หลายๆ คนมักเรียกผักเป็ดญี่ปุ่นว่าวอเตอร์เครสฮาวาย สงสัยมานานแล้วว่า เจ้าวอเตอร์เครสที่เราเด็ดมาทำกินอยู่บ่อยๆ ทำไมหนอ จึงมีหลายชื่อ หรือเรียกได้หลายอย่างนัก แล้วเจ้าต้นที่บ้าน ตกลงมันใช่ผักวอเตอร์เครสไหมนะ

จากการเรียกปากต่อปาก ต่อๆ กันไป ด้วยความที่หน้าตาใกล้กัน รสชาติคล้ายๆ กัน และก็มีประโยชน์ใกล้เคียงกัน ที่กระจายอยู่แพร่หลายนั้น ถ้าปลูกลงดิน ใบเขียวใหญ่ มีความหนาเคี้ยวมัน นั่นคือผักเป็ดญี่ปุ่นนี่เอง คนญี่ปุ่นเขาเอาเข้ามาปลูกไว้ที่ปทุมธานี กระบี่ เชียงราย ไว้ตั้งแต่ พ.ศ. 2538 โน่น

ก็เลยทำให้เกิดความสับสน เรียกผักเป็ดญี่ปุ่นเป็นวอเตอร์เครสไปเสียได้

สอนปลูกผักเป็ด ผักไทยคุณประโยชน์สูงที่ปลูกง่าย และเด็ดใช้ได้ไม่รู้จบ
ผักเป็ดญี่ปุ่น

ยิ่งไปกว่านั้นก็มีผักเป็ดไทยด้วยนะ แยกออกได้เป็น 2 ประเภท คือ ผักเป็ดขาวและผักเป็ดแดง แต่ก็ไม่ค่อยได้รับความนิยมสักเท่าไหร่ เพราะรสชาติออกจะขมๆ ขื่นๆ ยังไงพิกล แต่หารู้ไม่ว่ากลับมีสรรพคุณเป็นยา ถูกบรรจุในตำรายาไทย ยอดเยี่ยมไม่ต่างจากวอเตอร์เครสเลย ไม่ว่าจะเป็นยาฟอกเลือด ยาขับลม ยาแก้ท้องร่วง แก้บิด ลดไข้ ขับน้ำนม แก้ประจำเดือนมาไม่ปกติ จัดว่าสารพัดเป็นผักประโยชน์เลยทีเดียว

ส่วนวอเตอร์เครสฝรั่ง ที่เราสับสนกับผักเป็ดบ้านเรา สรรพคุณของราชินีผักอย่างผักวอเตอร์เครส มีประวัติอยู่คู่กับมนุษยชาติมาตั้งแต่ 400 ปีก่อนคริสตกาล เมื่อสมัยฮิปโปคราเตส บิดาแห่งยาของกรีกโบราณ ได้ปลูกวอเตอร์เครสป่าไว้ที่โรงพยาบาลเพื่อใช้ในการรักษาโรคเลือด (Blood Disorder) 

แต่ยุคปัจจุบัน วอเตอร์เครสกลับมาโด่งดังในฐานะพระเอกเรื่องฤทธิ์ในการยับยั้งและป้องกันการเกิดมะเร็ง ด้วยสารฟีนอลิกและฟลาโวนอยด์ที่มีอยู่มากมายในผักชนิดนี้ หากถ้าจะให้ไล่เรียงคุณประโยชน์ของผักวอเตอร์เครสนี้ ลุงว่าก็คงจะยาวยืดแน่นอนครับ เอาเป็นว่าพืชผักชนิดนี้มีประโยชน์ มีสรรพคุณเป็นยา ทำให้ระบบย่อยดี กากใยเยอะ ทำให้ขับถ่ายคล่อง

ผักวอเตอร์เครส
ผักวอเตอร์เครส

 อีกหนึ่งเรื่องที่ลุงรีย์ชื่นชอบ ก็คือการตระเวนเสาะหาของอร่อย ของกินพื้นถิ่น เดินทางเลาะไปทั่วประเทศอยู่บ่อยๆ และพบว่าแท้ที่จริงแล้ว เจ้าวอเตอร์เครสที่มีรูปร่าง รสชาติ หน้าตาถอดแบบมาจากต่างประเทศเนี่ย มันอยู่ที่อำเภอเบตง จังหวัดยะลา

เป็นที่รู้จักในชื่อผักน้ำ ซึ่งเป็นพืชพื้นถิ่น ชาวบ้านปลูกและรู้วิธีกินผักน้ำ เติบโตในสายน้ำไหลที่ใสสะอาด เป็นภูมิปัญญาพื้นถิ่นที่อยู่ร่วมกับธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์

ผักน้ำเบตง
ผักน้ำเบตง

แล้วผักเป็ดกับวอเตอร์เครสมันเหมือนหรือต่างกันอย่างไร

เห็นอย่างนี้แล้ว ไม่ต้องเอะใจไป ผักเป็ดต่างๆ และวอเตอร์เครส อันไหนแท้ๆ ต้นตำหรับกันแน่

พืช 2 ตระกูลที่ต่างกันนี้ สีเขียวบ้างแดงบ้าง ต่างก็มีสรรพคุณที่ดี ประโยชน์มากมาย เลือกกินให้เหมาะสมแต่พอเหมาะ ไม่ว่าจะเป็นวอเตอร์เครส หรือผักเป็ด ก็มีความอร่อยในแบบฉบับของตัวเองไม่แพ้กัน

สำหรับมือใหม่ที่มีความคิดอยากปลูกผักกินเอง แต่ที่ผ่านมาลองปลูกผักอะไรก็ไม่ค่อยจะงามเท่าไรนัก ลุงรีย์อยากจะชวนแก้มือกันหน่อย มาปลูกผักเป็ดญี่ปุ่นที่แสนจะปลูกง่าย ง่ายชนิดที่ว่าฝากเทวดาดูแลก็โตดี

คลุมดินแทนหญ้าก็ยังได้ จะเป็นแดดรำไรหรือแดดจัดเติบโตได้ ปลูกเยอะๆ เพิ่มพื้นที่สีเขียวไปในตัว ปลูกนอกรั้วบ้านก็แบ่งปันกันได้ ไม่ต้องมีทักษะการเกษตรมากนัก มาดูวิธีปลูกง่ายๆ ไปทีละขั้นตอนกัน

วิธีการปลูกผักเป็ดญี่ปุ่น โดยการปักชำ

วิธีการปลูกผักเป็ดญี่ปุ่น โดยการปักชำ

1. ตัดก้านของผักเป็ดญี่ปุ่นลงมาจากยอดประมาณ 1 คืบ (สังเกต ข้อปล้องจะมีตุ่มรากเล็กๆ อยู่) และเด็ดใบที่ใหญ่ออก เหลือใบที่ยอดไว้เล็กน้อย

วิธีการปลูกผักเป็ดญี่ปุ่น โดยการปักชำ

2. เลือกปลูกในกระถางต้นไม้หรือกระบะที่ก้นไม่ลึกมาก เพราะรากจะไม่ลงลึก หากใช้กระบะปลูก ควรเจาะรู ระบายน้ำเพื่อไม่ให้น้ำขัง  

วิธีการปลูกผักเป็ดญี่ปุ่น โดยการปักชำ

3. สามารถปลูกโดยใช้ดินถุงทั่วไปหรือดินหมัก เพิ่มความโปร่งของดินด้วยขุยมะพร้าว หินภูเขาไฟ หรือเพอร์ไลท์ ตามสะดวก หากปรุงดินเพิ่ม ใส่ปุ๋ยคอกหมักหรือมูลไส้เดือน ก็จะยิ่งได้ใบใหญ่สมบูรณ์ ผสมดินให้เข้ากัน

4. จากนั้นปักเสียบก้านผักเป็ดญี่ปุ่นที่เตรียมไว้ลงดินได้ทันที หากปักก้านเฉียง 45 องศา หรือวางนอนและกลบด้วยดิน มีโอกาสที่ปล้องที่มีตุ่มรากจะแตกรากสำเร็จมากขึ้น

เคล็ดลับคือ สามารถนำก้านจุ่มน้ำครึ่งก้านจนรากงอกก่อน แล้วค่อยทำไปปลูก เพื่อเพิ่มอัตราการงอก

สอนปลูกผักเป็ด ผักไทยคุณประโยชน์สูงที่ปลูกง่าย และเด็ดใช้ได้ไม่รู้จบ
สอนปลูกผักเป็ด ผักไทยคุณประโยชน์สูงที่ปลูกง่าย และเด็ดใช้ได้ไม่รู้จบ

5. เสียบก้านที่เตรียมไว้จนทั่วกระบะ พรมน้ำให้ดินชุมชื้น อย่าพึ่งรีบนำออกแดดจัด ให้วางไว้แดดรำไรหรือแดดเช้า จนรากติดดี เกิดใบใหม่ จึงออกแดดได้

สอนปลูกผักเป็ด ผักไทยคุณประโยชน์สูงที่ปลูกง่าย และเด็ดใช้ได้ไม่รู้จบ

6. รดน้ำเช้าและเย็น หากวันไหนฝนตกก็งดน้ำได้ กรณีปลูกลงกระบะหรือกระถางไว้ในอาคาร ต้นจะยืดหาแสง ควรหมั่นตัดยอดไม่ให้ก้านยาวเกินไป ต้นจะล้ม 

กรณีลงแปลง ผักเป็ดจะเลื้อยจนเต็มพื้นที่ โดยพุ่มจะไม่สูงมาก ปกคลุมดินรักษาความชื้นในหน้าดิน เป็นเอกลักษณ์ของพืชชนิดนี้

สอนปลูกผักเป็ด ผักไทยคุณประโยชน์สูงที่ปลูกง่าย และเด็ดใช้ได้ไม่รู้จบ

หากเราวางแผนการตัดผักเป็ดญี่ปุ่นสักหน่อย เพื่อให้มีเวลาผลิยอด แตกใบอ่อน และสร้างใบใหม่ที่สมบูรณ์ ก็จะมีให้เด็ดกินตลอดทั้งปี ปลูกได้ทุกฤดู จะงามมากในฤดูฝน หมั่นเติมดินและปุ๋ยหลักจากการเด็ดก้าน เพื่อนำไปปลูกใหม่ได้ไม่รู้จบ

คราวนี้ก็ถึงช่วงที่เราจะเก็บเกี่ยวผลผลิตที่เราปลูก เอามาทำกับข้าว โดยปกติ นอกจากโยนใส่ในไข่เจียว วันไหนขยันหน่อยก็จะเอามาใส่ซอสหอยสะดุ้งไฟแดง ทำแกงจืด

เมื่อโดนความร้อน จะลดความเหม็นเขียวลงไป ถ้าใครชอบกินผักสด ก็จิ้มน้ำพริกแนมได้เลย ได้ความกรอบ ใบหนาเคี้ยวมัน เป็นเมนูกินในครอบครัวง่ายๆ เป็นผักไม้ตาย ปลูกติดบ้านไว้ เด็ดใช้ตามใจชอบ เพิ่มสีเขียวและสารอาหารในแต่ละมื้อได้ดีเลย

สอนปลูกผักเป็ด ผักไทยคุณประโยชน์สูงที่ปลูกง่าย และเด็ดใช้ได้ไม่รู้จบ
สอนปลูกผักเป็ด ผักไทยคุณประโยชน์สูงที่ปลูกง่าย และเด็ดใช้ได้ไม่รู้จบ
สอนปลูกผักเป็ด ผักไทยคุณประโยชน์สูงที่ปลูกง่าย และเด็ดใช้ได้ไม่รู้จบ
สอนปลูกผักเป็ด ผักไทยคุณประโยชน์สูงที่ปลูกง่าย และเด็ดใช้ได้ไม่รู้จบ

พาทำเมนูบ้านๆ ง่ายๆ ไปแล้ว ทำกินเองบ่อยๆ วนไปมา ก็อาจจะมีเบื่อกันบ้าง ผักเป็ดญี่ปุ่นที่ชำไว้ ก็ชักจะงอกงามเต็มบ้าน 

กำลังมองหาเมนูกินเล่น อุปกรณ์ไม่มาก ขั้นตอนไม่ซับซ้อน อารมณ์แบบเสิร์ฟในคาเฟ่ได้ จะได้ปลูกเป็นจริงเป็นจัง มีอีกชื่อเรียกหนึ่งของผักเป็ดญี่ปุ่นว่า ‘ผักโขมบราซิล’ (Brazillian Sissoo Spinach) เลยได้ทีลองใช้ผักเป็ดญี่ปุ่นมาแทนผักโขมแล้วอบชีสดูว่ารสชาติจะเป็นยังไง จะว่าเหมือนก็ไม่เหมือนซะทีเดียว

ที่ฟาร์มของลุงรีย์ มีคาเฟ่เล็กๆ ทำกับภรรยาช่วยกันสองคน ลองเอาลงเมนูหลักเสิร์ฟลูกค้าดู ปรากฏว่าชอบอันนี้มากกว่าผักโขมอบชีสปกติซะอีก พอเฉลยว่าทำมาจากผักเป็ดญี่ปุ่นริมรั้ว ก็เป็นอันขอสูตรมาลองทำ ขอพันธุ์ผักเป็ดปลูกบ้าง เลยคิดว่าเมนูนี้จะเก็บไว้อร่อยคนเดียวไม่ได้แล้ว ชวนลงครัวกันซะเลย

วิธีทำผัดเป็ดญี่ปุ่นอบชีส

ส่วนผสม (สำหรับ 4 เสิร์ฟ)

  1. ผักเป็ดญี่ปุ่น 350 กรัม
  2. หอมใหญ่ครึ่งลูก
  3. น้ำมันมะกอก 30 กรัม
  4. ไวท์ซอส 100 กรัม
  5. มอสซาเรลล่าชีส 50 กรัม
  6. พาเมซานชีส 2 หยิบมือ
  7. ดอกเกลือ 1 หยิบมือ
  8. พริกไทยดำ 2 หยิบมือ (ตามใจชอบ)

วิธีทำ

สอนปลูกผักเป็ด ผักไทยคุณประโยชน์สูงที่ปลูกง่าย และเด็ดใช้ได้ไม่รู้จบ
  1. ก่อนอื่นต้องเตรียมผักเป็ดญี่ปุ่นให้พร้อม ขั้นแรกเราเด็ดผักเป็ดญี่ปุ่นเอาแต่ช่วงที่เป็นใบมาใช้ ส่วนก้านเก็บเอาไว้เพื่อไปปลูกต่อ 
สอนปลูกผักเป็ด ผักไทยคุณประโยชน์สูงที่ปลูกง่าย และเด็ดใช้ได้ไม่รู้จบ
  1. ล้างน้ำเอาฝุ่นเอาดินออกสัก 2 รอบ
  2. ตั้งน้ำให้เดือดโดยใส่น้ำประมาณครึ่งหม้อ จากนั้นโยนใบที่สะเด็ดน้ำไว้ลงต้ม รอให้ยุบตัว แล้วทิ้งไว้สัก 10 นาที
สอนปลูกผักเป็ด ผักไทยคุณประโยชน์สูงที่ปลูกง่าย และเด็ดใช้ได้ไม่รู้จบ
สอนปลูกผักเป็ด ผักไทยคุณประโยชน์สูงที่ปลูกง่าย และเด็ดใช้ได้ไม่รู้จบ

3. จากนั้นกรองน้ำออก ล้างน้ำเย็น และไล่บีบน้ำออกจากผักให้หมาด เป็นอันเตรียมผักเป็ดญี่ปุ่นเรียบร้อยพร้อมใช้งาน

สอนปลูกผักเป็ด ผักไทยคุณประโยชน์สูงที่ปลูกง่าย และเด็ดใช้ได้ไม่รู้จบ
สอนปลูกผักเป็ด ผักไทยคุณประโยชน์สูงที่ปลูกง่าย และเด็ดใช้ได้ไม่รู้จบ

4. เทน้ำมันใส่กระทะไฟอ่อนให้พอร้อน จากนั้นใส่หอมใหญ่ซอยลงไปผัด ให้หอมเนื้อใส ค่อยๆ ใส่ไวท์ซอสตามลงไปเคล้าให้ทั่ว ปรุงรสด้วยดอกเกลือ 1 หยิบมือ และพริกไทยใส่ตามใจชอบได้เลย 

สอนปลูกผักเป็ด ผักไทยคุณประโยชน์สูงที่ปลูกง่าย และเด็ดใช้ได้ไม่รู้จบ

5. จากนั้นใส่ผัดเป็ดญี่ปุ่นที่เตรียมไว้กับซอส คลุกให้เป็นเนื้อเดียวกัน แล้วลองชิมอีกรอบ (ปรุงเพิ่มได้ตามสะดวก)

สอนปลูกผักเป็ด ผักไทยคุณประโยชน์สูงที่ปลูกง่าย และเด็ดใช้ได้ไม่รู้จบ

6. ปิดเตา แล้วค่อยใส่มอสซาเรลล่าชีสที่ขูดเตรียมไว้ ผัดให้ชีสเข้ากับผัก ตามด้วยโรยพาเมซานชีสให้ทั่วเล็กน้อย

สอนปลูกผักเป็ด ผักไทยคุณประโยชน์สูงที่ปลูกง่าย และเด็ดใช้ได้ไม่รู้จบ
สอนปลูกผักเป็ด ผักไทยคุณประโยชน์สูงที่ปลูกง่าย และเด็ดใช้ได้ไม่รู้จบ

7. วอร์มเตาอบไว้ที่ 250 องศาเซลเซียส จากนั้นตักผักใส่ชามที่เอาเข้าเตาอบได้ ถ้าได้เบคอนดีๆ สัก 2 แผ่นใส่ลงไปด้วยจะทำให้รสชาติเหมาะเจาะมาก แล้วนำมอสซาเรลล่าชีสที่ขูดไว้ ประมาณ 35 กรัมกลบให้ทั่วชาม ตามด้วยโรยพาเมซานชีสตามลงไปเล็กน้อยอีกครั้ง 

นำเข้าเตาอบใช้เวลาประมาณ 10 นาที (ขึ้นอยู่กับเตาอบแต่ละบ้านด้วยนะ) เมื่อครบ 10 นาที

สอนปลูกผักเป็ด ผักไทยคุณประโยชน์สูงที่ปลูกง่าย และเด็ดใช้ได้ไม่รู้จบ

8. นำออกจากเตาพักไว้ให้พอหายเดือด เติมพริกไทยและดอกเกลือพอดันรสอีกนิดก็พร้อมทานได้เลย จะนำผักเป็ดญี่ปุ่นไปปั่นละเอียดเพื่อทำได้อีกหลายเมนู เช่น ทอดมันผักเป็ดกับน้ำสลัดผักเป็ด หรือเกี๊ยวหวานผักเป็ด เป็นต้น 

ใครอยากลองปลูกลองทำกันบ้าง ก็ลงมือได้เลย Work From Home ครั้งนี้ ถ้าสนใจรับผักเป็ดไปลองปลูกเอง ที่ ฟาร์มลุงรีย์ จะแจกฟรีสำหรับคนที่ไปเยี่ยมชมอยู่แล้ว 

ลงมือปลูกผักเป็ดญี่ปุ่นไว้ไม่เสียหาย เราจะมีผักกินไปอีกไม่รู้จบไปด้วยกัน

สอนปลูกผักเป็ด ผักไทยคุณประโยชน์สูงที่ปลูกง่าย และเด็ดใช้ได้ไม่รู้จบ

Writer & Photographer

ลุงรีย์

เกษตรกรฮิปปี้ เมืองกรุง เป็นคนขี้เสียดาย ทำงานเกี่ยวกับการจัดการขยะเศษอาหาร ชอบเลี้ยงไส้เดือน และเป็นพ่อบ้านใจกล้า

Staycation

กิจกรรมคัดสรรสำหรับการอยู่บ้านวันหยุด

25 สิงหาคม 2560
15 K
The Cloud X Maru

วันหยุดนี้ไปไหน?

นี่คือสิ่งที่เรามักถามกันเมื่อใกล้วันหยุด และถ้าลองดูในโลกออนไลน์ คุณคงเห็นว่าคนต่างออกจากบ้านไปทำกิจกรรมหลากหลาย

วันหยุดนี้อยู่บ้านทำอะไร?

นี่อาจเป็นคำถามที่เราไม่ค่อยได้ถาม หรือถ้าต้องอยู่บ้าน มันก็ดูจะหมายถึงสิ่งตรงข้ามกับกิจกรรมข้างนอก (เช่น ซักผ้า…) แต่ที่จริง การอยู่บ้านมีเรื่องน่าสนใจให้ทำมากมาย และขณะที่นอกบ้านอาจมีปัจจัยควบคุมไม่ได้ (ฝนตก รถติด ฯลฯ) การอยู่บ้านคือสิ่งที่เราออกแบบได้ตามต้องการที่สุด

แล้วทำอะไรดีล่ะ-คุณถาม

คำตอบมีมากมาย และมันก็กลายเป็นคอลัมน์ Staycation นี้ ฉันไม่ได้เลือกกิจกรรมฮอตที่สุด แต่เล่าสิ่งที่อยากชวนคุณทำที่บ้านวันหยุด (ไม่ว่าคุณอยู่บ้านเดี่ยวหรือคอนโด) เพราะดีและน่าสนใจจริงๆ

สำหรับ Staycation ตอนแรกสุด ฉันอยากเริ่มจากชวนคุณหันกลับไปมองพื้นที่ในบ้าน

ถ้าคุณพบว่าบ้านที่อยู่ไม่มีสีเขียวของต้นไม้เป็นส่วนประกอบ ก็ไม่น่าแปลก มันอาจไม่ใช่สิ่งที่น่าสนใจ หรือไม่ก็คุณอาจเจอปัญหาเดียวกับฉัน นั่นคือต้นไม้เป็นสิ่งดูแลยาก (ใครเคยปลูกต้นที่เขาว่าปลูกง่ายแล้วตาย เราคือเพื่อนกัน) แถมเรียกร้องเวลาและพื้นที่ ซึ่งเป็นสิ่งที่พวกเราคนเมืองไม่ค่อยมีกัน

แต่จะว่าไป ฉันเชื่อว่ามนุษย์มักถูกดึงดูดด้วยพลังสีเขียวของต้นไม้ ความเขียวสบายตา ความร่มรื่นนั้นมีมนต์วิเศษต่อใจเสมอ ถ้าคุณลองสังเกตจะพบว่า โดยทั้งรู้และไม่รู้ตัว, เรามักตกหลุมรักพื้นที่นอกบ้านที่อุดมความเขียวชอุ่ม ไม่ว่าจะเป็นคาเฟ่ร่มรื่น สวนสาธารณะ หรือตลาดนัดเล็กๆ ในสวน

วันหยุดนี้ ฉันเลยอยากลองชวนคุณมาอยู่บ้านปลูกต้นไม้

Kokedama : หัดทำบอนไซก้อนกลมสุดน่ารักที่ช่วยให้บ้านเย็น อารมณ์เย็น แม้ไม่ใช่เวลาเย็น

(คุณเหลือบสายตากลับไปอ่านปัญหาด้านบน)

เอาใหม่ เล่าอย่างนี้ดีกว่า ไม่นานนี้ ฉันได้รู้จักสิ่งมีชีวิตสีเขียวที่ไม่เคยเห็นหน้ามาก่อน ชื่อของมันคือ Kokedama ซึ่งเป็นคำภาษาญี่ปุ่นที่แปลตรงตัวได้ว่า ‘มอสบอล’ สมกับรูปลักษณ์กลมและมอสสีเขียวที่ปกคลุมอยู่ เจ้าลูกกลมๆ นี้เป็นศาสตร์การจัดสวนของชาวอาทิตย์อุทัยที่สืบทอดมานานนับพันปี โดยเกิดขึ้นจากกลุ่มคนรักบอนไซที่พยายามก้าวข้ามกฎเกณฑ์การปลูกแบบเดิมๆ นำไปสู่การทำมอสบอลลูกกลมที่มีต้นไม้งอกงามอยู่ด้านบน

Kokedama : หัดทำบอนไซก้อนกลมสุดน่ารักที่ช่วยให้บ้านเย็น อารมณ์เย็น แม้ไม่ใช่เวลาเย็น

นอกจากสวยแปลกตา โคะเคะดามะยังเป็นต้นไม้ที่ตั้งอยู่บนความง่าย ทั้งทำง่ายมาก เรียกว่าทำได้ชิลล์ๆ ในวันหยุด (ลืมภาพการขุดหลุมเหงื่อโชกเพื่อยกต้นไม้ลงดิน หรือนั่งทยอยย้ายต้นกล้าได้เลย) ทั้งยังดูแลง่าย และอยู่ง่ายไม่ใช่พื้นที่เยอะด้วย   

คนที่แนะนำให้ฉันกับโคเคะดามะได้พบกันคือ วิทย์-ศิริวิทย์ ริ้วบำรุง นักจัดสวนผู้เก่งกาจและเจ้าของร้าน Little Tree แสนร่มรื่นริมแม่น้ำนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม เพื่อพิสูจน์ความง่ายของโคเคะดามะ วิทย์หยิบต้นไม้ออกจากกระถาง แล้วพรมน้ำลงบนพีทมอส วัสดุปลูกเนื้อนุ่มที่ร่วนซุย น้ำระบายออกได้ง่าย เมื่อพีทมอสเริ่มชุ่มน้ำ จับตัวเป็นก้อนได้ดี เขาก็เริ่มต้นปั้น ขณะเอ่ยเล่าว่า ใครๆ มักสงสัยว่าเจ้ามอสก้อนกลมนี้จะอยู่รอดได้นานหรือไม่ แต่เขาทดลองทำ และมันก็อยู่ยาวนานมาได้กว่าสองปีแล้ว

ฟังแล้วชวนอุ่นใจมากสำหรับคนเมืองมือร้อนอย่างฉัน

Kokedama : หัดทำบอนไซก้อนกลมสุดน่ารักที่ช่วยให้บ้านเย็น อารมณ์เย็น แม้ไม่ใช่เวลาเย็น Kokedama : หัดทำบอนไซก้อนกลมสุดน่ารักที่ช่วยให้บ้านเย็น อารมณ์เย็น แม้ไม่ใช่เวลาเย็น

พีทมอสถูกปั้นเป็นก้อนกลม วิทย์กดให้มันเกิดรูบุ๋มตรงกลาง ใส่ต้นไม้ หุ้มด้วยสแฟ็กนั่มมอส (มอสแห้งที่เป็นวัสดุปลูกเช่นกัน) ตามด้วยมอสน้ำเขียวชุ่มชื้น จากนั้นก็นำเอ็นใสมาพันให้คงรูป

เท่านี้ก็เรียบร้อย

ไม่ได้ล้อเล่น ขั้นตอนมีเท่านี้จริงๆ (ใช้เวลาประมาณ 20 นาทีถ้วน) ที่เหลือก็แค่หยิบมันไปวางบนกระถางหรือจานรองที่ถูกใจ ส่วนใครอยู่คอนโดต้องประหยัดพื้นที่ แค่เสียบลวดเหล็กอันนึงกับเจ้ามอสบอลแล้วดัดเป็นตะขอ ก็จะต้นไม้แสนน่ารักที่แขวนเป็นเครื่องประดับได้แถมยังใช้ที่ไม่เปลือง

Kokedama : หัดทำบอนไซก้อนกลมสุดน่ารักที่ช่วยให้บ้านเย็น อารมณ์เย็น แม้ไม่ใช่เวลาเย็น

สำหรับการดูแลหลังจากนี้ ถ้าเป็นคนไม่ค่อยมีเวลา นักจัดสวนมือฉมังแนะนำให้แขวนเจ้ามอสบอลไว้ริมหน้าต่าง แดดเช้าจะช่วยให้มอสเขียวสดตลอดทั้งปี แล้วก็นำมันไปจุ่มน้ำสักวันเว้นวัน (ทั้งนี้ทั้งนั้น ขึ้นอยู่กับประเภทต้นไม้ที่เราเลือกใช้) หรือถ้าเป็นคนไม่ค่อยมีเวลาและไม่ค่อยอยู่บ้าน เพียงจับโคเคดามะมาวางไว้ในจาน แล้วเทน้ำหล่อเอาไว้ เท่านี้ก็หายห่วง

อืม-ก็ง่ายจริงๆ นั่นแหละ

Kokedama : หัดทำบอนไซก้อนกลมสุดน่ารักที่ช่วยให้บ้านเย็น อารมณ์เย็น แม้ไม่ใช่เวลาเย็น

“บางคนอาจมองว่าการมีต้นไม้ในบ้านมันเป็นภาระ แต่สำหรับเราไม่เลย เรามองว่าต้นไม้เป็นเหมือนเฟอร์นิเจอร์ชิ้นหนึ่ง แต่ละต้นมีคาแรกเตอร์ที่ต่างกัน มีสีที่ต่างกัน มีรูปทรงที่ต่างกัน แล้วเวลาเราเอามาวางไว้ในบ้าน มันทำให้อารมณ์เราเย็นขึ้นเยอะ” วิทย์ไล่เรียงข้อดีของการมีต้นไม้ในบ้านจากประสบการณ์ส่วนตัว แล้วเสริมว่าสิ่งที่ทำให้ต้นไม้จริงต่างจากการหยิบใบไม้ดอกไม้มาปักแจกัน ก็คือธรรมชาติจะมาอยู่เป็นเพื่อนเยียวยาใจเราได้อย่างยั่งยืน

“เวลาเข้าเมืองเราจะอึดอัดมาก แต่พอกลับมาบ้าน ได้เห็นสีเขียวๆ ดูต้นไม้ออกดอก ต้นไม้เติบโต มันคือความสุขของเราเลยนะ ต้นไม้ช่วยให้ผ่อนคลายได้จริงๆ”

Kokedama : หัดทำบอนไซก้อนกลมสุดน่ารักที่ช่วยให้บ้านเย็น อารมณ์เย็น แม้ไม่ใช่เวลาเย็น

จะว่าไป สำหรับคนที่ปลูกต้นไม้มาเยอะทั้งไซส์เล็กและใหญ่อย่างวิทย์ การเลี้ยงมอสบอลก้อนจิ๋วยังทำให้รู้สึกรื่นรมย์ได้ด้วยหรือ—ฉันนึกสงสัย

“จริงๆ การปลูกต้นไม้ต้องเริ่มจากต้นเล็กๆ ก่อนอยู่แล้ว” ชายหนุ่มตอบด้วยรอยยิ้มที่แตะไปถึงนัยน์ตา

“มันไม่ใช่ว่าเราทำแล้วจะต้องใหญ่ขึ้นๆ มันก็ต้องหวนกลับมาที่สิ่งเล็กๆ บ้าง จริงๆ ตอนเด็กๆ เรา ก็เริ่มมาจากต้นไม้เล็กๆ ร้านเราถึงชื่อว่า Little Tree และเมื่อเวลาผ่านมา มันจึงเติบโตจนเป็นต้นใหญ่แบบทุกวันนี้”

Kokedama : หัดทำบอนไซก้อนกลมสุดน่ารักที่ช่วยให้บ้านเย็น อารมณ์เย็น แม้ไม่ใช่เวลาเย็น

คนเมืองอย่างฉันและคุณอาจไม่มีโอกาสปลูกต้นไม้จนเติบใหญ่อย่างนักจัดสวนมือโปร แต่ถ้าวันหยุดนี้ได้ลองรื่นรมย์ซ้อมมือปั้นโคเคะดามะสีเขียวสดใส ด้วยเวลาที่อาจน้อยกว่าการเดินทางจากบ้านถึงคาเฟ่ร่มรื่น เราก็จะได้บอนไซลูกกลมสวยมาไว้ในครอบครอง

แล้ววันธรรมดาและวันหยุดต่อจากนั้น เราก็จะมีสิ่งมีชีวิตสีเขียวแสนน่ารักมาช่วยให้เย็นตาเย็นใจในบ้านแล้วล่ะ


How to Make Kokedama 

อุปกรณ์

1. ต้นไม้ที่ชอบ

2. พีทมอส ถ้าไม่มีอาจใช้ขุยมะพร้าวหรือดินร่วนก็ได้ ไม่ควรใช้ดินเหนียว เพราะแม้จะปั้นเป็นก้อนได้ง่าย แต่จะระบายน้ำได้ไม่ดีนัก

Kokedama : หัดทำบอนไซก้อนกลมสุดน่ารักที่ช่วยให้บ้านเย็น อารมณ์เย็น แม้ไม่ใช่เวลาเย็น

3. สแฟ็กนั่มมอส

Kokedama : หัดทำบอนไซก้อนกลมสุดน่ารักที่ช่วยให้บ้านเย็น อารมณ์เย็น แม้ไม่ใช่เวลาเย็น

4. มอสน้ำ เหมาะใช้ปลูกโคเคะดามะมากเพราะมีลักษณะเป็นแผ่น จะใช้มอสอื่นๆ ก็ได้ เช่น มอสขอนไม้ แต่จะยากหน่อยเพราะมันมาเป็นชิ้นเล็กๆ

5. เส้นเอ็นใส เชือก หรือไหมพรม

6. ลวดเหล็กขนาดยาวเท่าใดก็ได้ (ไม่ต้องใช้ถ้าจะวางมอสบอลไว้เฉยๆ โดยไม่แขวน)

7. กรรไกร

8. น้ำ

Kokedama : หัดทำบอนไซก้อนกลมสุดน่ารักที่ช่วยให้บ้านเย็น อารมณ์เย็น แม้ไม่ใช่เวลาเย็น

วิธีทำ

1. นำต้นไม้ที่เตรียมมาออกจากกระถาง หากเป็นต้นไม้ที่มีรากน้อย หรือมีวัสดุปลูกติดมาน้อย ก็สามารถเคาะดินออกได้ แต่ถ้าเป็นต้นไม้ที่รากยึดติดกับวัสดุปลูกเดิมแล้ว ไม่จำเป็นต้องเคาะดินออก ใช้ดินเดิมได้เลย

Kokedama : หัดทำบอนไซก้อนกลมสุดน่ารักที่ช่วยให้บ้านเย็น อารมณ์เย็น แม้ไม่ใช่เวลาเย็น

2. เตรียมพีทมอส โดยเทน้ำสัดส่วน 1:1 คลุกเคล้าให้เข้ากัน ในขั้นตอนนี้อาจใส่ปุ๋ยชีวภาพหรือปุ๋ยออสโมโค้ท (ปุ๋ยละลายช้า) เข้าไปด้วยก็ได้

Kokedama : หัดทำบอนไซก้อนกลมสุดน่ารักที่ช่วยให้บ้านเย็น อารมณ์เย็น แม้ไม่ใช่เวลาเย็น

3. สำหรับต้นไม้ที่มีรากน้อย ปั้นพีทมอสเป็นก้อนกลม โดยกะขนาดให้พอเหมาะกับเรือนต้น ใช้นิ้วกดตรงกลางให้บุ๋ม แล้วใส่ต้นไม้ลงไป ส่วนต้นไม้ที่มีวัสดุปลูกเดิมติดมา สามารถนำพีทมอสมาห่อได้เลย ปั้นให้เป็นทรงกลมเช่นกัน (หมายเหตุ: หากไม่มีพีทมอส สามารถข้ามขั้นตอนนี้ไป โดยใช้สแฟ็กนั่มมอสห่อเป็นชั้นแรก)

Kokedama : หัดทำบอนไซก้อนกลมสุดน่ารักที่ช่วยให้บ้านเย็น อารมณ์เย็น แม้ไม่ใช่เวลาเย็น Kokedama : หัดทำบอนไซก้อนกลมสุดน่ารักที่ช่วยให้บ้านเย็น อารมณ์เย็น แม้ไม่ใช่เวลาเย็น

4. เทน้ำใส่สแฟ็กนั่มมอสให้พอชุ่ม แล้วนำไปห่อเป็นชั้นที่สอง ลักษณะที่คล้ายเส้นใยของสแฟ็กนั่มมอสจะช่วยให้ลูกบอลอยู่ทรง

Kokedama : หัดทำบอนไซก้อนกลมสุดน่ารักที่ช่วยให้บ้านเย็น อารมณ์เย็น แม้ไม่ใช่เวลาเย็น

5. ห่อชั้นนอกสุดด้วยมอสน้ำ

Kokedama : หัดทำบอนไซก้อนกลมสุดน่ารักที่ช่วยให้บ้านเย็น อารมณ์เย็น แม้ไม่ใช่เวลาเย็น

6. รัดมอสบอลด้วยเส้นเอ็นใสเพื่อให้อยู่ทรง หรือถ้าชอบสีสันสดใส รัดด้วยเชือกหรือไหมพรมก็ได้ (หมายเหตุ: หากจะวางโคเคดามะไว้เฉยๆ โดยไม่แขวน ก็ข้ามขั้นตอนนี้ไปได้ แต่หลังจากทำเสร็จใหม่ๆ ควรวางทิ้งไว้โดยไม่ขยับเขยื้อนราว 2 สัปดาห์เพื่อให้มอสเกาะตัวกัน)

7. ทิ่มลวดเหล็กเข้าไปตรงกลางมอสบอล งอด้านบนเพื่อเป็นขอเกี่ยว งอด้านล่างเพื่อเป็นตัวหยุด แล้วนำไปแขวนตามต้องการ

Kokedama : หัดทำบอนไซก้อนกลมสุดน่ารักที่ช่วยให้บ้านเย็น อารมณ์เย็น แม้ไม่ใช่เวลาเย็น

เกร็ดเล็กเกร็ดน้อย

  1. เลือกต้นไม้จากแสง แสงเป็นปัจจัยสำคัญในการเลี้ยงต้นไม้ในบ้าน ควรสังเกตช่องแสง แล้วค่อยเลือกต้นไม้ให้เหมาะ ซึ่งจะเป็นต้นไม้อะไรก็ได้ที่เราชอบ สำหรับคนที่อยู่คอนโดมุมที่ไม่ค่อยมีแสง ให้ใช้ต้นพลู สิปสลิด หน้าวัวใบ หรือโฮย่า ซึ่งทนร่ม (แต่ก็ต้องพาไปรับแดดบ้างนะ มอสจะได้เขียวนานๆ)
  2. โคเคดามะมีทั้งไซส์เล็กและใหญ่ ที่จริงเราจะปลูกโคเคะดามะไซส์ไหนก็ได้ตามต้องการ ขอแค่ต้องกะปริมาณวัสดุปลูกให้พอเหมาะกับขนาดต้นเป็นพอ
  3. อุปกรณ์ทุกอย่างหาซื้อได้ที่สวนจตุจักร ตลาดต้นไม้เริ่มตั้งแต่ช่วงบ่ายเย็นของวันอังคารถึงวันพฤหัสบดี แนะนำให้ไปเย็นวันอังคาร เพราะจะได้เลือกต้นไม้ใหม่ๆ ก่อนใคร

Writer

กันต์กนิษฐ์ มิตรภักดี

อดีตกองบรรณาธิการนิตยสารรายปักษ์ เพิ่งผันตัวมาเป็นนักเขียนฟรีแลนซ์ กำลังเรียนรู้ที่จะบาลานซ์ระหว่างสิ่งที่ต้องทำและสิ่งที่อยากทำ รักทุกอย่างที่เป็นรสหรือกลิ่นลูกพีช

Photographer

ณัฎฐาจิตรา ชินารมย์รัตน์

ช่างภาพที่ชอบการแต่งตัว อยู่กับเสียงเพลงและหลงรักในความทรงจำ

อ่านต่อ

Loading...

End of content

No more pages to load