ที่ผ่านมา มนุษย์โลกได้สร้างสรรค์ ผลิตสิ่งต่าง ๆ ออกมาตลอดเวลา ไม่ว่าจะเป็นเครื่องอุปโภคบริโภค เสื้อผ้าสุดชิค ข้าวของเครื่องใช้ ตึกรามบ้านช่อง และอีกหลากหลายสรรพสิ่ง ซึ่งตามมาด้วยขยะมหาศาลเป็นของควบคู่กัน ในยุคที่เราหนีปัญหาสิ่งแวดล้อมไม่พ้นอีกต่อไปแล้ว การเลือกใช้สิ่งของที่ใช้งานได้จริง สวย เก๋ มีดีไซน์ ชุบชูหัวใจเราให้พองโตได้ โดยแปรรูปจากขยะเหลือใช้ ช่วยเพิ่มปริมาณสิ่งของสุดเท่ แต่ในขณะเดียวกันก็ยังช่วยลดปริมาณขยะบนโลกด้วย

ชาวก้อนเมฆจึงอยากชวนผู้อ่านมาชม 10 ผลิตภัณฑ์ Upcycling จากงาน Upcycling Upstyling จัดขึ้นเป็นปีที่ 2 โดยบริษัท พีทีที โกลบอล เคมิคอล หรือ GC ร่วมกับคู่ค้าไทยและดีไซเนอร์ไทยมากความสามารถ ร่วมกันคิดค้น ออกแบบ สร้างสรรค์เครื่องใช้ในบ้านดีไซน์เก๋ หลายไอเดียมีเรื่องราวจับใจมาก เป็นตัวอย่างสินค้าที่น่าต่อยอดใช้จริงให้แพร่หลายต่อไปในอนาคต 

คำเตือน : ระวังจะตกหลุมรักขยะเหลือใช้ง่าย ๆ นะ!

Domestic Nursery

Harumiki x TPBI x PAVA

10 ผลงาน Upcycling ฝีมือดีไซเนอร์ไทย เปลี่ยนขยะเหลือทิ้งเป็นของใช้ในบ้านสุดเก๋
10 ผลงาน Upcycling ฝีมือดีไซเนอร์ไทย เปลี่ยนขยะเหลือทิ้งเป็นของใช้ในบ้านสุดเก๋

แผ่นฟิล์มคลุมโรงเรือนสตรอว์เบอร์รีของ Harumiki เมื่อหมดอายุการใช้งานแล้ว ถูกทำความสะอาด บด เป่าขึ้นมาเป็นฟิล์มในรูปร่างใหม่ กลายเป็นผู้ช่วยตัวน้อยคอยดูแลต้นไม้ เจ้า Domestic Nursery แบ่งออกเป็น 3 ส่วน ส่วนแรกช่วยคลุมกระถางและลำต้น ปกป้องต้นไม้จากฝุ่นผงและแมลง มีรูเล็ก ๆ ไว้ระบายอากาศ ส่วนที่สองกักเก็บน้ำ และหยดกลับลงไปในดินเพิ่มความชุ่มฉ่ำ ส่วนสุดท้ายมีหน้าที่ดูดซับแสงแดด ส่องสว่างเป็นเพื่อนต้นไม้ในตอนกลางคืน 

แม้รูปร่างหน้าตาจะเปลี่ยนไป แต่คุณสมบัติของฟิล์มคลุมโรงเรือนยังคงอยู่อย่างครบครัน คอยช่วยโอบล้อมต้นไม้น้อย ๆ ให้เติบโตไปอย่างแข็งแรง

Mello Hello 

Oishi x Enmach x Korakot

10 ผลงาน Upcycling ฝีมือดีไซเนอร์ไทย เปลี่ยนขยะเหลือทิ้งเป็นของใช้ในบ้านสุดเก๋
10 ผลงาน Upcycling ฝีมือดีไซเนอร์ไทย เปลี่ยนขยะเหลือทิ้งเป็นของใช้ในบ้านสุดเก๋

โคมไฟเฉดสีน่ารัก จากดีไซน์อันเป็นเอกลักษณ์ของ กรกต อารมย์ดี จากแบรนด์ Korakot เมื่อรวมกับฝีมือพันเชือกสี ด้วยเทคนิคการพันเชือกอวนพื้นบ้านยิ่งทวีความน่ารักเข้าไปใหญ่ จับคู่เฉดสีให้เข้ากันหรือตัดกันก็น่ารักจับใจ 

หากไม่บอก คงไม่มีใครรู้ว่าโคมไฟหลากสีที่ชวนให้เราจดจ้องอยู่ในขณะนี้ ทำมาจากถาดเกี๊ยวซ่าและถาดอาหารสำเร็จรูปเหลือใช้ของ Oishi นำมาบด หลอม ฉีดออกมาเป็นเส้น ก่อนนำไปสานให้มีรูปร่างคล้ายสุ่มจับปลา เครื่องมือทำมาหากินของชาวประมงพื้นบ้าน กลายเป็นโคมไฟหน้าตาน่ารัก คอยช่วยสร้างบรรยากาศอบอุ่นระหว่างมื้ออาหาร ให้อิ่มทั้งท้อง อิ่มทั้งใจ

Retuna

Thai Union x Qualy

10 ผลงาน Upcycling ฝีมือดีไซเนอร์ไทย เปลี่ยนขยะเหลือทิ้งเป็นของใช้ในบ้านสุดเก๋
10 ผลงาน Upcycling ฝีมือดีไซเนอร์ไทย เปลี่ยนขยะเหลือทิ้งเป็นของใช้ในบ้านสุดเก๋

รู้หรือไม่ว่าเรือประมงลำหนึ่งจะมีอวนล้อมที่หมดอายุในทุก ๆ 2 ปี เมื่อรวมแล้วจะมีขยะจากอวนมากถึง 1 ตันต่อเรือ 1 ลำ 

Thai Union จึงจับมือกับ Qualy ดีไซน์ผลิตภัณฑ์ Upcycling ที่สื่อและเชื่อมโยงถึงท้องทะเล อวนล้อมที่หมดอายุจึงถูกนำไปเข้ากระบวนการ Upcycle จนออกมาเป็นฝาปิดกระป๋องรูปปลาทูน่าสุดน่ารัก ที่จะว่ายมาชักชวนให้ทุกคนเก็บกระป๋องทูน่าไปล้างและใช้ซ้ำกันเถอะ เอาไปเก็บของกระจุกกระจิกหรือติดกับผนังไว้แขวนกระเป๋าก็ยังได้ จะว่ายมาตัวเดียวหรือว่ายมาเป็นฝูงก็สุดแสนจะน่ารัก

Reperception Brick

RFS x Enmach x PAVA

10 ผลงาน Upcycling ฝีมือดีไซเนอร์ไทย เปลี่ยนขยะเหลือทิ้งเป็นของใช้ในบ้านสุดเก๋

จากแกลลอนน้ำยาฟอกไตเหลือทิ้งของสถาบันการแพทย์จักรีนฤบดินทร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี กว่าหมื่นใบ บริษัท RFS จึงจับมือกับ Enmach และ PAVA สร้างสรรค์ให้แกลลอนน้ำยาฟอกไฟหน้าตาเดิม ๆ กลายเป็น Reperception Brick อิฐจุน้ำอเนกประสงค์ใน 2 ดีไซน์ สามารถต่อเข้าด้วยกันได้ตามใจอยาก จะต่อเป็นที่นั่ง ผนังบังตา จุดจอดจักรยาน ที่ปลูกต้นไม้ หรือจะเป็นคอนโดเจ้าเหมียวสำหรับชาวทาสแมวก็ย่อมได้ เอาไปใช้ในบ้านหรือนอกบ้าน บอกเลยว่าหายห่วง เพราะคุณสมบัติแข็งแรง ทนทานต่อสภาพแวดล้อม

ไม่แน่นะ ในอนาคตแกลลอนน้ำยาฟอกไตที่เคยต้องใช้แล้วทิ้ง อาจกลายเป็นเฟอร์นิเจอร์หรือศิลปะชิ้นเอกในโรงพยาบาลก็ได้

Waste To Weave

Kewpie x Thantawan x Thinkk

10 ผลงาน Upcycling ฝีมือดีไซเนอร์ไทย เปลี่ยนขยะเหลือทิ้งเป็นของใช้ในบ้านสุดเก๋

แจกัน โคมไฟ และแผ่นรองแก้วหน้าตาน่ารักตรงหน้าคุณนี้ ทำมาจากถ้วยสลัดของ Kewpie ที่เหลือใช้ถึง 1.8 ตันต่อปี นำเข้ากระบวนการบดและผลิตออกมาใหม่ด้วยเครื่องทำหลอดของบริษัท Thantawan จากนั้น Thinkk จึงนำมาถักทอให้เกิดลวดลายเฉพาะตัว กลายเป็นแจกัน โคมไฟ และแผ่นรองแก้วดีไซน์เก๋ จะใช้แยกชิ้นเดียวหรือวางเข้ากันเป็นเซ็ต ไม่ว่าจะวางไว้มุมไหนของบ้านก็ดูอบอุ่นขึ้นมาทันตา

The Mountain

Doikam x Advance Mat x P/S/D

พาชมฝาขวด แกลลอนน้ำ ถาดเกี๊ยวซ่า ถุงน้ำยาซักผ้า ไปจนถึงอวนประมงในเวอร์ชันใหม่ ที่ทั้งน่ารักแถมยังน่าใช้
พาชมฝาขวด แกลลอนน้ำ ถาดเกี๊ยวซ่า ถุงน้ำยาซักผ้า ไปจนถึงอวนประมงในเวอร์ชันใหม่ ที่ทั้งน่ารักแถมยังน่าใช้

ชั้นวางของดีไซน์ไม่เหมือนใคร จากฝีมือของ P/S/D จะเอาไปตั้งแยกชิ้น ชิดมุมกำแพง หรือจะนำมาต่อกันสองชิ้นเป็นสามเหลี่ยมก็ชวนมอง แถมยังตั้งใจดีไซน์รูปร่างสื่อภูเขา ที่มาของวัสดุจากแบรนด์ ดอยคำ แอบบอกไว้หน่อยว่า สีเขียวตุ่นสบายตาของชั้นวางก็ได้มาอย่างเป็นธรรมชาติ จากกระบวนการแยกชิ้นส่วนกล่อง UHT และหลอมขึ้นมาใหม่ของ Advanced Mat 

หากถึงเวลาต้องโยกย้าย ก็แค่ตั้งให้เป็นรูปสี่เหลี่ยมเข้าด้วยกัน ขนย้ายเคลื่อนที่ไปไหนก็สะดวก

CUBE

Boonrawd x Qualy x Thinkk

พาชมฝาขวด แกลลอนน้ำ ถาดเกี๊ยวซ่า ถุงน้ำยาซักผ้า ไปจนถึงอวนประมงในเวอร์ชันใหม่ ที่ทั้งน่ารักแถมยังน่าใช้

ใครเป็นสาวกการจัดระเบียบตู้เย็นยกมือขึ้น เรารับรองว่าคุณจะต้องรักผลงานชิ้นนี้แน่นอน กล่องเก็บกระป๋อง ทำขึ้นจากฝาขวดน้ำดื่มสิงห์ ของ Boonrawd ที่ผลิตขึ้นมากว่า 1,000 ล้านฝาภายใน 1 ปี THINKK ออกแบบให้เรียบง่าย แต่ก็ยังคงความน่ารักและมากประโยชน์ สามารถเก็บกระป๋องได้ถึง 4 ใบ นอกจากช่วยจัดระเบียบตู้เย็นให้เรียบร้อยแล้ว ยังยกไปปาร์ตี้กับเพื่อนฝูง เพิ่มความเก๋ไก๋ แถมยังรักษาอุณภูมิให้เครื่องดื่มยังเย็นจับใจได้อีกด้วย

DRIP DROP

SNJ x Kasem x Onion

พาชมฝาขวด แกลลอนน้ำ ถาดเกี๊ยวซ่า ถุงน้ำยาซักผ้า ไปจนถึงอวนประมงในเวอร์ชันใหม่ ที่ทั้งน่ารักแถมยังน่าใช้
พาชมฝาขวด แกลลอนน้ำ ถาดเกี๊ยวซ่า ถุงน้ำยาซักผ้า ไปจนถึงอวนประมงในเวอร์ชันใหม่ ที่ทั้งน่ารักแถมยังน่าใช้

ใครว่าถังพลาสติกสีฟ้าจะต้องกลายเป็นถังขยะหน้าบ้านไปเสียหมด แต่ Onion ไม่คิดอย่างนั้น เพราะจับเอาถังพลาสติกสีฟ้าจาก SNJ ที่มักถูกรียูสเป็นถังขยะหน้าบ้านของใครหลายคน มายกระดับขึ้นใหม่ ผ่านการบดและขึ้นรูปใหม่โดย Kasem จนกลายเป็นไฟประดับสวน รูปทรงหยดน้ำ นอกจากช่วยส่องสว่าง ยังทำให้สวนดูชุ่มฉ่ำขึ้นมาซะอย่างนั้น Drip Drop ซ่อนสายไฟไว้ตรงก้าน สามารถตัดขนาดได้ตามต้องการ จะปักไว้เป็นทางหรือสลับสูงต่ำ ก็ช่วยให้สวนหลังบ้านดูมีสไตล์ขึ้นมาทันที

Beyond Basin 

KAO x Kasem x Qualy

พาชมฝาขวด แกลลอนน้ำ ถาดเกี๊ยวซ่า ถุงน้ำยาซักผ้า ไปจนถึงอวนประมงในเวอร์ชันใหม่ ที่ทั้งน่ารักแถมยังน่าใช้
พาชมฝาขวด แกลลอนน้ำ ถาดเกี๊ยวซ่า ถุงน้ำยาซักผ้า ไปจนถึงอวนประมงในเวอร์ชันใหม่ ที่ทั้งน่ารักแถมยังน่าใช้

รู้ไหมว่าถุงน้ำยาซักผ้าก็ช่วยเราทำงานบ้านได้นะ! เพราะกะละมังสุดเท่นี้ ทำขึ้นมาจากซองน้ำยาซักผ้าจากแบรนด์ KAO ที่ถูกผลิตขึ้นมากว่า 14 ล้านถุงต่อปี แม้จะเป็นพลาสติก Multi-Layer ยากต่อการรีไซเคิล แต่ Kasem Plastic ก็นำมาฉีดขึ้นรูปกลายเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ ผ่านการออกแบบสไตล์เฉพาะตัวของ ไจ๋-ธีรชัย ศุภเมธีกูลวัฒน์ นักออกแบบและเจ้าของแบรนด์ Qualy เพื่อเป็นผู้ช่วยสำหรับการซักผ้าขนานแท้ 

พาชมฝาขวด แกลลอนน้ำ ถาดเกี๊ยวซ่า ถุงน้ำยาซักผ้า ไปจนถึงอวนประมงในเวอร์ชันใหม่ ที่ทั้งน่ารักแถมยังน่าใช้

Beyond Basin มี 3 ขนาด เลือกหยิบได้ตามปริมาณเสื้อผ้าในแต่ละครั้ง แถมยังช่วยประหยัดน้ำ เพราะหากเสื้อผ้าน้อย ก็ใช้ใบเล็กมาเติมน้ำแต่พอดี หยิบจับก็ถนัดมือ ซักล้างก็คล่องแคล่วเบาแรง เพราะดีไซน์รูปคลื่นที่ก้นกะละมังจะช่วยขยี้ผ้าให้อีกทาง การจัดเก็บก็ง่ายแสนง่าย จัดวางซ้อนกันขึ้นไปเป็นทรงภูเขา เป็น Sculpture ตกแต่งบ้าน หรือจะแขวนไว้กับผนังช่วยให้ประหยัดพื้นที่ก็ได้ เพราะ Beyond Basin ถูกดีไซน์มาให้มีกระจกอะคริลิกข้างใต้ ช่วยย้ำว่านอกจากดูแลเสื้อผ้าแล้ว ก็อย่าลืมหันมาส่องกระจก ดูแลตัวเองบ้างนะ

EVERY DAY

Lion x Advanced mat x Prompt

พาชมฝาขวด แกลลอนน้ำ ถาดเกี๊ยวซ่า ถุงน้ำยาซักผ้า ไปจนถึงอวนประมงในเวอร์ชันใหม่ ที่ทั้งน่ารักแถมยังน่าใช้

ในแต่ละปี Lion ผลิตหลอดยาสีฟันออกมามากกว่า 90 ล้านหลอดต่อปี อีกทั้งกระบวนการผลิตยาสีฟันทุกหลอดต้องตัดเศษปลายหลอดทิ้ง ทำให้มีปริมาณเศษพลาสติกเหลือใช้จำนวนมาก ทั้งเศษปลายหลอดและหลอดที่ใช้จนหมดแล้ว Advanced Mat จึงนำหลอดยาสีฟันมาหลอมขึ้นรูปใหม่ ผสานกับไอเดียสุดน่ารักจาก แชมป์-สมชนะ กังวารจิตต์ จาก Prompt Design กลายเป็นอุปกรณ์บีบยาสีฟันหน้าตาน่ารัก ช่วยให้เด็ก ๆ ที่มักจะงอแงเมื่อถึงเวลาแปรงฟัน หันมาสนุกกับการแปรงฟันมากขึ้น ด้วยคาแรกเตอร์สื่อถึงวันหนึ่งวัน มีทั้งคุณพระอาทิตย์ในวันอากาศสดใส คุณก้อนเมฆในวันฟ้าครึ้ม คุณพระจันทร์ในตอนกลางคืน และคุณสายรุ้งในบรรยากาศหลังฝนตก ให้คุณพ่อคุณแม่ได้ชวนลูก ๆ ไปทำความรู้จักกับคาแรกเตอร์แต่ละตัว พร้อมสอดแทรกวิธีแปรงฟันที่ถูกต้องไปพร้อม ๆ กัน

เอาล่ะ คุณพระอาทิตย์ขึ้นแล้ว ไปเจอคุณพระอาทิตย์กันหน่อยไหมคะ 

ภาพ : Upcycling Upstyling 2

Writer

นิธิตา เอกปฐมศักดิ์

นักคิดนักเขียนมือสมัครเล่น ผู้สนใจงานคราฟต์ ต้นไม้และการออกแบบเป็นพิเศษ แต่สนใจหมูสามชั้นย่างเป็นพิเศษใส่ไข่

Scoop

ความเคลื่อนไหวสร้างสรรค์และน่าจับตาจากหลากวงการที่เราอยากให้คุณรู้

ในย่านเขตสถานทูต (Diplomatic Enclave) กรุงอิสลามาบัด เมืองหลวงของปากีสถาน ท่ามกลางกำแพงสูงและรั้วลวดหนาม ปรากฏกำแพงหนึ่งที่มีสีสันสดใสโดดเด่นสะดุดตา จนหลายคนยกมือถือเข้ามาถ่ายรูป ลวดลายนั้นคล้ายคลึงกับลวดลายบนรถบรรทุกที่วิ่งไปมาในปากีสถาน ที่เรียกว่า Truck Art แต่ก็มีลวดลายของไทยด้วย เบื้องหลังกำแพงคือ สถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงอิสลามาบัด 

อะไรคือ Truck Art แล้วทำไมถึงมาอยู่ตรงนี้ได้

แบทเทิลแห่งสีสัน

การทูตผ่านศิลปะ Truck Art ของรถบรรทุกปากีสถาน บนกำแพงสถานทูตไทย ณ กรุงอิสลามาบัด

จุดเริ่มของศิลปะบนรถบรรทุกเข้ามาในเอเชียใต้เมื่อมีการนำเข้ารถบรรทุก Bedford จากอังกฤษตั้งแต่ พ.ศ. 2463 Bedford เป็นบริษัทลูกของบริษัท GM ตอนแรกรถบรรทุกพวกนี้ไม่ได้ประดับประดาอะไรมากมายนัก จนเมื่อ พ.ศ. 2483 ที่มีการใช้รถบรรทุกขนส่งทางไกล บริษัทต่าง ๆ ก็เริ่มเอาตราบริษัทติดที่รถบรรทุก เพื่อให้ผู้พบเห็นรู้ว่าเป็นของบริษัทอะไร และยังเป็นการโฆษณาไปในตัว 

คนขับรถตอนนั้นเห็นว่า ไหน ๆ จะพ่นสีโฆษณาบริษัทแล้ว ก็เลยขอแต่งแต้ม เติมนั่นเติมนี่นิดหน่อย มาถึงจุดที่เริ่มหยุดไม่อยู่ มีการแข่งขันกันแบบสนุก ๆ แฝงความจริงจังระหว่างคนขับว่า รถใครจะมีสีสันและการตกแต่งที่กิ๊บเก๋กว่ากัน จนกลายเป็นว่ารถบรรทุกทุกคันต้องมีการตกแต่งประดับประดาไม่มากก็น้อย แต่ที่เห็นส่วนใหญ่จะมากไว้ก่อน เพราะเดี๋ยวเจอเจ้าที่จัดเต็ม ของเราจะดูดร็อปไป 

การตกแต่งนอกจากลงสีเป็นลวดลายต่าง ๆ แล้ว ยังมีการใช้ผ้า ใช้โซ่ห้อยเป็นสาย ติดกระดิ่งเล็ก ๆ กรุ๊งกริ๊ง ๆ อีกด้วย จุดที่ต้องทำให้โดดเด่นคือ ส่วนหัว ด้านหน้าของรถที่ยื่นสูงขึ้นไปหรือเรียกว่า มงกุฎ (Crown) กลายเป็นที่ถูกอกถูกใจของผู้ไปเยือนปากีสถาน โดยเฉพาะฝรั่งซึ่งอาจคุ้นกับแนวสีพาสเทล มาเจอการตกแต่งแบบแม่สีจัด ๆ ก็เกิดอาการตื่นตะลึง ถ่ายภาพไปโชว์เพื่อน ๆ จน Truck Art ปากีสถานเป็นที่เลื่องลือไปทั่วโลก ในสมัยที่ทหารอเมริกันเข้าไปในอัฟกานิสถาน ก็เห็นรถพวกนี้สีสันสวยงามวิ่งส่งเสียงกรุ๊งกริ๊งมาแต่ไกล เลยเรียกว่า รถบรรทุกกรุ๊งกริ๊ง (Jingle Truck)

การทูตผ่านศิลปะ Truck Art ของรถบรรทุกปากีสถาน บนกำแพงสถานทูตไทย ณ กรุงอิสลามาบัด
รถบรรทุกกรุ๊งกริ๊ง (Jingle Truck)

เรื่องราวผ่านลวดลาย

เพื่อเจาะลึกถึงศิลปะแขนงนี้ เราไปดูวิธีการทำ Truck Art ถึงอู่ในเมืองราวัลปินดี เขาบอกว่าวิธีการทำมีหลายขั้นตอน ตั้งแต่ลงรองพื้น จากนั้นก็ลงสีเป็นลวดลายต่าง ๆ ซึ่งคุณลุงคาลิดที่กำลังลงสีอยู่บนนั่งร้านสูงบอกว่า ทำมานาน 40 ปีแล้ว ถึงตอนนี้อายุ 70 แต่ลุงยังแข็งแรง ว่าแล้วก็โชว์พลังโดยการปีนลงมาอย่างคล่องแคล่ว ลุงบอกจะทำไปเรื่อย ๆ จนกว่าจะไม่ไหว ดีใจที่คนต่างชาติชอบผลงานของคนปากีฯ ความปลื้มปีติของลุงฉายผ่านแววตามากประสบการณ์

การทูตผ่านศิลปะ Truck Art ของรถบรรทุกปากีสถาน บนกำแพงสถานทูตไทย ณ กรุงอิสลามาบัด
ลุงคาลิด

ลวดลายบนรถบรรทุกนี้น่าสนใจ มีตั้งแต่ลายอักษร พืช สัตว์ท้องถิ่น และสัตว์ในจินตนาการ เช่น นกยูง นกอินทรีย์ ม้าบิน ดอกไม้ต่าง ๆ รวมถึงไอดอลจากวงการบันเทิง ทั้งนักร้อง นักแสดงที่มีชื่อเสียง ตลอดจนนักการเมือง นักปราชญ์ กวี บางคนให้วาดรูปลูกตัวเองไว้บนรถด้วย ทำให้มีกำลังใจทำงาน เพราะรู้ว่าหยาดเหงื่อของเขานั้นทำเพื่อครอบครัว เราได้คุยกับคนขับรถบรรทุกจากเมืองเปชาวา เชื้อสายพัชตุน หรือที่ไทยเรียกว่า ปาทาน เขาบอกว่ารถบรรทุกมีรูปบ้านในชนบทของเขาด้วย “เวลาขับรถไปส่งสินค้าไกล ๆ หันมาดูรถ เห็นวิวบ้านเกิด จะได้หายคิดถึงบ้านไปได้บ้าง”

การทูตผ่านศิลปะ Truck Art ของรถบรรทุกปากีสถาน บนกำแพงสถานทูตไทย ณ กรุงอิสลามาบัด
การทูตผ่านศิลปะ Truck Art ของรถบรรทุกปากีสถาน บนกำแพงสถานทูตไทย ณ กรุงอิสลามาบัด
การทูตผ่านศิลปะ Truck Art ของรถบรรทุกปากีสถาน บนกำแพงสถานทูตไทย ณ กรุงอิสลามาบัด
การทูตผ่านศิลปะ Truck Art ของรถบรรทุกปากีสถาน บนกำแพงสถานทูตไทย ณ กรุงอิสลามาบัด

เมื่อลงสีแล้วก็จะส่งไปยังแผนกประดับเพิ่มเติม เพื่อติดแผ่นอะลูมิเนียมเพิ่มความเงางามโดดเด้ง สะท้อนแสงแดดระยิบระยับยามกลางวัน มองเห็นได้แต่ไกล หากต้องการแอดวานซ์ไปอีกก็จะส่งต่อไปยังแผนกติดไฟ ประดับไฟในจุดต่าง ๆ เพิ่มอีกด้วย ทำให้การตกแต่งใช้เวลาราว 1 – 2 เดือน หากทำแบบจัดเต็ม ค่าใช้จ่ายอาจจะเกือบ ๆ แสนบาทเลยทีเดียว 

การทูตผ่านศิลปะ Truck Art ของรถบรรทุกปากีสถาน บนกำแพงสถานทูตไทย ณ กรุงอิสลามาบัด

ถ้าใช้งานไปแล้วอยากตกแต่งเพิ่ม ก็มีร้านขายชุดแต่งเพิ่มเติม น้องที่ขายชุดแต่งบอกว่า ขายได้ดีมาก รวม ๆ แล้วค่าตกแต่งรถทั้งหมดอาจจะแพงว่าบ้านของคนขับรถเสียอีก แต่เขาถือว่าเป็นการลงทุนเชิงธุรกิจ เพราะลูกค้ามักจ้างรถบรรทุกที่ตกแต่งเยอะ มากกว่ารถที่ตกแต่งน้อย

การทูตผ่านศิลปะ Truck Art ของรถบรรทุกปากีสถาน บนกำแพงสถานทูตไทย ณ กรุงอิสลามาบัด
ร้านขายชุดแต่งเพิ่ม

นอกจากประดับประดารถบรรทุกแล้ว บางรายยังตกแต่งรถบัสโดยสารด้วย เราโชคดีที่ได้ขับมาเจอรถบัสที่คนปากีสถานเรียกว่า รถบัสแคชเมียร์ เป็นรถบัสโดยสารขับไปตามภูเขาสูงชัน คันที่เราเจอตกแต่งอย่างสวยงาม จังหวะเขาจอดรับผู้โดยสาร เลยรีบลงไปถ่ายรูปมาให้ดูกัน ขนาดคนปากีฯ เองยังบอกว่า คันนี้สวยมาก ไม่ค่อยได้เห็นวิ่งในเมือง

การทูตผ่านศิลปะ Truck Art ของรถบรรทุกปากีสถาน บนกำแพงสถานทูตไทย ณ กรุงอิสลามาบัด
รถบัสแคชเมียร์

สะท้อนรากลึกวัฒนธรรม

งานศิลปะบนรถบรรทุกของชาวปากีสถานสะท้อนวัฒนธรรมหลายอย่างของชาวปากีสถาน ซึ่งบางทีคนไทยอาจจะไม่คิดมาก่อน เพราะบางทีเห็นหน้าเขาเข้ม ๆ ไว้หนวดไว้เครา เราก็จะเกรง ๆ แต่จากประสบการณ์ที่ได้พบปะพูดคุยกับคนปากีฯ เห็นได้เลยว่าเขาเป็นคนชัดเจน จริงใจ แค่ขอไปถ่ายรูปรถบรรทุก เขาก็ยิ้มรับ เชื้อเชิญอย่างเต็มที่ อย่างคนขับรถคนหนึ่ง เข้าไปขอถ่ายรูป เขาหันหลังกลับ คิดว่าวิ่งหนี ปรากฎว่าวิ่งไปที่รถแล้วโผล่หน้ามาตรงหน้าต่างยิ้มแป้น บอกให้ถ่ายมุมนี้ มุมเด็ดของผม แถมยังบอกว่า ดีใจที่รถเขาแต่งแค่เบสิก ๆ หน้าสด เรายังสนใจ (ขณะที่เราหันมองไปที่รถ มันเบสิกตรงไหนหว่า จัดเต็มขนาดนั้น) ทุกคนที่ได้พบนอกจากชวนคุยสนุกสนานแล้ว ยังชวนไปดื่มชาปากีอีกด้วย (Chai – ชาใส่นม โรยเครื่องเทศ หอมมัน อร่อยมาก)

การทูตผ่านศิลปะ Truck Art ของรถบรรทุกปากีสถาน บนกำแพงสถานทูตไทย ณ กรุงอิสลามาบัด

สีสันบนรถบรรทุกเหล่านั้นยังสะท้อนถึงอุปนิสัยที่ร่าเริงของคนปากีฯ ซึ่งนอกจากคุยสนุกแล้ว ยังชอบเสียงเพลงที่เร้าใจและการเต้นรำ ผมเคยนั่งรถไปต่างจังหวัด เจอเขาทำถนน ต้องจอดรถรอนาน ขณะที่เราก็อาจจะร้อนใจตามประสา แต่กลับเห็นว่ามีกลุ่มวัยรุ่นใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ ด้วยการเปิดเพลง แล้วลงมาเต้นกันอย่างสนุกสนานเฮฮา คนแถวนั้นได้ยินเสียงเพลงเร้าใจก็ออกมาร่วมด้วย จนถนนเปิด รถเคลื่อนได้ คนก็หัวเราะวิ่งขึ้นรถไปต่อ ทำให้คิดได้ว่าเวลาเจออุปสรรคที่นอกเหนือการควบคุม บางคนเลือกร้อนใจ แต่บางคนก็เลือกจะทำสิ่งที่ดีที่สุดในตอนนั้น แล้วผ่านมันไปในเวลาที่เท่า ๆ กัน แต่ด้วยความรู้สึกที่ต่างกันโดยสิ้นเชิง

การทูตผ่านศิลปะ Truck Art ของรถบรรทุกปากีสถาน บนกำแพงสถานทูตไทย ณ กรุงอิสลามาบัด

สีสันของปากีสถานยังสะท้อนในอาหารการกินของคนพื้นเมืองที่มีสีสันและรสชาติจัดจ้านน่าทานจากเครื่องเทศต่าง ๆ ที่จัดเต็ม ตั้งแต่ข้าวบริยานี ไก่ย่างติกกา แกงต่าง ๆ อย่างเช่น Chicken Achari Handi จนไปถึงของหวานอย่าง Gajrela ซึ่งอาหารในภูมิภาคต่าง ๆ ก็แตกต่างกันไป

การทูตผ่านศิลปะ Truck Art ของรถบรรทุกปากีสถาน บนกำแพงสถานทูตไทย ณ กรุงอิสลามาบัด

ศิลปะดั้งเดิมในกระแสดิจิทัล

สถานทูตไทย ณ กรุงอิสลามาบัด เอา Truck Art ของรถบรรทุกปากีสถานมาสื่อสารความสัมพันธ์บนกำแพง จนสถานทูตอื่นขอทำตาม
ไซเยอร์ ข่าน

ไซเยอร์ ข่าน ศิลปินที่เราชวนให้มาวาดภาพศิลปะแนวรถบรรทุกบนกำแพงสถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงอิสลามาบัด มาจากเมืองเปชาวา ห่างจากกรุงอิสลามาบัดไปเกือบ 200 กิโลเมตร เป็นศิลปินดาวรุ่งรุ่นใหม่ มีผลงานทั้งในและต่างประเทศ แต่โชคไม่ดีที่ธุรกิจของเขาซบเซาลงอย่างมากในช่วงการระบาดของโควิด-19 เขาบอกว่างานทำสีรถบรรทุกหายไปแทบจะหมดสิ้น แต่เขาก็ไม่ย่อท้อต่อโชคชะตา หันมาลงสีสิ่งของเล็ก ๆ เช่น กาน้ำชา ถ้วย ถาด รองเท้า แล้วลงรูปในโซเชียล ปรากฏว่าได้รับการตอบรับอย่างดี 

สถานทูตเราก็เห็นข่าวนี้ จึงติดต่อให้เขามารับงาน เขาดีใจมากเพราะถือเป็นงานใหญ่ เขาบอกอย่างภูมิใจว่า งานนี้จะสร้างชื่อเสียงให้เขาเป็นที่รู้จักมากขึ้นไปอีก และเป็นเกียรติในฐานะศิลปินที่ได้เผยแพร่ศิลปะของปากีสถาน ทั้งยังมีส่วนเชื่อมความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างคนไทยกับคนปากีสถาน และเราเองก็เชื่อว่า ชื่อเสียงของเขาจะได้รับการยอมรับในหมู่ชาวต่างประเทศและคณะทูตในกรุงอิสลามาบัด

สถานทูตไทย ณ กรุงอิสลามาบัด เอา Truck Art ของรถบรรทุกปากีสถานมาสื่อสารความสัมพันธ์บนกำแพง จนสถานทูตอื่นขอทำตาม

ไซเยอร์เล่าว่า งานของเขาใช้เทคนิคแบบดั้งเดิม โดยใช้พู่กันผสมสีเฉดต่าง ๆ และลงสีด้วยมือ ซึ่งเขาเรียนมาจากลุงตั้งแต่อยู่ ม.1 เทคนิคนี้เริ่มสูญหายไปจากการเข้ามาของศิลปะแบบดิจิทัล ที่ออกแบบลวดลายได้คมชัด ผลิตได้จำนวนมากในรูปแบบของสติกเกอร์แล้วเอาไปพ่นสี ทำให้ผลิตงานได้รวดเร็ว ลูกค้าไม่ต้องรอนาน รวมถึงราคาอาจถูกลง เขาจึงพยายามรักษาศิลปะแบบดั้งเดิมนี้ไว้ โดยพยายามฝึกลูกศิษย์อยู่หลายคน แต่งานศิลปะเหล่านี้ต้องใช้ความอดทนฝึกฝน รวมทั้งต้องอยู่กับกลิ่นสีและทินเนอร์ตลอดทั้งวัน เด็กรุ่นใหม่ ๆ ส่วนใหญ่มาทำงานได้ไม่นานก็หายไป ตอนนี้เหลือเพียง 2 คน แต่ก็พยายามจะสานต่องานที่ทรงคุณค่านี้ต่อไป

เราคุยกันถึงลวดลายที่วาดบนกำแพง เป็นสิ่งของ สถานที่ ผู้คนทั้งไทยและปากีสถาน ซึ่งในปากีสถานมีสิ่งของที่ทั้งเราและเขาคุ้นเคย ไม่ว่าจะเป็นตุ๊กตุ๊ก ปิ่นโต เขามีเมืองตักศิลา ซึ่งทำครกเหมือนกับที่อ่างศิลาบ้านเราเลย แม้กระทั่งรถสิบล้อไทยในสมัยก่อน ลักษณะและการวาดลวดลายต่าง ๆ คล้ายกัน รวมไปถึงเรือกอและของทางใต้ ลวดลายสดใสก็คล้ายคลึงกับแนว Truck Art ของปากีสถาน

สถานทูตไทย ณ กรุงอิสลามาบัด เอา Truck Art ของรถบรรทุกปากีสถานมาสื่อสารความสัมพันธ์บนกำแพง จนสถานทูตอื่นขอทำตาม
สถานทูตไทย ณ กรุงอิสลามาบัด เอา Truck Art ของรถบรรทุกปากีสถานมาสื่อสารความสัมพันธ์บนกำแพง จนสถานทูตอื่นขอทำตาม
สถานทูตไทย ณ กรุงอิสลามาบัด เอา Truck Art ของรถบรรทุกปากีสถานมาสื่อสารความสัมพันธ์บนกำแพง จนสถานทูตอื่นขอทำตาม
สถานทูตไทย ณ กรุงอิสลามาบัด เอา Truck Art ของรถบรรทุกปากีสถานมาสื่อสารความสัมพันธ์บนกำแพง จนสถานทูตอื่นขอทำตาม

เมื่อถึงเวลาต้องปรับปรุงทาสี เพราะสีเดิมเริ่มแสดงร่องรอยความเก่า ทั้งจากระยะเวลาที่ยาวนานกว่า 10 ปี ลาย Truck Art บนกำแพงของสถานทูตไทยจึงเป็นคำตอบของพวกเราที่สถานทูต เพื่อเป็นการลดทอนความแข็งกร้าวของกำแพงลง แสดงถึงการน้อมรับศิลปะประเทศเจ้าภาพ สร้างความรู้สึกดีให้คนที่พบเห็น ลวดลายสดใสสะท้อนความเป็นมิตรร่าเริงของทั้งผู้คนทั้งสองประเทศ 

ภาพทิวทัศน์ของปากีสถานและไทยทำให้คนที่ผ่านไปมานึกถึงบ้าน รวมทั้งคนไทยที่ไปสถานทูต หรือแม้แต่เจ้าหน้าที่สถานทูตไทยเองที่นาน ๆ ได้กลับบ้านกันสักที กำแพงนี้เปรียบเป็นผืนผ้าใบขนาดใหญ่ยาวกว่า 220 ฟุต สำหรับศิลปินท้องถิ่นได้แสดงผลงาน เราดีใจที่เป็นส่วนเล็ก ๆ สนับสนุนการสืบสานศิลปะ Truck Art แนวดั้งเดิมของปากีสถานให้ได้รับการยอมรับต่อไป สถานทูตไทยอีกแห่งที่ได้ริเริ่มทำสิ่งนี้คือสถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงมาปูโต ที่ใช้ศิลปะโมเสกพื้นเมืองประดับประดาหน้าสถานทูตอย่างสวยงาม

สถานทูตไทย ณ กรุงอิสลามาบัด เอา Truck Art ของรถบรรทุกปากีสถานมาสื่อสารความสัมพันธ์บนกำแพง จนสถานทูตอื่นขอทำตาม
สถานทูตไทย ณ กรุงอิสลามาบัด เอา Truck Art ของรถบรรทุกปากีสถานมาสื่อสารความสัมพันธ์บนกำแพง จนสถานทูตอื่นขอทำตาม

เมื่อมีคนพูดต่อ ๆ กันไป ทั้งหนังสือพิมพ์และโทรทัศน์ของปากีสถานก็ให้ความสนใจออกข่าวกันใหญ่โต คนผ่านไปมาก็มักจะหยุดถ่ายรูป มีคนปากีฯ บอกว่า ได้ยินผู้บริหารระดับสูงของปากีสถานคุยกันถึงกำแพงสถานทูตไทยอย่างชื่นชม และบอกว่าเป็นสิ่งที่จะส่งเสริมความสัมพันธ์ของสองประเทศได้ดี 

ไซเยอร์บอกว่า ตอนนี้เขาได้รับการติดต่อจากหลายที่ รวมทั้งสถานทูตหลายแห่ง เพราะมีคนเห็นผลงานของเขาบนกำแพงสถานเอกอัครราชทูตไทย ตอนนี้ไซเยอร์กำลังเดินทางไปนิวซีแลนด์เพื่อแสดงงานศิลปะของเขา เราก็หวังจะเห็นเขารวมทั้งศิลปินอื่น ๆ ประสบความสำเร็จ เพราะเราเชื่อว่าศิลปะเป็นสิ่งจรรโลงใจ ไร้ซึ่งพรมแดน เป็นภาษาที่ไม่ต้องเข้าใจหลักไวยากรณ์แบบภาษาเขียน แต่กลับทำให้รู้สึกได้ ทำให้ผู้คนต่างวัฒนธรรมสื่อสารกันได้ เป็นมิตรกันได้ ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญสำหรับมนุษยชาติที่อยู่ร่วมกันในโลกใบนี้

สถานทูตไทย ณ กรุงอิสลามาบัด เอา Truck Art ของรถบรรทุกปากีสถานมาสื่อสารความสัมพันธ์บนกำแพง จนสถานทูตอื่นขอทำตาม

Writer & Photographer

จักรกฤดิ กระจายวงศ์

เป็นนักการทูต ลูกครู (ที่เชื่อว่า) งานการทูตไม่ได้เหมือนในละคร แต่เป็นงานที่ต้องออกไปร่วมทุกสุขกับคน เข้าถึงใจคน จึงจะเข้าใจเขา เข้าใจความต้องการเขา จึงทำงานได้ถูกต้อง ผมชอบการเดินทาง และถ่ายภาพ

อ่านต่อ

Loading...

End of content

No more pages to load