Blancpain คือแบรนด์นาฬิกาสัญชาติสวิตเซอร์แลนด์ที่มีอายุครบ 286 ปีในปีนี้ นับเป็นแบรนด์นาฬิกาที่เก่าแก่ที่สุดในโลก โดยสร้างชื่อเสียงจากนาฬิกาดำน้ำรุ่น Fifty Fathoms ที่ได้รับความไว้วางใจจากกองทัพเรือหลายประเทศ

Fifty Fathoms คือนาฬิกาดำน้ำโมเดิร์นเรือนแรกในประวัติศาสตร์ พัฒนาจากประสบการณ์ตรงของเจ้าของแบรนด์ ณ ขณะนั้น และแม้เวลาจะล่วงเลยมาแล้วเกือบ 70 ปี นาฬิการุ่นนี้ยังมีการพัฒนาอยู่เรื่อยๆ ยังครองที่หนึ่งในใจนักดำน้ำและนักสะสมไม่เสื่อมคลาย

ในฐานะผู้ผลิตนาฬิกา นี่คือมือวางอันดับต้นๆ ที่แน่วแน่ในเรื่องนวัตกรรม พิถีพิถันในการออกแบบผลิตภัณฑ์ที่ตอบโจทย์ผู้ใช้งาน เติบโตจากนาฬิกาดำน้ำเป็นนาฬิกาที่รักของใครหลายคน อีกทั้งยังเชี่ยวชาญการทำนาฬิการะบบกลไกดั้งเดิมตามแบบฉบับสวิส

ในฐานะแบรนด์แบรนด์หนึ่ง Blancpain มองเป้าหมายตัวเองไปไกลกว่าการผลิตนาฬิกาคุณภาพดี แต่พาตัวเองเข้าไปอยู่ในศูนย์กลางของการดูแลรับผิดชอบ ศึกษา และปกป้องมหาสมุทร ธรรมชาติที่ผูกพันกับแบรนด์มาเนิ่นนาน

เราขอพาคุณกลั้นหายใจ ดำน้ำย้อนกลับไปใน ค.ศ. 1735 อันเป็นจุดเริ่มต้นของบริษัทนาฬิกาสวิสที่อยากให้คนภูมิใจเวลาสวมใส่และมีคนรักอยู่ทั่วโลก

10 เรื่องที่ทำให้ Blancpain เป็นนาฬิกาดำน้ำที่หน่วยซีลสหรัฐฯ เลือกใช้
นาฬิการุ่นคลาสสิกตามแบบฉบับสวิสดั้งเดิมของ Blancpain

1. บริษัทผลิตนาฬิกาแรกของโลก ที่ครั้งหนึ่งเคยเป็นธุรกิจครอบครัวชาวสวิสอายุเกือบสองร้อยปี ก่อนส่งไม้ต่อให้คนนอกบริหาร

มีหลักฐานว่า Blancpain ก่อตั้งขึ้นเมื่อ ค.ศ. 1735 จากการลงทะเบียนอาชีพของนาย Jehan-Jacques Blancpain อดีตชาวนา ผู้นำหมู่บ้าน และช่างทำนาฬิกาคนแรกและคนเดียวในสมัยนั้น เขาใช้ชั้นสองของบ้านในหมู่บ้าน Villeret เป็นสตูดิโอเวิร์กชอปพิถีพิถันสร้างนาฬิกาขึ้นมาด้วยตัวเอง 

ธุรกิจดำเนินต่อมาถึง 6 เจเนอเรชัน จนถึงรุ่น Frédéric-Louis Blancpain เหลนชายที่เปลี่ยนวิธีการผลิตให้ทันสมัย ปรับกระบวนการผลิตจากงานฝีมือ 100 เปอร์เซ็นต์ให้เข้ากับนวัตกรรมใหม่ เพื่อรองรับการผลิตในจำนวนที่มากขึ้น

หลังจาก Frédéric-Émile ทายาทคนสุดท้ายของครอบครัว Blancpain ซึ่งเป็นผู้บริหารสูงสุด ณ ตอนนั้นเสียชีวิตลง ทายาทรุ่นถัดไปเลือกที่จะไม่รับช่วงต่อ Betty Fiechter ผู้ช่วยคนสนิทของเขาจึงซื้อกิจการทั้งหมด นับเป็นครั้งแรกที่ธุรกิจครอบครัวอายุเกือบสองร้อยปีได้อยู่ในการบริหารของคนนอกที่มีใจรักในแบรนด์นี้ และยังเป็นซีอีโอหญิงคนแรกของอุตสาหกรรมนาฬิกา ก่อนจะส่งต่อธุรกิจให้หลานชาย Jean-Jacques Fiechter ผู้เข้ามาสร้างชื่อเสียงให้ Blancpain อย่างที่ไม่เคยมีมาก่อน 

Jean-Jacques Fiechter ผู้ให้กำเนิดนาฬิกา Fifty Fathoms

2. คติและความมุ่งมั่นของแบรนด์ ‘นวัตกรรมคือประเพณีของเรา’ ยังคงหนักแน่นถึงปัจจุบัน

แม้จะเป็นแบรนด์นาฬิกาที่เก่าแก่ที่สุดในโลก แต่รู้ไหมว่า Blancpain ให้ความสำคัญกับนวัตกรรมและการสร้างสรรค์สิ่งใหม่มาตั้งแต่เมื่อเกือบ 300 ปีก่อน และพยายามก้าวข้ามขีดจำกัดการทำนาฬิกาที่เคยมี โดยมีความเชื่อ ‘Innovation is our tradition.’ ที่คนในองค์กรยึดถือร่วมกัน ในเวลาเดียวกันก็พยายามรักษาคุณค่าของการทำนาฬิกาสวิสแบบดั้งเดิมเอาไว้ด้วย นั่นเป็นเหตุผลให้นาฬิกาแบรนด์นี้โดดเด่น และมักจะได้รับคำยกย่องว่าเป็น ‘เรือนแรกของโลก’ ในด้านต่างๆ อยู่เสมอ 

3. นาฬิกาดำน้ำโมเดิร์นเรือนแรกของโลกเกิดจากประสบการณ์เสี่ยงชีวิตของเจ้าของแบรนด์ 

Fifty Fathoms คือนาฬิการุ่นที่ดังที่สุดของแบรนด์ ไอเดียได้มาจากประสบการณ์จริงของ Jean-Jacques Fiechter ซีอีโอในสมัยนั้นผู้เป็นนักดำน้ำมืออาชีพรุ่นแรกๆ ของโลก วันหนึ่งเขาดำน้ำในทะเลทางตอนใต้ของฝรั่งเศส โดยจำไม่ได้ว่าอยู่ใต้น้ำมานานเท่าไหร่แล้ว ในขณะที่ออกซิเจนก็ค่อยๆ หมดลง เขาจึงต้องขึ้นสู่ผิวน้ำแบบฉุกเฉินซึ่งเป็นวิธีที่ไม่ปลอดภัย สถานการณ์นี้ทำให้เขาคิดขึ้นได้ว่า สิ่งที่นักดำน้ำต้องการไม่ใช่แค่ถังออกซิเจนหรือตีนกบ แต่ต้องการนาฬิกาที่สามารถบอกระยะเวลาการดำน้ำตั้งแต่เริ่มจนจบได้ด้วย

ในยุค 1950 มีนาฬิกากันน้ำขายในท้องตลาด แต่เพราะคนยังไม่เชื่อมั่นว่าจะกันน้ำได้จริงหรือไม่ ทำให้นักดำน้ำส่วนใหญ่ถอดนาฬิกาก่อนลงน้ำทุกครั้ง Jean-Jacques Fiechter ได้ทำการออกแบบและทดลองเอง จนเกิดเป็น Fifty Fathoms นาฬิกาดำน้ำโมเดิร์นเรือนแรกของโลก

ภาพแสดงส่วนประกอบของนาฬิกา Fifty Fathoms

นาฬิการุ่นนี้เปิดตัววางจำหน่ายครั้งแรกใน ค.ศ. 1953 พร้อมนวัตกรรมที่บริษัทจดสิทธิบัตรคุ้มครอง ได้แก่ หนึ่ง เม็ดมะยมที่กันน้ำเข้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ สอง ยาง O Ring ที่ฝาด้านหลังตัวเรือนเพื่อกันน้ำเข้าเช่นกัน และสาม ขอบตัวเรือนที่หมุนเพื่อให้นักดำน้ำจับเวลาที่อยู่ใต้ทะเลได้ 

4. Blancpain และโจทย์หลัก 5 ข้อที่ยึดถือในการผลิตนาฬิกาดำน้ำ

หลัง Jean-Jacques Fiechter เจอปัญหาการดำน้ำกับตัวเอง เขามุ่งมั่นผลิตนาฬิกาดำน้ำโดยต้องมั่นใจว่าจะตอบโจทย์ทั้ง 5 ข้อได้อย่างดีเยี่ยม คือ

  1. กันน้ำได้อย่างแท้จริง
  2. บอกระยะเวลาที่อยู่ใต้น้ำได้
  3. มองเห็นข้อมูลบนหน้าปัดได้อย่างชัดเจน
  4. ลดความเสี่ยงโดยใช้กลไกอัตโนมัติ
  5. สามารถป้องกันคลื่นสนามแม่เหล็กได้ ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่กองทัพเรือฝรั่งเศสต้องการ
นาฬิกา Fifty Fathoms รุ่นแรกเมื่อ ค.ศ.1953

ถึงแม้ในเวลาต่อมาจะมีนาฬิกาดำน้ำหลากหลายยี่ห้อเกิดขึ้นมากมาย Blancpain ก็ยังแตกต่างด้วยนวัตกรรมที่ไม่เคยหยุดนิ่ง สรรหาวัสดุและเทคโนโลยีใหม่ๆ เพื่อพัฒนานาฬิกาต่อไปเรื่อยๆ

5. การันตีคุณภาพด้วยการเป็นนาฬิกาประจำกองทัพเรือของหลายเชื้อชาติ

นาฬิการุ่น Fifty Fathoms ออกมาในช่วงเดียวกับที่กองทัพเรือฝรั่งเศสกำลังหานาฬิกาให้หน่วยรบใต้น้ำ โดยตั้งใจจะใช้นาฬิกาจากบริษัทฝรั่งเศสในทีแรก แต่ไม่พบแบบที่ตรงใจ จนสุดท้ายมาเจอกับ Blancpain ที่ตอบโจทย์ความต้องการของกองทัพทุกข้อ เพราะเกิดขึ้นจากเจ้าของที่เป็นผู้ใช้งานจริงๆ กองทัพฝรั่งเศสเพียงขอให้พัฒนาเรื่องการป้องกันสนามแม่เหล็กเพิ่มเติม ก่อนจะออกมาเป็น Fifty Fathoms รุ่นแรก ค.ศ. 1953

ทหารเรือฝรั่งเศสกำลังปฏิบัติภารกิจขณะสวมใส่นาฬิกา Fifty Fathoms

ต่อมา กองทัพเรืออเมริกาหรือหน่วยซีลก็มองหานาฬิกาดำน้ำเหมือนกัน กว่าจะผ่านการทดสอบต้องให้ทางหน่วยลองใช้ในการปฏิบัติงานทั้งทางบกและทางน้ำ สุดท้ายได้ข้อสรุปจากกองทัพว่าพึงพอใจอย่างมาก และไม่มีข้อเสนอแนะใดๆ ให้ปรับปรุงนาฬิการุ่นนี้แม้แต่ข้อเดียว

นอกจากนี้ยังได้รับความไว้วางใจจากกองทัพเรือประเทศต่างๆ อาทิ สเปน เยอรมนี และปากีสถานอีกด้วย

6. ผ่านวิกฤตใหญ่ๆ ด้วยจุดยืนแน่วแน่ และตั้งใจทำสิ่งที่ทำได้ดีอย่างดีที่สุด

Blancpain ผ่านวิกฤตใหญ่ๆ มาอย่างน้อย 2 ครั้ง ครั้งแรกคือในช่วงครึ่งหลังของศตวรรษที่ 19 อุตสาหกรรมเข้ามามีบทบาทในแทบทุกวงการ มีแบรนด์อเมริกันเกิดขึ้นมากมาย ส่งผลให้ราคาของนาฬิกาตกลงเรื่อยๆ จนทำให้หลายบริษัทต้องปิดตัวลง สิ่งที่ Blancpain ทำเพื่อให้อยู่รอดในยุคนั้นคือ สร้างโรงงาน 2 ชั้นริมแม่น้ำ ใช้พลังงานน้ำผลิตไฟฟ้าที่ใช้ในการดำเนินการผลิต พยายามปรับกระบวนการต่างให้ทันสมัย มุ่งทำผลิตภัณฑ์รุ่นที่ดีที่สุดก่อน จนเป็นหนึ่งในไม่กี่บริษัทนาฬิกาในหมู่บ้าน Villeret ที่ผ่านพ้นมาได้

เส้นทาง 286 ปีของนาฬิกาสัญชาติสวิตฯ ที่มองไกลมากกว่าบอกเวลา แต่อยากรักษาและรับผิดชอบต่อมหาสมุทร
โรงงาน 2 ชั้น ของ Blancpain ริมแม่น้ำในเมือง Villeret ค.ศ. 1923

วิกฤตถัดมาคือ Quartz Crisis นวัตกรรมนาฬิกาใส่ถ่านจากญี่ปุ่นที่ทำให้บริษัทนาฬิกาสวิสหลายแห่งล้มหายตายจาก รวมถึงแบรนด์นี้ที่หยุดชะงักไปเป็นเวลาร่วม 10 ปี จนกระทั่ง Jacques Piguet และ Jean-Claude Biver ชายสองคนในแวดวงนาฬิการะบบกลไกมาซื้อชื่อแบรนด์ Blancpain ไปพัฒนาต่อใน ค.ศ. 1982 บนความเชื่อว่านาฬิกาไม่ใช่แค่เครื่องบอกเวลา แต่เป็นศิลปะที่จะอยู่ไปได้ตลอด โดยมีสโลแกนที่กลายเป็นจุดเปลี่ยนครั้งใหญ่ของแบรนด์ คือ “ตั้งแต่ ค.ศ. 1735 Blancpain ไม่เคยทำนาฬิกา Quartz และจะไม่มีวันทำแน่นอน”

นาฬิกาสวิสนี้เอาชนะเทคโนโลยี Quartz ที่ทั้งถูกกว่า ทั้งทำงานได้เสถียรกว่า รวมถึงการผลิตที่ง่ายกว่า ด้วยอุดมการณ์และความตั้งใจแน่วแน่ ทำให้คนทั้งโลกกลับมาให้ความสนใจกับแบรนด์และนาฬิกาสวิสอีกครั้ง จนวันนี้ผ่านมา 40 ปี แม้แบรนด์นาฬิกาในระดับเดียวกันจะผลิตรุ่น Quartz ออกมา Blancpain ก็ยังยึดมั่นความตั้งใจ และจนวันนี้ก็ไม่มีนาฬิกา Quartz ออกมาสักรุ่น จวบจนถึงปัจจุบันภายใต้การดูแลของ Marc Hayek แห่งอาณาจักร Swatch Group ก็ยังสืบทอดเจตจำนงนี้ไว้อย่างดีเยี่ยม

7. คุณภาพคือหัวใจ ส่วนประกอบและนาฬิกาทุกเรือนต้องผลิตที่โรงงานของตัวเอง 100 เปอร์เซ็นต์

โรงงาน Blancpain ในบริเวณหุบเขา Vallée de Joux อันเปรียบเสมือน Silicon Valley ของวงการนาฬิกา

Blancpain เป็นหนึ่งในไม่กี่แบรนด์ที่ผลิตทุกชิ้นส่วนของนาฬิกาที่โรงงานของตัวเอง โรงงานทั้งสองที่อยู่ในสวิตเซอร์แลนด์ บริเวณหุบเขาชื่อ Vallée de Joux ซึ่งเปรียบเหมือน Silicon Valley ของวงการนาฬิกา เป็นเหมือนศูนย์กลางของช่างฝีมือและองค์ความรู้เกี่ยวกับนาฬิกาสวิสที่มีการแลกเปลี่ยนตลอดเวลา ทำให้อุตสาหกรรมเกิดการพัฒนาไปด้วยกัน สองโรงงานอยู่ห่างกัน 5 นาที โรงงานแรกผลิตสินค้า Hi-end จำพวกนาฬิกาที่มีกลไกซับซ้อนหรือนาฬิกาที่ทำตามออเดอร์ ส่วนโรงงานที่สองดูแลนาฬิการุ่นทั่วไป โดยผลิตแบบแฮนด์เมดร้อยเปอร์เซ็นต์ทั้งสองโรงงาน

8. นาฬิกาโดยช่างยอดฝีมือที่สืบทอดกันมาหลายเจเนอเรชัน

ย้อนไปในอดีต ชุมชนบริเวณหุบเขา Vallée de Joux ส่วนใหญ่เป็นชาวนาชาวไร่ ในช่วงฤดูหนาวที่ไม่สามารถทำเกษตรกรรมหรือเดินทางไปไหนมาไหนได้ ผู้คนจึงหันมาประดิษฐ์ส่วนประกอบของนาฬิกา ฝึกฝนจนทำกลไกที่ซับซ้อนขึ้นมา จนได้รับความไว้วางใจจากบริษัทนาฬิกาสวิสให้ผลิตชิ้นส่วน หนึ่งในระบบกลไกที่น่ายกย่องที่สุดต้องยกให้บริษัท Louis-Elysée Piguet ซึ่งภายหลังกลายมาเป็นส่วนหนึ่งของ Blancpain

เส้นทาง 286 ปีของนาฬิกาสัญชาติสวิตฯ ที่มองไกลมากกว่าบอกเวลา แต่อยากรักษาและรับผิดชอบต่อมหาสมุทร
บรรยากาศภายในโรงงานผลิตนาฬิกาของ Blancpain
เส้นทาง 286 ปีของนาฬิกาสัญชาติสวิตฯ ที่มองไกลมากกว่าบอกเวลา แต่อยากรักษาและรับผิดชอบต่อมหาสมุทร
ช่างฝีมือกำลังประกอบชิ้นส่วนนาฬิกาอย่างประณีต

Vallée de Joux จึงมีบทบาทอย่างมากในวงการนาฬิกาสวิสและทุกวันนี้ ช่างทำนาฬิกาของแบรนด์หลายคนก็ยังเป็นทายาทจากรุ่นสู่รุ่น

นอกจากจะสืบสานภูมิปัญญาดั้งเดิม ช่างเหล่านี้ของ Blancpain ยังต้องพัฒนาความเชี่ยวชาญใหม่ๆ เช่น การนำเทคนิค ‘ชาคุโด’ ที่เป็นกระบวนการย้อมดาบเก่าแก่ของญี่ปุ่นมาทำหน้าปัด หรือเทคนิคการลงรักปิดทองของจีน เป็นต้น ซึ่งเป็นข้อดีของการผลิตทุกชิ้นส่วน ทุกขั้นตอน ในโรงงานตัวเอง นั่นแปลว่า Blancpain ไม่มีข้อจำกัด อะไรที่ดีที่สุดสำหรับโปรดักต์ ก็สามารถลองทำได้เลย

9. พันธกิจแบรนด์ที่มีความหลงใหลมากกว่าแค่ผลิตนาฬิกาสำหรับนักดำน้ำมืออาชีพ แต่ต้องการปกป้องมหาสมุทรอย่างยั่งยืน

Blancpain Ocean Commitment เกิดขึ้นเพื่อทำงานร่วมกับนักดำน้ำ นักวิทยาศาสตร์ นักสำรวจใต้น้ำ นักสิ่งแวดล้อม ช่างภาพ และองค์กรพิทักษ์สิ่งแวดล้อมทางทะเลต่างๆ ในการอนุรักษ์มหาสมุทร ในฐานะแบรนด์เจ้าของนาฬิกาดำน้ำรุ่นสำคัญของโลก พันธกิจของ Blancpain เปลี่ยนไปจากที่แค่อยากผลิตนาฬิกาคุณภาพดี เป็นการมองเห็นปัญหาและสนับสนุนกิจกรรมทางทะเลต่างๆ ทั้งในด้านอนุรักษ์ สำรวจ และสื่อสารให้ผู้คนเข้าใจมากขึ้น เพราะเชื่อว่าคนจะเคารพ ปกป้องสิ่งที่ตัวเองรัก และจะรักได้ ก็ต่อเมื่อรู้จักสิ่งนั้นอย่างแท้จริง

เส้นทาง 286 ปีของ Blancpain นาฬิกาสัญชาติสวิตฯ ที่มองไกลมากกว่าบอกเวลา แต่อยากรักษาและรับผิดชอบต่อมหาสมุทร
Blancpain ให้การสนับสนุนทีมนักสำรวจใต้น้ำในโครงการ Gombessa Expeditions
เส้นทาง 286 ปีของนาฬิกาสัญชาติสวิตฯ ที่มองไกลมากกว่าบอกเวลา แต่อยากรักษาและรับผิดชอบต่อมหาสมุทร
Blancpain ร่วมเป็นส่วนหนึ่งในโครงการฟื้นฟูปะการังที่เกาะ Fregate ในประเทศ Seychelles

แบรนด์ยังผลิตนาฬิกา Fifty Fathoms รุ่น Ocean Commitment ซึ่งเป็นนาฬิกาลิมิเต็ดอิดิชันควบคู่ไปด้วย เพื่อให้ลูกค้าได้มีส่วนร่วมในการปกป้องมหาสมุทร โดยทุกๆ การซื้อนาฬิกา 1 เรือน บริษัทจะบริจาคเงิน 1,000 ยูโร หรือราวๆ 40,000 บาทให้โครงการและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

10. เชื่อในความสวยงามที่แท้จริง ไม่โฉ่งฉ่าง แต่เป็นความภูมิใจสำหรับผู้สวมใส่

Blancpain เป็นแบรนด์ที่คนรักนาฬิการู้กันดีว่า Low-key และไม่มีดีไซน์โจ่งแจ้ง ยกตัวอย่างเช่น ตุ้มเหวี่ยง (Rotor) ของนาฬิการุ่น Fifty Fathoms ทำจากทองคำ 18K ทั้งหมด เนื่องจากมีน้ำหนักที่เหมาะสมต่อการใช้งาน แทนที่จะโชว์วัสดุที่หรูหราและราคาแพง แบรนด์เลือกที่จะนำตุ้มเหวี่ยงไปเคลือบแพลตตินัมอัลลอยด์ให้เป็นสีดำ เพื่อไม่ให้สีสันของทองดูโดดเด่นและไม่เข้ากับลักษณะของนาฬิกา

หรือแม้แต่ชิ้นส่วนที่ผู้สวมใส่ไม่มีทางมองเห็น Blancpain ก็เลือกที่จะขัดแต่ง และทำทุกกระบวนการราวกับว่าส่วนประกอบนี้จะอยู่ภายนอกและเป็นที่ต้องตาอย่างไรอย่างนั้น

แบรนด์ตั้งใจให้เจ้าของนาฬิกาทุกเรือนรู้สึกว่า “I know what I’m wearing, and I’m proud of it.” โดยไม่จำเป็นต้องแสดงออกหรือตะโกนบอกใครว่าเราใส่อะไรอยู่ จึงพิถีพิถันกับทุกกระบวนการการผลิตชิ้นส่วน การออกแบบ และการประกอบนาฬิกาขึ้นมาหนึ่งเรือน เพราะทุกขั้นตอนสะท้อนถึงชื่อเสียงและประวัติศาสตร์ของแบรนด์ที่มีมาอย่างยาวนาน

แม้ว่าในปีนี้ Blancpain จะมีอายุครบรอบ 286 ปีแล้ว แต่ความตั้งใจเดิมตั้งแต่ปีแรกในการเสาะหานวัตกรรมใหม่ๆ และพัฒนาให้ดียิ่งขึ้น ยังคงอยู่ในผลิตภัณฑ์ทุกชิ้น เป้าหมายทุกข้อ ทั้งที่มองเห็นด้วยตาเปล่าและความรู้สึกที่ได้รับขณะสวมใส่ ให้สมกับที่เป็นแบรนด์นาฬิกาที่เก่าแก่ที่สุดของโลก

นาฬิกา Fifty Fathoms กับภารกิจการสำรวจใต้น้ำเพื่อการศึกษาและอนุรักษ์

Writer

พิมพ์อร นทกุล

บัญชีบัณฑิตที่พบว่าตัวเองรักหมามากกว่าคน

Big Brand

เรื่องราวน่ารู้เบื้องหลังแบรนด์ดังที่รัก

ยาอมแก้ไอสมุนไพรลูกกลม เม็ดเล็ก รสชาติแรกลองเฝื่อนหน่อย ๆ อมไปแล้วหวานนิด ๆ ชื่อนี้ไม่มีใครไม่รู้จักเมื่อเห็นตะขาบเลื้อยอยู่บนซอง

ตราตะขาบ 5 ตัวอยู่คู่คนไทยมาตั้งแต่ก่อนสงครามโลกครั้งที่ 2 ทุกวันนี้มียอดขายหลายร้อยล้านบาท ส่งออกไปยังอาเซียนและหลากหลายประเทศ โดยยังคงโลโก้ตะขาบขนาบข้างในซองดังเดิม มีสรรพคุณแก้ไอได้ชะงักงัน เป็นดั่งฮีโร่ยาสมุนไพรไทยคู่บ้านที่สืบทอดรุ่นต่อรุ่นมาตลอด ความท้าทายใหม่ของแบรนด์ในยุคนี้ คือทำอย่างไรให้คนรุ่นใหม่สนใจแบรนด์สินค้าจากสมุนไพรไทย ไม่มองว่าเชย ตกยุค แต่เก๋าจนอยากรู้จัก จำสรรพคุณของตะขาบ 5 ตัวได้แบบไม่กลัวความขม

ถ้าเคยตัดสินยาอมแก้ไอจากรูปลักษณ์ วันนี้ขอชวนมาทำความรู้จักตะขาบ 5 ตัวให้ลึกลงอีกสักหน่อย จากวันแรกที่ผู้ก่อตั้งรุ่นหนึ่งแบกกระเป๋าเดินขายยาอมแก้ไอซิมเทียนฮ้อ จนถึงวันนี้ที่คลิปหนังโฆษณาเกิดไวรัล คนดูหลายล้านวิว ฮีโร่คนเดิมคนนี้เข้าไปนั่งในใจคนรุ่นใหม่ได้อย่างไร

The Cloud ชวนมาพูดคุยกับ คุณอรมณส์ แก่นศักดิ์ศิริ ผู้อำนวยการฝ่ายการตลาด และ คุณไพบูลย์ สิมะวรา ผู้อำนวยการฝ่ายต่างประเทศ ของบริษัท ห้าตะขาบ (ซิมเทียนฮ้อ) จำกัด เผยให้เห็นเรื่องราวกว่าจะมาเป็นผลิตภัณฑ์ยาแก้ไอตราตะขาบ 5 ตัวในทุกวันนี้

1. ชายลึกลับบนซองตะขาบ 5 ตัว คือ จุ้ยไซ แซ่ซิ้ม ผู้ปรุงยาสมุนไพรเป็นงานพาร์ตไทม์จนได้ดี

ย้อนกลับไปในยุคก่อนสงครามโลกครั้งที่ 2 นายจุ้ยไซ แซ่ซิ้ม ผู้เคยเป็นเด็กช่วยปรุงยาในร้านหมอจีน ได้ย้ายถิ่นฐานจากเมืองจีนมาตั้งรกรากที่อำเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทรา ทำสวน เลี้ยงเป็ดไก่ไปเพื่อยังชีพ พอเริ่มมีเงินทุนจึงนำไปเปิดร้านขายของชำในตลาด

ราว พ.ศ. 2478 จึงย้ายมาอยู่ที่กรุงเทพฯ ย่านตลาดเก่า เยาวราช เขายังคงรับจ้างแบกหามในตอนกลางวันและปรุงยาตอนกลางคืน แต่ด้วยความรู้ติดตัวด้านยาสมุนไพร เป็นอย่างดี พอมีเวลาว่างจากงานจึงริเริ่มคิดสูตรยาสมุนไพรและทดลองปรุงยาอื่น ๆ อีกหลากหลายชนิดตามแบบฉบับของตนเอง เพื่อใช้กันเองในหมู่ญาติและคนใกล้ชิด ยาแก้ไอเป็นยาที่คนละแวกนั้นเริ่มชอบมากสุด จึงเริ่มนำไปฝากขายตามร้านยาภายใต้ชื่อ ‘ยาอมแก้ไอซิมเทียนฮ้อ’

หากเป็นสมัยนี้คงเรียกงานปรุงยาของนายจุ้ยไซว่างานพาร์ตไทม์ ใช้วิธีทำเป็นงานเสริมปั้นแบรนด์ไปเรื่อย ๆ สลับกับงานประจำเพื่อหาเลี้ยงชีพ

2. หิ้วกระเป๋าขายยาตามร้านกว่า 20 ปี จนเกิด Word of Mouth ชื่อแบรนด์ตะขาบ 5 ตัวติดหูลูกค้า

ช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 นายจุ้ยไซพาครอบครัวอพยพหนีสงครามไปอยู่ที่อำเภอพระประแดงชั่วคราว ครั้งนั้นเจอน้ำท่วมใหญ่ สังเกตเห็นตะขาบหนีน้ำมาเกาะตามฝาบ้าน เห็นสัตว์มีพิษแล้วนึกถึงความเชื่อของศาสตร์การรักษาอาการป่วยแบบจีนสมัยโบราณที่เชื่อว่าพิษล้างพิษ ตะขาบถือเป็นสัญลักษณ์ของสัตว์มีพิษจึงมีสรรพคุณช่วยล้างพิษได้

นายจุ้ยไซจึงเกิดไอเดียนำตะขาบมาทำเป็นเครื่องหมายการค้า ส่วนเลข 5 คือเลขมงคลของชาวจีน หากสังเกตชื่อแบรนด์สินค้าที่คุ้นหูในอดีต จะพบว่าหลายแบรนด์นิยมนำเลข 5 มาตั้งชื่อ ไม่ว่าจะเป็น 5 เจดีย์ หรือ 5 มังกร รวมทั้งครอบครัวของนายจุ้ยไซยังมีลูกถึง 10 คน แบ่งเป็นผู้ชาย 5 คน ผู้หญิง 5 คน เลข 5 จึงเป็นเลขที่ทั้งมีความมงคลและผูกพัน เกิดเป็นชื่อแบรนด์ตะขาบ 5 ตัว พร้อมซองยาที่มีสัญลักษณ์เป็นรูปตะขาบขนาบทั้งสองข้างและรูปนายจุ้ยไซอยู่ตรงกลาง

ด้วยความมุ่งมั่นไม่ย่อท้อและเชื่อมั่นในสรรพคุณยาของตนเอง เขายังคงหิ้วกระเป๋าเดินทางไปฝากขายตามร้านขายยาต่าง ๆ เป็นเวลา 20 กว่าปีจนสินค้าเริ่มติดหู ลูกค้าจดจำได้ ลูกค้าบอกปากต่อปากจนสามารถขยายกิจการ เช่าตึกแถวเปิดร้านขายยาซิมเทียนฮ้อที่ศาลเจ้าแซ่ซิ้ม ตากสิน ซ.8 ฝั่งธนบุรี ใน พ.ศ. 2496 ทั้งขายยาสำเร็จรูป จัดยาสมุนไพร และตรวจผู้ป่วย

3. ตะขาบ 5 ตัวไม่ได้ขายแค่ยาแก้ไอ แต่นำเข้าสินค้าจากต่างประเทศด้วยเพื่อความหลากหลาย

จากร้านขายยาเติบโตเป็นบริษัทผลิตยาอย่างเดียวแบบเต็มตัว ในยุคของทายาทรุ่นสองภายใต้ชื่อ บริษัท ห้าตะขาบ (ซิมเทียนฮ้อ) จำกัด ในเวลาต่อมา โดยสร้างโรงงานใหม่ที่เขตบางขุนเทียนนี้ สามารถพัฒนากระบวนการผลิตยาให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยมีการนำเครื่องจักรที่ทันสมัยมาใช้ร่วมกับแรงงานคน และเพิ่มบุคลากรที่มีความสามารถเฉพาะทาง เพื่อร่วมทำการวิจัยกระบวนการผลิตให้ได้มาตรฐานและทันสมัยเรื่อยมา

น้อยคนจะรู้ว่านอกจากยาอมแก้ไอตราตะขาบ 5 ตัวแล้ว บริษัท ห้าตะขาบ (ซิมเทียนฮ้อ) จำกัด ยังมีบริษัทในเครือคือ บริษัท ห้าตะขาบ เทรดดิ้ง (ประเทศไทย) จำกัด นำเข้าสินค้ายาจากต่างประเทศหลากหลายชนิด อย่างแผ่นแปะพริก ปอราส แคพซิคัม พลาสเตอร์ แผ่นแปะบรรเทาอาการปวดกล้ามเนื้อ ยาน้ำมันสมุนไพร ยู่ยี่ออยล์ที่มีประวัติกว่า 150 ปีในมาเลเซียและสิงคโปร์ โดยคัดเลือกยาที่เป็นที่ยอมรับในท้องถิ่น มีประวัติขึ้นชื่ออย่างยาวนานในประเทศนั้น ๆ เหมือนยาแก้ไอตะขาบ 5 ตัว เพื่อขยายกลุ่มลูกค้าและเพิ่มความหลากหลายของสินค้า รวบรวมของดีให้คนไทยได้ใช้ โดยไม่ทอดทิ้งเอกลักษณ์ดั้งเดิมของตราตะขาบ ปัจจุบันอยู่ในช่วงข้อต่อเพื่อที่จะมารับช่วงของทายาทรุ่นสองและรุ่นสามของตระกูลที่ทำงานร่วมกันเพื่อขยับขยายกิจการ

7 เรื่อง ‘ตราตะขาบ 5 ตัว’ ยาแก้ไอสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 สู่แบรนด์คนรุ่นใหม่ระดับโลก
7 เรื่อง ‘ตราตะขาบ 5 ตัว’ ยาแก้ไอสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 สู่แบรนด์คนรุ่นใหม่ระดับโลก

4. ยาสมุนไพรไทยลุคบ้าน ๆ ที่พร้อมคิดค้นสูตรใหม่ให้อมง่าย และปรับแพ็กเกจให้เข้ากับยุคสมัย

คนรุ่นพ่อรุ่นแม่จดจำตะขาบ 5 ตัวเป็นยาอมแก้ไอสมุนไพรที่แก้เจ็บคอได้อย่างชะงักงัน ด้านรสชาตินั้นว่ากันว่า แรก ๆ มันขม แต่อมไปมันจะหวาน โดยความหวานมาจากสมุนไพรล้วน ไม่ใส่น้ำตาล เด็ดขาดแต่ละมุนละม่อม ทำให้ชุ่มคอ เมื่อดื่มน้ำหรือชาร้อนตาม ความชุ่มคอนั้นจะยิ่งทวีคูณ

สิ่งที่ตะขาบ 5 ตัวอยากบอกคือ อย่าตัดสินกันที่รูปลักษณ์ภายนอก เพราะแม้จะเป็นแบรนด์เก่าแก่ เป็นยาสมุนไพรไทย แต่อมแล้วหายได้จริง พิสูจน์แล้วทั้งจากการบอกต่อกันปากต่อปากมาเป็นเวลากว่า 80 ปี และผลวิจัยทางวิทยาศาสตร์จาก สวทช. พบว่าสามารถยับยั้งเชื้อแบคทีเรียได้มากกว่า 99.99 เปอร์เซ็นต์ภายใน 5 นาที ข้อดีของสมุนไพรไทย คือ ไม่ดื้อยา อมได้บ่อยตามต้องการ ต่างจากยาสมัยใหม่ที่อาจมีผลข้างเคียงต่อร่างกาย

นอกจากรสสมุนไพรแบบดั้งเดิมแล้ว แบรนด์ยังพัฒนาสูตรยาอมให้หลากหลาย เคลือบรสมิ้นท์ บ๊วย ตะไคร้ เพื่อตอบโจทย์คนที่กลัวความขม และยังพัฒนาจากบรรจุภัณฑ์แบบซองดั้งเดิม เพิ่มแบบตลับและสเปรย์แก้ไอเข้ามาเพื่อแก้ปัญหาของลูกค้า สำหรับคนที่ชอบภาพลักษณ์ทันสมัย การพกตลับยาอมแก้ไอจะสะดวกกว่า ส่วนคนที่ไม่อยากอมยานาน ไม่อยากอมสมุนไพรแล้วลิ้นดำ แบบสเปรย์ก็เข้ามาตอบโจทย์เป็นทางเลือกใหม่ที่ละลายเสมหะ ทำให้ชุ่มคอได้เหมือนกัน

เรื่องราวของยาแก้ไอตราตะขาบ 5 ตัว แบรนด์คู่คนไทยกว่าศตวรรษ ที่พร้อมปรับตัวให้เก๋า โดนใจคนรุ่นใหม่

5. บทสนทนาระหว่าง 2 เจเนอเรชันที่อยากให้คนรุ่นใหม่เปิดใจให้ตะขาบในหนังโฆษณาฝีมือ ต่อ ธนญชัย

ด้วยเป็นยาอมสมุนไพรแผนโบราณที่โด่งดังมานานร่วมศตวรรษ ความท้าทายของตราตะขาบ 5 ตัว คือ ทำอย่างไรให้คนรุ่นใหม่อยากเปิดใจลอง เพราะแบรนด์มั่นใจว่าถ้ารู้จักแล้วจะรัก ลองแล้วชอบในประสิทธิภาพแน่นอน

ความตั้งใจของแบรนด์ คือสื่อสารภาพลักษณ์ให้มีความคลาสสิกแต่เท่ เป็นแบรนด์จากภูมิปัญญาไทยที่ถูกใจคนรุ่นใหม่แต่ก็ไม่ทิ้งลูกค้าเก่า หนังโฆษณาล่าสุดของตะขาบโดย ต่อ-ธนญชัย ศรศรีวิชัย แห่งฟีโนมีนา เล่าเรื่องการคุยกันของพ่อกับลูก เปรียบสมุนไพรไทยเป็นญาติผู้ใหญ่ที่อบอุ่น เป็นมิตร แก้ปัญหาเก่ง สอดแทรกมุกโดนใจวัยรุ่น ให้ปรับภาพลักษณ์สมุนไพรไทยที่ดูล้าสมัยให้เป็นสิ่งที่เข้าถึงง่าย เล่าเรื่องความแตกต่างระหว่างเจเนอเรชันผ่านการสอดแทรกภูมิปัญญาของคนรุ่นเก่าและการตั้งคำถามของคนรุ่นใหม่ที่แม้แตกต่างกัน แต่ด้วยความรักก็ทำให้เข้าใจกันได้

หากแบรนด์ตะขาบ 5 ตัวที่อายุกว่า 80 ปีเป็นคน คงเป็นแด๊ดดี้สายวินเทจที่ไม่เคยเชยตามกาลเวลา ยังแต่งตัวด้วยชุดเดิมแต่พร้อมเล่นโซเชียลมีเดียอย่าง Facebook และ TikTok เป็นตะขาบที่พร้อมปรับตัวตามโลกที่เปลี่ยนไปเร็ว ใช้ทั้งสื่อออนไลน์และออฟไลน์ ปรับตามไลฟ์สไตล์ลูกค้าเสมอ พร้อมก้าวเข้าหาคนรุ่นใหม่ โดยยังคงความเป็นตัวเองไปด้วย

เรื่องราวของยาแก้ไอตราตะขาบ 5 ตัว แบรนด์คู่คนไทยกว่าศตวรรษ ที่พร้อมปรับตัวให้เก๋า โดนใจคนรุ่นใหม่

6. ตะขาบไม่ทิ้งลาย Takabb x Greyhound x SAPPE เพิ่มสินค้าที่เข้าไปอยู่ในไลฟ์สไตล์คนรุ่นใหม่ 

ความเป็นผู้ใหญ่ที่ทันยุคสมัยของตะขาบ 5 ตัว คือการพร้อมสร้างสรรค์สิ่งใหม่กับแบรนด์รุ่นใหม่อยู่เสมอโดยไม่ละทิ้งความเป็นตัวเอง ตราตะขาบเคยคิดอยากทำแบรนด์ให้โมเดิร์นขึ้น มินิมอลขึ้นตามกระแส แต่พบว่าหากขาดภาพตะขาบและอากงไป ก็จะขาดตัวตนของแบรนด์ที่เป็นภาพจำของยาสมุนไพรคู่คนไทยไป จึงยังคงโลโก้เดิม แล้วหาทางทำให้ภาพลักษณ์ของตะขาบเป็นแบรนด์ที่วัยรุ่นอยากรู้จักและอยู่ในไลฟ์สไตล์ให้ได้

เพราะเป็นแด๊ดดี้ก็เก๋าได้ ‘ตะขาบ’ ร่วมกับแบรนด์แฟชั่นสัญชาติไทยอายุ 40 ปีอย่าง Greyhound ที่มีประสบการณ์ในการทำสินค้าไลฟ์สไตล์มากมาย และมีจุดเด่นในการคิดนอกกรอบและทดลองสิ่งใหม่ ๆ สร้างสรรค์ลายวินเทจอย่างตะขาบ 5 ตัวให้เป็นลายคลาสสิกสุดเท่บนสินค้าของที่ระลึกอย่างเสื้อผ้าและกระเป๋า สร้างความผูกพันและติดตากับลายตะขาบในชีวิตประจำวัน

กลางปีที่ผ่านมา Takabb ยังร่วมกับ SAPPE แบรนด์เครื่องดื่มทางเลือกสุขภาพของคนรุ่นใหม่ เช่น บิวตี้ดริงก์ที่เน้นฟังก์ชันสุขภาพหลากหลาย ปรับตามเทรนด์ไลฟ์สไตลรักสุขภาพของคนรุ่นใหม่ ออกสินค้าเครื่องดื่มสมุนไพรไทย Functional Herbal Drink แบบช็อต สำหรับเสริมความมั่นใจในการใช้เสียง ดึงจุดเด่นของสมุนไพรไทยให้เด่นขึ้น เพิ่มทางเลือกให้คนเจเนอเรชั่น Y และ Z ที่พร้อมอยากลองของใหม่

เรื่องราวของยาแก้ไอตราตะขาบ 5 ตัว แบรนด์คู่คนไทยกว่าศตวรรษ ที่พร้อมปรับตัวให้เก๋า โดนใจคนรุ่นใหม่

7. แบรนด์ตะขาบไทยอยากเติบโตไปไกลทั่วโลก มีวิสัยทัศน์กว้างไกลและไม่หยุดพัฒนา

ความตั้งใจของตะขาบ 5 ตัว ไปอยากเติบโตเป็นแบรนด์ระดับโลก อยากนำตราตะขาบสินค้าภูมิปัญญาไทยให้คนต่างชาติได้รู้จัก

ตราตะขาบเริ่มส่งออกไปยังหลากหลายประเทศ เริ่มจากฮ่องกงเป็นที่แรกใน พ.ศ. 2548 ตั้งแต่สมัยที่ไม่มียาแผนโบราณออกจำหน่ายมากนัก เมื่อเริ่มขยายไปยังประเทศที่มีอิทธิพลอย่างสิงคโปร์ได้แล้ว ก็ขยายต่อไปยังอินโดนีเซีย มาเลเซีย จนขยายครอบคลุมในแถบอาเซียน ทั้งบรูไน กัมพูชา ลาว พม่า พร้อมมีแผนขยายไปยังประเทศอื่น ๆ ทั้งรัสเซียและแถบอินเดียอีกในอนาคต

สมัยก่อนภาพลักษณ์ยาสมุนไพรไทยที่ Made in Thailand ยังคล้ายสินค้าจากจีนอยู่ เมื่อสะสมการสร้างชื่อมาอย่างยาวนาน พิสูจน์สรรพคุณได้จริงทำให้เป็นที่ยอมรับมากขึ้นในต่างประเทศ โดยทุกครั้งที่แบรนด์ตีตลาดใหม่ จะต้องศึกษาวัฒนธรรมของประเทศนั้น ๆ เช่น คนรัสเซียไม่ชอบความหวาน ประเทศมุสลิมมีข้อกำหนดด้านฮาลาล เป็นต้น

ความท้าทายของการเติบโตอย่างยั่งยืน จึงเป็นการไม่หยุดพัฒนาสินค้าและระบบการทำงาน คงตำราสมุนไพรดั้งเดิมแต่ก็ไม่ Out พร้อมสร้างความแปลกใหม่ให้เข้าถึงง่ายอยู่เสมอ

Writer

รตา มนตรีวัต

อดีตสาวอักษรผู้โตมาในร้านขายหวายอายุ 100 กว่าปีย่านเมืองเก่า เป็นคนสดใสเหมือนดอกทานตะวัน สะสมแรงบันดาลใจไว้ในบล็อคชื่อ My Sunflower Thought ขับรถสีแดงชื่อ Cherry Tomato ระหว่างวันทำงานในโลกธุรกิจ เวลาว่างซาบซึ้งในศิลปะ

Photographer

เธียรสิน สุวรรณรังสิกุล

ปัจจุบันกำลังหัดนอนก่อนเที่ยงคืน

อ่านต่อ

Loading...

End of content

No more pages to load