อันยองอาเซโย

“พี่ๆ สมาชิกคะ รู้ไหมคะว่าคนเกาหลีรักคนไทย เพราะไทยเคยส่งกองกำลังทหารมาช่วยเกาหลีรบ…”

เสียงบรรยายของไกด์ประจำทริปการเดินทางมาเกาหลีครั้งที่ 2 (ในรอบไม่เกิน 1 เดือน) ของฉัน ชวนหวนนึกถึงประโยคเดียวกันที่เคยฟังจากท่านสิงห์ทอง ลาภพิเศษพันธุ์ เอกอัครราชทูต ณ กรุงโซล เมื่อครั้งมีโอกาสไปร่วมงาน So Thai Festival ในฐานะผู้สื่อข่าว นั่นเป็นครั้งแรกและรอบแรกของการมาเยือนแดนโสมขาวของฉัน

“ไทยเป็น 1 ใน 16 ประเทศที่ส่งทหารเข้าไปร่วมกับกองกำลังสหประชาชาติเพื่อสู้กับเกาหลีเหนือที่บุกรุกเข้ามายึดเกาหลีใต้ คนเกาหลีที่อยู่ในรุ่นคุณปู่ของคนปัจจุบัน หรือรุ่นคุณพ่ออายุเยอะๆ เขาก็จะมีความประทับใจหรือว่าซาบซึ้งในบุญคุณของประเทศทั้งสิบกว่าประเทศที่มาช่วยเขาสู้รบ ประเทศไทยก็เป็นหนึ่งในนั้น ฉะนั้น คนเกาหลีเขาก็จะรู้จักประเทศไทยตั้งแต่ก่อนเราสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตกับเขาเสียอีก เมื่อเราเจอคนเกาหลีรุ่นผู้ใหญ่ๆ พอบอกว่าเราเป็นคนไทย มาจากประเทศไทย เขาก็จะขอบคุณเราก่อนเลย”

แม้ครั้งนี้จะเป็นครั้งแรกที่ฉันได้มีโอกาสมาร่วมงาน So Thai Festival แต่งานนี้จัดเป็นครั้งที่ 5 แล้ว และถึงจะเคยจัดมาหลายรอบ แต่รอบนี้ก็เป็นครั้งแรกที่ได้ทดลองทำอะไรใหม่ๆ ตั้งแต่การย้ายมาจัดปลายเมษายนช่วงเวลาที่อากาศเป็นใจ ไปจนถึงการชวนศิลปินไทยรุ่นใหม่ บอกเล่าความเป็นไทยด้วยภาษาใหม่ๆ อย่างไม่เคยมีมาก่อน

เชื่อว่าถ้าให้ทุกคนคิดถึงนโยบายการทูตแบบ Soft Diplomacy คำตอบในใจหลายคนคงไม่พ้นการจัดงานโดยใช้รากเหง้าความเป็นไทยอย่างศิลปะ การแสดง ดนตรี หรืออาหาร เป็นเครื่องมือ แต่สำหรับสถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงโซล ปีนี้กลับไม่เป็นอย่างนั้น ทุกกิจกรรมนำเสนอความเป็นไทยที่ร่วมสมัย ชวนตื่นเต้นและสนุกตั้งแต่เห็นโปสเตอร์งาน นี่ยังไม่นับรูปแบบกิจกรรมสนุกๆ และใกล้เคียงกับไลฟ์สไตล์ของคนเกาหลีใต้ เช่น สตรีทอาร์ต EDM สตรีทฟู้ด สินค้าจากไทยดีไซเนอร์ที่รวบรวมมาไว้ใจกลางเมืองอย่างลานคลองเกยชอน พลาซ่า

อยากรู้แล้วใช่ไหมว่างานในวันนั้นเป็นอย่างไร และศิลปินไทยรุ่นใหม่เขาพกอะไรไปอวดสายตาชาวเกาหลีจนเผลออุทานว่า แทบักกกก! (สุดยอด!)

ถ้ายังไม่เชื่อ

ตามมาเร็วๆ คาจา!

ครั้งแรกของความสัมพันธ์ฉันพี่น้อง

ก่อนอื่น ขอปูพื้นฐานกันสักนิด ประเทศไทยกับประเทศเกาหลีใต้สถาปนาความสัมพันธ์กันมาตั้งแต่เมื่อ 61 ปีที่แล้ว หากนับรอบอายุคนก็เลยวัยแซยิดมาหมาดๆ ซึ่งถือว่ายาวนานในระดับหนึ่ง แต่อันที่จริงความสัมพันธ์ของทั้งสองประเทศมีมายาวนานก่อนหน้านั้น จุดเริ่มต้นของความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับเกาหลีใต้สามารถย้อนไปได้ตั้งแต่สมัยยุคโบราณ จากหลักฐานทางประวัติศาสตร์ ทั้งสองฝ่ายเคยติดต่อกันตั้งแต่สมัยยังเป็น “อาณาจักรโครยอ” กับ “อาณาจักรอยุธยา” ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2493 หรือ ค.ศ. 1950 ซึ่งเป็นปีที่เกิดสงครามเกาหลีขึ้น ในปีนั้นมีการตั้งกองกำลังสหประชาชาติขึ้นมา ไทยส่งกองกำลังทหารเข้าร่วมรบเคียงบ่าเคียงไหล่ร่วมกับอีก 15 ประเทศ สงครามกินเวลาประมาณ 3 ปี จวบจน ค.ศ. 1953 หรือ พ.ศ. 2496 ก็สงบลง แม้ยังไม่ใช่การยุติสงคราม เป็นแค่สนธิสัญญาสงบศึก แต่สถานการณ์ระหว่างเกาหลีเหนือและเกาหลีใต้ก็ดีขึ้น

นั่นจึงเป็นประเด็นที่คนเกาหลีประทับใจอยู่ในความทรงจำ เขาคิดว่าประเทศไทยเป็นประเทศที่มีบุญคุณ และมิตรภาพที่สำคัญ เป็นพื้นฐานที่สนับสนุนความมั่นคงและสันติภาพของประเทศมาจนกระทั่งสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูต อย่างที่บอกคนเกาหลีชอบเมืองไทย รู้จักประเทศไทยดี การันตีจากในปีที่แล้วมีชาวเกาหลีใต้มาเที่ยวเมืองไทยประมาณ 1.8 ล้านคน ซึ่งถือว่าเป็นอันดับ 3 ของนักท่องเที่ยวต่างชาติที่มาประเทศไทย เป็นรองก็แค่สาธารณรัฐประชาชนจีนและมาเลเซียเท่านั้น ซึ่งเมื่อเทียบสัดส่วนกับประชากรที่มีเพียง 50 ล้านคนแล้ว ถือเป็นสัดส่วนนักท่องเที่ยวที่เคยมาเยือนไทยที่สูงมาก และการเป็นชนชาติที่รู้จักเมืองไทยดีถือเป็นรากฐานสำคัญของความสัมพันธ์ไทย-เกาหลีมาจนปัจจุบันนี้

ครั้งแรกของ Thai Festival ที่ลองชวนศิลปินรุ่นใหม่มาร่วมวงด้วย

แม้ความสัมพันธ์จะมีมายาวนาน คนเกาหลีใต้เองก็รู้จักเมืองไทยดีอยู่แล้ว แต่สถานเอกอัครราชทูตฯ ก็ยังอยากให้คนเกาหลีรู้จักประเทศไทยในมุมมองใหม่ๆ ที่มากกว่าวัดพระแก้ว ผัดกะเพรา และต้มยำกุ้ง คนเกาหลีใต้เป็นคนแอ็กทีฟ ไม่หยุดนิ่งอยู่กับที่ ค่อนข้างชื่นชอบศิลปะและความคิดสร้างสรรค์ ในเกาหลีใต้ ‘ลุค’ หรือ ‘แพ็กเกจ’ สินค้า จึงเป็นสิ่งที่จะดึงดูดสายตาคนที่แอ็กทีฟอย่างคนเกาหลี ไทยเป็นหุ้นส่วนยุทธศาสตร์ของเกาหลีใต้ มีความสัมพันธ์ฉันมิตรที่ดีเป็นทุนอยู่แล้ว แต่เรายังมีพื้นที่อีกมากให้สองประเทศพัฒนาความสัมพันธ์ให้ใกล้ชิดกันอีก ไทยจึงต้องหามุมการนำเสนอหรือจุดประกายให้เขาเห็นชัดๆ ว่าเรามีอะไรน่าสนใจ

สถานเอกอัครราชทูตฯ เห็นว่าการจัดงานเทศกาลไทยที่เมืองเดิม โดยมีกิจกรรมในงานซ้ำๆ เป็นสิ่งที่ไม่อัพเดต จึงต้องการทำอะไรแหวกแนวบ้าง เมื่อผ่านการเคาะไอเดียใหม่จนลงตัวที่ธีม ‘So Thai’ ขั้นตอนต่อไปคือการประชุมกับหลายหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำเสนอว่าจะทำอย่างไรให้งานสอดคล้องกันกับหัวข้อที่คิดไว้

จึงเป็นที่มาของการจัดงานเทศกาลไทยในปีนี้ซึ่งเน้นการนำเสนอประเทศไทยในแง่มุมที่ทันสมัยและแปลกใหม่ เต็มไปด้วยสีสันและความคิดสร้างสรรค์ ส่งเสริมวัฒนธรรมไทย และการท่องเที่ยวไทย รวมทั้งสะท้อนถึงความพร้อมที่จะก้าวไปข้างหน้า โดยใส่รูปแบบกิจกรรมที่ใกล้เคียงกับไลฟ์สไตล์ของคนเกาหลีใต้เอาไว้

ตลอดทั้ง 2 วันของการจัดงาน ฉันเลยได้เห็นทั้งการแสดงนาฏศิลป์ปกติของไทย แต่ในขณะเดียวกันก็จะมีวงดนตรีหรือการแสดงที่ร่วมสมัย เป็นศิลปะสมัยใหม่หลากหลาย เช่น ตอนพิธีเปิดมีการแสดง live painting ของ Alex Face ระหว่างงานมีโชว์จาก KAAN Show โชว์จากแพรวาจีจี้ เกิร์ลกรุ๊ปสาวไทยหัวใจกาฬสินธุ์ การเปิดมินิคอนเสิร์ตของคุณแม่บานเย็นและแคนดี้รากแก่น ปิดท้ายด้วย EDM จาก DJ Machina หรือแม้แต่โปสเตอร์ประชาสัมพันธ์งานเทศกาลไทยที่มีดีไซน์สะดุดตาฉันตั้งแต่แรกเห็น แตกต่างไปจากเมื่อ 4 ปีที่แล้ว และทุกงานเทศกาลไทยที่ผ่านมา

“บางส่วนเราก็ได้การสนับสนุนจากภาคเอกชน ทั้งการบินไทยและไทยแอร์เอเชีย เอ็กซ์ ได้กรุณานำศิลปินแห่งชาติมาร่วมงานด้วย เนื่องจากเป็นนโยบายของไทยแอร์เอเชีย เอ็กซ์ อยู่แล้วที่สนับสนุนศิลปินแห่งชาติ ซึ่งในปีนี้ศิลปินแห่งชาติสาขาศิลปะการแสดงให้เกียรติมาร่วมงาน 2 ท่าน คือ บานเย็น รากแก่น พอพูดปุ๊บใคร ๆ ก็รู้จัก แล้วคนไทยที่อยู่เกาหลีจำนวนเป็นแสนก็คงอยากจะมาได้มาฟัง มาชม มาเห็นตัวจริงของท่าน

“อีกท่านคือ อาจารย์ธนิสร์ ศรีกลิ่นดี ท่านมีความเชี่ยวชาญและเป่าขลุ่ยได้ไพเราะ ท่านก็กรุณามาแสดงในงานด้วย”

กิจกรรมและการแสดงก็มีแล้ว ที่ขาดไม่ได้เลยคืออาหารไทย โดยปีนี้หยิบเรื่องราวของสตรีทฟู้ดมาเล่า ในงานนี้เลยได้เห็นทั้งลูกชิ้นปิ้งเสียบไม้ ส้มตำ ผัดไทย ยำวุ้นเส้น ยำมาม่า เบียร์ไทย ไปจนถึงชาไทยตรามือที่แถวยาวเหยียดตลอดทั้งวัน

“อาหารไทยนี่เป็นการบูรณาการร่วมกับสำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ กรุงโซล ที่ไปติดต่อร้านอาหารไทยมาร่วมในงาน โดยหลักจะเป็นร้านอาหารไทยที่อยู่ในเกาหลี เราก็ต้องการให้คนเกาหลีเขาได้รู้จักอาหารไทยที่เป็นของแท้ ของจริง เพราะฉะนั้น ร้านอาหารไทยที่มาออกงานในเทศกาลของเราจะเป็นร้านอาหารไทยที่ได้รับตราสัญลักษณ์ Thai Select ซึ่งเป็นโครงการของกระทรวงพาณิชย์ที่ให้การรับรองร้านอาหารที่มีการกำหนดว่ารสชาติต้องเหมือน วัตถุดิบต้องใช้ของไทย บรรยากาศร้านต้องมีความเป็นไทย เลยจะมี 7 – 8 ร้านที่เห็นกัน” ท่านสิงห์ทอง ลาภพิเศษพันธุ์ เอกอัครราชทูต ณ กรุงโซล เล่าถึงภาพรวมการจัดงานครั้งนี้ให้ฟัง

และนอกจากการโปรโมตให้ชาวแดนกิมจิรู้จักประเทศไทยในมุมมองใหม่ๆ แล้ว เบื้องหลังของ So Thai Festival ยังเป็นเทศกาลไทยแลนด์ 4.0 เพื่อส่งเสริมภาคเศรษฐกิจในอนาคต

“เราก็ต้องการให้คนเกาหลีเขาได้เห็น ได้รู้จักประเทศไทยในมุมมองใหม่ๆ นอกเหนือจากมุมมองที่เป็นไทยดั้งเดิม ไทยแบบคนเกาหลีรุ่นก่อนๆ ให้เขาเห็นว่าขณะที่ประเทศเกาหลีพัฒนาไปเรื่อยๆ เราก็มีพัฒนาการของเราและอยู่ในช่วงที่พยายามปรับตัวของไทยแลนด์ 4.0 มีนวัตกรรม มีธุรกิจที่ใช้องค์ความรู้มากขึ้น ต่อยอดไปสู่การที่จะมีความร่วมมือทางเศรษฐกิจ การค้า การลงทุนในสาขา ในแขนงที่ประเทศไทยให้การสนับสนุน อย่าง EEC (Eastern Economic Corridor โครงการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก)

“ที่เราพยายามโปรโมต EEC เพราะเชื่อว่าประเทศเกาหลีมีเทคโนโลยีที่ทันสมัย มีบริษัทผลิตรถยนต์ต่างๆ เมื่อเขารู้จักประเทศไทยเขาก็จะได้มาลงทุนเพิ่มเติมในเมืองไทย ในสาขาที่ใช้นวัตกรรมมากขึ้น เทคโนโลยีที่สูงขึ้นไปกว่าที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน หวังว่าจะทำให้ภาคเอกชนเกาหลีรู้จักประเทศไทยในมุมมองที่กว้างขึ้น

“การมีศิลปิน มีการนำเสนอเกี่ยวกับประเทศไทยให้คนเกาหลี หรือคนไทยที่อยู่เกาหลีได้มามีประสบการณ์ชื่นชมร่วมกัน จึงเป็นหัวใจของงานนี้” ท่านสิงห์ทอง กล่าวปิดท้าย

ครั้งแรกของโปสเตอร์งาน Thai Festival ที่ออกแบบโดยศิลปินเลือดใหม่ กช กชวัช

อย่างที่บอก โปสเตอร์ประชาสัมพันธ์งาน รวมถึงกราฟิกภาพรวมของงานสะดุดตาตั้งแต่ก่อนได้มาเห็นที่งานจริง เมื่อได้โอกาสฉันก็รีบหาตัวผู้ออกแบบเพื่อคุยด้วยทันที

กช-กชวัช บูรณภิญโญ คือศิลปินหน้าใหม่ที่เพิ่งมีนิทรรศการแสดงผลงานครั้งแรกของตัวเองไปหมาดๆ เด็กสถาปัตย์ผู้หลงรักลายไทยและหลงรักวิชาศิลปะตั้งแต่อนุบาลคนนี้ เขาเป็นนักวาดภาพประกอบที่มีฟูลไทม์เป็นศิลปิน และเขาคือผู้รับหน้าที่ออกแบบกราฟิกภายในงาน Thai Festival ทั้งหมด

นอกจากสารพัดภาพในวงกลมที่มองเผินๆ เหมือนเป็นภาพเหมือนลายไทยอย่างลายกระหนกซ้อนอยู่ แต่ถ้าเพ่งดูอย่างละเอียดจะเห็นเป็นศิลปะใหม่ๆ โลดแล่นอยู่ในนั้น ทั้งคาแรกเตอร์เด็กน้อยสามตาของ Alex Face อาหารไทย ผลไม้ และการแสดงนาฏศิลป์ของไทย ทั้งหมดนี้ ถูกรวมไว้ใน ‘ซัม-แทกึก’ (Sam-Taegeuk) ตราสัญลักษณ์รูปหยินหยางสามสีที่คล้ายกับในธงชาติเกาหลี

“ตัวโปสเตอร์ของงานคอนเซปต์คือไทยกับเกาหลี ผมพยายามหาสัญลักษณ์ของเกาหลีที่ทั้งคนไทยและคนเกาหลีเข้าใจได้ง่าย เลยเลือกหยิบความเป็นเกาหลีเชิงสัญญะของ ซัม-แทกึกใช้ และตัวพื้นหลังของโปสเตอร์ก็จะเป็นลายไทยดั้งเดิม เปรียบเสมือนประเทศไทย ส่วนลายไทยประยุกต์ที่เข้ามาในพื้นที่ของซัม-แทกึก ก็เปลี่ยนจากลายไทยเดิมเป็นลายไทยที่มีความสนุกสนาน มีชีวิต

“ภายในซัม-แทกึก แบ่งออกเป็น 3 ส่วน มีสีเหลือง แดง น้ำเงิน ในแต่ละส่วนก็จะบอกเล่าสิ่งที่เกิดขึ้น ณ ที่นี่ เช่น สีแดงแสดงออกถึงอาหาร ก็จะมีภาพของอาหารอยู่ สีเหลืองก็จะเป็นเรื่องของการท่องเที่ยว ศิลปวัฒนธรรมต่างๆ เป็นศิลปะยุคใหม่ของไทย ส่วนสีน้ำเงินก็จะเป็นการแสดงต่างๆ ความเป็นไทยในเกาหลี ในกรุงโซล

“พอเรานำสิ่งที่เป็นไทยมาอยู่ในซัม-แทกึก สัญลักษณ์ประเทศเกาหลี แสดงให้เห็นว่าเรื่องราวระหว่างไทยกับเกาหลีเกิดขึ้นในไทยเฟสติวัลครั้งนี้”

ครั้งแรกของ Alex Face ที่ได้ทำ Live Painting บนเวที

“ปกติจะเพนต์กำแพงกลางแดดตลอด” (หัวเราะ)

Alex Face หรือ พัชรพล แตงรื่น ศิลปินสตรีทอาร์ตเจ้าของคาแรกเตอร์เด็กหญิงสามตาหน้าบึ้งที่ปรากฏตัวบนกำแพงมาแล้วทุกมุมเมืองไทย ในงานนี้เขาไม่ได้พาน้องสามตาหน้าบึ้งตึงมาแต่อย่างใด เขาพาสองคาแรกเตอร์สีต่างขั้วอย่างขาวและดำ ที่เปรียบตัวหนึ่งเหมือนเกาหลีเหนือส่วนอีกตัวเป็นเกาหลีใต้กอดกันด้วยท่าทีอบอุ่น ยิ้มแย้ม และภาพที่ว่านี้เป็นงานเขาเพนต์ให้ชมสดๆ บนเวทีเป็นครั้งแรกในชีวิต

“ก่อนหน้านี้มีข่าวเรื่องเกาหลีเหนือ-เกาหลีใต้เริ่มจะกลับมาจับมือกัน เราเลยเลือกสื่อคาแรกเตอร์ด้วยสีที่ไม่เหมือนกัน สื่อถึงความต่าง ตัวหนึ่งขาว ตัวหนึ่งดำ ถึงมันจะต่างกันแต่ว่ามันก็ยังสามารถที่จะรักกันได้ กอดกันได้ อยากให้ออกไปในแง่ของ Positive มากกว่า ให้คนเห็นแล้วรู้สึกแบบมีอารมณ์ที่ Positive”

ถ้าพูดว่าเขาคือศิลปินที่เจนเวทีก็คงไม่ผิด แล้วอะไรคือความท้าทายของงานนี้ เราถามด้วยความสงสัย

        ความท้าทายสิ่งหนึ่งคือการต้องมายืนพ่นบนเวที จะต้องยืนพ่นต่อหน้าที่คนเฝ้าดู ซึ่งต้องมีสมาธิเยอะหน่อย ไม่เหมือนตอนเราทำงานปกติที่แค่ใช้เวลาของเราไป แต่อันนี้มีเวลาจำกัด ทำให้เราต้องวางแผน การ Live Painting เช่นโชว์นานไปก็อาจจะน่าเบื่อ เร็วไปก็อาจจะแบบ เห้ย เสร็จแล้วเหรอ เราต้องคิดว่าจะทำอย่างไรให้คนที่เขาดูเห็นว่าเรากำลังทำ Live Painting เห็นกระบวนการที่มันแบบสนุกด้วย ไม่น่าเบื่อเกินไป ไม่นานเกินไป และไม่ช้าเกินไป อย่างชิ้นที่ทำอยู่เราเว้นพื้นที่ขนไว้ เพื่อหลังทำจะได้เห็นความแตกต่างว่ามันมีอะไรเปลี่ยนไปในงาน ไม่ใช่เสร็จแล้ว แค่เราขึ้นไปเติม ทำท่าว่าเราแค่ไปยืนเติมนั้นนิดหน่อย”

แล้วในความคิดเขาอยากให้คนเกาหลีมองภาพเมืองไทยแบบไหน เราถามต่อ

“เราว่าในสมัยนี้การเอาแบบความเป็นไทย ที่พูดถึงลายกระหนก ลายไทย หรืออะไรที่เหมือนแบบไทยจ๋าๆ เรารู้สึกว่าคนเขารับรู้หมดแล้ว คราวนี้เลยอยากให้เห็นว่าความเป็นไทยสามารถไปอยู่กับนานาชาติได้เหมือนกัน เช่น กราฟฟิตี้ หรือ District Art ไม่ใช่จำกัดแค่ว่าเราจะทำแบบไท้ยไทยอย่างเดียว โลกสมัยนี้มันเชื่อมต่อกันหมดแล้ว ไม่ว่าจะที่ไหนสื่อสารกันได้หมด”

หลังจบงาน ภาพที่เขาเพนต์นี้จะนำไปติดที่สถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงโซล เชื่อไหมว่าระหว่างที่เขาอยู่ด้านล่างเวที ชาวเกาหลีมาทักทายและขอถ่ายรูป ไปจนถึงขอลายเซ็นเขาไม่ขาดสาย เชื่อแล้วจริงๆ ว่า Alex Face และสตรีทอาร์ตเป็นแม่เหล็กดึงดูดของงานอีกหนึ่งคน

ครั้งแรกของ Bearbrick ตัวแรกที่เอ็ม ภาคภูมิ เพนต์ได้มาเยือนเกาหลี

แฟน Bearbrick ต้องเคยผ่านตาผลงานของ เอ็ม-ภาคภูมิ เจริญพานิชย์ แห่ง KHRAM Factory ผู้เปลี่ยนของเล่นให้กลายเป็น Custom Toy จากการเติมศิลปะจากลวดลายไทยๆ มาบ้างแล้วแน่ๆ ความพิเศษครั้งนี้คือเขาพาตัวหนุมานในร่าง Bearbrick ซึ่งเป็นงานชิ้นแรกที่เขาลงมือวาด บินข้ามน้ำข้ามทะเลมาให้ชาวเกาหลีชมถึงที่

“ตัวหนุมาน แนวคิดคือการนำความเป็นไทยในอดีตเข้ามาร่วมอยู่กับปัจจุบัน แรกเริ่มมาจากการที่เราคิดว่าถ้าใครอยากดูงานแบบไทยๆ อาจจะต้องไปที่วัดหรือพิพิธภัณฑ์ แต่ถ้าเขาได้ดูงานนี้ในของเล่นมันก็จะได้เรื่องความสนุก และเราก็คิดว่าการเอาเอกลักษณ์ไทยๆ หรือลายไทยเข้าไปใส่ในนั้น เราอยากให้มันจะพาความเป็นไทยไปสู่สายตาคนอื่นโดยที่ไม่ต้องไปดูในวัด ส่วนคนเล่นของเล่นก็จะได้ดูไปด้วย ได้เข้าถึงวัฒนธรรมของไทย ลวดลายไทย ศิลปะไทย ได้อีกทาง”

นอกจาก Bearbrick ตัวแรกที่เขาวาดลวดลายแบบไทยๆ แล้ว ในงานนี้เขายังหยิบเอา Bearbrick ที่ผ่านการเพนต์หลากหลายคาแรกเตอร์มาด้วย เช่น พญาครุฑสีแดง ลายเครื่องครามไทยอย่างลายตาสับปะรดขนาด 1,000 เปอร์เซ็นต์ไปจนถึงตัวที่ทดลองทำงานผ้าให้เจ้า Bearbrick สวมด้วย

ครั้งแรกของคนเกาหลีที่ได้แดนซ์ EDM ผสมดนตรีไทยกลางลานคลองชองกเยชอน

ไม่คิดว่าการแสดงปิดท้ายวันของงาน So Thai Festival จะเป็นงานคอนเสิร์ตขนาดย่อมของ DJ Machina กับแนวดนตรี EDM หาใช่วงดนตรีไทยเดิมแบบที่คิดไว้เลยสักนิด

EDM ย่อมาจาก Electronic Dance Music คือแนวเพลงอิเล็กทรอนิกที่สามารถนำมาเต้นรำได้ แต่ของ DJ Machina ล้ำไปกว่านั้น เขานำดนตรีไทยมาผสมกับ EDM ทั้งโปงลาง ระนาด ขลุ่ยไทย ที่ดึงสเน่ห์ของเครื่องดนตรีไทยของมาด้วยซาวนด์ที่แปลกหูแต่รวมกันอย่างลงตัว

DJ Machina แจ้งเกิดจากการเอาเพลงดนตรีไทยมาผสมกับ EDM ในเพลงโปงลางมอนสเตอร์ ซึ่งเป็นเพลงแรกที่เขาแต่งโดยนำเครื่องดนตรีพื้นบ้านอีสานอย่างโปงลาง มาลองประยุกต์ กับดนตรีแนว Electro House เพลงนี้เองส่งให้ได้ขึ้นเวทีระดับโลกอย่าง Arcadia : The Bangkok Landing

แต่เดี๋ยวก่อน โน้ตของเครื่องดนตรีสากลมี 8 โน้ต ส่วนเครื่องดนตรีไทยมีเพียง 5 โน้ต เขาทำได้อย่างไร

มันยากในขั้นตอนแต่งครับ ว่าเราจะทำอย่างไรให้มันอยู่ในฐานความพอดี ไม่ให้ดูไทยเกินไปจนเราไม่สามารถนำมาเบลนด์กับ EDM ได้ แล้วความยากอยู่ที่ตัวโน้ตของเครื่องดนตรีไทยระบบเสียงเขาจะไม่เหมือนกับสากล ซึ่งเป็น Diatonic Scale (ไดอาโทนิค สเกล) เป็นสเกลที่มี 8 โน้ต แต่ของไทยมีแค่ 5 โน้ต เรียกว่า Pentatonic Scale (เพนทาโทนิค สเกล) แล้วก็วิธีการจูนโน้ต ความยากของความถี่ก็จะไม่เหมือนกันด้วย

อย่างเช่นไปตอนไปอัดระนาดเอก โน้ตที่ตีจะไม่ตรงกับโน้ตในเปียโน ผมก็ต้องให้มือระนาดจูนตะกั่วใหม่ เพื่อให้โน้ตในระนาดที่เวลาตีไปตรงกับบอร์ดเปียโน ความยากก็จะอยู่ในขั้นตอนนี้”

เมื่อฉันถามเขาว่า อยากให้ชาวเกาหลีเข้าถึงความเป็นไทยแบบไหนในสายตาเขา คำตอบที่ได้ทำให้สายตื๊ดอย่างฉันรีบกรอกใบสมัครเป็นแฟนคลับเขาทันที

“ผมว่าถ้าอยากให้คนเกาหลีเข้าถึงความเป็นไทยอีกอย่างหนึ่งคือเรื่องของเพลงนี่แหละครับ เพลงไทยเป็นเพลงที่มีเสน่ห์มาก ด้วยความที่มีระบบเสียงของตัวเอง มีเครื่องดนตรีที่เป็นเอกลักษณ์ เราอยู่ในยุค 2019 เราก็ต้องมีอะไรบางอย่างที่เป็นสื่อกลาง ทำให้เขาเข้าใจได้ง่ายขึ้น ทำให้เขาบริโภคได้ง่ายขึ้น

“ผมก็เหมือนเป็นหนึ่งในตัวแทนคนรุ่นใหม่ที่อยากจะส่งดนตรีไทยเพื่อให้ชาวต่างชาติได้เห็น ไม่ต้องคนเกาหลีก็ได้ ผมอยากเอาดนตรีไทยเนี่ยแหละมาใส่ในดนตรีของ EDM ดนตรีที่อยู่ในกระแส ณ ขณะนี้ ทำให้ส่งไปถึงคนได้ง่ายขึ้น คนก็จะ อ๋อ นี่ดนตรีไทยนะ เอามาเต้นได้ด้วยนิ”

จากที่ได้เห็นวัยรุ่นหนุ่มสาว เด็กน้อย อาจอชิ และอาจุมม่า ออกเสต็ปกันแบบไม่มีใครยอมใครตลอด 90 นาที ก็เชื่อสุดใจเลยว่าภาษาของโลกแห่งเสียงดนตรีเชื่อมคนให้เข้าถึงกันโดยไม่ต้องสื่อสารด้วยภาษาใดๆ

ตลอด 2 วันที่อยู่ในงาน และหลังการเดินทางไปเกาหลีครั้งนั้น ฉันบอกกับตัวเองว่าจะต้องกลับมาอีก

รู้ตัวอีกที ฉันก็หลงรักเกาหลี (และอปป้า) และกำลังจะเดินทางไปเป็นครั้งที่ 3  (ในรอบไม่เกิน 1 เดือน) อีกแล้ว

อันยองและฮันกุก ซารังแฮโย

Writer

ปาริฉัตร คำวาส

เชื่อว่าบ้านคือตัวตนของคนอยู่ เชื่อว่าความเรียบง่ายคือสิ่งซับซ้อนที่สุด และสนใจงานออกแบบเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดี(กับเธอ)

Photographer

มณีนุช บุญเรือง

ช่างภาพสาวประจำ The Cloud เป็นคนเชียงใหม่ ชอบแดดยามเช้า การเดินทาง และอเมริกาโน่ร้อนไม่น้ำตาล

Scoop

ความเคลื่อนไหวสร้างสรรค์และน่าจับตาจากหลากวงการที่เราอยากให้คุณรู้

เมื่อพูดถึงงานของกระทรวงการต่างประเทศ คนส่วนใหญ่มักจะนึกถึงภาพการนั่งโต๊ะเจรจาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ แต่ก็ยังมีงานอีกมิติที่สำคัญไม่แพ้กันคือ การดูแลคนไทยในต่างแดน ซึ่งใน พ.ศ. 2564 มีคนไทยอาศัยอยู่ในต่างประเทศมากถึง 1.4 ล้านคน

งานสองส่วนนี้ส่งเสริมซึ่งกันและกัน เราต้องมีสัมพันธไมตรีกับต่างประเทศก่อน จึงจะเข้าไปตั้งสถานทูต สถานกงสุลใหญ่ เพื่อดูแลคนไทย ซึ่งเป็นทั้งงานเชิงรับและเชิงรุก ที่จะคุ้มครองและดูแลผลประโยชน์คนไทยในต่างประเทศ ในขณะเดียวกันก็สร้างชุมชนไทยให้เข้มแข็งผ่านระบบอาสาสมัคร ‘สหวิชาชีพ’ และโครงการต่างๆ ที่ช่วยเสริมสร้างความรู้ ส่งเสริมสุขภาพ สร้างทักษะอาชีพ ไปจนถึงการทำให้สถานทูตเป็นที่พึ่งทางใจ และการสร้างความสามัคคีในชุมชนชาวไทย

14 ภารกิจดูแลคนไทยในต่างแดนที่คุณอาจนึกไม่ถึงว่า นี่คืองานของสถานทูต
นำวิทยากรสหวิชาชีพไปให้ความรู้การสร้างเสริมอาชีพแก่คนไทยในนอร์เวย์

เมื่อชุมชนไทยในต่างแดนเข้มแข็ง ย่อมจะเกื้อหนุนความสัมพันธ์ระหว่างประเทศก็จะดีขึ้นด้วย

ภารกิจนี้อยู่ภายใต้การดูแลของกองคุ้มครองและดูแลผลประโยชน์คนไทยในต่างประเทศ กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ โดยผ่านสถานทูตและสถานกงสุลใหญ่ที่ตั้งอยู่ทั่วโลก ซึ่งปีที่ผ่านมาช่วยเหลือคนไทยในต่างแดนไปเกือบ 150,000 คน

ความช่วยเหลือที่ว่ามีตั้งแต่งานขีดเขียนเอกสาร ไปจนถึงการลงพื้นที่ทุรกันดารที่อาจมีความเสี่ยงด้านความปลอดภัย ช่วยเหลือผู้ตกทุกข์ได้ยากทุกรูปแบบ ซึ่งหลากหลาย และบางงานก็ไม่น่าเชื่อว่า นี่คืองานของนักการทูตไทย

The Cloud ขอแนะนำ 14 ภารกิจดูแลคนไทยที่คุณอาจไม่เคยรู้มาก่อนว่า นี่คืองานของสถานทูตไทยและสถานกงสุลใหญ่ โดยผู้ที่จะมาถ่ายทอดเรื่องราวของแต่ละภารกิจให้เราฟังก็คือ คุณนฤชัย นินนาท ผู้อำนวยการกองคุ้มครองและดูแลผลประโยชน์คนไทยในต่างประเทศ

1. ตามหาญาติ

การตามหาญาติ คืองานที่มีผู้ใช้บริการเกือบ 2,000 รายในปีที่ผ่านมา โดยผู้ใช้บริการเป็นคนไทยที่อยู่ในเมืองไทย ซึ่งพบว่าญาติผู้อยู่ต่างแดนขาดการติดต่อ จึงขอให้สถานทูตช่วยตามหาว่าเป็นตายร้ายดีอย่างไร เหล่านักการทูตจึงต้องรับบทประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องหรือชุมชนไทยในประเทศนั้นๆ เพื่อแกะรอยตามหา บางกรณีพบว่าถูกจับไปดำเนินคดี แต่หลายกรณีก็พบความจริงที่โหดร้ายว่า เขาหรือเธอคนนั้นไม่อยากติดต่อกับคนเคยรักอีกต่อไป เพราะมีคนรักใหม่ไปแล้ว ในกรณีนี้ทางสถานทูตจะส่งข่าวเศร้าให้ทราบว่า ญาติปลอดภัยดี แต่ไม่ต้องการเปิดเผยที่อยู่ และไม่ต้องการให้ติดต่อไปแล้ว

2. เปิดสถานทูตเป็นที่พึ่งทางใจ

สถานทูตและสถานกงสุลใหญ่ไทย ถือว่าเป็นที่พึ่งสำหรับผู้ตกทุกข์ได้ยาก เพราะเมื่อเกิดปัญหาไม่ว่าจะเล็กหรือใหญ่ คนไทยจำนวนมากมักจะหนีร้อนมาพึ่งเย็นที่สถานทูต

เคยมีกรณีหญิงไทยจดทะเบียนสมรสกับชาวต่างชาติ แล้วย้ายไปอยู่กับสามี พอเกิดเหตุทะเลาะวิวาทรุนแรง ผู้หญิงก็หนีออกมาตัวเปล่า ไม่มีเงินและเอกสารใดๆ เธอมาขอให้สถานทูตช่วยส่งเธอกลับเมืองไทย แต่โชคร้ายที่ประเทศนั้นจะเดินทางออกได้ก็ต่อเมื่อได้รับ Exit Visa หรือการอนุญาตให้ออกจากประเทศก่อนเท่านั้น กรณีนี้ต้องให้สามีเป็นผู้ยินยอม ในเบื้องต้นไม่ว่าสถานทูตจะต่อรองเท่าไรก็ไม่เป็นผล เพราะทางการมองว่าเป็นเรื่องในครอบครัว หญิงไทยรายนี้เลยต้องขอรับการปรึกษาและช่วยเหลือจากสถานทูตเป็นที่พึ่งทางใจเป็นเวลาต่อเนื่องถึง 9 เดือน จนสามารถเดินทางกลับไทยได้

3. ช่วยเหลือคนไทยถูกจับเป็นตัวประกัน

ครั้งหนึ่งลูกเรือประมงของไทยถูกกลุ่มโจรสลัดข้ามประเทศแถบภูมิภาคแอฟริกาจับตัวไปเรียกค่าไถ่ ด้วยการโทรมาขอเงินจากสถานทูตไทย เพื่อแลกกับชีวิตลูกเรือ ความยากคือจะต้องช่วยคนไทยให้ปลอดภัย แต่ในขณะเดียวกันก็ไม่เจรจาต่อรองหรือจ่ายเงินให้กับกลุ่มโจร แต่จะต้องใช้วิธีประสานงานและเจรจาผ่านรัฐบาลและองค์กรเอกชนท้องถิ่น จนสุดท้ายก็ช่วยลูกเรือทั้งหมดกลับมาได้อย่างปลอดภัย ถือเป็นงานเจรจา ในอีกรูปแบบที่หลายคนคงไม่คาดคิดว่านี่คืองานของนักการทูต

14 ภารกิจดูแลคนไทยในต่างแดนที่คุณอาจนึกไม่ถึงว่า นี่คืองานของสถานทูต
การช่วยเหลือลูกเรือประมงกลับจากโซมาเลีย

4. ส่งคนไทยกลับบ้านท่ามกลางสถานการณ์ฉุกเฉิน

เมื่อเกิดสถานการณ์ฉุกเฉิน ภัยธรรมชาติ ภัยสงคราม สถานทูตและสถานกงสุลใหญ่มีหน้าที่ช่วยดูแลคนไทย เช่น ส่งแรงงานไทยกลับประเทศเมื่อเกิดสงครามในลิเบีย หรือในช่วงโควิด-19 ที่ผ่านมา สถานทูตและสถานกงสุลใหญ่ไทยทั่วโลกก็ช่วยประสานงานพาคนไทยราว 200,000 คน กลับประเทศ ความท้าทายของการขนคนในช่วงวิกฤต คือการหาเครื่องบิน ซึ่งมีทั้งการส่งเครื่องบินไปรับ ประสานเครื่องบินพาณิชย์ กึ่งพาณิชย์ เครื่องบินทหารของไทย ไปจนถึงการขอฝากเครื่องบินต่างชาติกลับมา ถ้าเป็นการอพยพฉุกเฉิน รัฐบาลอาจจะดูแลค่าใช้จ่ายในการเดินทางให้

14 ภารกิจดูแลคนไทยในต่างแดนที่คุณอาจนึกไม่ถึงว่า นี่คืองานของสถานทูต
สอท. ณ กรุงลอนดอน ให้บริการ One Stop Service แก่คนไทยในอังกฤษ
ผู้บริหารกรมการกงสุลหารือภารกิจการดูแลคนไทย

5. ส่งคนไทยที่ประสบปัญหากลับบ้าน

กรณีคนไทยที่ประสบปัญหาในต่างประเทศและต้องการเดินทางกลับไทย แต่ไม่มีเอกสารเดินทางไม่ว่าด้วยสาเหตุใด เช่น หนังสือเดินทางหายหรือโดนนายจ้างยึด ทางสถานทูตจะทำการพิสูจน์หลักฐานอื่นๆ ยืนยันว่าเป็นคนไทยจริง แล้วจึงจะออกเอกสารเดินทางชั่วคราวให้ แต่หลายรายก็ยังกลับไม่ได้อีกเพราะไม่มีเงิน โดยเฉพาะผู้ที่เดินทางเข้ามาทำงานอย่างผิดกฎหมาย เมื่อเจ็บไข้ได้ป่วย ไม่มีระบบประกันชีวิตหรือสวัสดิการต่างๆ มาช่วยค่ารักษาพยาบาล ก็ต้องเดินทางกลับไปรักษาตัวที่เมืองไทย

ในกรณีที่เจ้าตัวและญาติที่เมืองไทยมีเงินไม่เพียงพอ สามารถขอยืมเงินในการเดินทางกลับไทยได้จากกระทรวงการต่างประเทศ โดยต้องลงนามในสัญญาชดใช้เงินคืน และต้องชดใช้เงินคืนตามข้อกำหนด ในช่วงที่ยังไม่คืนเงิน ก็จะไม่สามารถเดินทางออกนอกประเทศไทยได้ เพราะจะไม่มีหนังสือเดินทาง รวมทั้งหากไม่ชำระเงินคืนตามกำหนดระยะเวลา ก็อาจถูกดำเนินคดีตามกฎหมาย

ถ้าสงสัยว่า หากเข้าเมืองมาแบบผิดกฎหมายแล้วตอนเดินทางออกจะทำอย่างไร ในกรณีที่เจ็บป่วย ประเทศต้นทางมักจะยินดีให้ออก แต่ก่อนออกอาจจะโดนปรับ โดนแบนวีซ่า หรือขึ้นบัญชีดำไม่อนุญาตให้กลับเข้ามาอีก แล้วแต่นโยบายของแต่ละประเทศ

งานดูแลคนไทยของนักการทูตตั้งแต่ตามหาญาติ เจรจากับโจร ให้ยืมเงินกลับบ้าน และส่งศพกลับประเทศ
ช่วยเหลือและรอรับคนไทยกลับจากอินเดีย

6. ช่วยคนไทยที่ถูกดำเนินคดี

คดีเด็ดที่คนไทยในต่างประเทศทำผิดบ่อยที่สุดคือ การพำนักอาศัยเกินเวลา ส่วนเรื่องที่ถึงขั้นถูกคุมขังมักจะเป็นคดียาเสพติด เมื่อคนไทยในต่างแดนถูกจับ บางประเทศจะแจ้งมาที่สถานทูต ซึ่งมักจะเป็นการแจ้งเพื่อทราบ จากนั้นก็ปล่อยให้คดีดำเนินไปตามกระบวนการยุติธรรม หน้าที่ของสถานทูตคือ จะเข้าไปให้ความช่วยเหลือต่างๆ ในฐานะที่เป็นคนไทยไม่ว่าจะผิดหรือถูก โดยไม่แทรกแซงกระบวนการยุติธรรม รวมทั้งจะช่วยประสานงานแจ้งญาติที่เมืองไทย หรือช่วยหาทนาย

บางประเทศให้ความสำคัญกับเรื่องความเป็นส่วนตัวมาก จะแจ้งสถานทูตก็ต่อเมื่อผู้ต้องหาร้องขอ ถ้าไม่ร้องขอ (เพราะกลัวหรืออาย) ก็ไม่แจ้งสถานทูต ในกรณีนี้ทางสถานทูตจะไม่ทราบเลยว่ามีคนไทยต้องโทษจองจำอยู่ในประเทศนั้น บางประเทศที่เคร่งครัดเรื่องความเป็นส่วนตัวมากๆ ถึงสอบถามไปว่ามีคนไทยอยู่ในเรือนจำไหม เขาก็จะไม่เปิดเผยข้อมูลใดๆ

การส่งตัวคนไทยที่ได้รับการปล่อยตัวหลังสิ้นสุดการดำเนินคดีจาก สปป. ลาวกลับประเทศไทย

7. ช่วยพาญาติไปพบผู้ต้องหา

เคยมีกรณีที่หญิงไทยลักลอบนำเฮโรอีนเข้าประเทศหนึ่ง ศาลตัดสินให้ประหารชีวิต เมื่อลูกสาวทราบข่าวก็อยากจะไปเจอคุณแม่เป็นครั้งสุดท้าย ทางสถานทูตก็ช่วยประสานให้ได้เดินทางไปพบ ซึ่งบางประเทศการเยี่ยมผู้ต้องหาทำได้ยากมาก บางประเทศก็ไม่อนุญาตเลย ในกรณีนี้ลูกสาวได้พบคุณแม่ทันเวลาก่อนวันประหารชีวิต 1 วัน แล้วก็ได้นำอัฐิคุณแม่กลับมา

การเดินทางเข้าประเทศอื่นในกรณีเร่งด่วนแบบนี้ เช่น มีญาติถูกดำเนินคดีในต่างประเทศ ต้องไปขึ้นศาลเป็นพยาน ต้องไปดูแลญาติที่เจ็บป่วยหรือกำลังจะเสียชีวิต หรือไปทำพิธีสำคัญ กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ จะช่วยประสานงานกับสถานทูตต่างๆ ให้ช่วยออกวีซ่าแบบเร่งด่วนเป็นกรณีพิเศษ

8. นำศพกลับประเทศ

เมื่อชาวไทยเสียชีวิตในต่างประเทศ ญาติมักต้องการให้นำศพกลับมาทำพิธีทางศาสนาในเมืองไทย ซึ่งความยากง่ายก็แตกต่างกันไปตามประเทศและศาสนา

หากชาวพุทธหรือคริสต์อยากนำศพใส่โลงแล้วส่งกลับประเทศ มีบริษัทที่ให้บริการด้านนี้ แต่มีค่าใช้จ่ายสูงมาก และมีกระบวนการต่างๆ มากมายที่ต้องทำ ทั้งระเบียบขั้นตอนการบรรจุเคลื่อนย้ายศพและงานเอกสาร ในช่วงโควิด-19 เช่นนี้ก็มีกฎระเบียบที่เข้มงวดยิ่งขึ้นไปอีก ซึ่งทางสถานทูตก็จะประสานงานกับญาติ เพื่อให้ความช่วยเหลือในทุกขั้นตอน

ถ้าญาติไม่สามารถเดินทางมาเองได้ ก็จะมอบอำนาจให้สถานทูตเป็นผู้จัดการให้

9. เผาศพ

วิธีการนำร่างผู้เสียชีวิตกลับประเทศที่สะดวกที่สุดคือ ฌาปนกิจแล้วนำกลับมาแต่อัฐิ ในเมืองที่มีวัดและเมรุ กระบวนการเผาศพทำได้ไม่ยาก แต่หากเมืองนั้นไม่มีวัดหรือมีวัดแต่ไม่มีเมรุ ก็ต้องหาสถานที่เผา ซึ่งอาจเป็นสถานที่ที่ให้บริการด้านนี้โดยตรง หรืออย่างในบางประเทศ นักการทูตก็เคยต้องไปประสานกับท้องถิ่นเพื่อนำศพไปจุดไฟเผากลางลานแบบดั้งเดิม โดยทั่วไปแล้วนักการทูตจะช่วยตั้งแต่การติดต่อรับศพจากโรงพยาบาล ติดต่อพระมาทำพิธี ไปจนถึงช่วยเก็บอัฐิ เป็นภารกิจอีกประการที่คนทั่วไปอาจไม่ได้นึกถึง

งานดูแลคนไทยของนักการทูตตั้งแต่ตามหาญาติ เจรจากับโจร ให้ยืมเงินกลับบ้าน และส่งศพกลับประเทศ
สอท. ณ กรุงเทลอาวีฟ เตรียมการส่งอัฐิผู้เสียชีวิตกลับไทย เนื่องจากเหตุการณ์ไม่สงบทางการเมืองในอิสราเอล

10. ฝังศพและขุดศพ

ในกรณีที่ผู้เสียชีวิตเป็นชาวมุสลิม ก็มีทั้งการฝังในประเทศที่เสียชีวิตภายใน 24 ชั่วโมงตามหลักศาสนา และการส่งศพกลับมาฝังในประเทศไทย เคยมีกรณีหนึ่งเป็นลูกเรือชาวไทยที่นับถือศาสนาพุทธไปเสียชีวิตในประเทศมุสลิม ทางบริษัทจึงนำศพไปฝังในสุสาน เมื่อญาติรู้ข่าวก็อยากจะนำศพกลับมาทำพิธีทางศาสนาที่ไทย จึงประสานให้ทางสถานทูตช่วยติดต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในประเทศนั้นเพื่อขุดศพขึ้นมา และเพื่อให้มั่นใจว่าขุดถูกศพ ก็ต้องมีการนำชิ้นเนื้อไปพิสูจน์อัตลักษณ์ก่อน จากนั้นก็นำไปเผาแล้วนำอัฐิกลับมา โดยมีนักการทูตหรือกงสุลเป็นผู้จัดการทุกขั้นตอน

11. รับส่งอัฐิ

หากญาติผู้เสียชีวิตไม่สามารถเดินทางไปรับอัฐิกลับมาได้ด้วยตัวเอง ทางสถานทูตก็พร้อมทำพิธีทางศาสนาอย่างถูกต้อง แล้วจัดส่งอัฐิกลับมาให้ด้วย ผ่านระบบถุงเมล์การทูตของกระทรวงที่ใช้รับส่งเอกสารระหว่างประเทศ เมื่ออัฐิมาถึงเมืองไทย จะถูกเก็บไว้ในห้องเก็บอัฐิ ซึ่งเป็นห้องหนึ่งอยู่ในกองคุ้มครองฯ (ซึ่งน่าจะมีเรื่องเล่าเกี่ยวกับห้องนี้มากมายเหลือเกิน) เพื่อรอให้ญาติมารับ ถ้าญาติไม่มารับ ก็จะนำไปเก็บไว้ที่วัดต่อไป

งานดูแลคนไทยของนักการทูตตั้งแต่ตามหาญาติ เจรจากับโจร ให้ยืมเงินกลับบ้าน และส่งศพกลับประเทศ

12. ส่งทรัพย์สินผู้เสียชีวิตกลับไทย

การส่งทรัพย์สินผู้เสียชีวิตกลับไทยไม่ได้ง่ายเหมือนการแพ็กของย้ายบ้านเสมอไป เมื่อมีคนไทยเสียชีวิตในต่างแดน บ่อยครั้งที่ญาติจะขอให้สถานทูตช่วยรวบรวมทรัพย์สินของผู้ตายส่งกลับมาให้ ราวสิบปีก่อน รถบัสท่องเที่ยวไทยพลิกคว่ำในต่างประเทศ มีผู้เสียชีวิตกว่า 20 ราย ทรัพย์สินทั้งหมดกระจัดกระจายรวมกันอยู่ในรถ ทางสถานทูตก็ต้องรวบรวมข้าวของต่างๆ ซึ่งบางชิ้นยังมีคราบเลือดติด กลับมาให้ญาตินำหลักฐานมาพิสูจน์เพื่อรับกลับ

อีกกรณี คนไทยไปเสียชีวิตในห้องพักที่ต่างประเทศ กว่าจะรู้ว่าเสียชีวิตก็นอนเป็นศพในห้องอยู่หลายวัน เจ้าหน้าที่สถานทูตต้องช่วยนำศพไปฌาปนกิจให้ และเมื่อญาติขอร้องให้ช่วยส่งทรัพย์สินในห้องกลับมา เจ้าหน้าที่ก็ต้องเข้าไปทำความสะอาดห้อง เพื่อขจัดกลิ่นไม่พึงประสงค์ออกไปก่อน จะได้ตรวจเช็กและนำข้าวของในห้องส่งกลับมาให้ญาติที่เมืองไทยได้ครบถ้วนตามที่ร้องขอไว้

13. จัดเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร

หนึ่งในภารกิจของกรมการกงสุลก็คือ การจัดการเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร ซึ่งมีระยะเวลารับบัตรเลือกตั้ง และส่งบัตรคืนตามที่กฎหมายกำหนด โดยทำผ่าน 3 วิธี 

หนึ่ง จัดคูหาเลือกตั้งที่สถานทูตหรือสถานกงสุลใหญ่ เหมาะกับประเทศที่มีคนไทยอาศัยกระจุกอยู่รวมกันในพื้นที่ที่ไม่ไกลจากสถานทูต

สอง ลงคะแนนผ่านระบบไปรษณีย์ เหมาะกับประเทศขนาดใหญ่ หรือเดินทางมาที่สถานทูตลำบาก 

สาม จัดคูหาเลือกตั้งเคลื่อนที่ไปยังจุดที่มีคนไทยอยู่ร่วมกันเป็นจำนวนมาก เช่น ไซต์ก่อสร้าง ซึ่งบางประเทศก็ไม่อนุญาต เพราะถือเป็นการใช้แผ่นดินของเขาดำเนินการเรื่องการเมืองภายในประเทศ ซึ่งต้องดูข้อกำหนดและข้อห้ามของประเทศเจ้าบ้านด้วย

ความท้าทายคือ การส่งข้อมูลข่่าวสารรวมทั้งเอกสารจำนวนมากให้คนไทยที่กระจัดกระจายอยู่ในพื้นที่ต่างๆ ในเวลาที่จำกัดตามกฎหมายเลือกตั้งของไทย รวมทั้งการรับคืน รวบรวม และจัดส่ง บัตรเลือกตั้งที่ลงคะแนนแล้วให้ทันเวลา เพื่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถคัดแยกตามเขตเลือกตั้งในประเทศ และจัดส่งไปนับคะแนนรวมกับบัตรเลือกตั้งที่เขตเลือกตั้งนั้นๆ แต่ในทางปฏิบัติพบว่า ระบบไปรษณีย์ในหลายประเทศยังมีความล่าช้า ส่งผลใ่ห้ไม่สามารถส่งบัตรฯ กลับมาให้ได้ทันตามกรอบเวลา ทำให้บัตรเลือกตั้งนั้นๆ กลายเป็นบัตรเสีย แต่ถือว่าผู้ลงคะแนนได้มาใช้สิทธิ์เลือกตั้งแล้ว

สถานกงสุลใหญ่ ณ นครหนานหนิงจัดการเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร

14. จัดเลือกตั้งแบบ E-Voting

ในการเลือกตั้งทั่วไปครั้งที่ผ่านมา ประเทศไทยวางแผนจะเปิดให้ลงคะแนนเสียงแบบออนไลน์เป็นครั้งแรกในบางประเทศ โดยผู้ทีี่มีคุณสมบัติครบสำหรับการลงคะแนนเสียงจะได้รับรหัสเข้าไปโหวตจากสถานทูต อย่างไรก็ดี หน่วยงานที่เกี่ยวข้องยังมีข้อห่วงกังวลด้านกฎหมาย จึงได้เลื่อนการทดลองลงคะแนนแบบออนไลน์ออกไปโดยไม่มีกำหนด แต่หวังว่าเราจะได้เห็นการลงคะแนนเสียงเลือกตั้งแบบออนไลน์ในต่างประเทศในอนาคต

งานดูแลคนไทยของนักการทูตตั้งแต่ตามหาญาติ เจรจากับโจร ให้ยืมเงินกลับบ้าน และส่งศพกลับประเทศ

ภาพ : กองคุ้มครองและดูแลผลประโยชน์คนไทยในต่างประเทศ กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ

5 สิ่งควรทำสำหรับคนไทยไปต่างแดน

1. เข้าเมืองอย่างถูกกฎหมาย โดยขอวีซ่าให้ถูกประเภทก่อนเดินทาง และเมื่อเดินทางถึงประเทศปลายทางแล้ว ต้องอยู่ตามข้อกำหนดของวีซ่านั้นๆ ไม่ควรไปทำงานโดยใช้วีซ่าผิดประเภท เพราะนอกจากจะผิดกฎหมายแล้ว ยังจะไม่ได้รับสิทธิและสวัสดิการต่างๆ อาจถูกหลอก ถูกนายจ้างยึดหนังสือเดินทาง โดนกักขังหรือทำร้ายร่างกาย และบางกรณีไม่กล้าเปิดเผยตัว ยิ่งทำให้การให้ความช่วยเหลือเป็นไปโดยยาก

2. ในช่วงสถานการณ์โควิด-19 ควรศึกษาให้ดีว่าแต่ละประเทศมี กฎระเบียบเกี่ยวกับการเดินทางเข้า-ออกเมือง อย่างไรบ้าง เพื่อไม่ให้ถูกปฏิเสธการเข้าเมือง และต้องโดนส่งตัวกลับประเทศไทย

3. ควร ทำประกันสุขภาพ สำหรับช่วงเวลาที่อยู่ในต่างประเทศ เนื่องจากการเข้าถึงสถานพยาบาลในหลายประเทศอาจมีข้อจำกัดพอสมควรและยังมีค่าใช้จ่ายที่สูง

4. เมื่อเดินทางถึงประเทศปลายทางแล้ว ควร ลงทะเบียน ไว้กับสถานทูตหรือสถานกงสุลใหญ่ ซึ่งสามารถทำออนไลน์ได้ผ่านหน้าเว็บไซต์ของแต่ละสถานทูตฯ สถานกงสุลใหญ่ฯ

5. โหลดแอปพลิเคชัน ‘Thai Consular’ เพื่ออัปเดตข้อมูลเกี่ยวกับประเทศที่จะไป เมื่อมีเหตุการณ์ต่างๆ เช่น แผ่นดินไหว แอปฯ จะส่งข้อมูลเตือนผู้เดินทาง รวมถึงมีปุ่ม SOS ขอความช่วยเหลือจากสถานทูตได้เมื่อเกิดเหตุฉุกเฉินต่างๆ นอกจากนี้ ควรมีหมายเลขโทรศัพท์ของสถานทูต สถานกงสุลใหญ่ และกรมการกงสุลไว้ในกรณีที่มีเหตุการณ์ฉุกเฉิน

Writer

The Cloud

นิตยสารออนไลน์ที่เล่า 3 เรื่องหลักอย่าง Local, Creative Culture และ Better Living ส่งเนื้อหารายวัน แต่เสิร์ฟความประณีตแบบนิตยสารรายเดือน

Photographer

เธียรสิน สุวรรณรังสิกุล

ผู้ที่หาความสุขจากสิ่งรอบๆ ตัว

อ่านต่อ

Loading...

End of content

No more pages to load