24 เมษายน 2564
3.55 K

จังหวัดจันทบุรีเลื่องลือเรื่องเสื่อจันทบูร ผลไม้ สถานที่ท่องเที่ยวธรรมชาติ และสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ ส่วนอัญมณีก็มีชื่อเสียงโด่งดังไกลไปทั่วโลก สร้างรายได้ให้กับคนในพื้นที่และประเทศไทยอย่างต่อเนื่อง แต่มีน้อยคนนัก (รวมถึงฉันด้วย) ที่จะบรรจุสถานที่ท่องเที่ยวเกี่ยวกับอัญมณีไว้ในโปรแกรมยามไปเยือนเมืองจันท์ 

จนกระทั่งนิ้วโป้งของฉันเลื่อนมาเจอกิจกรรมหนึ่งในคอลัมน์ Staff Picks ของ The Cloud 

‘ล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์ เพื่อสร้างแรงบันดาลใจในการทำธุรกิจในแบบของคุณ กับ คนค้าพลอย’ 

เป็นกิจกรรมที่ทำให้ฉันต้องหยุดนิ้วโป้ง (Thumb-Stopping) เพื่ออ่านรายละเอียดเพิ่มเติม เมื่ออ่านกติกาการสมัครเข้าร่วมเสร็จก็ส่งเหตุผลที่อยากร่วมทริปถึงผู้จัดทันที และผลการคัดเลือกก็ทำให้ฉันได้มาแบ่งปันประสบการณ์การร่วมทริปนี้ ขอเชิญทุกท่านสวมแว่นตาคู่ใหม่ แล้วร่วมออกสำรวจเมืองจันท์ในมุมมองใหม่ๆ ไปพร้อมกัน

ออกเดินทางสู่เมืองจันท์พร้อมเพื่อนแปลกหน้า

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

เวลา 13.00 น. รถตู้เคลื่อนตัวออกจากจุดนัดหมายพร้อมผู้โดยสารที่ส่วนใหญ่ล้วนเพิ่งเคยพบหน้ากันครั้งแรก โดยมีคุณต่าย ผู้ช่วยนักวิจัยของสถาบันอาศรมศิลป์ ทำหน้าที่เป็นผู้ดูแลคณะนักท่องเที่ยวในทริปนี้ ตลอดการเดินทางบรรยากาศเต็มไปด้วยการหลับใหลของผู้ร่วมทาง (เก็บแรงเอาไว้เดินเล่นตลาดน้ำพุเย็นนี้กันแหละ ดูออก) 

ท่องราตรีที่ตลาดน้ำพุ แหล่งรวมของกินบานเช่ด (เยอะมาก)

“สวัสดีชั้นชื่อนัท เป็นไกด์และนักเล่าเรื่องชุมชน เย็นนี้ชั้นจะพาแกไปตลาดน้ำพุ” คุณนัทหรือไกด์หมีทักทายด้วยน้ำเสียงคนจันท์ เขาหลีกหนีความเร่งรีบจากเมืองกรุงกลับมาใช้ชีวิตแบบสูดลมหายใจเข้า-ออก อย่างเต็มปอดที่มาตุภูมิ 

“ชื่อตลาดน้ำพุ มีที่มาจากตลาดนี้มีน้ำพุ ไม่มีอะไรมาก” ลูกทัวร์หัวเราะดังลั่น หลังจากไกด์หมีแนะนำตลาด ไกด์ให้คนขับวนรถรอบตลาดน้ำพุ 1 รอบเพื่อแนะนำร้านที่น่าสนใจ ก่อนปล่อยให้ลูกทัวร์เดินหาอะไรกินตามอัธยาศัย

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

“ปลาแผ่นป้าแดงร้านนี้เด็ด หมูเค็มนายเส่ยห้ามพลาด นี่ๆ เห็นร้านนี้ที่คนมุงเยอะๆ มั้ย ราดหน้าร้านนี้อร่อยแถมคนขายยังหน้าตาคล้ายนักร้องวงลาบานูนด้วย ข้าวเหนียวสังขยาร้านนี้เลิศ ข้าวต้มสมบูรณ์นี่ก็อย่าพลาด” 

ทั้งหมดเป็นเพียงร้านเด็ดบางส่วนที่ฉันจำได้จากการแนะนำรัวๆ ของไกด์หมีบนรถตู้ 

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

ตลาดน้ำพุเป็นตลาดเก่าแก่ของเมืองจันท์ มีวงเวียนน้ำพุสะดุดตา บรรยากาศยามเย็นของตลาดน้ำพุเต็มไปด้วยร้านจำหน่ายของกินบานเช่ด (เยอะมาก) จำนวนผู้คนถือว่าไม่แน่นจนเกินไป ยังมีพื้นที่ให้ฉันเดินชิลล์ๆ พร้อมพูดคุยเพื่อทำความรู้จักกับเพื่อนร่วมทางแปลกหน้า ก่อนจะเลื่อนสถานะมาเป็นเพื่อนใหม่

เหมืองพลอยลุงสำราญ ที่มาแล้วคุณจะได้รับความสำราญกลับไป

“โอเลี้ยงอยู่ไหน” เสียงตะโกนดังลั่นประโยคแรกจากลุงขจรที่ต้องการส่งสารถึงไกด์หมี ซึ่งบ่งบอกถึงความสนิทสนมคุ้นเคยกันเป็นอย่างดีของทั้งสองคน เรียกรอยยิ้มให้กับชาวคณะเป็นอย่างดี

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

เหมืองพลอยของ สำราญ รัตนเกียรติ และ ขจร กิจนาวา เปิดเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเรียนรู้และอนุรักษ์ที่แรกของจันทบุรี และคุณลุงทั้งสองท่านนี้มีประสบการณ์การขุดพลอยมากว่า 40 ปี การทำเหมืองในตอนนี้จึงเป็นการทำเหมืองรอบที่ 3 (ช่วงเก็บตกพลอย) พลอยที่ได้ส่วนใหญ่ตอนนี้จะเป็นพลอยสตาร์ (Star Sapphire)

การทำเหมืองพลอยที่นี่เป็นการทำเหมืองแบบใหม่ เป็นการใช้รถแบคโฮขุดดินมากองไว้ แล้วค่อยๆ ฉีดน้ำให้ไหลลงมาในอุปกรณ์คัดแต่ง หรือ แย็ก จากนั้นอาศัยความชำนาญในการคัดแยกดินและพลอยออกจากกัน

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก
เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

“ที่เห็นลุงแกโยนทิ้งไม่ใช่พลอยนะ เป็นก้อนหินก้อนกรวด” ไกด์หมีรีบอธิบาย สงสัยสังเกตเห็นสายตาของฉันมองตามสิ่งที่ลุงโยนอย่างไม่คลาดสายตา เลยกลัวว่าฉันจะกระโจนลงไปเก็บสิ่งที่ลุงโยนลงไป เลยต้องรีบบอกก่อน 

เมื่อคุณลุงสำราญและคุณลุงขจรขุดพบพลอยจากเหมืองเป็นที่เรียบร้อย ก็จะมีคนมารับซื้อพลอยที่หน้าเหมืองเพื่อนำไปขายต่อ บ้างก็นำไปเผาเพื่อปรับปรุงคุณภาพพลอย บ้างก็นำไปเจียระไนเพื่อจะจำหน่ายต่อไป

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

“ทำไมลุงไม่เผาพลอยเองหรือเจียระไนเองคะ” หนึ่งในคำถามจากคณะทัวร์

“ผมทำไม่เป็น” ลุงขจรตอบทันที บางคนอาจจะคิดว่าลุงแกพูดกวน แต่จริงๆ แล้วคนจันท์ในวงการนี้เลือกทำเฉพาะสิ่งที่ตนถนัด ไม่ทำอะไรควบรวมทั้งกระบวนการ แต่ละคนจึงมีความชำนาญที่ไม่เหมือนกัน

คำเตือน หากท่านมาเที่ยวเหมืองแห่งนี้

อย่าใส่เสื้อผ้า รองเท้าสีขาวหรือสีอ่อน ไม่เช่นนั้นท่านจะได้รับสีธรรมชาติจากโคลนกลับไปแทน

บ่อพลอยเหล็กเพชร บ่อพลอยที่เลือกที่จะหยุดขุดเพื่อไปต่อ

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

ยอมรับว่าฉันได้ยินชื่อบ่อนี้แล้วเกิดคำถามในใจทันทีว่า สถานที่นี้เป็นบ่อพลอย หรือบ่อเหล็ก หรือบ่อเพชร สรุปเป็นบ่อพลอย มีนามว่า เหล็กเพชร เป็นนามสกุลของ สุคนธ์ เหล็กเพชร คุณแม่ของ กุ๊ก-สราวุธ พึ่งตระกูล ทายาทรุ่น 4 ที่ยังรักษาวิธีขุดเหมืองพลอยแบบดั้งเดิมคือ ใช้อุปกรณ์แบบเดิมและใช้แรงงานคนขุดชั้นดินลงไป 

คุณกุ๊กต้องการอนุรักษ์ภูมิปัญญาการขุดพลอยที่มีมากว่า 100 ปีของตระกูล ซึ่งความรู้เหล่านี้ไม่มีบันทึกหรือสอนเป็นตำรา ล้วนเกิดจากประสบการณ์ที่สะสมมา จนหล่อหลอมเป็นภูมิปัญญาที่ควรค่าแก่การรักษาต่อไป

“ถ้าผมขุดเอง ไม่กี่เดือนก็ขุดครบแล้วครับ แต่ผมเลือกหยุดเพื่อเก็บรักษาให้คนรุ่นหลังได้มีโอกาสเข้ามาสัมผัส” คุณกุ๊กเลือกจะหยุดขุดพลอยด้วยตนเอง แต่เพิ่มมูลค่าบ่อพลอยด้วยการท่องเที่ยวเชิงประสบการณ์ นั่นคือ เปิดบ่อพลอยเป็นสถานที่ท่องเที่ยว มีจุดจัดแสดงอุปกรณ์ขุดพลอย และให้นักท่องเที่ยวลงมือขุด-ร่อนพลอยด้วยตนเอง

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก
เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

ได้รับคัดเลือกให้มาร่วมทริปทั้งที ฉันและเพื่อนใหม่ร่วมทริป (เลื่อนสถานะจากคนแปลกหน้ามาเป็นเพื่อนใหม่เรียบร้อย) อีก 3 คน จึงอาสาลงไปขุดพลอยด้วยท่าทางกระตือรือร้นสุดๆ ทางบ่อพลอยฯ จะมีเสื้อผ้าและห้องอาบน้ำไว้บริการ ความรู้สึกตอนลงไปอยู่ในบ่อพลอยคือ เย็น สงบ เพราะมีน้ำใสๆ ไหลออกมาจากตาน้ำตลอดเวลา ขุดไปขุดมาน้ำเริ่มเพิ่มระดับ ต้องดูดน้ำออกถึงจะขุดต่อได้ ขุดไปไม่กี่นาทีบอกเลยว่า “เหนื่อย” พอขุดได้คนละ 2 ถังก็นำทั้งคนขุดและถังขึ้นจากบ่อแล้วไปต่อที่จุดร่อนแร่ เพื่อใช้สายตาอันเฉียบคมแยกพลอยออกจากหิน (แน่นอน ฉันหาพลอยไม่เจอ)

ระหว่างที่นักขุดจำเป็นทั้ง 4 ท่านกำลังเปลี่ยนเสื้อผ้าอยู่นั้น เจ้าหน้าที่ในเหมืองก็ระดมกำลังพลแยกพลอยออกจากหิน เพื่อให้เราทั้ง 4 คนได้นำพลอยที่ขุดเองกับมือไปเป็นของที่ระลึกกลับบ้าน ครั้งหนึ่งที่บ่อพลอยเหล็กเพชร

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

“พลอยจะเลือกเจ้าของ” เป็นประโยคยอดฮิตที่ยังใช้ได้ในปัจจุบัน และใช้ได้ดีในการตัดสินให้พลอยแก่คนที่ลงไปขุด วันนี้ขุด 4 คน คุณกุ๊กจึงคว่ำกล่องพลอยทั้ง 4 กล่อง แล้วเข้าสู่กระบวนการอันคลาสสิก 

“โอน้อยออก ใครออกก่อนได้เลือกพลอยก่อน” เรียกว่าลุ้นทั้งคนขุดและกองเชียร์ที่มาด้วยเลยค่ะ

เดินเล่นย้อนอดีตที่ชุมชนริมน้ำจันทบูร

ชุมชนริมน้ำจันทบูร เป็นย่านการค้าในภาคตะวันออกและชุมชนที่เก่าแก่ที่สุดของจันทบุรี 

บริเวณต้นซอยเป็นที่อยู่ของเจ้านาย กลางซอยเป็นที่อยู่ของคหบดี และท้ายซอยเป็นที่อยู่ของคนญวน ปัจจุบันคือตลาดพลอย (ส่วนท้ายซอย) มีช่างเจียระไนและช่างฝังพลอยอาศัยอยู่ในชุมชนนี้ด้วย

จุดหมายแรกที่แวะคือ บ้านหลวงราชไมตรี เพื่อทานมื้อเที่ยงพร้อมฟังประวัติของบ้านและชุมชนแห่งนี้ 

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก
เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

หลวงราชไมตรี เดิมมีนามว่า ปูม ปุณศรี เป็นชาวบ้านที่ทำการค้าด้วยความขยันหมั่นเพียร เป็นพ่อค้าพลอย และเป็นบุคคลแรกที่นำต้นยางพารามาปลูกที่จันทบุรี ด้วยคุณงามความดีที่ท่านได้ทำประโยชน์ไว้กับแผ่นดิน ทำให้ท่านได้รับโปรดเกล้าฯ พระราชทานยศจากรัชกาลที่ 6 เป็น ‘หลวงราชไมตรี’ ภายในบริเวณบ้านเปิดเป็นที่พักสไตล์ Boutique Hotel และจัดพิพิธภัณฑ์ แสดงเอกสารหลักฐานและจดหมายบันทึกเล่าเรื่องเกี่ยวกับการค้าพลอยอายุกว่า 110 ปีของท่าน

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

มื้อเที่ยงของคณะเราเป็นก๋วยเตี๋ยวเลียงหมู รสชาติแปลกลิ้นแต่กลมกล่อมสุดๆ ไม่ต้องปรุงแต่งอะไรเพิ่ม แต่ถ้าอยากปรุง ต้องปรุงด้วยพริกตำและน้ำตาลอ้อย ถึงจะทำให้รสชาติไม่เพี้ยน เส้นก๋วยเตี๋ยวทำจากเส้นจันท์ รสชาติน้ำซุปออกหวานตามสไตล์คนจันท์ มีน้ำมะปี๊ด (ส้มจี๊ด) เย็นๆ ดื่มแก้ร้อน ตบท้ายด้วยสละเนินวงร้อยแก้ว ความเปรี้ยวของสละตัดกับความหวานของน้ำเชื่อมอย่างลงตัว ทานมื้อเที่ยงไป ฟังคำบรรยายเกี่ยวกับเมนูที่เรากำลังตักเข้าปากไป เป็นประสบการณ์ที่ทำให้ฉันอิ่มทั้งกายอิ่มทั้งใจ หลังจากเสร็จกิจกรรมที่บ้านหลวงราชไมตรี คณะเราเดินเท้ามุ่งหน้าไปท้ายซอยเพื่อไปตลาดพลอย ระหว่างทางก็แวะอุดหนุนสินค้าชุมชนที่แต่ละบ้านจะนำออกมาขาย เช่น ฟองน้ำหู้ทอด ขนมไข่กรอบ ยาดมสมุนไพรที่ทำกันสดๆ ขวดต่อขวด และยาหม่องน้ำ การันตีความหอมเพราะหอมทะลุหน้ากากอนามัยจริงๆ

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

จุดหมายที่สองคือ ตลาดพลอย เปิดเฉพาะวันศุกร์ เสาร์ อาทิตย์ เป็นแหล่งรับซื้อ-ขายพลอยจากทั่วโลก เราได้ บิว-รัญชน แสนนาม มาเป็นผู้ถ่ายทอดเรื่องราว เธอประกอบอาชีพเสริมเป็นเด็กเดินพลอย เดินตามคุณพ่อมาขายพลอยที่ตลาดแห่งนี้ตั้งแต่ชั้นประถมศึกษา จนตอนนี้กำลังศึกษาระดับมหาวิทยาลัย สะสมประสบการณ์เกือบ 10 ปี

“ที่เห็นนั่งเฉยๆ กันตามโต๊ะ นั่นคือคนซื้อพลอยนะคะ” เด็กเดินพลอยอธิบายเสียงฉะฉาน

“ส่วนคนขายจะเดินขายตามโต๊ะ คนขายต้องการพลอยอะไรเขาก็จะติดป้ายบอก” 

ถ้าคนซื้อสนใจพลอยที่เด็กเดินพลอยนำมาเสนอขาย แล้วต้องการต่อรองราคา คนซื้อก็จะเอากระดาษทิชชู่ห่อซองพลอยนั้นติดสก็อตเทปแล้วทำเครื่องหมายบนห่อ เพื่อป้องกันการเปลี่ยนพลอยในห่อ ให้เด็กเดินพลอยนำพลอยห่อนั้นกลับไปถามเจ้าของพลอยว่าขายราคาที่คนซื้อเสนอมาได้ไหม หากตกลงซื้อขายกันก็จะออกบิล

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

เรียนรู้กระบวนการแปรรูปพลอยที่ร้าน Expert Gems 

คณะเรานั่งดูวิดีโอที่กำลังนำเสนอการเจียระไนพลอยในรูปแบบต่างๆ ด้วยความตื่นตากับความระยิบระยับของพลอยที่เจียระไนแล้ว มี ดร.ธงศักดิ์ จินตการ ผู้นำด้านธุรกิจอัญมณีและเครื่องประดับแห่งเมืองจันท์ เล่าให้ฟังถึงประวัติความเป็นมาและการต่อสู้ชีวิต จนกระทั่งเปิดกิจการ Expert Gems เพื่อค้าส่งพลอยเจียระไนชื่อดังในจันทบุรี

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

“ใจรัก มีความรู้ อดทน” เป็นสูตรที่ทำให้ ดร.ธงศักดิ์ ประสบความสำเร็จจนถึงทุกวันนี้ เมื่อมีความรู้ เราจะชำนาญในสิ่งที่ทำ ตรงกับคำพูดของลุงขจรที่ว่า ต่างคนต่างมีความรู้เฉพาะด้านของตน แต่ละคนจึงมีความชำนาญไม่เหมือนกัน

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก
เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

ภายในร้าน Expert Gems เราได้ชมขั้นตอนการคัดพลอยก้อน โดยแยกพลอยก้อนที่ต้องการนำไปเผาเพื่อปรับปรุงคุณภาพ โดยเฉพาะสีของพลอยให้มีมูลค่าเพิ่มขึ้น สิ่งนี้ถือเป็นสูตรลับเฉพาะบ้านใครบ้านมัน ชาวจันทบุรีมีชื่อเสียงมากในเรื่องการเผาพลอยระดับโลก การโกลนพลอย เป็นการออกแบบรูปร่างพลอยและตำแหน่งสี (ตั้งน้ำ) การแต่งพลอย เป็นการขึ้นรูปพลอยให้ได้รูปทรงตามที่ต้องการอย่างละเอียด การเจียระไนพลอย เป็นการเจียระไนเหลี่ยมและมุมรวมถึงการขัดเงาของพลอย เพื่อสร้างการหักเหของแสงทำให้เกิดเป็นประกายระยิบระยับจากตัวพลอย

World Sapphire Gallery พิพิธภัณฑ์พลอยไพลิน

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

พิพิธภัณฑ์พลอยไพลิน นอกจากเป็นแหล่งรวมพลอยไพลินทั้งที่ยังไม่ได้เจียระไนและเจียระไนแล้วจากทั่วโลก ยังเปรียบเสมือนสมุดบันทึกการเดินทางแสวงหาโชคของพ่อค้าพลอยชาวจันทบุรีจากทั่วทุกมุมโลก โดยมี เมธี จึงสงวนสิทธิ์ เป็นตัวแทนของพ่อค้าพลอยเมืองจันท์ที่มาเล่าเรื่องราวการผจญภัยขุดพลอยจากทั่วโลกกว่า 50 ปี

“ผมเห็นพลอยประเภทนี้ยังไม่เป็นที่นิยมในประเทศนั้น เลยนำกลับมาเผา ปรากฏว่าเผาออกมาสวยมาก และขายดีมากในประเทศไทย” หนึ่งในเรื่องราวการค้าพลอยของคุณเมธีที่แสดงถึงการเป็นผู้มองเห็นโอกาสใหม่ๆ อยู่เสมอ 

หากอยากเห็นไพลินที่ไม่ได้ผ่านการปรับปรุงคุณภาพใดๆ (สวยตามธรรมชาติ) ที่สวยที่สุด มาชมได้ที่นี่ค่ะ

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

กิจกรรมสรุปการเรียนรู้จากทริปนี้

คณะเราเดินทางกลับมาที่ Blue Rabbit โรงแรมที่พักค้างคืนกันเมื่อคืน เพื่อรุปกิจกรรมการเดินทางตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ ของพลอยจันท์ มี อาจารย์นราทิป อ่ำเที่ยงตรง เป็นวิทยากรรับเชิญและร่วมแบ่งปันความเห็นในมุมต่างๆ เพื่อให้ผู้จัดนำไปปรับปรุงพัฒนาให้ดียิ่งขึ้น ก่อนจะทานมื้อเย็นและเดินทางกลับกรุงเทพฯ อย่างสวัสดิภาพ

‘อัญมณี’ หมายถึง วัตถุธรรมชาติสวยงามที่นำมาใช้เป็นเครื่องประดับ มีทั้งเป็นสารอินทรีย์ (ได้มาจากสิ่งมีชีวิต) และสารอนินทรีย์ (ได้มาจากแร่) โดยแบ่งตามสถาบัน Gemological Institute of America หรือ GIA เป็น 2 กลุ่มใหญ่ๆ คือเพชรและพลอย นอกจากนี้อัญมณียังสื่อความหมายถึง สิ่งที่มีคุณค่า สิ่งที่หายาก 

สิ่งที่ฉันได้รับจากการเข้าร่วมเพื่อทดลอง ‘ทริปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์ เพื่อสร้างแรงบันดาลใจในการทำธุรกิจในแบบของคุณ กับ คนค้าพลอย’ ในครั้งนี้ ฉันค้นพบอัญมณีที่มีค่า นั่นคือ การค้นหาความชำนาญของตนเอง 

ถ้าเราสนใจหรือมีความรู้ในด้านใด ควรจะโฟกัสและพัฒนาจนเกิดเป็นจุดแข็งของตนเอง ทุกสถานที่ที่ฉันไปเยือนในทริปนี้ล้วนเป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศธุรกิจพลอย แต่มีความชำนาญที่แตกต่างกัน และพวกเขาก็นำความชำนาญนั้นมาต่อยอดเป็น Core Business ของธุรกิจตัวเองจนถึงปัจจุบัน ทำให้ฉันกลับมานั่งตั้งคำถามกับตัวเองว่า 

“อะไรคือสิ่งที่ฉันสนใจและทำมันได้ดี” ขอขอบคุณผู้จัดกิจกรรม ‘ล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์’ ซึ่งเป็นกิจกรรมภายใต้โครงการวิจัยการยกระดับนวัตกรรมทางการท่องเที่ยว จังหวัดจันทบุรี สู่การเป็นเมืองท่องเที่ยวสร้างสรรค์ ของสถาบันอาศรมศิลป์ โดยมี ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ธิป ศรีสกุลไชยรัก เป็นหัวหน้าโครงการ ที่ให้ฉันได้มีโอกาสเป็นนักท่องเที่ยวทดลอง ได้รับมิตรภาพใหม่ๆ ทั้งจากคณะผู้จัดชาวจันทบุรี และเพื่อนใหม่ชาวกรุง ทำให้มุมมองในการท่องเที่ยวฤดูร้อนในปีนี้ของฉันเปลี่ยนไป

เที่ยวจันทบุรีฤดูร้อน เข้าเหมืองไปล่าขุมทรัพย์พลอยจันท์และคุยกับพ่อค้าอัญมณีแห่งภาคตะวันออก

ถ้าคุณมีประสบการณ์เรียนรู้ใหม่ๆ จากการไปใช้ชีวิตในทั่วทุกมุมโลก เชิญแบ่งปันเรื่องราวความรู้ของคุณพร้อมภาพถ่ายประกอบบทความ รูปถ่ายผู้เขียน ประวัติส่วนตัวผู้เขียน ที่อยู่ เบอร์โทรติดต่อ และชื่อ Facebook มาที่อีเมล [email protected] ระบุหัวข้อว่า ‘ส่งต้นฉบับสำหรับคอลัมน์ Travelogue’ ถ้าผลงานของคุณได้ตีพิมพ์ลงในเว็บไซต์ เรามีของขวัญส่งให้เป็นที่ระลึกด้วยนะ

Writer & Photographer

ณสิตา ราชาดี

งานหลักคือพนักงานเอกชน งานรื่นรมย์คือ (อยากเป็น) นักเขียน

Travelogue

พื้นที่บรรจุประสบการณ์เดินทางทั่วมุมโลก

25 มิถุนายน 2565
454

The Cloud x Vespa

บรึ้น ๆ ! เสียงขบวนเวสป้าบึ่งเข้ามายังนครขอนแก่นเพื่อร่วมทริป Walk with The Cloud : บึ่งแก่นนคร ชมศิลปะและวัฒนธรรมในแดนอีสาน บ้างมาจากกรุงเทพฯ บ้างมาจากขอนแก่นบ้านเฮานี่แหละ วันนี้เป็นวันที่ฟ้าไร้แดดเหมาะกับการขี่รถตากลมสุด ๆ จากจุดรวมตัว เราจะบึ่งไปที่โฮงสินไซเป็นที่แรก

เป็นความรู้สึกที่แปลกใหม่ในการขี่สกู๊ตเตอร์เที่ยวกับเพื่อนหน้าใหม่ที่เพิ่งทำความรู้จัก

เชื่อว่าทั้งคนในและคนนอกก็คงตื่นเต้นไม่ต่างกัน ไม่พูดพร่ำทำเพลง ขอสตาร์ทรถไปเบิ่งกันแน่จ้า

ขี่ Vespa เที่ยวขอนแก่น เลาะมข.ไปดูตึกโมเดิร์น 50 ปี ฟังเสียงแคนที่โฮงสินไซในป่ากลางเมือง

ที่นี่โฮงสินไซ

จอดสกู๊ตเตอร์ที่ ‘โฮงสินไซ’ บ้านสวนกลางเมืองจังหวัดขอนแก่น โอบล้อมด้วยรั้วไม้ไผ่และมวลแมกไม้นานาพันธุ์ สองมือยังไม่ทันล้วงกระเป๋า พวกเราก็พบกับ ผศ.ดร.ทรงวิทย์ พิมพะกรรณ์ ผู้ก่อตั้งโฮงสินไซ ที่ชวนน้อง ๆ เด็กพิเศษ มาเป็นวิทยากรพิเศษนำชมเรื่องราวของ สินไซ ด้วยกัน ที่นั่นมีเสียงจิ้งโกร่งต้อนรับพวกเราอย่างเนืองแน่น

เจ้าบ้านชวนเรานั่งล้อมวงสบาย ๆ บริเวณหน้าบ้าน แถมแจกจ่ายน้ำสมุนไพรเย็นชื่นใจดับกระหายให้คนละแก้ว (เติมได้ไม่อั้น) พร้อมขนมและผลไม้ตามฤดูกาล ก่อนจะเกริ่นแนะนำตัวและเล่าถึงวรรณคดีแบบกระชับ

สินไซ เป็นวรรณคดีของอุษาคเนย์ รู้จักกันในอีกชื่อหนึ่งคือ สังข์ศิลป์ชัย ท้องเรื่องไม่ได้ต่างจากวรรณคดีไทยส่วนใหญ่มากนัก แน่นอนว่า ‘สินไซ’ คือตัวเอกที่ต้องผ่านหลายเหตุการณ์ ต้องข้ามผ่าน 7 ย่านน้ำ 9 ด่านมหาภัย จนสุดท้ายก็จบแบบแฮปปี้เอนดิ้ง โดยท้าวกุดสะราดสละราชสมบัติให้สินไซปกครองต่ออย่างร่มเย็นเป็นสุข

ขี่ Vespa เที่ยวขอนแก่น เลาะมข.ไปดูตึกโมเดิร์น 50 ปี ฟังเสียงแคนที่โฮงสินไซในป่ากลางเมือง
ขี่ Vespa เที่ยวขอนแก่น เลาะมข.ไปดูตึกโมเดิร์น 50 ปี ฟังเสียงแคนที่โฮงสินไซในป่ากลางเมือง

อาจารย์ทรงวิทย์บอกว่า โฮงสินไซนี้มีที่มาจาก โฮง หมายถึง โรง ที่บรรจุเรื่องราวของวรรณคดีเรื่อง สินไซ เอาไว้ นอกจากฟังประวัติความเป็นมาและความตั้งใจของสถานที่แห่งนี้แล้ว พวกเรายังได้เดินดูของสะสมในตู้กระจกที่เก็บรวบรวมเอกสารเกี่ยวกับวรรณคดีเรื่องนี้ประมาณ 140 – 150 รายการ ทั้งหมดเกี่ยวกับ สินไซ ในด้านต่าง ๆ ทั้งแง่รัฐศาสตร์-การเมือง งานวิจัยภาษาไทย-ลาว อีกทั้งยังมีผนังห้องประดับภาพเขียนสีน้ำเล่าเรื่อง สินไซ ซึ่งอาจารย์เป็นผู้วาด และมีมุมการต่อยอด-ประยุกต์ให้ร่วมสมัย เป็นหนังตะลุง เสื้อยืด ถ้วยกาแฟ ร่ม และของที่ระลึกต่าง ๆ

“วรรณคดีเป็นที่อยู่ของวัฒนธรรม” มหาสิลา วีระวงส์ นักปราชญ์คนสำคัญของลาวกล่าวไว้ คำกล่าวนี้ไม่เกินจริงแต่อย่างใด เพราะเมื่อมีวัฒนธรรมจึงเกิดงานศิลป์หลายอย่าง วรรณคดีก็เป็นอีกศาสตร์หนึ่งที่บ่งบอกถึงความเป็นอยู่ของวัฒนธรรมนั้น ๆ ให้เห็นว่า วรรณคดีแต่ละยุคสมัย ผู้คนมีความคิด ความเชื่อ วัฒนธรรม พิธี ต่างกันหรือไม่ อย่างไร

โฮงสินไซเซอร์ไพรส์เราด้วยเสียงแคนกับหมอแคนรุ่นใหม่ ที่ผูกโยงกับ สินไซ และวัฒนธรรมอีสาน

ขี่ Vespa เที่ยวขอนแก่น เลาะมข.ไปดูตึกโมเดิร์น 50 ปี ฟังเสียงแคนที่โฮงสินไซในป่ากลางเมือง

“หมอลำจะไม่มีวันตาย เพราะปรับตัวง่าย พร้อมที่จะรับทุกสิ่งที่คิดว่าดีกว่า” เป็นคำกล่าวของ วันชัย ตันติวิทยาพิทักษ์ ซึ่งหมอลำไม่ตายฉันใด หมอแคนก็ไม่ตายฉันนั้น เพราะ 2 สิ่งนี้เป็นสิ่งที่อยู่คู่กัน

ถ้าหมอลำ-หมอแคน ไม่ตายแล้ว สินไซ และวัฒนธรรมอีสานก็จะไม่มีวันหายไป เพราะเชื่อมโยงกับหมอลำอย่างขาดกันไม่ได้ ยิ่งมีหมอแคนใหม่ ๆ เกิดขึ้น ยิ่งทำให้วัฒนธรรมอีสานแข็งแรงมากขึ้นด้วย

นั่นแปลว่าพวกเราจะมีโอกาสบิดเวสป้ากลับมาม่วนที่นี่อีกแน่นอน!

โมเดิร์นในมอ

ขี่ Vespa เที่ยวขอนแก่น เลาะมข.ไปดูตึกโมเดิร์น 50 ปี ฟังเสียงแคนที่โฮงสินไซในป่ากลางเมือง

บึ่งมาต่อกันที่มหาวิทยาลัยขอนแก่น ชมสถาปัตยกรรมโมเดิร์นที่ออกแบบโดย อมร ศรีวงศ์, สมคิด เพ็ญภาคกุล, เฉลิมชัย ห่อนาค และ สถาพร เกตกินทะ ที่ออกแบบให้เข้ากับบริบทแวดล้อมของมอดินแดง พัฒนาภาพลักษณ์ของอาคารในสมัยนั้นให้มีสไตล์โมเดิร์น ถือได้ว่าเป็นภาพลักษณ์ของการพัฒนา แสดงออกถึงความก้าวหน้าและทันสมัย

เจ้าถิ่นที่พาพวกเราทัวร์มอและชมสถาปัตยกรรม คือ รศ.ดร.นพดล ตั้งสกุล จากคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ผู้ศึกษาเกี่ยวกับตึกทั้งหมดร่วมกับอาจารย์หลายท่านในคณะ รวมถึงเปิดวิชาเลือกให้นักศึกษาสถาปัตยกรรมในคณะร่วมเก็บข้อมูลทำโมเดลออกมาเพื่ออนุรักษ์อาคารเหล่านี้ไว้ เกิดเป็นนิทรรศการ ‘อาคารสมัยใหม่ Modern Architecture’ กระซิบเลยว่า อาจารย์นพดลเล่าเรื่องสนุกมาก เพราะท่านเคยเป็นศิษย์เก่าที่นี่

อ้อ ลืมบอกว่าพวกเราเติมพลังให้เต็มพุงกันเรียบร้อยที่ร้านไก่ย่างปรีชา แถมจัดไอติมกะทิหวานมันคนละถ้วยสองถ้วย ไม่นานพวกเราก็ประจำที่ จับเวสป้าคู่ใจออกเดินทางอีกครั้ง ผ่านสะพานขาวด้วย บรรยากาศดีสุด ๆ

แดดร่มลมตก เรามาเริ่มกันที่ ‘ตึกกลม’ อาคารเรียนรวมของนักศึกษาปี 1 ที่เราเปิดประตูห้องไปทดลองนั่งเรียนเป็นนักศึกษา ก่อนเดินสำรวจโครงสร้างภายนอก พบว่าอาคารรุ่นคุณลุงสวยไม่แพ้อาคารฝั่งตะวันตกเลยทีเดียว

ส่วนภาพรวมการออกแบบ อาจารย์นพดลเล่าว่า มันบ่งบอกถึงแนวคิดที่ให้ความสำคัญกับประโยชน์ใช้สอยเป็นหลัก รองลงมาคือการใช้งานในภูมิอากาศแบบร้อนชื้น และตอบโจทย์ความงามภายนอกอาคาร จังหวะการออกแบบเปลือกอาคารเมื่อแสงแดดกระทบ ก็จะเกิดเฉดเงาที่แสดงถึงความงามของอาคารนั่นเอง

ขี่ Vespa เที่ยวขอนแก่น เลาะมข.ไปดูตึกโมเดิร์น 50 ปี ฟังเสียงแคนที่โฮงสินไซในป่ากลางเมือง
ขี่ Vespa เที่ยวขอนแก่น เลาะมข.ไปดูตึกโมเดิร์น 50 ปี ฟังเสียงแคนที่โฮงสินไซในป่ากลางเมือง

ขยับออกมาอีกนิด มองเห็น ‘ตึกหลอด’ น่าสนใจไม่แพ้กัน ด้วยรูปทรงหลอดทดลองที่มีเอกลักษณ์เฉพาะ เดินไปหน่อยเป็น ‘ตึก SC01 ภาควิชาเคมี’ ตัวอาคารเป็นผนังคอนกรีต สะท้อนให้เห็นสัจจะของวัสดุ ที่ช่างฝีมือฉาบคอนกรีตผิวหยาบทิ้งไว้ ถ้าถอยหลังออกมาจะเห็นการเล่นเส้นเล็ก-ใหญ่บนตัวอาคาร เป็นกลิ่นอายสถาปัตยกรรมแบบ Le Corbusier ส่วนโถงโล่งใต้อาคารไม่มีเสาคานตรงกลาง แต่ดันอยู่ด้านข้าง ห่างกันถี่ ๆ เพื่อให้นักศึกษามีพื้นที่ทำกิจกรรมมากขึ้น เมื่อแหงนหน้ามองเพดาน จะเห็นโครงสร้างตาข่ายที่ตั้งใจออกแบบให้สอดคล้องกับพื้นที่ห้องแล็บบนอาคาร

ขี่ Vespa เที่ยวขอนแก่น เลาะมข.ไปดูตึกโมเดิร์น 50 ปี ฟังเสียงแคนที่โฮงสินไซในป่ากลางเมือง

ถัดจากตึกภาควิชาเคมีเพียงไม่กี่ก้าว มีอาคารทรงหลังคาคอนกรีตหล่อโค้งทรงเรขาคณิตครึ่งวงกลม หรือ ‘ห้องปฏิบัติการกลางเป่าแก้ว’ ออกแบบโครงสร้าง Hyperbolic Paraboloid ซึ่งไม่ใช่ของใหม่ หากแต่เป็นการออกแบบที่คิดค้นโดยสถาปนิกเมื่อ 50 ปีก่อน ที่สำคัญคือโชว์ประสิทธิภาพของคอนกรีตได้ดีเยี่ยม

คณะเกษตรศาสตร์ เป็นคณะเก่าแก่ที่สุดในมหาวิทยาลัยขอนแก่น ‘ตึก AG 01’ เป็นตึกเรียนรวมตึกแรกของคณะ ออกแบบเพื่อเมืองร้อน สะท้อนความเป็นระบบอุตสาหกรรมเมื่อยุค 50 ปีก่อน แผงสีเขียวที่เด่นชัดนั้น ทำหน้าที่กันฝนและเป็นราวกันตกให้นักศึกษา ซึ่งสถาปนิกออกแบบได้ตรงตามโจทย์ของสถาปัตยกรรมแบบโมเดิร์นทรอปิคัล

บึ่งเวสป้าเลาะแก่นนคร ชมศิลปะ-วัฒนธรรมแห่งเมืองขอนแก่น ตั้งแต่วรรณคดีสินไซ ตึกโมเดิร์นทรอปิคัล และศิลปะร่วมสมัย

คณะวิศวกรรมศาสตร์ มีตึกที่โดดเด่น 2 หลัง หนึ่ง คือ ‘ตึกโครงเหล็ก CB’ เป็นอาคารเรียนรวมและห้องซ้อมเชียร์ มองจากด้านนอกเป็นห้องสโลปบรรยายพร้อมอัฒจันทร์ โครงสร้างท่อเหล็กสีส้มทำหน้าที่ซัพพอร์ตโครงสร้างด้านใน ตัวอาคารไม่มีคานตรงกลาง แต่คานที่รับน้ำหนักเป็นหลักอยู่ริมนอกแทน และโครงเหล็กสีส้มจี๊ดถือเป็นสัญลักษณ์ของยุคโพสต์โมเดิร์นที่นำเหล็กมาใช้ในงานออกแบบเยอะขึ้น เพื่อเพิ่มลูกเล่น ลดความน่าเบื่อ

บึ่งเวสป้าเลาะแก่นนคร ชมศิลปะ-วัฒนธรรมแห่งเมืองขอนแก่น ตั้งแต่วรรณคดีสินไซ ตึกโมเดิร์นทรอปิคัล และศิลปะร่วมสมัย
บึ่งเวสป้าเลาะแก่นนคร ชมศิลปะ-วัฒนธรรมแห่งเมืองขอนแก่น ตั้งแต่วรรณคดีสินไซ ตึกโมเดิร์นทรอปิคัล และศิลปะร่วมสมัย

สอง คือ ‘ตึกของภาควิชาวิศวกรรมโยธา’ ที่นักศึกษามายืนดูโครงสร้างและเรียนกันจริง ๆ โดดเด่นตรงมีเสาซัพพอร์ตอยู่ริมสองข้าง การหิ้วโครงสร้างที่มีแรงกระทำในแนวดิ่งและแรงกระทำกลับคืนขึ้นไป คล้ายโครงสร้างการหิ้วของสะพาน เดินโฉบด้านในอีกนิด ไปดูบันไดแบบ Freestanding Structure ที่มีจุดบรรจบเพียง 2 จุด บริเวณชานพักไม่มีเสาเลยสักต้น! เป็นความเก๋าของนักออกแบบที่ผสานหลักวิศวกรรมได้อย่างน่าเหลือเชื่อ

ใหม่อีหลี – ม่วนอีหลี – มักอีหลี

น้ำมันลดไปไม่มาก ก็มาจบทริปกันที่ ‘ใหม่อีหลี’ แกลเลอรี่งานศิลปะข้างบึงแก่นนคร สถานที่ที่เราได้พักดื่มชา-กาแฟในคาเฟ่ และเดินชมงานศิลปะตั้งแต่หน้าประตูแกลเลอรี่ จนถึงด้านในที่ชวนเราไปสัมผัสวัฒนธรรมภาคอีสานผ่านงานศิลปะที่ คุณเอริค บุนนาค บูทซ์ ผู้ก่อตั้งที่นี่ขึ้นมา ถัดจากแกลเลอรี่ใหม่เอี่ยมของเชียงใหม่

บึ่งเวสป้าเลาะแก่นนคร ชมศิลปะ-วัฒนธรรมแห่งเมืองขอนแก่น ตั้งแต่วรรณคดีสินไซ ตึกโมเดิร์นทรอปิคัล และศิลปะร่วมสมัย

ตอนนี้กำลังจัดนิทรรศการ ‘A Minor History | ประวัติศาสตร์กระจ้อยร่อย’ โดย อภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกุล ให้ได้ชมด้วย พวกเรานั่งลงบนเก้าอี้อย่างเงียบเชียบ ตัวหนังสือวิ่งขึ้นเป็นแนวตั้งคำต่อคำ เป็นการฉายโปรเจกเตอร์แบบสลับด้านให้มาฉายบนผ้าขาว จะอ่านออกได้ด้านเดียว ซึ่งคือด้านที่มีเก้าอี้ให้รับชม

นิทรรศการนี้น่าสนใจตรงที่เป็นการเล่าเรื่องของคนธรรมดาตัวเล็ก ๆ ฉีกกรอบประวัติศาสตร์แบบเดิม ที่มักเป็นเรื่องเล่าจากมุมมองผู้มีอำนาจเพียงฝ่ายเดียว

พระอาทิตย์เกือบลับขอบฟ้า พวกเราทั้ง 20 คนถ่ายภาพร่วมกัน ก่อนเอ่ยคำร่ำลาเพื่อเตรียมตัวกลับไปทำงานตามเดิม ขอนแก่นสำหรับใครบางคนในคาราวานเวสป้าวันนี้เป็นเมืองที่เขาเคยไม่รู้จัก แต่หากมีรถคู่ใจสักคัน เพื่อนรู้ใจสักคน รับรองว่าจะท่องเที่ยวเมืองนี้ได้สนุกเหมือนกับทริปนี้แน่ ๆ

ขอนแก่นและอีกหลายสถานที่กำลังรอให้คุณมาค้นพบเช่นเดียวกับเรา ไม่ต้องไปไหนไกล เริ่มจากสตาร์ทรถแล้วบึ่งไปเลาะโลด!

บึ่งเวสป้าเลาะแก่นนคร ชมศิลปะ-วัฒนธรรมแห่งเมืองขอนแก่น ตั้งแต่วรรณคดีสินไซ ตึกโมเดิร์นทรอปิคัล และศิลปะร่วมสมัย

ถ้าคุณมีประสบการณ์เรียนรู้ใหม่ๆ จากการไปใช้ชีวิตในทั่วทุกมุมโลก เชิญแบ่งปันเรื่องราวความรู้ของคุณพร้อมภาพถ่ายประกอบบทความ รูปถ่ายผู้เขียน ประวัติส่วนตัวผู้เขียน ที่อยู่ เบอร์โทรติดต่อ และชื่อ Facebook มาที่อีเมล [email protected] ระบุหัวข้อว่า ‘ส่งต้นฉบับสำหรับคอลัมน์ Travelogue’ ถ้าผลงานของคุณได้ตีพิมพ์ลงในเว็บไซต์ เรามีของขวัญส่งให้เป็นที่ระลึกด้วยนะ

Photographer

ผลาณุสนธิ์ ผดุงทศ

ช่างภาพที่โตมาจากเมืองทอง รักแมว ชอบฤดูฝน และฝันอยากไปดูบอลที่แมนเชสเตอร์

อ่านต่อ

Loading...

End of content

No more pages to load