เส้นทางสาย ‘ไหม’

หากกล่าวถึง ‘ไหม’ หลายๆ คนอาจะนึกถึงเสื้อผ้าหรือซิ่นหลากสี แต่ไหมที่เราจะพูดถึงในวันนี้ ไม่ใช่เส้นไหมที่นำไปทอผ้าลวดลายสวยสดที่เรามักเห็นกัน  

Socoon Socoon

‘ไหม’ ที่เราจะพูดถึงคือเส้นทางของรังไหมจากแบรนด์ Socoon (โซคูน) ที่นำรังไหมนับร้อยรังมาเย็บต่อกัน จนเกิดเป็นงานศิลปะหลากรูปทรง ทั้งพวงกุญแจ กล่อง กระเป๋า และที่โดดเด่นที่สุดคือโคมไฟรังไหมทรงก้อนเมฆ สวยจนตาลุกวาว อยากซื้อมาประดับห้องนอนแสนรกให้เก๋ไก๋ซะตอนนี้เลย

โคมไฟรังไหม Socoon

แค่เห็นรูปลักษณ์ภายนอก เราก็เทใจให้โคมไฟโมเดิร์นนี้ไปแล้ว และอยากให้อ่านเรื่องข้างล่างเพิ่มอีกสักนิด เผื่อว่าหลังอ่านจบแล้วเดินไปซื้อโคมไฟนี้ในห้างสรรพสินค้าชื่อดังจะไม่ได้ร้องกรี๊ดแค่เพราะความสวยงามของมัน แต่ยังต้องร้องว้าวให้ความประณีตและเรื่องราวการเติบโตของวิสาหกิจชุมชนเล็กๆ ที่ไม่ย่อท้อ พัฒนาของที่ระลึกราคาหลักสิบบาทประจำหมู่บ้าน เป็นงานศิลปะที่ได้ราคาสมกับความอุตสาหะของช่างฝีมือ

Socoon

เมื่อถึงตอนนั้น คุณอาจไม่ทันสังเกตว่าไม่เพียงแค่คุณที่กำลังยิ้มอยู่หน้าโคมไฟก้อนเมฆ แต่มีชาวสระบุรีอีกจำนวนหนึ่งยิ้มอยู่เหมือนกัน

 

รู้ไหม (ในวันนี้ไม่เหมือนเก่า)

หนึ่ง-กิติศักดิ์ ขจรภัย กรรมการกลุ่มรังไหมประดิษฐ์ เล่าให้เราฟังว่าภาคกลางมีศูนย์หม่อนไหมถึง 21 ที่ แต่น้อยคนนักจะรู้ว่าสระบุรีก็มีศูนย์หม่อนไหม แต่ก่อนสำนักงานเกษตรนครราชสีมาส่งอาจารย์มาสอนชุมชนทำพวงกุญแจ ทางวิสาหกิจชุมชนรังไหมประดิษฐ์ก็รับไหมจากศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ สระบุรี มาทำของที่ระลึกเล็กๆ นี้มาสิบกว่าปีแล้ว

หนึ่งคลุกคลีกับรังไหมมาตั้งแต่เด็ก เนื่องจากคุณแม่เป็นประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชน เมื่อโตขึ้นรู้สึกว่าอยากอยู่กับชุมชนและพัฒนาให้ค่อยๆ โตไปด้วยกัน จึงกลับมาสืบทอดงานแปรรูปรังไหมที่บ้าน

“ตอนเด็กๆ โตมากับเพื่อนรุ่นเดียวกัน เราก็ช่วยกันออกแบบพวงกุญแจรังไหมเป็นรูปค้างคาว พวงกุญแจใส่เหล็กดัดฟัน จากที่มี 4 – 5 แบบก็กลายเป็น 20 – 30 แบบ ตอนนั้นของขายดีเพราะนโยบาย OTOP แต่ก็เป็นของมูลค่าสิบบาท กำไรไม่สูงมาก” นักพัฒนาชาวสระบุรีเท้าความถึงสถานการณ์ดั้งเดิม

พวงกุญแจ

หลังจากทำพวงกุญแจรังไหมเพียงอย่างเดียวมาเป็นเวลานับสิบปี การคิดต่อยอดผลิตภัณฑ์ใหม่เป็นเรื่องยาก เมื่อหนึ่งกลับมาช่วยงานชุมชนจึงพยายามสมัครเข้าโครงการพัฒนาผลิตภัณฑ์ต่างๆ จนได้เข้าร่วมโครงการ OTOP ของกรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ ทำให้ได้นักออกแบบมาช่วยคิดต่อยอดมูลค่าสินค้า จากพวกกุญแจอันละ 10 บาทเป็นโคมไฟมูลค่าหลักพัน

“อาจารย์ที่กรมส่งเสริมสินค้าระหว่างประเทศแนะนำให้ทำ แต่ว่ามันยากมากๆ เพราะแต่ก่อนเราทำพวงกุญแจติดกาว พอเปลี่ยนมาเย็บแล้วขึ้นรูปเป็นทรงก้อนเมฆอีก เราเลยต้องเรียนรู้ใหม่ทั้งหมด ยิ่งกว่านั้นคือเราต้องเชื่อมเหล็กเองทั้งๆ ที่เราไม่มีพื้นฐานมาก่อน แล้วก็ต้องทดสอบโคม ไปที่สถาบันสิ่งทอเพื่อทดสอบความทนไฟและการกันน้ำ พอได้โคมมาแล้ว เราก็ต้องออกแบบให้มีความหลากหลายอีก”

Socoon

จากพวงกุญแจ 10 บาท กลายเป็นโคมไฟมูลค่า 2,900 บาท (12 นิ้ว) หรือหากเป็นโคมไฟขนาดใหญ่ตามโรงแรมมูลค่าจะสูงถึง 12,000 บาท นอกจากนี้ Socoon ยังแตกไลน์ผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ เช่น กระเป๋าถือ กระเป๋าสะพายทรงก้อนเมฆเล็กๆ ที่เก๋น่าอวด ราคาที่เพิ่มขึ้นหลายเท่าแลกมาด้วยน้ำพักน้ำแรงและที่สำคัญคือ ‘ใจ’ ของชาวบ้าน

“ทุกอย่างเกิดจากคนในชุมชนที่ยอมรับการเปลี่ยนแปลง ตอนแรกเราก็ทำไม่เป็น คนในชุมชนก็ทำไม่เป็น เราเป็นคนรุ่นหนึ่ง เขาเป็นคนรุ่นหนึ่ง ทำยังไงให้คน 2 รุ่นมาเจอกันแล้วไปด้วยกันได้ ต้องทำงานด้วยกันไปทุกขั้นตอนจนเริ่มเข้าที่เข้าทาง”

 

ทำไหม

โคมไฟรังไหม

กระบวนการทำโคมไฟรังไหมไม่ได้ง่ายดาย ก่อนทำโคมต้องสั่งรังไหมจากศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ สระบุรีก่อน 3 – 4 เดือน โดยใช้เวลาเลี้ยงมากกว่า 30 วันต่อ 1 รัง และในเวลานี้จะไม่มีการใช้สารเคมีใดๆ เลย

เมื่อได้รังไหมคุณภาพดีมาแล้วจึงนำมาเก็บใส่รังไว้เพื่อกันมด แล้วนำขี้ไหมออกให้ได้รังไหมที่สะอาดและทดลองย้อมสีธรรมชาติ เช่น คราม แค คูน และกระเจี๊ยบ ให้ได้โทนที่ต้องการ รังไหมที่ไม่ผ่านเกณฑ์การย้อมจะถูกคัดทิ้ง ส่วนรังไหมสีสวยจะนำมาตากแดดและตัดแบ่งครึ่ง ครึ่งหนึ่งที่ไม่ได้ใช้นำไปทำเป็นพวงกุญแจ ของฝากออริจินัล อีกส่วนที่ใช้นำมาเย็บด้วยมือเป็นกลีบกระทง 22 กลีบ เป็นทรงกลมหรือทรงตั้งอย่างประณีต ใส่ฐาน โดยจะใช้เวลา 3 – 4 วันต่อหนึ่งโคม

Socoon

ข้อดีของโคมไฟรังไหมเย็บมือคือเมื่อมองผิวเผินเป็นโคมไฟทรงก้อนเมฆจะแขวนหรือตั้งก็ได้ และสามารถกด ย่อ ขยาย เอียงขวา เอียงซ้ายได้ตามต้องการ ย่อให้เล็กเพื่อประหยัดพื้นที่เวลาขนส่ง จาก 12 นิ้ว เหลือ 3 นิ้วได้ และปกติรังไหมจะโชว์ผิวนอก แต่รังไหมที่นี่โชว์ด้านในเพื่อเน้นความมันวาว มากไปกว่านั้นคือการนำรังไหมมาใช้ เป็นการปาดรังมาโดยไม่ได้ฆ่าตัวไหม จึงนำไหมไปขยายพันธุ์ต่อได้

“ตอนแรกเราไม่ได้คิดอะไร แต่พอเราไปออกร้านแล้วเจอลูกค้าญี่ปุ่น ถึงรู้ว่าเขาให้ความสำคัญกับเรื่องที่เราไม่ได้ต้มไหมให้ตายเพื่อนำมาสาวไหม” หนึ่งกล่าวพร้อมรอยยิ้ม

Socoon

โคมไฟรังไหมแสนเก๋นี้ได้รับรางวัล Demark ดีไซน์ดีมาก ปี 2017 สาขาสินค้าไลฟ์สไตล์ จากกรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ และได้รับรางวัลไทยเท่ ประเภทของใช้ รางวัลชนะเลิศที่ 1 ระดับประเทศ จากรัฐมนตรีว่าการท่องเที่ยวและกีฬา ประจำปี 2017 ทำให้ Socoon ได้ไปแสดงสินค้าที่โอกินาว่าประเทศญี่ปุ่น และกำลังจะได้ไปอวดโฉมให้ชาวอิตาลีได้จับจองกันในปีนี้

 

ขายไหม

โคมไฟรังไหม

ผลิตภัณฑ์ของ Socoon ไม่ได้วางขายแค่ในงานแฟร์ทั่วไป แต่ยังวางขายที่สยามพารากอน ชั้น Exotic Thai และกำลังจะนำไปวางที่สยามดิสคัฟเวอรี่ โซน Ecotopia โดยแต่ละที่จะวางสินค้าลวดลายไม่ซ้ำกัน

“เราต้องพัฒนาสินค้าตลอดเวลา หยุดไม่ได้ ข้อดีของการเปลี่ยนแปลงทำให้เกิดการแข่งขัน เราก็จะไปเดินดูสินค้าแล้วนำข้อมูลไปแลกเปลี่ยนกับคนในจังหวัดสระบุรีว่าตอนนี้มันเป็นแบบนี้” ชาวสระบุรีรุ่นใหม่พูดด้วยแววตามุ่งมั่น

 

ทำไหม..ทำไม

ในวันนี้ Socoon หรือ วิสาหกิจชุมชนรังไหมประดิษฐ์ โตจากปี 48 ที่มีสมาชิกเพียง 5 คน เป็นตอนนี้มีสมาชิก 30 คน จากเดิมคนในพื้นที่ได้ค่าแรงวันละร้อย ตอนนี้ก็สามารถได้ถึงวันละ 300 – 500 บาท เพราะหนึ่งเน้นว่าชุมชนต้องได้ค่าแรงเยอะที่สุดเท่าที่จะทำได้

Socoon

“เราจะพัฒนาต่อไปทุกปี หยุดไม่ได้ เพราะเราทิ้งคนในจังหวัดเราไม่ได้ เราทำไปแล้วเราก็นำข้อมูลนี้กลับมาเผยแพร่ให้กลุ่มโอท็อปกลุ่มอื่นๆ ฟัง จะได้เดินไปด้วยกันได้ และให้ความสำคัญเรื่องการพัฒนาคน มีจัดอบรมบ่อยๆ และให้เยาวชนมาร่วมทำด้วย จะได้สืบต่อกันไป และชุมชนเลี้ยงตัวเองได้”

จบบทสนทนา เราเห็นรอยยิ้มของหนุ่มผู้ทำไหม พร้อมได้ยินเสียงตัวเองตะโกนในใจว่า “อยากได้ไหม!” ที่ไม่ได้เป็นประโยคคำถาม แต่เป็นประโยคบอกเล่า

 

สนใจไหม
ติดตามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่

Facebook |  Socoon ผลิตภัณฑ์รังไหม
วิสาหกิจชุมชนรังไหมประดิษฐ์ 68/1 ม.6 ตำบลตลาดน้อย อำเภอบ้านหมอ จังหวัดสระบุรี
090-429-3609

Writer

เทวรักษ์ รุ่งเรืองวิรัชกิจ

สาวอวบระยะสุดท้ายผู้หลงรักคาปูชิโน่เย็น สิ่งของจุกจิก เสื้อผ้าวินเทจ เเละเสียงเพลงในวันฝนพรำ

Creative Local

ตัวอย่างการใช้ไอเดียสร้างสรรค์ต่อยอดของดีของชุมชน

เมื่อนึกถึง ‘ครามสกล’ ฉันนึกถึงทุกเฉดสีของโทนสีน้ำเงิน

ตั้งแต่ฟ้าซีดจางแทบขาว ฟ้าสดเหมือนฟ้าอีสานยามไร้เมฆ ไปจนถึงน้ำเงินเข้มเหมือนท้องฟ้ายามค่ำคืน สารพัดเฉดเย็นตาอยู่ในรูปแบบเสื้อผ้าและของใช้ตกแต่งบ้านที่ย้อมด้วยคราม ตั้งแต่ผ้าเช็ดหน้า เนกไท เสื้อผ้า ไปจนถึงผ้าปูที่นอน หมอนสามเหลี่ยม ผ้าม่าน และโคมไฟ ทั้งหมดบรรจุอยู่ในเรือนไม้ 2 หลัง และศาลาเล็กๆ กลางน้ำ อาณาจักรครามสกลยังลามไปถึงลานเวิร์กช็อปย้อมผ้า และร้านอาหารเล็กๆ ด้านหน้าที่ห้อมล้อมด้วยต้นไม้ร่มรื่น จนที่นี่ดูเหมือนโอเอซิสสีน้ำเงินปนเขียวใกล้ตัวเมืองสกลนคร

ฉันจิบน้ำอัญชันสีน้ำเงินม่วงเย็นเจี๊ยบในขันเงินจิ๋วที่หน้าเรือนทรงไทย เดินเข้าไปลูบเสื้อผ้าฝ้ายลินิน และกัญชงบนราวแขวน ความสุขเข้าจู่โจมเมื่อสูดกลิ่นครามแท้เข้าไปเต็มปอด หันหน้าไปทางไหนก็เจอของใช้ในชีวิตประจำวันที่เรียบง่ายเหมือนร้าน concept store สัญชาติญี่ปุ่น จุดบรรจบระหว่างดีไซน์มินิมัลและครามเข้มข้นของท้องถิ่นทำให้หัวใจสั่นไหว อยากหอบแดนเนรมิตสีฟ้านี้ไปไว้ที่บ้าน

“ความสุขของคนไม่ใช่เเค่การมาซื้อผ้านะ มันเป็นการรับรู้เรื่องราวต่างหาก”

นก-สกุณา สาระนันท์

นก-สกุณา สาระนันท์ เจ้าของแบรนด์เล่าการค้นพบของเธอให้ฟังเมื่อนั่งลงสนทนา เหนือผ้าคลุมโต๊ะมัดย้อมสีฟ้าสดใส ฉันได้รับรู้ว่าเสน่ห์ของครามสกลไม่ได้ผุดขึ้นจากความว่างเปล่า ภูมิปัญญาสกลนครงอกเงยอย่างงดงามในอาณาจักรของเธอ

Blue Homeland

ผ้าย้อมคราม

“การย้อมครามมันอยู่คู่กับคนในโซนนี้มานานแล้ว เราเป็นเมืองที่ได้รับการส่งเสริมเรื่องงานหัตถกรรมมาอย่างต่อเนื่อง สมเด็จพระราชินีฯ ทรงส่งเสริมเรื่องงานอาชีพตลอด ภูมิอากาศก็เหมาะและเข้ากับวิถีเรามาก ถ้าสังเกตดู ชาวบ้านจะหว่านครามก่อนดำนา ปล่อยให้เทวดาดูแลรักษาอะไรไป แล้วก็เก็บเกี่ยวครามก่อนที่เขาจะเกี่ยวข้าว พอเกี่ยวข้าว ขายข้าวเสร็จ เขาก็เริ่มมาเตรียมฝ้าย ทอผ้า ย้อมคราม พอถึงฤดูทำนาก็เริ่มหว่านใหม่ จังหวะมันพอดีมาก แล้วคนสกลก็มี 7 ชนเผ่า แต่ละเผ่าก็มีความผูกพันกับคราม ภูมิปัญญานี้ก็เลยตกทอดมา”

นกอธิบายพื้นเพโดยย่อของจังหวัดแห่งคราม ย้อนกลับไปในยุคที่ผลิตภัณฑ์ผ้าย้อมครามส่วนใหญ่อยู่ในรูปแบบผ้าทอลายดั้งเดิม หญิงสาวชาวสกลนครที่เรียนจบด้านเทคโนโลยีชีวภาพทำงานด้านอื่นอยู่พักใหญ่ ก่อนได้พบปะกับชาวบ้านที่ย้อมผ้าครามในโครงการพัฒนาชุมชน ภูมิปัญญาที่แข็งแรงของสกลนครทำให้เธอมองเห็นความเป็นไปได้ที่จะเป็นตัวกลางในการพางานฝีมือชุมชน ไปสื่อสารกับกลุ่มคนที่สนใจเรื่องธรรมชาติ และดูแลใส่ใจสุขภาพ

ผ้าย้อมคราม

ผ้าย้อมคราม

“เมื่อ 6 ปีที่เเล้วหลายๆ หน่วยงานพยายามปลุกกระแสครามในสกลนคร เราเป็นคนหนึ่งที่เข้าไปผลักดันส่งเสริม ไปดึงนักการตลาด ดีไซเนอร์ เข้ามาพลิกโฉมครามให้เป็นเเฟชั่น ณ เวลานั้นเรารู้ว่าครามมันเป็นเเฟชั่นไม่ได้ แม้เเต่ตัวเราเองที่เป็นคนสกล รักคราม อยากเอาผ้าย้อมครามมาใช้ยังยากเย็นเลยนะคะ เเต่เราเห็นภาพทางการตลาดว่ามันจะไปได้กว้างมากๆ เราเลยพยายามดึงให้คนมาสนใจผ้าธรรมชาติ มันเป็นโอกาสของคนสกลที่มีศักยภาพในการปลูกต้นคราม บ้านเราเต็มที่มาก ทั้งสีและสายพันธุ์ครามก็เป็นที่ยอมรับ

“ตอนแรกเราก็ยังไม่มั่นใจเท่าไหร่เรื่องกำลังการผลิต หมู่บ้านหนึ่งอาจจะมีแค่ไม่กี่คนที่ทำเป็น ปรากฏว่าพอมี demand แล้ว supply ก็เกิดได้อย่างรวดเร็ว สมมติว่าเราอยากได้ครามสักตันหนึ่ง ชุมชนก็ทำได้ เพราะมันอยู่ในวิถีชีวิตเขาอยู่แล้ว เพราะฉะนั้น พูดได้อย่างภาคภูมิว่าสกลนครเป็นเเหล่งครามที่ผลิตได้มากและมีคุณภาพ ซึ่งเราก็ไม่ได้พูดกันเอง อย่างที่นี่ก็รับย้อมแล้วส่งออกให้บริษัทจากญี่ปุ่นด้วยค่ะ”

Simplicity at its Best

หม้อคราม ย้อมคราม

“การย้อมครามเนี่ยจะว่าง่ายมันก็ง่าย จะว่ายากมันก็ยาก ง่ายคือ ผู้ประกอบการต้องรู้จักจุดเเข็ง รู้จักเเก่นของครามสกลนครให้ได้ ยากคือ พอรู้จักเเล้วก็ต้องรู้จักตัวตนของเราเองที่จะนำเสนอครามของเราให้ต่างจากเจ้าอื่น นี่เป็นคอนเซปต์หลักๆ ที่เราศึกษามาสัก 3 – 4 ปีเเล้ว และตัดสินใจจะยึดเรื่องสีครามธรรมชาติเป็นหลักในการเข้าถึงผู้คน ส่วนลายมัดหมี่หรือลายพื้นบ้าน เราก็แทรกเข้าไปแค่เบาๆ แล้วก็แตกไลน์สินค้าออกไปให้เข้ากับวิถีชีวิตของผู้คนมากขึ้น”

ผู้ก่อตั้งครามสกลเล่าว่าผลิตภัณฑ์ครามยุคก่อนๆ ไม่ค่อยหลากหลาย สินค้าส่วนใหญ่คือผ้าซิ่น ผ้าคลุมไหล่ หรือผ้าพันคอ เส้นใยก็มีแต่ฝ้ายเท่านั้น ไม่ตอบโจทย์การแปรรูปต่อยอด ครามสกลจึงทำสินค้าหลายชนิด ไม่ใช่เพียงเพื่อขาย แต่เพื่อเป็นตัวอย่าง ให้คนทำเฟอร์นิเจอร์ได้มาเห็นหมอนอิง เห็นผ้าปูที่นอน คนถนัดเรื่องเเฟชั่นมาเห็นเสื้อผ้า คนทำกระเป๋ามาเห็นแรงบันดาลใจที่นำไปต่อยอดได้

ย้อมคราม ครามสกล

สกุณาไม่กลัวการลอกเลียนแบบ เธอเชื่อว่าครามเป็นมรดกของคนทั้งโลก และตลาดนี้กว้างใหญ่เกินกว่าใครจะเป็นใครแทนได้ ผลลัพธ์จากการให้คือหลายๆ แบรนด์กลับมาร่วมมือกับครามสกลจริงๆ

“หน้าที่อย่างหนึ่งของเราคือส่งต่อ material ให้คนอื่นๆ เอาไปช่วยทำ เพราะเราเองไม่ได้เก่งทุกอย่าง เราถนัดเรื่องการพัฒนาวัตถุดิบ เราชอบงานวิจัยใหม่ๆ และมีเครือข่ายที่เข้าใจเรื่องเส้นใย เราหาเส้นใยพืชที่หลากหลายขึ้น แต่ยังอยู่กับธรรมชาติ เช่น ลินิน กัญชง แล้วก็เน้นการเติมฟังก์ชันที่ใช้งานได้จริง เช่น กันยูวี กันแบคทีเรีย ใส่เคลือบกันน้ำ หรือผ้าฝ้ายคลุมไหล่ตัวใหม่ก็มีนาโนแคปซูลกันยุง เราโฟกัสที่คนชอบปฏิบัติธรรมนั่งสมาธิ เลยทำเป็นสีน้ำเงินและสีขาว และใส่กลิ่นลีลาวดีที่ช่วยปรับอารมณ์ให้สงบ และทำสมาธิได้ดีขึ้น”

นกหยิบผ้าทอมือแสนนุ่มไร้ลวดลายมาให้ลองสัมผัสดีไซน์เรียบง่ายและวัตถุดิบพรีเมียม เอกลักษณ์ของแบรนด์ช่างเปี่ยมปรัชญาแบบญี่ปุ่น แต่เจ้าของแบรนด์บอกว่าไม่เคยคิดเปรียบเทียบสไตล์ครามสกลกับวิถีอาทิตย์อุทัย สินค้าของเธอมาจากตัวตนที่ไม่วิ่งตามคู่แข่งต่างหาก

ผ้าคลุมไหล่ ครามสกล

“ตอนเเรกที่มาทำ เอาง่ายๆ เลยนะ เราเป็นคนที่เชยสนิท เชยจริงจัง เเล้วก็เรียบง่ายมาก เลยคิดว่าต้องทำอะไรที่มันเรียบที่สุด อย่าพกความชอบตัวเองไปให้ลูกค้าเด็ดขาดเพราะว่าเราชอบอะไรไม่เหมือนใคร” ผู้ก่อตั้งและดูแลภาพรวมดีไซน์ทั้งหมดของแบรนด์หัวเราะ

“พอเรียนรู้เเล้วเราเริ่มเข้าใจว่าบางครั้งเเฟชั่นไม่ต้องเป็นเเฟชั่นเเบบเร็ว เป็นเเบบเรียบก็ได้ ตอนนี้เราเลยไม่ได้รู้สึกกังวลในการออกเเบบผลิตภัณฑ์ เราเป็นคนทำ รู้ดีที่สุดว่าครามสกลต้องออกมาเป็นแบบไหน อย่าให้เยอะไป อย่าให้น้อยไป ถ้าอยู่ๆ ครามสกลจะเปลี่ยน มันไม่คุ้มถ้าต้องเสียตัวตนเราไป แล้วเราต้องการเป็นมากกว่านั้น เราอยากทำให้ทุกผลิตภัณฑ์เป็นเหมือนของขวัญจากธรรมชาติ ใส่คุณภาพกับความใส่ใจ คนที่อยากได้ครามคุณภาพจะได้คิดถึงครามสกล”

Oasis for People

ครามสกล

จากร้านขายสินค้าคราม ครามสกลขยับขยายเป็นทั้งพื้นที่ช้อปปิ้ง แหล่งเรียนรู้การย้อมผ้าคราม และยังมีร้านอาหารกับคาเฟ่เล็กๆ ให้คนที่เข้ามาเยี่ยมเพลิดเพลินกับการใช้เวลาที่นี่ได้ทั้งวัน

“จริงๆ มีงานวิจัยนะว่าสีครามเป็นสีบำบัดเรื่องความคิดจิตวิญญาณ เราสังเกตว่าคนที่มาที่นี่สีหน้าแววตาเขาดูสงบ อาจเพราะเรามีต้นไม้ มีเสียงเพลง มีน้ำ แขกมักจะชื่นชมเมื่อรู้ว่างานชุมชนเป็นแบบนี้ได้ มันแปรรูปได้มากกว่าที่เคยเห็น ถ้าเขาสนใจก็ลองเวิร์กช็อปครามเชิงลึกได้ เป้าหมายของเราคือสุดท้ายเขาจะได้ความประทับใจกลับไป เพราะเราตอบโจทย์เรื่องการใช้เวลาที่ดี เราไม่ได้อยากให้แค่กับคนในชุมชน แต่อยากให้คนอื่นๆ ด้วย”

ร้านครามสกล ร้านครามสกล

ลูกค้าส่วนใหญ่ของที่นี่คือคนที่มีวิถีเเบบคนเมือง เเต่มีไลฟ์สไตล์ที่อิงกับธรรมชาติและมีกำลังซื้อ ทั้งจากในเมืองไทย ญี่ปุ่น และยุโรป โดยมีทั้งลูกค้าที่ซื้อของสำเร็จรูป และแบรนด์ที่ซื้อวัตถุดิบครามไปผลิตต่อ

“ตอนแรกเราแปลกใจมาก ทำไมคนมาที่นี่ส่วนใหญ่ไม่ซื้อของเฉยๆ แต่อยากคุยกับเราด้วย บางคนก็มาเรื่องธุรกิจ ซึ่งเราก็เปิดมาก อยากให้คนหยิบครามไปใช้เยอะๆ การที่คนมาทำมีเเต่ช่วยให้เราเข้มเเข็งขึ้น เราชอบการเเชร์ คนที่มาเรียนย้อมผ้าเราก็สอนเทคนิคหมด คนไหนที่ตระหนักว่าสิ่งนี้มีประโยชน์เขาจะทำได้ดีมาก คนไหนที่ไม่ตระหนักก็จะไม่ทำ ดังนั้นคนที่ตั้งใจจริงก็ควรได้ข้อมูลที่ถูกต้อง เพราะมันไม่ง่าย” หญิงสาวเน้นเสียงก่อนอธิบายความซับซ้อนของขั้นตอนการย้อม

เนกไท ผ้าคลุมไหล่

“ครามไม่ใช่พืชแบบที่ปลูกเสร็จแล้วใช้ได้เลย การปลูกไม่ยากถ้าเทียบกับการเก็บครามให้ได้คุณภาพ จะตัดครามต้องเก็บแต่เช้าตรู่ ต้องสังเกตกระบวนการคายน้ำทางปลายใบ หยดน้ำต้องมีสีน้ำเงิน พอตัดเสร็จต้องแช่ทันที คุณภาพของน้ำครามก็เริ่มตั้งแต่ตรงนี้ และถึงจะได้น้ำครามที่ดีมากๆ แต่ไปก่อหม้อไม่ถูกก็ไม่ได้การย้อมที่ดี หรือย้อมแค่ชิ้นสองชิ้นอาจจะดีก็ได้ แต่ถ้าย้อมปริมาณมากๆ แล้วให้ได้คุณภาพดีสม่ำเสมอ ทุกอย่างต้องอาศัยจังหวะและประสบการณ์”

นกเชื่อมั่นว่าควรสนับสนุนให้กลุ่มครามธรรมชาติผลิตผลงานที่ได้มาตรฐาน ซึ่งเป็นวิธีการที่ดีที่สุดในการต่อกรกับของด้อยคุณภาพและครามเคมี

“เราคิดว่าครามในสกลนครเข้มแข็งมากนะ จุดอ่อนของเราไม่ได้อยู่ที่ต้นน้ำ ชุมชนเขาทำได้ดีมาก ให้กลุ่มแม่ๆ ทำอะไรพิสดารแค่ไหนก็ได้ เขาเก่งขนาดนี้ เเต่ขายของได้ในราคาที่ไม่สมกับมูลค่าที่เเท้จริงที่ควรจะเป็น จุดอ่อนอยู่ที่ดีไซน์เเละการตลาดที่ต้องพัฒนาให้เข้าถึงคนทั่วไป ปลายน้ำคืองานของเราและคนอื่นๆ ที่จะเข้ามาพัฒนาเรื่องครามต่อจากนี้”

เจ้าของครามสกลกล่าวอย่างจริงใจ จริงอย่างที่เธอบอกว่าผู้มาเยือนไม่ได้ความสุขจากการเลือกซื้อผ้า เรื่องราวการแบ่งปันเบื้องหลังเฉดสีแห่งสกลนครต่างหาก ที่ทำให้ที่นี่เป็นโอเอซิสสำหรับทุกคน

ผ้าย้อมคราม

Facebook : ครามสกล

Writer

ภัทรียา พัวพงศกร

บรรณาธิการและนักจัดทริปแห่ง The Cloud ที่สนใจตึกเก่า งานคราฟต์ กลิ่น และละครเวทีพอๆ กับการเดินทาง

Photographer

มณีนุช บุญเรือง

ช่างภาพสาวประจำ The Cloud เป็นคนเชียงใหม่ ชอบแดดยามเช้า การเดินทาง และอเมริกาโน่ร้อนไม่น้ำตาล

อ่านต่อ

Loading...

End of content

No more pages to load