28 มีนาคม 2562
2 PAGES
5 K
The Cloud X สารคดีสัญชาติไทย

 

ตีสี่ครึ่งคือเวลาที่คนส่วนหนึ่งยังหลับอยู่ บางคนอาจจะเริ่มลุกไปจากที่นอนเตรียมตัวออกจากบ้าน แต่นั่นไม่ใช่สิ่งที่คนส่วนใหญ่ทำในวันหยุดพักผ่อน  ฟ้ากำลังเปลี่ยนสี แสงอาทิตย์แรกของวันเริ่มปรากฏให้เห็นที่ขอบฟ้า

ฉลามหางยาว, Monad Shoal

เรือบังกาพาพวกเราออกห่างจากเกาะไปสู่จุดหมายกลางทะเลที่ห่างออกไป 30 นาที ลมเย็นของยามเช้าหนาวกว่าที่คิด เราเข้าไปนั่งหลบลมในห้องใต้ท้องเรือได้ไม่นาน เรือก็เริ่มเบาเครื่องลง เรือบังกาหลายลำจอดเรียงที่จุดหมายแล้ว นักดำน้ำที่มาถึงก่อนหน้ากำลังเริ่มดำลงไป ทุกคนที่มาที่นี่ในเวลานี้มีเป้าหมายเป็นสิ่งเดียวกัน ‘Monad Shoal’ มีลักษณะเป็นภูเขายอดตัดใต้ทะเลที่ส่วนยอดไม่โผล่พ้นน้ำขึ้นมา ด้านบนสุดของสันเขาเป็นพื้นราบขนาดใหญ่ ตรงสุดขอบพื้นราบก็หักตัวเป็นหน้าผาลึกหลายร้อยเมตร ที่นี่ในยามเช้าคือจุดที่ดีที่สุดในการได้พบเห็นฉลามที่มีความลึกลับที่สุดสายพันธุ์หนึ่ง

ฉลามหางยาว, Monad Shoal

ภาพของฉลามหางยาว (Thresher Shark) ที่เคยเห็นก่อนที่จะมาที่นี่ มักเป็นภาพจากระยะไกล ฉลามที่มีความยาวหางเกือบเท่าช่วงลำตัว ลอยตัวอยู่ในน้ำที่ฟุ้งจางเหมือนสายหมอก ภาพฉลามรางเลือนราวกับเป็นสัตว์จากจินตนาการ

เราตีขาเคลื่อนตัวไปสู่ขอบหน้าผา มองลงไปข้างล่างไม่เห็นพื้น เป็นสีน้ำเงินเข้มที่ลึกลงไปไม่รู้จบ แสงสลัวของยามเช้ามืดทำให้เผลอเกร็งเขม่นตามองทุกอย่างโดยไม่รู้ตัว วัตถุทรงยาวสีดำเคลื่อนที่อยู่ในหมอกน้ำด้านหน้ากำลังเคลื่อนตัวจากทางขวาไปด้านซ้าย รูปร่างเต็มตัวของฉลามหางยาวเป็นอย่างไรยังมองเห็นได้ไม่ชัดในจังหวะแรกนี้ รู้แต่เพียงว่าเราเข้ามาในพื้นที่ของพวกมันแล้ว

ฉลามหางยาว, Monad Shoal ฉลามหางยาว, Monad Shoal

เส้นหางยาวสีเข้มคือส่วนที่มองได้ชัดสุดในระยะไกล เมื่อตัวหนึ่งผ่านไป อีกเส้นก็ปรากฏขึ้นมาทันที ที่จุดนี้ไม่ได้มีฉลามหางยาวเพียงตัวเดียว

พวกเราทุกคนเริ่มทิ้งตัวลงกับพื้นทราย นั่งให้นิ่ง หายใจให้เบา และรอคอย

ฉลามหางยาว, Monad Shoal

ฉลามหางยาวที่เริ่มว่ายวนเข้ามาใกล้เราขึ้นเรื่อยๆ ใกล้ขึ้นจนเห็นรูปร่างตัวได้ชัด ใกล้ขึ้นจนเห็นหน้าตาได้ชัด ดวงตากลมใหญ่บ่งบอกถึงการใช้ชีวิตส่วนใหญ่ของพวกมันในพื้นที่แสงน้อย ไม่ว่าจะเป็นเวลากลางคืน หรือในความลึกที่แสงส่องไปไม่ถึง มันจึงเป็นหนึ่งในฉลามที่ ‘หายาก’ ที่สุดสายพันธุ์หนึ่ง

ฉลามหางยาวมาที่ Monad Shoal ทุกเช้าเพื่อทำความสะอาดร่างกาย ที่สันเขาใต้ทะเลแห่งนี้เป็นเสมือนโรงอาบน้ำของพวกมัน ปลานกขุนทองพยาบาลที่อาศัยอยู่บนยอดเขาจะคอยกินปรสิตที่เกาะติดผิวของฉลาม บางครั้งเพื่อกำจัดปรสิต ฉลามหางยาวก็จะกระโดดสูงพ้นน้ำ แล้วทิ้งตัวฟาดผิวน้ำ แรงกระแทกจะช่วยให้ปรสิตหลุดออกไป

ฉลามหางยาว, Monad Shoal

ก่อนที่ Monad Shoal จะเป็นที่รู้จักของนักดำน้ำ ชาวประมงที่มารอจับปลาที่นี่เห็นฉลามหางยาวกระโดดเหนือน้ำบ่อยครั้ง จนวันหนึ่งนักดำน้ำขอติดตามชาวประมงมาลองดำน้ำที่นี่ และหลังจากนั้นที่นี่ก็กลายเป็นแห่งเดียวในโลกที่นักดำน้ำจะมารอคอยเจอฉลามหางยาวได้ทุกวัน

สำหรับชาวประมงฉลามหางยาวอาจจะไม่ใช่ปลาหายากของพวกเขา พวกมันติดอวนติดเบ็ดขึ้นมาอยู่ประจำ อาจจะมีบางตัวที่รอด แต่หลายตัวจบลงที่ตลาดปลา ชาวประมงเป็นตัวร้ายสำหรับนักดำน้ำตลอดมา พวกเขากวาดเก็บเอาสิ่งที่เราตามหาไปจากท้องทะเลอยู่เสมอ

แต่ที่จริงชาวประมงไม่ได้เป็นตัวร้ายในทุกบท ในทางกลับกันพวกเขาคือหน่วยหน้าที่เข้าใจทะเลมากกว่านักดำน้ำเสียอีก ความร่วมมือของชาวประมงและนักดำน้ำทำให้นักท่องเที่ยวหลั่งไหลมาจากทั่วโลก ฉลามหางยาวลี้ลับที่มาโชว์ตัวทุกวันสร้างรายได้ในรูปแบบใหม่ให้ทุกคนบนเกาะ ไม่เว้นแม้กระทั่งชาวประมง ปลาของพวกเขากลายเป็นอาหารให้นักท่องเที่ยวที่มาพักบนเกาะ หลายคนเปิดที่พักและมีรายได้เพิ่มจากธุรกิจการท่องเที่ยว ทะเลคือแหล่งอาหารของผู้คนมาช้านาน ทะเลในวันนี้นอกจากเป็นแหล่งอาหารแล้ว ยังเป็นแหล่งรายได้ใหญ่อีกด้วย

การลงดำน้ำที่นี่มีข้อกำหนดยิบย่อยมากมาย ห้ามว่ายไล่ฉลาม ห้ามพกไฟและแฟลชในการถ่ายภาพ ห้ามส่งเสียงเคาะ ห้ามว่ายออกไปเหนือเนินปะการังที่เป็นจุดอาบน้ำของฉลาม กฎทั้งหลายถูกสร้างขึ้นมาเพื่อปกป้องความสมดุลของความสัมพันธ์ ไม่ให้เรารุกรานฉลามมากเกินพอดี

ฉลามหางยาว, Monad Shoal

ฉลามหางยาวตัวใหญ่โผล่เข้ามาจากที่ลึกด้านนอก ขนาดตัวของมันยาวเกือบ 2 เมตรเมื่อยังไม่รวมหาง หางมีความยาวอีกเกือบเท่าตัว ฉลามขนาด 4 เมตรกำลังว่ายวนรอบเนินปะการังด้านหน้าอย่างช้าด้านหน้า ปลานกขุนทองพยาบาลพุ่งเข้าหามันทุกครั้งที่มันวนเข้ามาใกล้ น้ำเบื้องหน้าไม่ใส ความขุ่นฟุ้งจากด้านลึกทำให้เรามองเห็นฉลามได้เมื่อมันเข้ามาใกล้เท่านั้น

เมื่อใกล้จนมองเห็นชัด หน้าตาของมันกลับไม่สร้างความหวาดกลัวให้เราเลยแม้แต่น้อย ปากขนาดเล็ก ไม่มีฟันคมซี่ใหญ่โผล่ให้เห็น ดวงตากลมโตราวกับเป็นตัวการ์ตูน มันดูน่ารักมากกว่าน่ากลัว

ระยะห่างที่ไม่ไกลทำให้เราอยากพุ่งตัวเข้าหาพวกมัน แต่ไม่มีนักดำน้ำคนไหนที่ทำแบบนั้น ทุกคนยังคงนั่งนิ่ง หายใจออกช้าๆ รอให้ฉลามเป็นฝ่ายเข้าหา

ไม่มีใครอยากทำลายความเชื่อใจ ไม่มีใครอยากทำลายความสมดุลของพื้นที่นี้

 

Writer

ชุตินันท์ โมรา

ช่างภาพ/วิดีโอใต้น้ำมือรางวัลระดับเอเชีย ที่เห็นความเปลี่ยนแปลงของโลกใต้น้ำทั้งในและนอกประเทศมากว่า 17 ปี ทำหนังสือดำน้ำระดับนานาชาติหลายเล่ม เป็นทีมวิดีโอใต้น้ำและคนเบื้องหลังสารคดีและโฆษณาหลายตัว นอกจากนี้ยังเป็นแอดมินเพจ digitalay และเป็นหนึ่งในทีม #สารคดีสัญชาติไทย