่วโลก เราได้ บิว-รัญชน แสนนาม มาเป็นผู้ถ่ายทอดเรื่องราว เธอประกอบอาชีพเสริมเป็นเด็กเดินพลอย เดินตามคุณพ่อมาขายพลอยที่ตลาดแห่งนี้ตั้งแต่ชั้นประถมศึกษา จนตอนนี้กำลังศึกษาระดับมหาวิทยาลัย สะสมประสบการณ์เกือบ 10 ปี

“ที่เห็นนั่งเฉยๆ กันตามโต๊ะ นั่นคือคนซื้อพลอยนะคะ” เด็กเดินพลอยอธิบายเสียงฉะฉาน

“ส่วนคนขายจะเดินขายตามโต๊ะ คนขายต้องการพลอยอะไรเขาก็จะติดป้ายบอก” 

ถ้าคนซื้อสนใจพลอยที่เด็กเดินพลอยนำมาเสนอขาย แล้วต้องการต่อรองราคา คนซื้อก็จะเอากระดาษทิชชู่ห่อซองพลอยนั้นติดสก็อตเทปแล้วทำเครื่องหมายบนห่อ เพื่อป้องกันการเปลี่ยนพลอยในห่อ ให้เด็กเดินพลอยนำพลอยห่อนั้นกลับไปถามเจ้าของพลอยว่าขายราคาที่คนซื้อเสนอมาได้ไหม หากตกลงซื้อขายกันก็จะออกบิล

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

เรียนรู้กระบวนการแปรรูปพลอยที่ร้าน Expert Gems 

คณะเรานั่งดูวิดีโอที่กำลังนำเสนอการเจียระไนพลอยในรูปแบบต่างๆ ด้วยความตื่นตากับความระยิบระยับของพลอยที่เจียระไนแล้ว มี ดร.ธงศักดิ์ จินตการ ผู้นำด้านธุรกิจอัญมณีและเครื่องประดับแห่งเมืองจันท์ เล่าให้ฟังถึงประวัติความเป็นมาและการต่อสู้ชีวิต จนกระทั่งเปิดกิจการ Expert Gems เพื่อค้าส่งพลอยเจียระไนชื่อดังในจันทบุรี

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

“ใจรัก มีความรู้ อดทน” เป็นสูตรที่ทำให้ ดร.ธงศักดิ์ ประสบความสำเร็จจนถึงทุกวันนี้ เมื่อมีความรู้ เราจะชำนาญในสิ่งที่ทำ ตรงกับคำพูดของลุงขจรที่ว่า ต่างคนต่างมีความรู้เฉพาะด้านของตน แต่ละคนจึงมีความชำนาญไม่เหมือนกัน

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก
เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

ภายในร้าน Expert Gems เราได้ชมขั้นตอนการคัดพลอยก้อน โดยแยกพลอยก้อนที่ต้องการนำไปเผาเพื่อปรับปรุงคุณภาพ โดยเฉพาะสีของพลอยให้มีมูลค่าเพิ่มขึ้น สิ่งนี้ถือเป็นสูตรลับเฉพาะบ้านใครบ้านมัน ชาวจันทบุรีมีชื่อเสียงมากในเรื่องการเผาพลอยระดับโลก การโกลนพลอย เป็นการออกแบบรูปร่างพลอยและตำแหน่งสี (ตั้งน้ำ) การแต่งพลอย เป็นการขึ้นรูปพลอยให้ได้รูปทรงตามที่ต้องการอย่างละเอียด การเจียระไนพลอย เป็นการเจียระไนเหลี่ยมและมุมรวมถึงการขัดเงาของพลอย เพื่อสร้างการหักเหของแสงทำให้เกิดเป็นประกายระยิบระยับจากตัวพลอย

World Sapphire Gallery พิพิธภัณฑ์พลอยไพลิน

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

พิพิธภัณฑ์พลอยไพลิน นอกจากเป็นแหล่งรวมพลอยไพลินทั้งที่ยังไม่ได้เจียระไนและเจียระไนแล้วจากทั่วโลก ยังเปรียบเสมือนสมุดบันทึกการเดินทางแสวงหาโชคของพ่อค้าพลอยชาวจันทบุรีจากทั่วทุกมุมโลก โดยมี เมธี จึงสงวนสิทธิ์ เป็นตัวแทนของพ่อค้าพลอยเมืองจันท์ที่มาเล่าเรื่องราวการผจญภัยขุดพลอยจากทั่วโลกกว่า 50 ปี

“ผมเห็นพลอยประเภทนี้ยังไม่เป็นที่นิยมในประเทศนั้น เลยนำกลับมาเผา ปรากฏว่าเผาออกมาสวยมาก และขายดีมากในประเทศไทย” หนึ่งในเรื่องราวการค้าพลอยของคุณเมธีที่แสดงถึงการเป็นผู้มองเห็นโอกาสใหม่ๆ อยู่เสมอ 

หากอยากเห็นไพลินที่ไม่ได้ผ่านการปรับปรุงคุณภาพใดๆ (สวยตามธรรมชาติ) ที่สวยที่สุด มาชมได้ที่นี่ค่ะ

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

กิจกรรมสรุปการเรียนรู้จากทริปนี้

คณะเราเดินทางกลับมาที่ Blue Rabbit โรงแรมที่พักค้างคืนกันเมื่อคืน เพื่อรุปกิจกรรมการเดินทางตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ ของพลอยจันท์ มี อาจารย์นราทิป อ่ำเที่ยงตรง เป็นวิทยากรรับเชิญและร่วมแบ่งปันความเห็นในมุมต่างๆ เพื่อให้ผู้จัดนำไปปรับปรุงพัฒนาให้ดียิ่งขึ้น ก่อนจะทานมื้อเย็นและเดินทางกลับกรุงเทพฯ อย่างสวัสดิภาพ

‘อัญมณี’ หมายถึง วัตถุธรรมชาติสวยงามที่นำมาใช้เป็นเครื่องประดับ มีทั้งเป็นสารอินทรีย์ (ได้มาจากสิ่งมีชีวิต) และสารอนินทรีย์ (ได้มาจากแร่) โดยแบ่งตามสถาบัน Gemological Institute of America หรือ GIA เป็น 2 กลุ่มใหญ่ๆ คือเพชรและพลอย นอกจากนี้อัญมณียังสื่อความหมายถึง สิ่งที่มีคุณค่า สิ่งที่หายาก 

สิ่งที่ฉันได้รับจากการเข้าร่วมเพื่อทดลอง ‘ทริปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์ เพื่อสร้างแรงบันดาลใจในการทำธุรกิจในแบบของคุณ กับ คนค้าพลอย’ ในครั้งนี้ ฉันค้นพบอัญมณีที่มีค่า นั่นคือ การค้นหาความชำนาญของตนเอง 

ถ้าเราสนใจหรือมีความรู้ในด้านใด ควรจะโฟกัสและพัฒนาจนเกิดเป็นจุดแข็งของตนเอง ทุกสถานที่ที่ฉันไปเยือนในทริปนี้ล้วนเป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศธุรกิจพลอย แต่มีความชำนาญที่แตกต่างกัน และพวกเขาก็นำความชำนาญนั้นมาต่อยอดเป็น Core Business ของธุรกิจตัวเองจนถึงปัจจุบัน ทำให้ฉันกลับมานั่งตั้งคำถามกับตัวเองว่า 

“อะไรคือสิ่งที่ฉันสนใจและทำมันได้ดี” ขอขอบคุณผู้จัดกิจกรรม ‘ล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์’ ซึ่งเป็นกิจกรรมภายใต้โครงการวิจัยการยกระดับนวัตกรรมทางการท่องเที่ยว จังหวัดจันทบุรี สู่การเป็นเมืองท่องเที่ยวสร้างสรรค์ ของสถาบันอาศรมศิลป์ โดยมี ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ธิป ศรีสกุลไชยรัก เป็นหัวหน้าโครงการ ที่ให้ฉันได้มีโอกาสเป็นนักท่องเที่ยวทดลอง ได้รับมิตรภาพใหม่ๆ ทั้งจากคณะผู้จัดชาวจันทบุรี และเพื่อนใหม่ชาวกรุง ทำให้มุมมองในการท่องเที่ยวฤดูร้อนในปีนี้ของฉันเปลี่ยนไป

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

Write on The Cloud

Trevlogue

ถ้าคุณมีประสบการณ์เรียนรู้ใหม่ ๆ จากการไปใช้ชีวิตในทั่วทุกมุมโลก เชิญแบ่งปันเรื่องราวความรู้ของคุณพร้อมภาพถ่ายประกอบบทความ รูปถ่ายผู้เขียน ประวัติส่วนตัวผู้เขียน ที่อยู่ เบอร์โทรติดต่อ และชื่อ Facebook มาที่อีเมล [email protected] ระบุหัวข้อว่า ‘ส่งต้นฉบับสำหรับคอลัมน์ Travelogue’ ถ้าผลงานของคุณได้ตีพิมพ์ลงในเว็บไซต์ เราจะส่งสมุดลิมิเต็ดอิดิชัน จาก ZEQUENZ แบรนด์สมุดสัญชาติไทย ทำมือ 100 % เปิดได้ 360 องศา ให้เป็นที่ระลึกด้วยนะ

Writer & Photographer

Avatar

ณสิตา ราชาดี

งานหลักคือพนักงานเอกชน งานรื่นรมย์คือ (อยากเป็น) นักเขียน

Travelogue

พื้นที่บรรจุประสบการณ์เดินทางทั่วมุมโลก

ติ๊ด ๆๆๆ เสียงนาฬิกาปลุกดังขึ้น ปลุกผมให้ลืมตาตื่นขึ้นมาในเช้าวันใหม่

“วันนี้ที่ ‘หมู่บ้านชิราคาวาโกะ’ จะมีหิมะตกมามั้ย” ประโยคคำถามเดิม ๆ ที่ผมอยากรู้ตลอดในช่วงหลายวันที่ผ่านมา กับการเดินทางมาท่องเที่ยวยังภูมิภาคชูบุ (Chubu) ประเทศญี่ปุ่น โดยมีความฝันอยากมาชมวิวที่นั่นท่ามกลางหิมะสีขาวให้เต็มสองตาสักครั้งในชีวิต

“หวังว่าวันนี้จะได้ยินข่าวดี” ผมแอบลุ้นในใจ (หลังจากกินแห้วไปแล้ว 2 วันก่อนหน้า) พร้อมกับรีบกดมือถือเข้าไปดูบรรยากาศผ่าน Shirakawa-go Live

ตึกตัก ๆ เสียงหัวใจของผมกำลังเต้นระรัวด้วยความตื่นเต้น เมื่อมองเห็นภาพที่ปรากฏผ่านหน้าจอมือถือสี่เหลี่ยมตรงหน้า กับภาพหิมะสีขาวที่กำลังตกลงมายังหมู่บ้านชิราคาวาโกะอย่างไม่ลืมหูลืมตา ผมยิ้มให้กับภาพตรงหน้าด้วยความดีใจ ก่อนลุกไปทำธุระส่วนตัว ลงไปทานอาหารเช้า พร้อมกับเช็กเอาต์ออกจากที่พัก

“นับว่ายังโชคดีที่พอจะมีแต้มบุญเหลืออยู่บ้าง” ผมกระซิบบอกกับตัวเองในใจ ก่อนรีบเดินต่อไปยังสถานีรถบัส

เริ่มต้นออกเดินทางตามความฝัน

ภาพเบื้องหน้าในตอนนี้เนืองแน่นไปด้วยกลุ่มนักท่องเที่ยวที่มารอขึ้นรถบัสไปยังจุดมุ่งหมายเดียวกัน ผมรู้ได้เลยว่านักท่องเที่ยวคนอื่น ๆ ก็คงเฝ้ารอวันนี้เช่นกัน ไม่รอช้า ผมรีบเดินไปต่อท้ายแถว ก่อนหยิบเอาตั๋วใบสี่เหลี่ยมขึ้นมา และตรวจสอบเส้นทางการเดินทางให้แน่ใจอีกครั้ง

ภายหลังที่ยืนรอและมองเห็นคนตรงหน้าค่อย ๆ ทยอยเดินขึ้นรถบัสไปคันแล้วคันเล่า ในที่สุดผมก็ได้ยืนตำแหน่งหัวแถว พร้อมกับรีบยื่น SHORYUDO Bus Pass (ตั๋วแบบเหมาสำหรับท่องเที่ยวด้วยรถบัสแบบไม่จำกัดเที่ยว ในระยะเวลาและเส้นทางที่กำหนด) ที่กำลังจะหมดอายุวันนี้พอดี ให้กับเจ้าหน้าที่เพื่อตรวจสอบ ก่อนจัดเก็บสัมภาระและหาที่นั่ง โดยระยะทางจากเมืองทาคายาม่า (Takayama) ที่ผมอยู่ตอนนี้ไปยังหมู่บ้านชิราคาวาโกะใช้เวลาเดินทาง 50 นาที โดยประมาณ

เดินตามความฝันมาสัมผัสปุยหิมะที่ชิราคาวาโกะ หมู่บ้านมรดกโลกที่งดงามดั่งเทพนิยาย

หมู่บ้านชิราคาวาโกะ ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือในจังหวัดกิฟุ (Gifu) ประกอบไปด้วยบ้านเรือนรูปร่างแปลกตาที่มีอายุเก่าแก่กว่า 200 – 300 ปี กระจายไปในแนวเหนือ-ใต้ ตามที่ราบแคบ ๆ ขนานไปกับแม่น้ำโชกาวะ (Shokawa River) โดยมีบ้านลักษณะเฉพาะ เรียกว่า ‘บ้านแบบกัสโชสึคุริ’ (Gassho-Zukuri) ซึ่งเป็นบ้านแบบญี่ปุ่นดั้งเดิม

ชื่อนี้ได้มาจากคำว่า ‘กัสโช’ ซึ่งแปลว่า พนมมือ ตามรูปแบบของบ้านที่หลังคาชันถึง 60 องศา มีลักษณะคล้ายสองมือที่พนมเข้าหากัน ทั้งนี้ เนื่องจากทำเลที่ตั้งอยู่ในหุบเขาที่มีภูเขาสูงล้อมรอบทุกด้าน ถูกตัดขาดจากโลกภายนอก ชาวบ้านแถบนี้จึงพัฒนาสังคมและวิถีชีวิตแตกต่างไปจากชุมชนอื่นในญี่ปุ่นมาช้านาน โดยในอดีตชุมชนแห่งนี้ยังชีพด้วยการปลูกหม่อนเลี้ยงไหม

เดินตามความฝันมาสัมผัสปุยหิมะที่ชิราคาวาโกะ หมู่บ้านมรดกโลกที่งดงามดั่งเทพนิยาย

ในปี 1995 หมู่บ้านนี้ได้รับการขึ้นทะเบียนให้เป็นมรดกโลกทางวัฒนธรรมโดยองค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือ ยูเนสโก (UNESCO) ที่นี่จึงกลายเป็นสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญของภูมิภาค บ้านเรือนต่าง ๆ แปรสภาพกลายเป็นร้านขายของที่ระลึก ร้านอาหาร พิพิธภัณฑ์ และบ้านพักค้างคืนแบบโฮมสเตย์ เรียกว่า Minshuku เพื่อให้นักท่องเที่ยวได้รับประสบการณ์และสัมผัสความเป็นอยู่ของชาวบ้าน

เที่ยวชมรอบหมู่บ้าน

หลังจากตื่นตาตื่นใจไปกับภาพบรรยากาศสวย ๆ ระหว่างทาง ในที่สุดรถบัสก็พาผมมาถึงยังจุดหมาย ซึ่งภายหลังจากนำสัมภาระไปเก็บที่จุดบริการรับฝากสิ่งของแล้ว ก็ถึงเวลาเริ่มเดินทางสำรวจพื้นที่รอบ ๆ หมู่บ้าน

เมื่อได้เดินชมบ้านไม้โบราณที่อยู่ตรงหน้า ความรู้สึกแรกที่เกิดขึ้นคงเป็นความรู้สึกทึ่งในการออกแบบโครงสร้างของตัวบ้านซึ่งงดงามและมีเอกลักษณ์เฉพาะ ภายใต้หลังคาทรงสูงจากภายนอก เมื่อเข้าไปข้างในจะแบ่งเป็นชั้น ๆ ตั้งแต่ 2 – 4 ชั้น เพื่อเพิ่มพื้นที่ใช้สอย ส่วนชั้นล่างเป็นที่อยู่อาศัย

ส่วนหลังคา ชาวบ้านใช้วัสดุท้องถิ่นที่หาได้ไม่ยากมาใช้มุงหลังคา ประกอบด้วยเศษไม้ ต้นไผ่ ดินเหนียว และหญ้า โดยอาจมีความหนาถึง 1 เมตร เพื่อรองรับน้ำหนักหิมะและป้องกันไม่ให้น้ำซึมทะลุเข้ามาในบ้าน และเนื่องจากหลังคาพวกนี้ทำมาจากวัสดุธรรมชาติ จึงจำเป็นต้องเปลี่ยนใหม่ในทุก 20 – 30 ปี ซึ่งการมุงหลังคาใหม่จะทำในช่วงฤดูใบไม้ผลิ หลังจากที่หิมะละลายหมดแล้ว โดยอาศัยแรงงานจากชาวบ้านช่วยกัน

เดินตามความฝันมาสัมผัสปุยหิมะที่ชิราคาวาโกะ หมู่บ้านมรดกโลกที่งดงามดั่งเทพนิยาย
หลังคาบ้านที่ทำมาจากวัสดุธรรมชาติ ออกแบบเป็นทรงแหลมสูงลาดลงด้านข้าง เพื่อช่วยให้หิมะและน้ำฝนไหลลงมาตามหลังคา

ท่ามกลางอากาศหนาวและมีหิมะตกลงมาเป็นระยะ ๆ ทางเดินบนถนนในตอนนี้จึงเต็มไปหิมะสีขาวโพลนตลอดเส้นทาง หลังจากที่ผมเดินสัมผัสความนุ่มของเกล็ดหิมะฟู ๆ มาได้สักพัก ก็เดินมาพบกับสถานที่สำคัญของหมู่บ้านอีกแห่งหนึ่ง นั่นคือ ‘ศาลเจ้าชิรากาวะ ฮาจิมัง’ (Shirakawa Hachiman Shrine) ซึ่งเป็นศาลเจ้าชินโต เมื่อได้เข้าไปแล้วก็รู้สึกว่าที่นี่เงียบสงบและร่มรื่นมาก

เดินตามความฝันมาสัมผัสปุยหิมะที่ชิราคาวาโกะ หมู่บ้านมรดกโลกที่งดงามดั่งเทพนิยาย
หิมะสีขาวโพลนที่เต็มไปด้วยรอยเท้าของนักท่องเที่ยว
เดินตามความฝันมาสัมผัสปุยหิมะที่ชิราคาวาโกะ หมู่บ้านมรดกโลกที่งดงามดั่งเทพนิยาย
ศาลเจ้าชิรากาวะ ฮาจิมัง (Shirakawa Hachiman Shrine)

สำหรับไฮไลต์ของสถานที่ท่องเที่ยวในหมู่บ้านนี้ที่ไม่ควรพลาดอีกที่ นั่นคือบ้านโบราณ 3 หลังที่เรียงติดกัน เป็นจุดเช็กอินที่นักท่องเที่ยวพากันมาแวะเวียนไม่ขาดสาย ในช่วงที่ผมเดินไปถึงมีหิมะตกลงมาพอดี จึงได้ภาพบรรยากาศที่งดงามไปอีกแบบ นอกจากนี้ยังมี ‘บ้านโบราณวาดะ’ (Wada House) ซึ่งเปิดเป็นพิพิธภัณฑ์ให้ผู้ที่สนใจเข้ามาศึกษาและเรียนรู้การใช้ชีวิตของคนท้องถิ่นในอดีต

ทั้งนี้ แม้ว่าบ้านหลายหลังในหมู่บ้านชิราคาวาโกะจะเปิดให้เข้าชมเป็นสาธารณะ แต่อีกหลายหลังก็เป็นพื้นที่ส่วนบุคคล และดำรงวิถีชีวิตเหมือนดั่งในอดีต

บันทึก ชิราคาวาโกะ ประเทศญี่ปุ่น ทริปในฝันที่หมู่บ้านโบราณแห่งภูมิภาคชูบุ เยี่ยมบ้านไม้ทรงกัสโชสึคุริ อันเป็นเอกลักษณ์ในวันที่หิมะโปรยปราย
ภาพบรรยากาศบ้านเรือนในระหว่างเดินชมหมู่บ้านที่ปกคลุมไปด้วยหิมะ
บันทึก ชิราคาวาโกะ ประเทศญี่ปุ่น ทริปในฝันที่หมู่บ้านโบราณแห่งภูมิภาคชูบุ เยี่ยมบ้านไม้ทรงกัสโชสึคุริ อันเป็นเอกลักษณ์ในวันที่หิมะโปรยปราย
บ้านโบราณ 3 หลัง (Shirakawa-go Three Houses)
บันทึก ชิราคาวาโกะ ประเทศญี่ปุ่น ทริปในฝันที่หมู่บ้านโบราณแห่งภูมิภาคชูบุ เยี่ยมบ้านไม้ทรงกัสโชสึคุริ อันเป็นเอกลักษณ์ในวันที่หิมะโปรยปราย
บ้านโบราณวาดะ (Wada House)

จุดชมวิว

ภายหลังจากดื่มด่ำกับบรรยากาศรอบ ๆ หมู่บ้านจนอิ่มอกอิ่มใจแล้ว ผมเดินต่อไปยังจุดชมวิว ซึ่งต้องเดินขึ้นเนินชัน จึงต้องบังคับให้ตัวเองค่อย ๆ ก้าวเดินช้า ๆ เพื่อทรงตัวไม่ให้ลื่นล้มบนพื้นถนนที่เต็มไปด้วยหิมะ

บันทึก ชิราคาวาโกะ ประเทศญี่ปุ่น ทริปในฝันที่หมู่บ้านโบราณแห่งภูมิภาคชูบุ เยี่ยมบ้านไม้ทรงกัสโชสึคุริ อันเป็นเอกลักษณ์ในวันที่หิมะโปรยปราย
กิ่งไม้และต้นไม้แต่งแต้มไปด้วยหิมะสีขาว

หลังจากใช้เวลาเดินขึ้นเนินมาได้สักพักใหญ่ ในที่สุดผมก็มาถึงจุดชมวิว ซึ่งที่นี่ในแต่ละฤดูจะมีความงดงามแตกต่างกันไป เช่น ช่วงฤดูใบไม้ผลิ จะมองเห็นต้นซากุระสีชมพูบานสะพรั่ง หรือในฤดูใบไม้ร่วง จะมองเห็นใบไม้เปลี่ยนสี ช่วยแต่งแต้มสีสันไปทั่วทั้งภูเขา 

และในช่วงฤดูหนาว จะมีการจัดงานประดับไฟที่หมู่บ้านชิราคาวาโกะ (Shirkawa-go Light Up) ซึ่งเป็นอีกหนึ่งไฮไลต์ของการท่องเที่ยว จัดขึ้นเฉพาะวันอาทิตย์ ช่วงเดือนมกราคม – กุมภาพันธ์เท่านั้น และต้องจองล่วงหน้าก่อนเข้าชม

สายลมพัดโชยเอาเกล็ดหิมะที่กำลังตกลงมาลอยละล่องในอากาศอีกครั้ง หมู่บ้านชิราคาวาโกะในตอนนี้เต็มไปด้วยหิมะสีขาวโพลน แม้ว่าตัวเลขอุณหภูมิจะลดต่ำลงไปเรื่อย ๆ จนร่างกายสัมผัสได้ถึงความเหน็บหนาว แต่ภายในใจของผมตอนนี้กลับอบอุ่น เมื่อได้ใช้เวลาดื่มด่ำไปกับภาพตรงหน้าที่กว้างไกลสุดสายตา ก่อนที่ผมจะเผลอยิ้มออกมาด้วยความสุขใจ

บันทึก ชิราคาวาโกะ ประเทศญี่ปุ่น ทริปในฝันที่หมู่บ้านโบราณแห่งภูมิภาคชูบุ เยี่ยมบ้านไม้ทรงกัสโชสึคุริ อันเป็นเอกลักษณ์ในวันที่หิมะโปรยปราย
บันทึก ชิราคาวาโกะ ประเทศญี่ปุ่น ทริปในฝันที่หมู่บ้านโบราณแห่งภูมิภาคชูบุ เยี่ยมบ้านไม้ทรงกัสโชสึคุริ อันเป็นเอกลักษณ์ในวันที่หิมะโปรยปราย
ภาพแห่งความทรงจำ
ข้อมูลอ้างอิง
  • องค์การส่งเสริมการท่องเที่ยวแห่งประเทศญี่ปุ่น 
  • Shirakawa village office
  • Gifu Prefecture Tourism Federation 
  • สถาบันวัฒนธรรมศึกษา กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม

Write on The Cloud

Trevlogue

ถ้าคุณมีประสบการณ์เรียนรู้ใหม่ ๆ จากการไปใช้ชีวิตในทั่วทุกมุมโลก เชิญแบ่งปันเรื่องราวความรู้ของคุณพร้อมภาพถ่ายประกอบบทความ รูปถ่ายผู้เขียน ประวัติส่วนตัวผู้เขียน ที่อยู่ เบอร์โทรติดต่อ และชื่อ Facebook มาที่อีเมล [email protected] ระบุหัวข้อว่า ‘ส่งต้นฉบับสำหรับคอลัมน์ Travelogue’ ถ้าผลงานของคุณได้ตีพิมพ์ลงในเว็บไซต์ เราจะส่งสมุดลิมิเต็ดอิดิชัน จาก ZEQUENZ แบรนด์สมุดสัญชาติไทย ทำมือ 100 % เปิดได้ 360 องศา ให้เป็นที่ระลึกด้วยนะ

Writer & Photographer

ธนวันต์ วนาภรณ์

ธนวันต์ วนาภรณ์

เภสัชกรที่ชอบความเป็นธรรมชาติ ชอบเวลาได้เดินทาง เพราะจะได้เรียนรู้โลกกว้าง และชอบการเป็นครูอาสา จึงทำเพจของตัวเองที่มีชื่อว่า ครูอาสานอกห้องเรียน (The Journey Memory)

อ่านต่อ

Loading...

End of content

No more pages to load