เดี๋ยวนี้งานออกแบบพื้นที่สาธารณะสนุกๆ ไม่ได้มีแค่ในยุโรปหรืออเมริกาเท่านั้น งานเจ๋งๆ คอนเซปต์ดี เส้นสายเท่มีให้เห็นมากขึ้นเรื่อยๆ​ ในโลกตะวันออก เรียกว่าไม่น้อยหน้ากันเลย อย่างหนึ่งในสองโปรเจกต์ล่าสุดของ MVRDV สตูดิโอออกแบบสถาปัตยกรรมและผังเมืองชื่อดังจากประเทศเนเธอร์แลนด์ ที่เข้ามามีส่วนร่วมกับงานออกแบบพื้นที่สาธารณะที่ป๊อปปูลาร์ที่สุดของเมืองไถหนาน ประเทศไต้หวัน ณ ขณะนี้

เราจะพาคุณไปเยี่ยมชม Tainan Spring พื้นที่สาธารณะขนาดกะทัดรัดที่ฟังก์ชันไม่เล็กตาม เพราะเป็นทั้งลานน้ำพุกลางแจ้งที่สร้างบนพื้นที่ประวัติศาสตร์ สวนเขียวผืนใหม่ที่เชื่อมโครงข่ายการเดินเท้าให้ย่านเป็น Walking Friendly District ถนนสายเล็กที่เกิดขึ้นใหม่ แต่แก้ปัญหาจราจรติดขัดให้ทั้งย่าน และพื้นที่สาธารณะที่เชื่อมโยงผู้คนตั้งแต่เด็กน้อยไปจนถึงอากงอาม่าในย่านเข้าไว้ด้วยกัน

เปลี่ยนห้างเก่าในไต้หวันเป็น Tainan Spring สวนน้ำกลางแจ้งที่แก้รถติดและเชื่อมโยงคนทุกวัย

เก่าไปใหม่มา

ไถหนาน (Tainan) คือเมืองที่ถูกขนานนามว่าเป็นเมืองที่ ‘นาฬิกาหยุดเดิน’ เพราะนอกจากเคยเป็นเมืองหลวงเก่าของไต้หวัน ก่อนย้ายไปยังกรุงไทเป เต็มไปด้วยวัดวาอารามและสถาปัตยกรรมโบราณทรงคุณค่าแล้ว ที่นี่ยังเป็นเมืองท่าและเมืองประมงที่สำคัญของภูมิภาค ทำให้มีระบบคูคลองระบายน้ำแบบยุคใหม่มาตั้งแต่ศตวรรษ 17 

เปลี่ยนห้างเก่าในไต้หวันเป็น Tainan Spring สวนน้ำกลางแจ้งที่แก้รถติดและเชื่อมโยงคนทุกวัย

จนกระทั่ง ค.ศ. 1980 บนถนนการค้าที่คึกคักรุ่งเรืองใกล้คลองไถหนาน ห้างสรรพสินค้าชื่อ China Town Mall ถูกสร้างขึ้นบริเวณท่าเรือเก่า ที่นี่เป็นศูนย์กลางการค้าและวิถีชีวิตของชาวเมืองไถหนานมานานหลายสิบปี จนถึงปัจจุบันที่คนเริ่มเลือกซื้อของสินค้าออนไลน์มากกว่าการออกไปช้อปปิ้งตามห้างฯ ห้างสรรพสินค้าที่เคยโด่งดังและเต็มไปด้วยผู้คนในอดีตจึงกลายเป็นแค่พื้นที่ว่างเปล่า ไม่มีใครเข้าไปใช้งาน ซบเซาลงตามกาลเวลา และปิดตัวลงในที่สุด 

โปรเจกต์ Tainan Spring จึงถือกำเนิดขึ้น จากความตั้งใจของ Urban Development Bureau เทศบาลเมืองไถหนาน ภายใต้ร่มคันใหญ่ของโปรเจกต์พัฒนาฟื้นฟูย่าน T-Axis ฝั่งตะวันออกของเมือง เพื่อเนรมิตพื้นที่เก่าของห้างฯ China Town Mall ให้กลายเป็นพื้นที่สาธารณะที่น่าสนุก ตื่นเต้น เต็มไปด้วยสีสัน และกลับมาเป็นส่วนหนึ่งของเนื้อเมืองอีกครั้ง 

เปลี่ยนห้างเก่าในไต้หวันเป็น Tainan Spring สวนน้ำกลางแจ้งที่แก้รถติดและเชื่อมโยงคนทุกวัย

ถอดรหัสความต้องการของชาวเมือง

แค่เริ่มต้นก็สนุกแล้ว เมื่อโจทย์สำคัญคือต้องกลมกลืนไปกับเนื้อเมืองและวิถีชีวิตของผู้คน สิ่งแรกที่ทีมออกแบบสัญชาติดัตช์ต้องทำ คือถอดรหัสความต้องการของชาวเมือง

เดินไปตามตรอกซอกซอยในเมืองโบราณที่ผสมผสานวัฒนธรรมร่วมสมัยเอาไว้ได้อย่างลงตัวแห่งนี้ เราจะพบกับวิถีชีวิตสุดชิลล์ของคนไถหนาน ภาพพ่อแม่อากงอาม่าจูงลูกหลานและสัตว์เลี้ยงออกมาใช้ชีวิตริมถนนในเมือง พร้อมปิกนิกจิบเบียร์กันอย่างสบายใจ วัยรุ่นไปจนถึงคนชราปั่นจักรยานกันอย่างชิลล์เป็นภาพที่พบเห็นได้ทั่วไป 

เปลี่ยนห้างเก่าในไต้หวันเป็น Tainan Spring สวนน้ำกลางแจ้งที่แก้รถติดและเชื่อมโยงคนทุกวัย

“ถ้าหากเราลงไปเล่นน้ำคลายร้อนที่ใจกลางเมืองเก่า ในพื้นที่ที่เคยเป็นห้างฯ มาก่อนได้โดยไม่ต้องไปถึงทะเล จะสนุกแค่ไหน” จากคำถามเล็กๆ นำไปสู่คอนเซปต์การสร้างพื้นที่สาธารณะที่มีฟังก์ชันเป็นลานน้ำพุกลางเมือง ซึ่งเด็กๆ และผู้คนในย่านมาพักผ่อนหย่อนใจกันได้อย่างชุ่มฉ่ำ แสดงให้เห็นถึงความผูกพันของน้ำและชาวเมืองไถหนาน 

อย่างที่เล่าไปตอนต้นว่า โปรเจกต์ Tainan Spring อยู่ใต้ร่มโปรเจกต์การพัฒนาฟื้นฟูย่าน ดังนั้น ไม่ใช่แค่เป็นลานน้ำพุกลางแจ้งเท่านั้น แต่พื้นที่สาธารณะแห่งนี้เป็นจุดเชื่อมต่อสำคัญ ในการพัฒนาระบบทางเท้าในย่านที่เชื่อมถนนและคลองเข้าไว้ด้วยกัน รวมถึงเป็น Node ในการเพิ่มพื้นที่สีเขียวให้ช่วงถนน และลดการจราจรที่ติดขัดอีกด้วย

เปลี่ยนห้างเก่าในไต้หวันเป็น Tainan Spring สวนน้ำกลางแจ้งที่แก้รถติดและเชื่อมโยงคนทุกวัย

เพราะอากาศเปลี่ยนแปลงบ่อย

แม้โครงสร้างอาคาร China Town Mall จะถูกรื้อออกไปจนเหลือเพียงส่วนของลานจอดรถใต้ดินเดิม เพื่อสร้างเป็นลานน้ำพุและสระน้ำสำหรับคนเมือง แต่ทีมออกแบบก็ไม่ลืมที่จะเก็บโครงสร้างเสาและคานคอนกรีตดั้งเดิมเอาไว้บางส่วน โดยเล่นระดับการออกแบบลานน้ำพุและสระน้ำให้ไหลทะลุถึงกัน ทั้งส่วนลานเปิดโล่งและส่วนที่อยู่ใต้โครงสร้างเดิมเหล่านั้น

ที่เจ๋งคือ เราลงไปเล่นน้ำได้ในทุกๆ ฤดูกาล โดยไม่ต้องสนใจว่าจะเป็นฤดูร้อนหรือฤดูหนาว เพราะที่นี่ตั้งใจปรับให้เป็นพื้นที่สาธารณะ ที่ทุกคนมาใช้และพักผ่อนกันได้ตลอดทั้งปี โดยระดับน้ำจะขึ้นลงตามธรรมชาติช่วงหน้าฝนและหนาว ในส่วนหน้าร้อน น้ำจะลดอุณหภูมิลงต่ำกว่าปกติเพื่อเพิ่มความเย็นสบายให้กับเด็กๆ ที่มาเล่นน้ำ ทั้งยังเป็นวิธีลดการใช้เครื่องปรับอากาศในช่วงหน้าร้อนได้อีกทางหนึ่ง 

เปลี่ยนห้างเก่าในไต้หวันเป็น Tainan Spring สวนน้ำกลางแจ้งที่แก้รถติดและเชื่อมโยงคนทุกวัย
เปลี่ยนห้างเก่าในไต้หวันเป็น Tainan Spring สวนน้ำกลางแจ้งที่แก้รถติดและเชื่อมโยงคนทุกวัย

พื้นที่รอบๆ ลานน้ำพุ นอกจากเป็นสนามเด็กเล่น พื้นที่พักผ่อนที่พ่อแม่มานั่งรอลูกๆ เล่นน้ำได้แล้ว ยังมีส่วนร้านขายของ พื้นที่จัดแสดงงานศิลปะ และนิทรรศการในโครงสร้างเก่าของห้างฯ ที่อนุรักษ์ไว้อย่างดีและครีเอทีฟ เพื่อดึงดูดคนหลากหลายกลุ่มให้แวะเวียนกันเข้ามาเยี่ยมเยียนพื้นที่แห่งนี้ 

หนึ่งในไฮไลต์ที่เชื่อว่าหลายๆ คนน่าจะชอบเหมือนกัน คือทางเดินบนโครงสร้างเก่า ที่ปูพื้นด้วยกระจกใสแทนวัสดุทึบ ทำให้มองเห็นกิจกรรมของเด็กๆ ที่เกิดขึ้นข้างใต้ได้อย่างน่าตื่นตาตื่นใจ สระน้ำใต้โครงสร้างเก่าในส่วนนี้เป็นเหมือน Hidden Pool ของเด็กๆ ที่ผู้ใหญ่จะเข้ามายากนิดหน่อย เนื่องจากระดับเพดานที่ไม่ได้สูงมาก

เปลี่ยนห้างเก่าในไต้หวันเป็น Tainan Spring สวนน้ำกลางแจ้งที่แก้รถติดและเชื่อมโยงคนทุกวัย
เปลี่ยนห้างเก่าในไต้หวันเป็น Tainan Spring สวนน้ำกลางแจ้งที่แก้รถติดและเชื่อมโยงคนทุกวัย
เปลี่ยนห้างเก่าในไต้หวันเป็น Tainan Spring สวนน้ำกลางแจ้งที่แก้รถติดและเชื่อมโยงคนทุกวัย

Forever Spring

รอบๆ Tainan Spring รายล้อมไปด้วยพืชพรรณที่ให้สีเขียวเย็นตารับกับอุณหภูมิเย็นๆ จากละอองน้ำในบริเวณลานน้ำพุ นี่คือความพยายามนำพื้นที่สีเขียวกลับเข้ามาสู่ตัวเมืองของเทศบาลเมืองไถหนาน ด้วยการเลือกต้นไม้ท้องถิ่นหลายชนิดมาปลูกรวมกัน เช่น ต้นไม้ใหญ่ หญ้า พุ่มไม้ ซ้อนกันหลายเลเยอร์ เพื่อเลียนแบบธรรมชาติที่สวยงามของพื้นที่ทางตะวันออกของเมืองไถหนาน โดยทางเทศบาลตั้งเป้าไว้ว่า ในอีก 2 – 3 ปีข้างหน้า ต้นไม้ที่เริ่มปลูกตอนนี้จะเติบโตบานสะพรั่ง และกลายเป็นสวนสาธารณะที่สำคัญอีกแห่งหนึ่งของเมือง

เปลี่ยนห้างเก่าในไต้หวันเป็น Tainan Spring สวนน้ำกลางแจ้งที่แก้รถติดและเชื่อมโยงคนทุกวัย

การเกิดขึ้นของ​ Tainan Spring นับเป็นจิ๊กซอว์ชิ้นสำคัญที่ชุบชีวิตใหม่ให้ย่านกลับสู่ความคึกคักอีกครั้ง นอกจากการจราจรที่ไม่ติดขัดเท่าเดิมแล้ว ยังมีการปรับปรุงทางเท้าโดยรอบ จากพื้นถนนเก่าอายุหลายสิบปี​ กลายเป็นพื้นทางเท้าคอนกรีตแบบเรียบที่ทำให้คนไถหนานเดินสบายขึ้น และเป็น​ Universal Design ที่รองรับการใช้งานของทุกคนและทุกวัย ตั้งแต่เด็กตัวเล็กๆ จนถึงวัยรุ่น ผู้ใหญ่ และอากงอาม่า

MVRDV ยังทำงานร่วมกับศิลปินท้องถิ่นจำนวนหนึ่ง ในการชวนพวกเขามาร่วมออกแบบลวดลายลงบนเพลาระบายอากาศ ที่ยื่นเข้ามาใน Tainan Spring เพื่อสร้างสีสันและเอกลักษณ์แบบชาวไถหนานให้ปรากฏชัดเจนขึ้น 

นอกจาก​ Tainan Spring แล้ว ในปีนี้ ​MVRDV ยังมีอีกหนึ่งโปรเจกต์ที่กำลังขะมักเขม้นทำร่วมกับชาวไต้หวัน คือ The Wholesale Market ซึ่งตอนนี้อยู่ในขั้นตอนสุดท้ายของการก่อสร้างเป็นที่เรียบร้อย​ ในฐานะคนที่อยากเห็นพื้นที่สาธารณะเจ๋งๆ​ เกิดขึ้นเยอะ​ๆ​ ก็อดตื่นเต้นแทนชาวไต้หวันไม่ได้​จริงๆ

เปลี่ยนห้างเก่าในไต้หวันเป็น Tainan Spring สวนน้ำกลางแจ้งที่แก้รถติดและเชื่อมโยงคนทุกวัย

ภาพ : Daria Scagliola และ MVRDV


ข้อมูลอ้างอิง

  • www.mvrdv.nl
  • www.archdaily.com

Writer

ณัฐณิชา โอภาสเสรีผดุง

นิสิตสถาปัตย์ สนใจประวัติศาสตร์ สถาปัตย์ ไลฟ์สไตล์ เวลาว่างหมดไปกับแมวและของกิน

Public Space

ตัวอย่างพื้นที่สาธารณะที่น่าเรียนรู้

สารภาพตามตรงเสียเนิ่น ๆ ผู้เขียนไม่ได้ทำการบ้านเรื่อง Englischer Garten หรือ English Garden ก่อนเดินทางไปมิวนิก และไม่คิดว่าจะเขียนอะไรทั้งสิ้นระหว่างการเดินทางไปพักร้อนในช่วงฤดูใบไม้ผลิที่เยอรมนี แต่เจ้าสวนเขียวใจกลางเมืองนี้มันงดงามตราตรึงใจนัก ลองนึกภาพอากาศปลอดโปร่ง ดอกไม้บานสะพรั่ง เป็ดเตาะแตะข้างลำธาร หนุ่มสาวออกมาปิกนิก ครอบครัวจูงลูกเล็กเด็กแดงและสุนัขมาเที่ยวเล่นหย่อนใจ มองไปทางไหนก็มีชีวิตชีวา พูดได้เต็มปากว่าชีพจรของเมืองเต้นตุบ ๆ อยู่ที่นี่

ตลอดช่วงเวลาที่อยู่เมืองหลวงของแคว้นบาวาเรีย ผู้เขียนไปเดินเล่นที่ Englischer Garten ทุกวี่วัน พลังงานของพื้นที่สีเขียวดีงามเหลือล้นจนอดใจไม่ไหว คันไม้คันมือ ขอกลั่นเรื่องสวนอังกฤษแห่งมิวนิกมาเล่าสู่กันฟัง

Englischer Garten สวนสาธารณะกลางเมืองมิวนิก ใหญ่กว่า Central Park และมีมานานกว่า 200 ปี

สวนอังกฤษ

Englischer Garten ได้ชื่อ ‘สวนอังกฤษ’ จากสไตล์การออกแบบภูมิทัศน์ของสวน ตามแบบที่นิยมในอังกฤษช่วงศตวรรษที่ 18 – 19 และกลายเป็นแฟชั่นไปทั่วยุโรป

ตัวสวนมีขนาด 3.73 ตารางกิโลเมตร เป็นหนึ่งในสวนสาธารณะใจกลางเมืองที่ใหญ่ที่สุดในโลก กว้างใหญ่กว่า Central Park ในนิวยอร์ก หรือ Hyde Park ในลอนดอนเสียอีก Englischer Garten เชื่อมต่อเมืองเก่ากับแม่น้ำอีซาร์ (Isar) ด้วยอาณาเขตตั้งแต่กลางเมืองไปจรดทิศตะวันออกเฉียงเหนือของมิวนิก เส้นทางในสวนทั้งถนน ทางม้า และทางเท้า ความยาวรวมกันกว่า 78 กิโลเมตร มีลำธารใสไหลเย็นเชี่ยวยาว 15 กิโลเมตรตัดผ่าน และมีสะพานกว่า 100 แห่ง เล่าให้เห็นภาพคือใหญ่กว่าสวนลุมพินีมากกว่า 7 เท่า 

Englischer Garten สวนสาธารณะกลางเมืองมิวนิก ใหญ่กว่า Central Park และมีมานานกว่า 200 ปี

การปันพื้นที่ในเมืองใหญ่มาสร้างพื้นที่สีเขียวเบิ้ม ๆ ขนาดนี้คงแทบจะเป็นไปไม่ได้ในปัจจุบัน เจ้าสวนอังกฤษนี้เกิดขึ้นตั้งแต่ปี 1789 ปีเดียวกับการปฏิวัติฝรั่งเศส ซึ่งเยอรมนียังไม่ได้มีขอบเขตประเทศเช่นทุกวันนี้ เวลานั้นแคว้นบาวาเรียปกครองโดยเจ้านครรัฐผู้คัดเลือก (Prince-elector) ชื่อ Charles Theodore ผู้รับชาวอังกฤษ Sir Benjamin Thompson มาเป็นเสนาธิการ (aide-de-camp) ของตน ท่านเซอร์ธอมป์สันอยู่บาวาเรีย 11 ปี ได้ทำนุบำรุงการทหารและบ้านเมืองหลายอย่าง จนภายหลังได้เลื่อนยศกลายเป็น Imperial Count Rumford หนึ่งในผลงานสำคัญของขุนนางชาวอังกฤษคนนี้คือการสร้าง Englischer Garten ถวายเจ้าชายผู้ปกครองเมือง 

สวนนี้ได้รับการออกแบบบนแนวคิดว่า เป็นสวนของชาวเมืองทั้งหมด ไม่ใช่ของสงวนสำหรับคนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งในสังคม เป็นที่พักผ่อนหย่อนใจของประชากรชาวมิวนิก ซึ่งในเวลานั้นมีจำนวนกว่า 40,000 คน พื้นที่กว้างมหาศาลได้รับการจัดการอย่างรวดเร็วน่าทึ่ง มีการตัดเส้นทาง สร้างสะพาน ปลูกต้นไม้สารพัด รวมถึงมีทำนบรองรับน้ำท่วมด้วย เป็นไปได้ว่าไอเดียพื้นที่สาธารณะสำหรับประชาชนอาจจะอยู่ในความสนใจของสังคม เพราะในช่วงเวลาเดียวกัน ดินแดนเพื่อนบ้านอย่างฝรั่งเศสมีกระแสความไม่พอใจระบอบชนชั้นสูงรุนแรง และส่งผลกระเพื่อมไปทั่วยุโรป 

สวนที่เติบโตขึ้นเรื่อย ๆ 

ผู้รับช่วงดูแลโครงการคนต่อ ๆ มา ได้แก่ Reinhard von Werneck และ Friedrich Ludwig von Sckell ได้ปรับปรุงและขยายพื้นที่สวนจนสวยงามใหญ่โต จากสิ่งก่อสร้างช่วงในปี 1790 ที่มีแค่ Chinese Tower และ Rumford Hall บารอน Reinhard von Werneck ขยายพื้นที่สวนไปอีก 100 เฮกตาร์ เพิ่มพื้นที่ทำการเกษตร และขุดทะเลสาบ Kleinhesseloher See สุดขอบทางตอนเหนือของสวน ล้อมรอบด้วยอาคารสำหรับพักผ่อนหย่อนใจบริเวณทางเข้า มีบริการเบียร์ นม และอาหาร ตามแบบฉบับ Beer Garden ให้คนงานในสวนและคนผ่านไปผ่านมา แถมมีฟลอร์เต้นรำเสียด้วย ท่านบารอนทุ่มเทให้กับการพัฒนาสวนนี้มาก ๆ แต่เนื่องจากปัญหางบประมาณที่แพงระยับ ในที่สุดขุนนางท่านนี้จำใจต้องวางมือจากสวนนี้ไป

Englischer Garten สวนสาธารณะกลางเมืองมิวนิก ใหญ่กว่า Central Park และมีมานานกว่า 200 ปี

ต่อมาบิดาแห่งสวนอังกฤษในเยอรมนี Friedrich Ludwig von Sckell ซึ่งช่วยดูแลโครงการนี้ตั้งแต่แรกเริ่ม ได้เข้ามาดูแลสวนอังกฤษเต็มตัว และปรับปรุงรูปแบบสวนใหม่ ทั้งพัฒนาทางเดิน เพิ่มการปลูกพืชพรรณไม้ ขยายขนาดทะเลสาบ 1.5 เท่า และจัดการเส้นทางน้ำให้เสร็จสมบูรณ์ มีการสร้างน้ำตก จน Englischer Garten กลายเป็นหนึ่งในสวนที่โดดเด่นที่สุดในศตวรรษที่ 19 ซึ่งไม่ได้มุ่งเน้นการทำการเกษตร แต่เป็นการปรับปรุงภูมิทัศน์ของเมืองอย่างแท้จริง 

หลังจากนั้นสวนยังได้รับการดูแลปรับปรุงดีไซน์ไปเรื่อย ๆ Carl August Sckell หลานชายของ Friedrich Ludwig von Sckell เติมเนินเขา และ Monopteros Temple หนึ่งในแลนด์มาร์กสำคัญและจุดชมวิวบนยอดเนิน เป็นผลงานของสถาปนิก Leo von Klenze ในปี 1837 

Englischer Garten สวนสาธารณะกลางเมืองมิวนิก ใหญ่กว่า Central Park และมีมานานกว่า 200 ปี

แม้พื้นที่สวนและสิ่งก่อสร้างบางส่วนจะถูกทำลายด้วยระเบิดของฝ่ายสัมพันธมิตรในสงครามโลกครั้งที่ 2 แต่ก็ได้รับการฟื้นฟูดูแลขึ้นมาใหม่ นอกจากนี้สวนอังกฤษยังต่อสู้กับภัยธรรมชาติหลายครั้ง ทั้งพายุโหมกระหน่ำทำลายพืชพรรณ และโรคพืช Dutch elm ที่ทำลายต้นเอล์มในสวน ในวาระครบรอบ 200 ปี Englischer Garten จึงปลูกต้นไม้ใหม่ 1500 ต้นโดยเน้นต้นเอล์มเป็นหลัก 

ปัจจุบันบาวาเรียใช้งบประมาณราว 2.5 ล้านยูโรต่อปี ในการดูแลสวนนี้ การให้ความสำคัญกับพื้นที่สาธารณะ พื้นที่สีเขียว และการทำนุบำรุงโครงการอย่างสม่ำเสมอทุกยุคทุกสมัย เป็นหัวใจความสำเร็จของสวนใจกลางเมือง ซึ่งยืนหยัดสร้างความร่มรื่นและคุณภาพชีวิตแก่ชาวมิวนิกมา 200 กว่าปี 

สวนข้างวัง vs สวนป่า

Englischer Garten สวนสาธารณะกลางเมืองมิวนิก ใหญ่กว่า Central Park และมีมานานกว่า 200 ปี
ทำความรู้จัก Englischer Garten สวนสาธารณะกลางเมืองมิวนิก หนึ่งในสวนใจกลางเมืองที่ใหญ่ที่สุดในโลก
Hofgarten

มิวนิกไม่ได้มีแค่สวนกลางเมืองที่เดียว ขอยกตัวอย่าง Hofgarten (Court Garden) สวนใจกลางเมืองข้างพระราชวัง Residenz ซึ่งสร้างในศตวรรษที่ 17 ปัจจุบันสวนนี้ได้รับการดูแลอย่างดีเยี่ยม เชื่อมต่อกับ Englischer Garten และให้เข้าฟรี เป็นที่นิยมในหมู่ชาวเมืองและนักท่องเที่ยวเพราะบรรยากาศดี แต่ Hofgarten ซึ่งขนาดกะทัดรัด ให้ความรู้สึกเป็นสวนในเมืองจริง ๆ ต้นไม้ตัดแต่งทรงเป็นแถวตามระเบียบ มีม้านั่งมากมาย ใจกลางสวนมี Diana Temple ศาลาทรงโดม ซึ่งใช้เป็นที่จัดแสดงดนตรีหลากหลาย รวมถึงเป็นที่ฝึกเต้นรำจำพวกซัลซ่า สวิง ฯลฯ ส่วนทางเดินกว้างเลียบริม Residenz ก็เป็นที่เล่นเปตองหรือกีฬาง่าย ๆ 

ทำความรู้จัก Englischer Garten สวนสาธารณะกลางเมืองมิวนิก หนึ่งในสวนใจกลางเมืองที่ใหญ่ที่สุดในโลก
ทำความรู้จัก Englischer Garten สวนสาธารณะกลางเมืองมิวนิก หนึ่งในสวนใจกลางเมืองที่ใหญ่ที่สุดในโลก
Hofgarten

Hofgarten ชวนให้นึกถึงสวนลุมพินีที่มองไปรอบ ๆ มองเห็นกลุ่มอาคารบ้านเมือง พฤติกรรมและกิจกรรมผู้คนค่อนข้างเรียบร้อย ขณะที่เมื่อเดินถัดออกไปนิดเดียวแล้วเลี้ยวเข้า Englischer Garten ที่ลักษณะดิบกว่า ผู้คนนั่งนอนบนพื้นหญ้าสบายใจ วัยรุ่นถอดเสื้อผ้าแช่น้ำริมธาร บ้างก็จับกลุ่มเล่นดนตรีคึกคัก ยิ่งเดินลึกเข้าไปเรื่อย ๆ ยิ่งรู้สึกเหมือนเดินอยู่เขาใหญ่หรือนครนายก เพราะบรรยากาศออกไปทางแคมป์ปิ้ง จนลืมไปเลยว่าอยู่ในเมืองหลวงของแคว้นบาวาเรีย

Friedrich Ludwig von Sckell ภูมิสถาปนิกเอกแห่งสวนอังกฤษนี้เคยกล่าวไว้ว่า

“Nature only creates a picture by accident, art does it intentionally” 

แม้ธรรมชาติใน Englischer Garten จะเกิดจากการออกแบบอย่างละเอียด แต่ก็จงใจให้ผู้ใช้งานรู้สึกถึงความเป็นธรรมชาติ สวนนี้เป็นบ้านของนก 50 – 60 สปีชีส์ เม่น กระรอก กระต่ายป่า สุนัขจิ้งจอก บีเวอร์ และแมลงมากมาย การเดินหลบแม่เป็ดกับลูกน้อยริมน้ำ หรือส่องนกสารพัดเป็นเรื่องสามัญในสวนอังกฤษ ซึ่งมีผู้เยี่ยมชมกว่า 5 ล้านคนต่อปี

ทำความรู้จัก Englischer Garten สวนสาธารณะกลางเมืองมิวนิก หนึ่งในสวนใจกลางเมืองที่ใหญ่ที่สุดในโลก
ทำความรู้จัก Englischer Garten สวนสาธารณะกลางเมืองมิวนิก หนึ่งในสวนใจกลางเมืองที่ใหญ่ที่สุดในโลก

เมืองกับสวน

ความเปลี่ยนแปลงเป็นเรื่องหลีกเลี่ยงไม่ได้ ยิ่งในเมืองเศรษฐกิจใหญ่โต การรักษาสมดุลของการใช้งานพื้นที่เป็นเรื่องท้าทาย การสร้างถนนวงแหวน Isarring ในปี 1963 ผ่าสวนออกเป็น 2 `ส่วน 

ทางตอนเหนือเรียกว่า Hirschau เป็นพื้นที่สงบเงียบ หญ้ายาวและต้นไม้รกครึ้ม มีโรงละครกลางแจ้งเล็ก ๆ เหมาะกับการเดินเล่น เล่นโยคะ รำไท่เก๊ก วิ่งจ็อกกิ้ง ขี่จักรยาน พายเรือหรือถีบเรือในทะเลสาบ ไปจนถึงเฝ้ามองฝูงแกะที่อาจผ่านมาเล็มหญ้าในบางโอกาส และส่องม้าในโรงเรียนขี่ม้า ส่วนทางตอนใต้ของสวนพลุกพล่าน เต็มไปด้วยสนามหญ้ากว้าง ๆ ใช้เล่นกีฬาอย่างฟริสบี้ เตะฟุตบอล และนอนอาบแดด 

ทำความรู้จัก Englischer Garten สวนสาธารณะกลางเมืองมิวนิก หนึ่งในสวนใจกลางเมืองที่ใหญ่ที่สุดในโลก

สวนอังกฤษมีร้านอาหารหรือ Beer Garden ทั้งหมด 4 แห่ง Aumeister และ Hirschau อยู่ทางตอนเหนือ Seehaus อยู่ริมทะเลสาบ และ Chinese Tower ซึ่งเป็นแลนด์มาร์กเก่าแก่ประจำสวน มี 7,000 ที่นั่ง นับเป็นหนึ่งในเบียร์การ์เด้นที่ใหญ่ที่สุดในบาวาเรีย แม้ไปเยี่ยมในช่วงปกติที่ไม่มีเทศกาลก็เห็นได้ชัดว่าคึกคัก ตั้งแต่ปี 1989 เป็นต้นมา หอคอยจีนใช้เป็นที่จัดงานเลี้ยงเต้นรำ Kocherlball ในเดือนกรกฎาคม ซึ่งชาวเมืองจะแต่งงานชุดโบราณและออกมาเต้นรำกันสนุกสนานในลานเบียร์ และช่วงคริสต์มาส หอคอยนี้ก็จะปรับมาขายของอร่อยฤดูหนาวและสินค้าคริสต์มาส 

ทำความรู้จัก Englischer Garten สวนสาธารณะกลางเมืองมิวนิก หนึ่งในสวนใจกลางเมืองที่ใหญ่ที่สุดในโลก
ทำความรู้จัก Englischer Garten สวนสาธารณะกลางเมืองมิวนิก หนึ่งในสวนใจกลางเมืองที่ใหญ่ที่สุดในโลก
จำนวนแก้วเบียร์ในเย็นวันธรรมดา
ทำความรู้จัก Englischer Garten สวนสาธารณะกลางเมืองมิวนิก หนึ่งในสวนใจกลางเมืองที่ใหญ่ที่สุดในโลก
สนามเด็กเล่นข้างลานเบียร์

สวนนี้เคยใช้เป็นที่จัดการแข่งขันยิงธนูในโอลิมปิกฤดูร้อนปี 1972 เพื่อเฉลิมฉลองการเป็นเจ้าภาพการแข่งขันกีฬาระดับโลก Englischer Garten จึงสร้างโรงน้ำชาญี่ปุ่นบนพื้นที่เกาะเล็ก ๆ ทางตอนใต้ของสวน ปัจจุบัน Japanese teahouse เป็นที่จัดพิธีชงชาและเทศกาลญี่ปุ่นอย่างสม่ำเสมอในเดือนกรกฎาคม

นอกจากนี้ในสวนยังมีสนามกว้าง ๆ โซนที่เรียกว่า Schönfeldwiese เป็นลานอาบแดดที่มีชื่อเสียง เพราะอนุญาตให้คนเปลือยกายอาบแดดไดในโซนนี้ตั้งแต่ยุค 60 กิจกรรมนี้ทำให้สวนอังกฤษมีชื่อระบือไกลนอกมิวนิก

ทำความรู้จัก Englischer Garten สวนสาธารณะกลางเมืองมิวนิก หนึ่งในสวนใจกลางเมืองที่ใหญ่ที่สุดในโลก
ทำความรู้จัก Englischer Garten สวนสาธารณะกลางเมืองมิวนิก หนึ่งในสวนใจกลางเมืองที่ใหญ่ที่สุดในโลก

ปัจจุบันจุดที่ผู้คนชมชอบมุงดูที่สุดคือลำธาร Eisbach ริมถนนใกล้พิพิธภัณฑ์ศิลปะ Haus de Kunst เพราะเป็นแหล่งน้ำเชี่ยวที่นักเล่นเซิร์ฟมาต่อแถวโต้คลื่นระยะสั้น ๆ กันสนุกสนาน ผู้เขียนมายืนเชียร์ร่วมกับเยอรมันมุงหลายครั้ง เพราะกิจกรรมตื่นเต้นน่ามองดีแท้ นักเล่นเซิร์ฟเก่ง ๆ กระโดดลงน้ำโครมครามอย่างไม่กลัวหนาว และทุกองค์ประกอบ Instagramable มาก ๆ บอกก่อนว่าแม้การเล่นเซิร์ฟที่นี่จะได้รับอนุญาตตั้งแต่ปี 2010 แต่บริเวณนี้ห้ามลงว่ายน้ำ เพราะว่ากระแสน้ำค่อนข้างแรง 

Englischer Garten ไม่ใช่แค่พื้นที่ที่ทำให้ประชากรได้ใกล้ชิดธรรมชาติ แต่ยังเป็นพื้นที่เปี่ยมประวัติศาสตร์ ศิลปวัฒธรรม ครบครันความความบันเทิงทั้งมหรสพ ดนตรี กีฬา 

การรองรับคนมหาศาลทำให้สวนอังกฤษมีจำนวนขยะกว่า 120 ตันต่อปี ยังมีคนทิ้งขยะไม่เป็นที่ เหยียบย่ำต้นไม้ใบหญ้าปลูกใหม่ ทำลายข้าวของสิ่งก่อสร้างหรือไม่เคารพกฎบางอย่าง ถึงกระนั้น ทั้งหน่วยงานรัฐและประชาชนต่างเห็นความสำคัญของสวนใหญ่ที่มีต่อเมืองและพยายามแก้ไข ทุกครั้งที่สิ่งก่อสร้างชำรุดทรุดโทรมจนต้องปรับปรุง หรือมีปัญหารบกวนสิ่งแวดล้อมในสวนอังกฤษ ประเด็นเหล่านี้อยู่ในความสนใจของสังคมตลอดมา 

Public Space ที่รักของชาวบาวาเรียผ่านอะไรต่าง ๆ มามากมาย แต่ยังคงยืนหยัดได้อย่างสง่างาม และดูจะมีอนาคตสดใสร่มเย็นอีกยาวไกล เพราะผู้คนเข้าใจดีว่าสิ่งที่ขับเคลื่อนเมืองให้ก้าวไปข้างหน้า คือการใส่ใจพื้นที่สาธารณะซึ่งนำคุณภาพชีวิตที่ดีมาสู่ชาวเมือง

ข้อมูลจาก

en.wikipedia.org/wiki/Englischer_Garten#Surroundings

en.wikipedia.org/wiki/Hofgarten_(Munich) 

en.wikipedia.org/wiki/English_landscape_garden 

www.schloesser.bayern.de/englisch/garden/objects/mu_engl.htm www.muenchen.de/int/en/sights/parks/english-garden.html

Writer & Photographer

ภัทรียา พัวพงศกร

บรรณาธิการและนักจัดทริปแห่ง The Cloud ที่สนใจตึกเก่า งานคราฟต์ กลิ่น และละครเวทีพอๆ กับการเดินทาง

อ่านต่อ

Loading...

End of content

No more pages to load