สงครามโลกครั้งที่ 1 เกิดขึ้นในรัชกาลใด? คำตอบคือรัชกาลที่ 6 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว — พระมหากษัตริย์ผู้ตัดสินพระทัยนำสยามออกจากความเป็นกลาง ส่งทหารไปรบในยุโรป และทิ้งมรดกที่คนไทยส่วนใหญ่เห็นอยู่ทุกวันแต่ไม่รู้ที่มา
ถ้าถามคนไทยทั่วไปว่า สงครามโลกครั้งที่ 1 เกิดขึ้นในรัชกาลใด คนส่วนใหญ่อาจตอบไม่ได้ทันที
แต่ถ้าถามว่ารู้จักธงไตรรงค์ไหม รู้จักวงเวียน 22 กรกฎาคมไหม หรือเคยได้ยินชื่อถนนไมตรีจิตต์ไหม — ทุกคนรู้จัก เพราะทุกสิ่งเหล่านั้นคือมรดกที่ สงครามโลกครั้งที่ 1 ทิ้งไว้ให้ประเทศไทยโดยตรง
สงครามโลกครั้งที่ 1 เกิดขึ้นในรัชกาลใด
สงครามโลกครั้งที่ 1 เกิดขึ้นในรัชกาลที่ 6 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งครองราชย์ตั้งแต่ พ.ศ. 2453 ถึง 2468
สงครามโลกครั้งที่ 1 อุบัติขึ้นในทวีปยุโรปเมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม 2457 และสิ้นสุดในวันที่ 11 พฤศจิกายน 2461 เป็นความขัดแย้งที่ใหญ่โตและรุนแรงที่สุดในประวัติศาสตร์โลกจนถึงเวลานั้น ดึงมหาอำนาจทั้งอังกฤษ ฝรั่งเศส รัสเซีย และเยอรมนีเข้าสู่สนามรบ
แม้สยามจะตั้งอยู่ห่างไกลจากยุโรป แต่ด้วยที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ที่ล้อมรอบด้วยอาณานิคมของอังกฤษและฝรั่งเศส ทำให้สงครามโลกครั้งที่ 1 ไม่ใช่เรื่องไกลตัวสำหรับสยามเลย
รัชกาลที่ 6 กับการตัดสินใจประวัติศาสตร์
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเผชิญกับการตัดสินใจที่ยากที่สุดครั้งหนึ่งในรัชสมัยของพระองค์ เมื่อสงครามโลกครั้งที่ 1ปะทุขึ้น
ในตอนแรก รัชกาลที่ 6 ทรงมีนโยบายวางตัวเป็นกลาง เพราะในสายตาของคนสยามยุคนั้น ชาวเยอรมันคือเพื่อนที่ดี ส่วนอังกฤษและฝรั่งเศสถูกมองเหมือนศัตรูเนื่องจากมีปัญหาพิพาทเรื่องพื้นที่ชายแดนกันมาก่อน
แต่รัชกาลที่ 6 ทรงมองภาพรวมที่ใหญ่กว่า — ว่าถ้าฝ่ายสัมพันธมิตรชนะ แล้วสยามยังวางตัวเป็นกลาง สยามก็จะถูกตัดออกจากระเบียบโลกใหม่หลังสงคราม และเสียโอกาสในการแก้ไขสนธิสัญญาไม่เป็นธรรมที่ไทยผูกพันอยู่กับนานาชาติ
ในที่สุด วันที่ 22 กรกฎาคม 2460 รัชกาลที่ 6 ทรงประกาศเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่ 1 กับฝ่ายสัมพันธมิตร ประกาศสงครามต่อเยอรมนีและออสเตรีย-ฮังการี
ทหารไทยบนสมรภูมิยุโรป
หลังจากประกาศเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่ 1 สยามได้ส่งกองทหารอาสาสมัครกว่า 1,284 คนไปยังทวีปยุโรป ประกอบด้วยทั้งกองทหารบกและกองบินทหารบก
ทหารไทยเดินทางออกจากกรุงเทพฯ เดือนมิถุนายน 2461 และไปถึงฝรั่งเศสเดือนกรกฎาคม 2461 ก่อนที่สงครามโลกครั้งที่ 1 จะสิ้นสุดในเดือนพฤศจิกายน 2461 เพียง 4 เดือน
แม้จะร่วมรบโดยตรงไม่มาก แต่การเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่ 1 ของสยามครั้งนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งในแง่การเมืองระหว่างประเทศ เพราะทำให้สยามมีที่นั่งในการประชุมสันติภาพที่แวร์ซายหลังสงคราม
มรดกที่ สงครามโลกครั้งที่ 1 ทิ้งไว้ให้คนไทย
นี่คือสิ่งที่น่าสนใจที่สุดของสงครามโลกครั้งที่ 1 กับรัชกาลที่ 6 — ว่ามรดกจากสงครามนั้นอยู่ในชีวิตประจำวันของคนไทยทุกคนจนถึงวันนี้ แต่หลายคนไม่รู้ที่มา
ธงไตรรงค์
ก่อนหน้าสงครามโลกครั้งที่ 1 ธงชาติสยามเป็นธงรูปช้างเผือกบนพื้นแดง ส่วนธงที่ใช้ในการค้าขายเป็นแถบขาวสลับแดง
รัชกาลที่ 6 ทรงเพิ่มแถบสีน้ำเงินเข้าไปเพื่อแสดงความเป็นหนึ่งเดียวกับฝ่ายสัมพันธมิตร เพราะธงชาติของอังกฤษ ฝรั่งเศส และสหรัฐอเมริกาล้วนมีสีแดง ขาว และน้ำเงิน
ธงผืนนี้ถูกใช้เป็นครั้งแรกในฐานะธงไชยเฉลิมพลประจำกองทหารที่ไปร่วมรบในสงครามโลกครั้งที่ 1 และรัชกาลที่ 6 พระราชทานนามว่า “ธงไตรรงค์” ก่อนจะปรับมาเป็นธงชาติไทยอย่างที่เห็นปัจจุบัน
วงเวียน 22 กรกฎาคม
เพื่อระลึกถึงวันที่สยามประกาศเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่ 1 รัชกาลที่ 6 โปรดให้ตัดถนน 3 สายและสร้างวงเวียนแห่งแรกของประเทศ เริ่มสร้างเมื่อวันที่ 27 มกราคม 2461 พระราชทานนามว่า “22 กรกฎาคม”
พร้อมกันนั้นยังพระราชทานชื่อถนนทั้ง 3 สายว่า ไมตรีจิตต์ มิตรพันธ์ และสันติภาพ เพื่อสื่อความหมายว่า ไมตรีจิตที่มีต่อฝ่ายสัมพันธมิตรทำให้เกิดสันติภาพ
วงเวียนนี้ยังคงตั้งอยู่ในกรุงเทพฯ จนถึงวันนี้ แต่คนส่วนใหญ่รู้แค่ชื่อ ไม่รู้ที่มา
การแก้ไขสนธิสัญญาไม่เป็นธรรม
ผลพวงที่สำคัญที่สุดจากการเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่ 1 ในรัชกาลที่ 6 คือการที่สยามได้เข้าร่วมการประชุมสันติภาพที่แวร์ซาย และได้เจรจาแก้ไขสนธิสัญญาสิทธิสภาพนอกอาณาเขตที่ไม่เป็นธรรมซึ่งผูกพันสยามกับชาติตะวันตกมาตั้งแต่รัชกาลที่ 4 และ 5
อเมริกาเริ่มแก้ไขสนธิสัญญาให้สยามก่อน ตามมาด้วยประเทศอื่นๆ แม้บางประเทศจะใช้เวลานานหลายสิบปี แต่การเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่ 1คือจุดเริ่มต้นของกระบวนการนั้น
รัชกาลที่ 6 กับการสื่อสารกับประชาชน
หนึ่งในสิ่งที่น่าสนใจในรัชสมัยที่สงครามโลกครั้งที่ 1เกิดขึ้นคือวิธีที่รัชกาลที่ 6 ทรงสื่อสารกับประชาชน
เมื่อต้องอธิบายว่าทำไมสยามถึงต้องเข้าข้างอังกฤษและฝรั่งเศสเพื่อรบกับเยอรมนีที่คนสยามมองว่าเป็นเพื่อนมิตร รัชกาลที่ 6 ทรงแปลข่าวจากหนังสือพิมพ์ต่างชาติทั้งในไทยและต่างประเทศเป็นภาษาไทยอย่างต่อเนื่อง มีพระราชนิพนธ์แนวหนังสือพิมพ์ในช่วงนั้นเป็นจำนวนมาก
พระราชนิพนธ์ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1 นั้นถูกจัดพิมพ์เป็นชุดพิเศษ 6 เล่ม เพื่อให้คนรุ่นหลังได้ศึกษาวิธีคิดและการตัดสินพระทัยในวิกฤตการณ์ครั้งนั้น
สงครามโลกครั้งที่ 1 เกิดขึ้นในรัชกาลใด สรุปคำตอบ
สงครามโลกครั้งที่ 1 เกิดขึ้นในรัชกาลที่ 6 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ตรงกับปี พ.ศ. 2457-2461
สยามประกาศเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่ 1 ฝ่ายสัมพันธมิตรเมื่อ 22 กรกฎาคม 2460 ส่ง ทหารอาสาสมัคร ไปยุโรป และได้รับผลประโยชน์หลายประการจากการตัดสินพระทัยครั้งนั้น
ทำไมต้องรู้เรื่องนี้
สงครามโลกครั้งที่ 1อาจดูเป็นเรื่องของยุโรปที่อยู่ห่างไกล แต่ความจริงคือมันสร้างสิ่งที่คนไทยเห็นทุกวัน ตั้งแต่สีของธงชาติ ชื่อวงเวียนในกรุงเทพฯ ไปจนถึงสิทธิทางกฎหมายที่ไทยได้คืนมาจากชาติตะวันตก
การรู้ว่าสงครามโลกครั้งที่ 1 เกิดขึ้นในรัชกาลใดจึงไม่ใช่แค่การตอบคำถามในข้อสอบ แต่คือการเข้าใจว่าทำไมประเทศไทยวันนี้ถึงเป็นอย่างที่เห็น
