พนมสารคาม อำเภอหนึ่งของจังหวัดฉะเชิงเทราที่มีประชากรราว 85,000 คน เป็นอำเภอทางผ่านขนาดกลางที่ไม่ค่อยมีใครรู้จัก มีเรื่องราวของผู้ชายคนท้องถิ่นคนหนึ่งกับร้านค้าของเขาที่เต็มไปด้วยเสน่ห์และเรื่องราวอันน่าสนใจ 

เรื่องราวการต่อสู้ของร้านกับคู่แข่งด้วยกลยุทธ์ทางธุรกิจอันแพรวพราว จนทำให้คู่แข่งจากต่างเมืองต้องยอมแพ้กลับไปทุกราย 

หากใครมีโอกาสไปเยี่ยมชมในร้านจะได้พบกับสินค้านับหมื่นรายการ มีแผ่นกระดาษคำกลอนแปดนับร้อยที่แต่งด้วยตัวเองทั้งหมดแปะเต็มผนังทุกด้าน ถือเป็นสิ่งที่ช่วยเพิ่มบรรยากาศในการเดินเลือกจับจ่ายอย่างกลมกลืน 

พวงทองสรรพสินค้า ห้างท้องถิ่นในฉะเชิงเทราที่มี 5 สาขาและครองใจคนทั้งอำเภอมากว่า 47 ปี, เฮียเล็ก-พิสิษฐ์ วรรณีเวชศิลป์

ถ้าหากเราเรียก สนามฟุตบอล Old Trafford ของทีมแมนเชสเตอร์ยูไนเต็ด เป็นเหมือนโรงละครแห่งความฝันของวงการฟุตบอลและแฟนบอลทั่วโลก ‘พวงทองสรรพสินค้า’ ก็เป็นเหมือนโรงละครแห่งชีวิตของ เฮียเล็ก-พิสิษฐ์ วรรณีเวชศิลป์ ผู้ก่อตั้งร้านพวงทองสรรพสินค้า ที่ตั้งใจทำธุรกิจเพื่อลูกค้าทุกคนที่เขารัก แม้ว่าโรงละครแห่งนี้จะไม่ได้มีฟุตบอลหรือมีการแสดงทั่วไป แต่เต็มไปด้วยบทเรียนชีวิตและบทเรียนการตลาดนอกตำราที่คนทำธุรกิจต้องศึกษาไว้ให้ดี ผ่านทั้งคำพูดและคำกลอนที่ร้อยเรียงออกมาอย่างคล้องจองราวกับทุกสิ่งเพิ่งเกิดขึ้นไม่นาน

“ทุกวันนี้ ทำธุรกิจจากพื้นฐานของคำแค่สองคำ คือ จริงจังและจริงใจ ทำทุกอย่างให้มิตรแท้ที่รักและเคารพ” คือประโยคแรกที่เฮียเล็กเริ่มต้นเล่าให้เราฟัง

“แดดไม่ได้ออกเป็นเงิน ลมไม่ได้โชยมาเป็นทอง แต่เป็นเพราะพี่น้องที่ให้ความเมตตา เรามีแต่ความจริงใจให้ ห้างฯ ก็บ้านนอก เถ้าแก่ก็คนบ้านนอก พูดอย่างไรก็ทำอย่างนั้น ง่ายๆ ไม่ซับซ้อน เราเป็นอย่างนั้นจริงๆ

“เวลาทำงาน เราต้องยึดมั่นในความซื่อสัตย์ สุจริต ไม่คิดคด ทรยศ หรือกบฏต่ออาชีพของตัวเอง ถ้ามีคุณธรรมในตัว ชัวร์แน่นอน!”

ชุดประโยคเริ่มต้นของเรื่องราวการสนทนา ถ่ายทอดผ่านน้ำเสียงที่มุ่งมั่น แววตาเป็นประกาย เราสังเกตเห็นอีกหนึ่งอย่างคือ แต่ละคำ แต่ละประโยค ช่างเต็มไปด้วยคำคล้องจองราวกับบทกลอนที่ร่ายออกจากกวีฝีปากเอก ช่วยให้การถ่ายทอดเรื่องราวชีวิตของร้านพวงทอง ธุรกิจท้องถิ่นที่อยู่คู่ชาวอำเภอพนมสารคามมา 47 ปี เต็มไปด้วยเรื่องราวที่น่าติดตาม

เราเคยได้ยินคำกล่าวว่า ชีวิตจริง ยิ่งกว่าละคร เมื่อได้ฟังเรื่องราวทั้งหมดของเฮียเล็กและร้านพวงทองแล้ว เราขอให้เชื่อเถอะว่ามันก็เป็นเช่นนั้นจริง ๆ

พวงทองสรรพสินค้า ห้างท้องถิ่นในฉะเชิงเทราที่มี 5 สาขาและครองใจคนทั้งอำเภอมากว่า 47 ปี
พวงทองสรรพสินค้า ห้างท้องถิ่นในฉะเชิงเทราที่มี 5 สาขาและครองใจคนทั้งอำเภอมากว่า 47 ปี

ละครฉากแรก

ชีวิตวัยเด็ก

“ผมเรียนจบชั้น ม.ศ.3 ที่โรงเรียนพนมอดุลฯ และต้องออกจากโรงเรียน ทั้งๆ ที่เรียนได้ที่หนึ่ง เมื่อออกมาก็ไปทำงานที่แคมป์ทหารฝรั่งที่แสมสาร สัตหีบ ในตำแหน่งคนล้างส้วม เรียกภาษาฝรั่งว่า Janitor นั่นแหละ ไม่ได้รู้สึกอายนะ แต่ดีใจมากกว่าเพราะได้ทำงานสุจริต” มาถึงตรงนี้ เราแอบเห็นเจ้าของเรื่องมีน้ำตาคลอเบาๆ เมื่อเล่าย้อนไปถึงเรื่องราวในอดีต

“ทำงานล้างส้วมได้ไม่ถึงครึ่งปี ก็ย้ายไปเป็นบาร์เทนเดอร์ ไม่เคยเรียนชงเหล้าหรอกนะ แต่อาศัยแอบดูตอนเข้าไปล้างแก้ว เรียกว่าครูพักลักจำเอาจนได้ สมัยนั้นนายกรัฐมนตรีเงินเดือนเก้าพันบาท ทองบาทละสี่ร้อย เราเป็นบาร์เทนเดอร์ ได้ชั่วโมงละ 6.65 บาท ทำงานวันละสิบชั่วโมง เดือนหนึ่งก็ได้พันหน่อยๆ พักเดียวก็เลื่อนตำแหน่งเป็นหัวหน้าบาร์เทนเดอร์ มีลูกน้องห้าคน แต่ทำงานในแคมป์ฝรั่งข้อดีมีเงินทิปเยอะ เดือนหนึ่งได้ประมาณสองแสนบาทแบ่งกันกับลูกน้อง ส่วนตัวเอง ได้เงินเท่าไหร่ส่งให้พ่อแม่ทั้งหมด ทำงานเจ็ดปี มีเงินเก็บสามล้านบาท”

พวกเราทึ่งกับความสามารถในการจดจำตัวเลขทุกอย่างได้อย่างแม่นยำของเฮียเล็ก

เมื่อถึงกำหนดเวลา แคมป์ทหารฝรั่งก็ปิดลง เฮียเล็กเดินทางกลับมาบ้านเกิดพร้อมกับความฝันว่า อยากมีร้านค้าที่ติดแอร์สักร้าน ซึ่งฟังแล้วอาจจะดูเป็นเรื่องเล็กมากสำหรับสมัยนี้ แต่ถ้าเป็น 40 กว่าปีก่อน การติดแอร์ถือเป็นความแปลกใหม่และทันสมัยที่สุดแล้ว 

“ไม่เคยคิดจะทำอาชีพอื่น ด้วยเพราะตัวเองเป็นคนชอบค้าขาย ก็เลยอยากมีร้านของตัวเอง” เฮียเล็กย้ำ

“ตลอดเวลาเจ็ดปีที่อยู่ในแคมป์ฝรั่ง ได้เห็นความเจริญในแคมป์ที่ก้าวหน้ากว่าชีวิตข้างนอกไปสามสิบปี ร้านค้าในแคมป์มีเครื่องคิดเงิน การติดแอร์ในร้านถือเป็นเรื่องปกติ ในขณะที่ด้านนอกแคมป์ การติดแอร์สักเครื่องนั้นต้องจ่ายด้วยราคาที่สูงมาก” 

พวงทองสรรพสินค้า ห้างท้องถิ่นในฉะเชิงเทราที่มี 5 สาขาและครองใจคนทั้งอำเภอมากว่า 47 ปี, เฮียเล็ก-พิสิษฐ์ วรรณีเวชศิลป์

ฉากที่ 2 

จุดเริ่มต้นของการตลาดนอกตำรา 

“วันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2516 ร้านพวงทองสาขาแรกเกิดขึ้นด้วยเงินทุนก้อนแรกหนึ่งแสนบาท แบ่งเป็นซื้อบ้าน เจ็ดหมื่นบาท แต่งร้านสองหมื่นบาท และเหลือเงินแค่หนึ่งหมื่นบาทเท่านั้นสำหรับซื้อของเข้ามาขาย จึงเลือกขายเครื่องหวาย เครื่องจักสาน ให้ชาวบ้านไว้จับปลาหรือใช้ในบ้าน เพราะเห็นว่าตอนนั้นยังไม่มีใครขาย เป็นสินค้าประเภทเดียวที่เงินหนึ่งหมื่นบาทจะสั่งเข้ามาขายแล้วได้ของเต็มร้าน” 

หลังจากร้านแรกเปิดได้ 15 ปี เก็บเงินได้ 1.5 ล้านบาท ก็ต้องเปิดสาขา 2 ด้วยความจำเป็น เนื่องจากที่ตั้งของร้านแรกอยู่ในเขตพื้นที่ของวัด และทางวัดต้องการพื้นที่คืน ร้านพวงทองสาขา 2 จึงเกิดขึ้นด้วยคอนเซปต์ที่ล้ำสมัยที่สุดและเป็นร้านในฝันที่เฮียเล็กเฝ้ารอคอยมานาน นั่นคือการเป็นร้านติดแอร์และอยู่ห่างจากร้านแรกเพียงแค่ 100 เมตร

“10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2532 ร้านพวงทองสรรพสินค้าเปิดร้านเป็นวันแรกด้วยเงินลงทุนแปดแสนบาท ตอนนั้นถนนแถวนี้ยังเป็นดินแดงอยู่เลย แต่ร้านเราติดแอร์ เป็นอะไรที่แปลกใหม่มาก คนมารอเข้าคิวตั้งแต่ร้านยังไม่เปิด คนมาทั้งวันจนต้องขอให้เข้าเป็นรอบ เราปิดร้านวันแรกพร้อมกับยอดขายสี่แสนเจ็ดหมื่นห้าพันบาท” เฮียเล่าให้ฟังอย่างออกรสแบบไม่ต้องดูโน้ตใดๆ จนเราอดทึ่งไม่ได้ความแม่นยำในตัวเลขทุกตัวในหัว 

พวงทองสรรพสินค้า ห้างท้องถิ่นในฉะเชิงเทราที่มี 5 สาขาและครองใจคนทั้งอำเภอมากว่า 47 ปี

“ต้องคิดแปลก และแตกต่าง ทุกอย่างถึงจะเป็นเงิน แต่ถ้าคิดตามเขา เราจะเป็นรอง”

คือบทเรียนการตลาดแรกของวันนี้ 

“ร้านพวงทองคิดทำอะไรจะต้องแตกต่างจากคนอื่นเสมอ เราคิดในรายละเอียดทุกอย่างตั้งแต่การเรียกสินค้าโปรโมชันว่าเป็นสินค้าพระเอก นางเอก เทวดา นางฟ้า เพราะชื่อเรียกเหล่านี้ชาวบ้านเข้าใจง่ายว่ามาช่วยให้พวกเขามีความสุข เหมือนเทวดามาโปรด เรียกแบบนี้ลูกค้าจำง่าย รู้สึกสนุกและเป็นกันเอง ไม่ต้องไปใช้ภาษาฝรั่งให้ยุ่งยาก”

ให้จากใจ 

“ทุกครั้งที่มีการเปิดร้านวันแรก เราแจกไม่อั้น เพราะเราต้องให้ก่อนถึงจะได้รับ คนเราหายใจเข้าอย่างเดียวไม่ได้ ต้องหายใจออกด้วย” เฮียเล่าถึงกลยุทธ์การตลาดที่คิดขึ้นด้วยตัวเองอย่างสนุก

“ผมเห็นจากพ่อแม่เป็นตัวอย่างของผู้ให้ จึงยึดแนวคิดของการให้ก่อนมาตลอดในการทำงาน และการให้นั้นก็ต้องให้อย่างจริงใจ อย่าเสแสร้งหรือทำให้ลูกค้ารู้สึกว่าเราไม่ได้ให้จากใจ“

บทเรียนการตลาดข้อ 2 : ให้ก่อนรับและให้อย่างจริงใจ 

พวงทองสรรพสินค้า ห้างท้องถิ่นในฉะเชิงเทราที่มี 5 สาขาและครองใจคนทั้งอำเภอมากว่า 47 ปี

ตลาดนัดติดแอร์

หลังจากเปิดร้านที่สองได้ 8 ปี ร้านพวงทองตลาดนัดติดแอร์หรือสาขา 3 ก็เปิดให้บริการในวันที่ 21 มีนาคม พ.ศ. 2540 ด้วยขนาดร้านที่ใหญ่ขึ้น 

“ร้านใหม่มีรายการขายสินค้ามากขึ้นเพราะเพิ่มของใช้ในบ้านขึ้นมา เช่น จาน ชาม ถ้วย ถัง เครื่องครัว เราเลยตั้งชื่อว่าตลาดนัดติดแอร์ ใครมาเดินที่นี่ก็เหมือนได้ไปตลาดนัด” เมื่อเราดูของที่ขายในร้านก็อดทึ่งไม่ได้จริงๆ ว่า ของขายมากมายขนาดนี้บริหารจัดการอย่างไร

“ของที่ขายในร้านทั้งหมด เราสั่งตรงจากผู้แทนของบริษัท สินค้าต้องเข้าตามตรอก ออกตามประตู ไม่เคยซื้อของที่ไม่รู้ที่มาที่ไป ลูกค้าสบายใจได้ว่าของทุกชิ้นในร้านมีคุณภาพ ผมสั่งของด้วยตัวเอง คุยกับผู้แทนทุกคนด้วยตัวเอง มีตารางการทำงานชัดเจนทุกวันว่าเวลาไหน จะไปอยู่ที่สาขาไหน ทำอะไร ผู้แทนจะมาพบได้ตอนไหน 

“ตั้งแต่เปิดร้านสาขาแรกมาจนวันนี้ ยังไม่เคยหยุดทำงานแม้แต่วันเดียว ทำงานทุกวันไม่มีวันหยุดเพราะมีความสุขและสนุกกับการทำงาน เพราะผมมีความสุขที่จะได้รอต้อนรับทุกคนทั้งลูกค้าและผู้แทน ผู้แทนไม่ได้มาขอเงินเรานะ แต่ผู้แทนนี่แหละที่นำสิ่งดีๆ มาให้ เพื่อให้เรามีไว้บริการลูกค้าต่อไป ใครคิดว่าผู้แทนมาขอเงินเรานั้นเข้าใจผิดแล้ว” เฮียเล็กทิ้งท้ายไว้อย่างน่าคิด

บทเรียนการตลาดข้อ 3 : เป็นมิตรทั้งกับลูกค้าและคู่ค้า เราจะได้แต่สิ่งดี

พวงทองสรรพสินค้า ห้างท้องถิ่นในฉะเชิงเทราที่มี 5 สาขาและครองใจคนทั้งอำเภอมากว่า 47 ปี

ของดีราคาถูก ใครอยากซื้อต้องได้ซื้อ

เมื่อเห็นปีที่เปิดสาขา 3 ว่าเป็น พ.ศ. 2540 ซึ่งเป็นปีที่เศรษฐกิจทั้งโลกมีปัญหา เราอดถามไม่ได้ว่า สถานการณ์ตอนนั้นพวงทองฯ เป็นอย่างไรบ้าง

“ในยามวิกฤต เป็นโอกาสที่เราจะได้ช่วยเหลือสังคม” เสียงเฮียเล็กขึงขังทันทีเมื่อพูดถึงเรื่องนี้

“ตอนเปิดร้านสาขาสาม เราจัดรายการแจ็กพอตตลอดเดือน เราแจกตู้เย็น ทีวี พัดลม น้ำมัน น้ำปลา จาน ชาม แจกทุกอย่างที่ลูกค้าใช้แล้วได้ประโยชน์ เราอยากขาย เรามีของดีราคาถูก ใครอยากซื้อต้องได้ซื้อ เราไม่จำกัด วิกฤตทำให้เราขายดีกว่าเดิม เพราะตอนเศรษฐกิจดี คนจะไปเดินห้างฯ แต่เมื่อไหร่ที่มีวิกฤต คนจะกลับมาหาห้างฯ เล็กๆ เราไม่ต้องทำอะไรมาก แค่เตรียมพร้อมต้อนรับให้ดีที่สุด

“การต้อนรับก็ทำอย่างง่ายๆ แค่ไม่ทำให้เขินเมื่อเดินเข้าร้าน พนักงานที่นี่จึงใส่เสื้อยือคอปกเหมือนเสื้อกีฬา เราต้องแต่งตัวให้เข้ากับลูกค้าผู้เป็นมิตรแท้ที่รักและเคารพ อย่าไปแต่งตัวสวยกว่าลูกค้า 

“ถ้าเราทำให้ลูกค้าเดินเข้ามาอย่างเสือ เราจะรวย 

“ถ้าเราทำให้ลูกค้าเดินเข้ามาอย่างหมา เราจะซวย เพราะลูกค้าจะไม่กล้าซื้อของเยอะ” ได้ยินแล้วก็เผลอพยักหน้าเห็นตามเฮียทุกประโยค

บทเรียนการตลาดข้อ 4 : ทำให้ลูกค้ารู้สึกว่าเราเป็นพวกเดียวกับเขา แล้วเขาจะไว้ใจเรา

พวงทองสรรพสินค้า ห้างท้องถิ่นในฉะเชิงเทราที่มี 5 สาขาและครองใจคนทั้งอำเภอมากว่า 47 ปี

ฉากที่ 3

ยามศึกเรารบ (กับสงครามการค้าระดับอำเภอ)

อำเภอนี้ไม่เคยมีห้างฯ ต่างชาติมาเปิดบ้างเลยหรือ คือคำถามที่เราอดสงสัยไม่ได้กับการทำธุรกิจสินค้าอุปโภคบริโภค ที่มองไปทางไหนก็เจอคู่แข่งทั้งนั้น

“ที่จริงก่อนเปิดสาขาสามก็มีสาขาของห้างฯ ต่างชาติมาเปิดแล้วหลายราย แต่มากี่รายก็เจ๊ง เพราะชาวบ้านยังรักและให้ความเมตตากับเรา อุดหนุนเราอยู่” เฮียเล่าอย่างถ่อมตัว 

แล้วตอนนั้น รับมือหรือสู้อย่างไร ถึงทำให้คู่แข่งเหล่านั้นถอยกลับไปหมด

“ใครเข้ามาเราก็ไม่กลัวนะ เรามีหน้าที่ทำงานของตัวเองให้ดีที่สุดก็พอ เราไม่เคยเดินสืบราคา ไม่เคยอยากรู้ว่าเขาทำอะไรบ้าง

พวงทองสรรพสินค้า ห้างท้องถิ่นในฉะเชิงเทราที่มี 5 สาขาและครองใจคนทั้งอำเภอมากว่า 47 ปี
พวงทองสรรพสินค้า ห้างท้องถิ่นในฉะเชิงเทราที่มี 5 สาขาและครองใจคนทั้งอำเภอมากว่า 47 ปี

“เราใช้วิธีหมาหมู่รุมสู้ ทำเหมือนรับน้อง ทุกสาขาขนสินค้ามาลดราคาแบบมโหฬารล่วงหน้าก่อนคู่แข่งเปิดร้าน ไม่มีการตั้งรับ เราเทหมดหน้าตักทุกครั้ง ทั้งแจก ทั้งแถม เพื่อรักษาลูกค้าเอาไว้ ห้างฯ ต่างชาติมาเปิดนั้นจะมีค่าดำเนินการสูง ถ้าขายไม่ได้สักระยะหนึ่งและไม่มีกำไร เขาก็ต้องปิดไปเอง ไม่เหมือนเราที่เป็นคนพื้นที่ 

“แต่แม้ว่าจะรับศึกมาได้หลายครั้ง เราก็ไม่เคยประมาท” 

เมื่อได้ไล่เรียงชื่อห้างถิ่นที่เข้ามาเปิดแล้วพ่ายแพ้กลับไปก็ต้องตกใจว่ามีมากมายจริงๆ

บทเรียนการตลาดข้อ 5 : ไม่ประมาทและจงสู้ให้สุดด้วยแนวทางของตัวเอง 

“ที่ตรงนั้นมีคนมาเปิดแล้วปิด เปิดแล้วปิดหลายรอบ จนสุดท้ายเจ้าของตึกก็เอามาขายให้เราถูกๆ เพราะหาคนเช่าไม่ได้แล้ว ร้านตรงนั้นเลยกลายเป็นร้านสาขาสี่ในที่สุด” 

พวงทองสรรพสินค้า ห้างท้องถิ่นในฉะเชิงเทราที่มี 5 สาขาและครองใจคนทั้งอำเภอมากว่า 47 ปี
พวงทองสรรพสินค้า ห้างท้องถิ่นในฉะเชิงเทราที่มี 5 สาขาและครองใจคนทั้งอำเภอมากว่า 47 ปี

ฉากที่ 4

ยามสงบเรารัก (หลักการทำงานและดำเนินชีวิต)

เมื่อเราย้อนถามกลับไปถึงชื่อร้าน ‘พวงทอง’ ว่ามีที่มาอย่างไร คำตอบที่ได้ก็พาเราไปสู่อีกฉากสำคัญของละครเรื่องนี้ 

“พวงทองก็ชื่อภรรยาไง” เมื่อพูดถึงชื่อคู่ชีวิต เราเห็นรอยยิ้มกว้างบนใบหน้าของเฮียอย่างชัดเจน

“การเจอคุณพวงทองเหมือนสวรรค์ลิขิต เขาเป็นคนชัยนาทแต่ไปพบกันที่แคมป์ทหารฝรั่ง ไปทำงานเป็นคนขัดรองเท้า เหมือนยาจกสองคนเจอกัน สุดท้ายก็หนีตามกันไป

“ทุกวันนี้คุณพวงทองมีหน้าที่เหมือนเป็นทูตของทางร้านกับเดินสายทำบุญ ช่วยให้ผู้ใหญ่ในจังหวัดเมตตาเรา เวลาจัดงานกิจกรรมใดๆ ของอำเภอหรือจังหวัด ร้านเราก็จะมีส่วนร่วมด้วยทุกครั้ง”

เฮียเล็กมีหลักการทำงานกับการดำเนินชีวิตยังไงบ้าง

“อย่างแรกเลยคือ ใช้หลัก 3 อ กับ 3 ม

อ แรก ครอบครัว ‘อบอุ่น’ โดยเฮียเล็กอธิบายผ่านการร่ายกลอนสดให้พวกเราฟังโดยไม่ต้องดูโพย

“ถ้าเชื่อเมีย ที่เคารพ พบแต่รวย 

ลูกค้าช่วย ด้วยเมตตา พากันซื้อ

ห้างฯ พวงทอง ของพวกเรา เขาร่ำลือ

เถ้าแก่ถือ คือรับฟัง คำสั่งเมีย”

พวงทองสรรพสินค้า ห้างท้องถิ่นในฉะเชิงเทราที่มี 5 สาขาและครองใจคนทั้งอำเภอมากว่า 47 ปี

ฟังแล้วก็เป็นจริงตามนั้น เพราะเมื่อดูจากแผ่นคำกลอนที่แปะไว้รอบร้าน จะพบว่ากลอนกว่าครึ่งเขียนถึงคุณพวงทองไว้เพื่อเป็นแรงบันดาลใจในการทำงาน

“อ ต่อมา คือลูกน้องต้องกิน ‘อิ่ม’ ข้อนี้สำคัญมาก เพราะลูกน้องคือคนที่ช่วยเราทำงาน เราต้องดูแลพวกเขาให้ดี ที่นี่เราจ้างแม่ครัว ทำอาหารเลี้ยงพนักงานทุกวัน นอกจากนั้น เรายังให้พนักงานเบิกเงินล่วงหน้าโดยไม่เสียดอกเบี้ยด้วย ที่นี่เลือกรับพนักงานก็ง่ายๆ ดูหน้าตาไม่ผิดปกติก็รับแล้ว 

“อ สุดท้าย ลูกค้าต้อง ‘อารมณ์ดี’ ทำให้ลูกค้ามีความสุขระหว่างเลือกซื้อสินค้า พนักงานทักทายด้วยรอยยิ้ม มีหน้าที่ช่วยเหลือ ในเรื่องที่ลูกค้าต้องการ

“พนักงานยิ้มแย้ม สินค้าถูกและดี สินค้าที่ใช่และชอบ คือคำตอบที่เรามีให้”

ส่วน 3 ม ได้แก่ หนึ่ง ‘สมอง’ กับ 2 ‘มือ’ ใช้ความคิด คิดให้ต่างและเน้นเรื่องการบริการ สอง ‘มุ่งมั่น’ ทำหน้าที่ของตัวเอง ไม่ต้องไปสนใจคู่แข่งอื่น และสาม ‘หมาหมู่’ เฮียเล็กบอกว่า ทุกวันนี้พวงทองฯ มี 5 สาขา แค่ลูกค้าเดินสะดุดมดก็เข้ามาถึงร้านแล้ว

พวงทองสรรพสินค้า ห้างท้องถิ่นในฉะเชิงเทราที่มี 5 สาขาและครองใจคนทั้งอำเภอมากว่า 47 ปี
พวงทองสรรพสินค้า ห้างท้องถิ่นในฉะเชิงเทราที่มี 5 สาขาและครองใจคนทั้งอำเภอมากว่า 47 ปี

5 สาขาของพวงทองฯ แตกต่างกันอย่างชัดเจน ทำให้ลูกค้าไม่เบื่อและรู้ว่าร้านมีทุกอย่างที่เขาต้องการ โดยมีแม้กระทั่งสาขา 5 ที่เปิด 24 ชั่วโมง ใช้ชื่อว่า ‘พวงทองตลอดวันตลอดคืน’ 

“หลักการต่อมา คือเราต้องมีคุณธรรม เมตตาผู้ด้อยกว่า อย่างเช่นถ้าลูกค้าทำข้าวของในร้านเสียหาย เราก็ไม่เก็บเงินลูกค้านะ และเราเอาของไปทิ้งแบบไม่ให้ลูกค้าเห็นด้วย เพราะลูกค้าจะรู้สึกผิดและเสียใจ 

“สุดท้ายคือเปลี่ยนแปลงตัวเองอยู่เสมอ ไม่หยุดนิ่ง เพราะเรามีไอเดียอยู่ในหัวตลอดเวลา เมื่อมีไอเดียก็เอาออกมาทำ ถ้าคิดแบบนี้ เราทำอะไรก็ไม่เหนื่อยและมีแรงคิดทำตลอดทุกวัน”

เห็นขยันและสนุกกับการทำงานแบบนี้ เคยคิดจะขยายสาขาไปอำเภออื่นหรือไม่ เราถามอย่างอดสงสัยไม่ได้

“ไม่เคยคิดไปเปิดที่อื่น เราอยู่ในที่ของเราก็พอแล้ว เราอยู่ตรงนี้มีโอกาสเอื้ออารีต่อญาติมิตรที่มาซื้อของเรา เราขายของทำหน้าที่ของเราตรงนี้ให้ดีที่สุด และเราจะไม่สร้างศัตรูเด็ดขาด เพราะตัวเองอยากจะอยู่ให้ได้ถึงร้อยยี่สิบปี”

ฉากสุดท้าย

ก่อนลาจาก

ถ้าวันนี้อยากแนะนำคนรุ่นใหม่ที่อยากทำธุรกิจสักข้อหนึ่ง จะแนะนำว่าอะไร

“อยากให้ทำงานตามขั้นบันได จากเล็กไปหาใหญ่ ทำทีละขั้น ก้าวทีละก้าว อย่ามั่นใจมากเปิดร้านใหญ่เกินตัว ถ้าอยากเปิดร้านอาหาร ให้เริ่มจากทำร้านก๋วยเตี๋ยวก่อน และที่สำคัญ เวลาทำงานอะไรอย่าไปเครียด เพราะมันจะเบียดความสุข เราจะไม่สนุกกับการขาย และสุดท้ายก็จะวอดวาย และขอให้ทำงานอย่างจริงจังและจริงใจ” 

นั่นคือข้อคิดสุดท้ายที่เฮียฝากไว้ให้พวกเรา

ตลอดระยะเวลา 2 ชั่วโมงที่เรานั่งฟังเรื่องราวของธุรกิจในอำเภอเล็กๆ อำเภอหนึ่งของประเทศไทย แต่เรื่องราวที่เราได้ฟังกลับยิ่งใหญ่จนทำให้เราหัวใจพองโต 

ความสำเร็จที่เริ่มต้นจากความเป็นคนขยัน ช่างสังเกต ขยันคิดหาสิ่งแปลกใหม่ รวมถึงการมีความฝันที่ใหญ่และต้องอดทนรอกว่า 15 ปีถึงจะทำให้มันเป็นจริง ทุกสิ่งที่เราได้ฟังทำให้เรามั่นใจว่า ‘ร้านพวงทอง’ จะยืนเป็นหนึ่งเดียวในใจของพี่น้องญาติมิตรในอำเภอพนมสารคามตลอดไปอีกนาน

พวงทองสรรพสินค้า ห้างท้องถิ่นในฉะเชิงเทราที่มี 5 สาขาและครองใจคนทั้งอำเภอมากว่า 47 ปี

Writer

ธรรศภาคย์ เลิศเศวตพงศ์

ชอบตัวเองเวลาอยู่บ้านพอๆ กับสนใจเรื่องราวความเป็นไปของโลกธุรกิจนอกบ้าน เพื่อนำสิ่งที่ได้พบเห็นมาเล่าเรื่องที่ยากให้เข้าใจง่ายผ่านตัวหนังสือ ติดตามผลงานได้ที่ Facebook : Trick of the Trade

Photographer

มณีนุช บุญเรือง

ช่างภาพสาวประจำ The Cloud เป็นคนเชียงใหม่ ชอบแดดยามเช้า การเดินทาง และอเมริกาโน่ร้อนไม่น้ำตาล

The Entrepreneur

แรงบันดาลใจจากแผนธุรกิจสร้างสรรค์ไม่จำกัดวงการของผู้ประกอบการผู้ตั้งใจ

26 กุมภาพันธ์ 2561

เราเห็นกระเป๋าหนังสีฟ้านวลครั้งแรกในบูทร้าน Fulame’ ที่งาน Chiang Mai Design Week เมื่อปลายปีก่อน

สายตาของเรามองไล่ไปตามระดับของสีฟ้าครามที่ไล่เฉดไปจนถึงสีน้ำเงินเข้ม แล้วก็ประหลาดใจว่าหนังกับครามเนี่ยนะ! มันเป็นวัสดุสองอย่างที่ไม่น่ามาอยู่ด้วยกันได้ แต่กลับเข้ากันได้และเข้ากันได้ดีซะด้วย!

เรื่องราวความเข้ากันของหนังและครามเกิดขึ้นจาก จิ๊ก-ชูเกียรติ บุญเรือง และ อุ๋ย-งามจิตร อุดมสุนทรสกุล หนุ่มแม่จันและสาวเยาวราชที่ชื่นชอบหนังตั้งแต่สมัยเรียนวิชาเครื่องหนังที่วิทยาลัยเพาะช่าง

Fulame' แบรนด์ที่จับเครื่องหนังมาย้อมครามด้วยความรัก

เมื่อจิ๊กได้ทำงานกับบริษัทผลิตอุปกรณ์เช็กอะไหล่สัญชาติญี่ปุ่น ก็พบว่าที่นั่นให้ความสำคัญเรื่องงานคราฟต์ จึงกลับมามองความชอบที่ตนอาจพลั้งลืมไป คืองานเครื่องหนัง บวกกับอุ๋ยอยากทำธุรกิจของตัวเองอยู่แล้ว ทั้งสองจึงจับมือตั้งมั่นลองก้าวสู่โลกธุรกิจด้วยการทำสินค้าของตัวเอง

เส้นทางของทั้งคู่ไม่ได้ง่ายอย่างที่วาดฝันไว้แต่แรก การเป็นเจ้าของธุรกิจเป็นหนึ่งในความฝันสุดฮิตของผู้คนในศตวรรษที่ 21 ทั้งสองเปิดแบรนด์เครื่องหนังด้วยความรักและความตั้งใจ แต่โอกาสอยู่รอดในธุรกิจนี้ไม่ง่ายนัก เพราะเครื่องหนังของทั้งคู่ในยุคแรกเริ่มไม่ได้มีจุดเด่นของตัวเองที่แตกต่างจากแบรนด์เครื่องหนังอื่นๆ

จนกระทั่งวันหนึ่งเมื่อทั้งคู่พบว่าเพจเฟซบุ๊กของศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพระหว่างประเทศ (องค์การมหาชน) เปิดเวิร์กช็อปสอนงานฝีมือแก่คนทั่วไป ทั้งคู่จึงรีบสมัครเรียนเพื่อค้นหาเทคนิคใหม่ๆ มาประยุกต์ให้เข้ากับงานเครื่องหนังของตน ทั้งสองเริ่มลงเรียนทอผ้า จักสาน แกะยางลบ พิมพ์ลาย ย้อมคราม เรียนทุกหลักสูตรที่ศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพระหว่างประเทศฯ จัดสอนเป็นระยะเวลากว่า 4 เดือน ที่พิเศษกว่าระยะเวลาก็คือ ทั้งคู่ขี่มอเตอร์ไซค์ไปกลับกรุงเทพฯ-อยุธยาเพื่อเข้าร่วมทุกเวิร์กช็อป

“ตอนนั้นเหนื่อยมาก พ่อก็ผ่าตัดด้วย ต้องแลกอะไรมาเยอะเหมือนกัน ถึงจะเป็นแค่ช่วงแค่สั้นๆ แต่มันทำให้เราได้อะไรมาเยอะมาก” คุณอุ๋ยกล่าวพร้อมรอยยิ้ม

Fulame' แบรนด์ที่จับเครื่องหนังมาย้อมครามด้วยความรัก
Fulame' แบรนด์ที่จับเครื่องหนังมาย้อมครามด้วยความรัก

พวกเขาสนใจเสน่ห์ของครามเป็นพิเศษจึงศึกษาต่อว่าจะย้อมครามให้ติดหนังได้หรือไม่ ก่อนจะกลับมาทดลอง ลองผิด ลองถูก ซ้ำๆ ที่บ้านทุกวัน โดยไม่ได้ไปออกบูทขายเครื่องหนังนานกว่า 6 เดือน

“เราไม่รู้จักครามมาก่อน พอเห็นก็รู้สึกว่ามันมีเสน่ห์จึงอยากนำมาย้อมกระเป๋าหนัง ที่ศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพระหว่างประเทศฯ ก็ย้อมหนังไม่ได้ ย้อมติดแต่ผ้า การเอาครามมาย้อมหนังต้องใช้กระบวนการที่ยาก ละเอียดอ่อน และใช้ต้นทุนสูง ในเมืองไทยจึงไม่ค่อยมีหนังย้อมครามมากนัก แต่เราอยากย้อมให้ได้จึงต้องกลับมาทดลองเองที่บ้านทุกวัน” หนุ่มแม่จันวัย 27 กล่าวด้วยแววตามุ่งมั่น

ผลจากการความรักและอุตสาหะในการทดลองกว่าครึ่งปี ได้ผลลัพธ์เป็นเครื่องหนังย้อมครามคุณภาพดีสีครามสว่างใสไล่เฉดจากครามธรรมชาติ

ทั้งสองยืนยันที่จะย้อมหนังด้วยครามธรรมชาติและทำมือเองทุกขั้นตอน โดยเปรียบเสมือนการเลี้ยงลูกคนหนึ่งเพราะได้ใช้ ‘ใจ’ ดูแลทุกขั้นตอน

Fulame'
Fulame

เราไม่อยากย้อมด้วยสีเคมี ถ้าใช้เคมีเราย้อมได้เลยไม่ต้องคิดอะไร การย้อมสีธรรมชาติแบบนี้มันทำด้วยใจ เรารักมัน เราทำด้วยความชอบจริงๆ เราถึงจะทำได้อย่างนี้”

หนังวัวที่ผ่านการฟอกโดยปราศจากเคมี ลินินธรรมชาติ เชือกปอที่ไม่ผ่านการชุบน้ำมัน หรือแม้กระทั่งมือของผู้ย้อมที่ห้ามทาโลชั่น คือเงื่อนไขสำคัญ แม้จะควบคุมปัจจัยเทียบทุกอย่างแล้วแต่ปัจจัยภายนอกอื่นๆ ทั้งอากาศ ความชื้นต่างๆ ล้วนส่งผลกระทบต่อตัวคราม ทำให้อาจเกิดความผิดพลาดในการย้อมหนังได้ตลอดเวลา

หม้อครามต้องคอยเติม คอยย้อมเลี้ยง ให้อาหาร ต้องย้อมทุกวัน ถ้าไปเชียงรายหรือกลับโคราชมันจะเน่าเลย เราต้องคอยกู้ ค่อยๆ เลี้ยงขึ้นมา อย่างมาออกงานแล้วไม่ได้ย้อม ตอนกลางคืนกลับไปก็ต้องคอยดูแลให้อาหาร เราจะทิ้งไม่ได้”

กว่าจะเป็นเครื่องหนังหนึ่งชิ้นพวกเขาเริ่มจากการเตรียมหนัง ทำความสะอาดหนังทิ้งให้แห้ง 1 วัน หากคิดแบบใหม่ก็ต้องเพิ่มเวลาอีกวัน เมื่อพร้อมแล้ววันที่ 3 ก็เริ่มกระบวนย้อมทั้งวัน เอาขึ้นมาจากหม้อก็ทิ้งหนังไว้คืนหนึ่ง วันที่ 4 เริ่มตัดแพตเทิร์น ประกอบและเย็บ วันที่ 5 เก็บรายละเอียด โดยทั้งหมดเกิดจากสองมือสองใจของอุ๋ยและจิ๊กทั้งสิ้น

Fulame'
Fulame
Fulame'

กระเป๋าสตางค์ ที่พันสายชาร์จ เครื่องประดับ กระเป๋าใส่บัตร กระเป๋าเมโมรี่การ์ด เคสใส่พาสปอร์ต ซึ่งออกแบบอย่างเรียบง่ายเน้นฟังก์ชันการใช้งานและพยายามลดชิ้นส่วนต่างๆ ให้น้อยที่สุด เครื่องหนังแต่ละใบมีล้วนเสน่ห์เฉพาะตัวด้วยการตัดเย็บขึ้นรูปด้วยมือทุกขั้นตอน และการย้อมคราม แม้จะใช้เทคนิคเดียวกันแต่การย้อมแต่ละครั้งจะให้สีที่ต่างกันไป ทำให้เครื่องหนังของ Fulame’ ไม่มีใบไหนเหมือนกันร้อยเปอร์เซ็นต์ ทุกใบตั้งเด่นโชว์พื้นผิวครามสงบกวักมือเรียกให้เราเข้าไปหา

ด้วยความที่ Fulame’ เน้นใช้วัสดุธรรมชาติเป็นหลักทำให้ในกระบวนการทำเครื่องหนังหนึ่งชิ้นแทบจะไม่มีขยะเลย ครามธรรมชาติที่ใช้แล้วเททิ้งลงดินเป็นปุ๋ยได้เลย เศษหนังจะเอามาทำที่รัดกุญแจ สายชาร์จ โดยพยายามให้เกิดเศษหนังน้อยที่สุด

เมื่อถามถึงราคาของผลิตภัณฑ์ที่ค่อนข้างสูงและอาจไม่ใช่ราคาที่ทุกคนจะยอมจ่าย จิ๊กและอุ๋ยยิ้มก่อนตอบว่าราคาเครื่องหนังของ Fulame’ จะว่าสูงก็สูง แต่ถ้าหากมองว่าไม่สูงก็ไม่สูงเลย เพราะเครื่องหนังทุกใบทำด้วยมือทุกขั้นตอนและใช้เวลาทำอย่างน้อย 5 วันหากไม่มีอะไรผิดพลาด

อุ๋ยและจิ๊กจึงยังคงเชื่อในพลังของการคุยกับลูกค้า แม้แบรนด์จะไม่มีหน้าร้าน ใช้ช่องทางการขายออนไลน์และฝากขายที่ Siam Discovery แต่ช่องทางหลักในการขายยังคงเป็นการออกงานแฟร์ดังเดิม เฉกเช่นครั้งแรกที่เครื่องหนังของ Fulame’ ปูแบกับพื้น ใช้เสน่ห์ความเรียบง่ายดึงดูดสายตาลูกค้าที่ตลาด Little Tree Market

หนังย้อมคราม
Fulame'
Fulame'

“การออกบูทงานแฟร์เราได้เจอกับลูกค้าเรา เราอธิบายให้ฟังได้ ถ้าวางในห้างหรือฝากไว้ บางคนก็ซื้อเพราะสี ลวดลายเฉยๆ ไม่ได้รู้ที่มาของมัน เราอาศัยการพูดคุยกับลูกค้าแบบจริงใจ เล่าสตอรี่”

ในส่วนของการปรับตัวมาขายออนไลน์นั้น ถึงจะไม่ได้พูดคุยกับลูกค้าโดยตรง แต่ก็มีข้อดีคือ ลดข้อจำกัดหลายอย่างลงได้ ไม่ว่าจะเป็นการเข้าถึงลูกค้าได้ทุกพื้นที่และทุกเวลา รวมถึงลดต้นทุนในการเดินทางไปออกงานแฟร์ด้วย Fulame’ ยังสมัครบริการ K PLUS SHOP ของธนาคารกสิกรไทย ซึ่งช่วยให้การซื้อขายออนไลน์ง่ายขึ้น เมื่อลูกค้าสนใจสินค้าชิ้นไหน Fulame’ จะส่ง QR Code ให้ลูกค้า ลูกค้าก็เปิดแอพ K PLUS หรือโมบายแบงกิ้งอื่นๆ ใช้ฟังก์ชัน Quick Pay สแกน QR Code แล้วชำระเงินได้เลย

ในวันนี้ถึงแม้ Fulame’ จะมีฐานแฟนคลับและเป็นที่ชื่นชอบของลูกค้าที่มาซื้อจับจองเป็นเจ้าของเครื่องหนังสุดเสน่หานี้ แต่อุ๋ยและจิ๊กบอกเราว่าจุดประสงค์ของการสร้างแบรนด์ไม่ได้หยุดอยู่แค่นั้น Fulame’ ยังหวังเป็นส่วนหนึ่งที่สะท้อนเรื่องราวภูมิปัญญาของไทยให้ทั้งคนไทยเองและคนต่างชาติได้เห็นด้วย

ชูเกียรติ บุญเรือง งามจิตร อุดมสุนทรสกุล
ชูเกียรติ บุญเรือง งามจิตร อุดมสุนทรสกุล

เราอยากกลับไปเล่าเรื่องราวตรงนั้นต่อไม่ให้มันขาดหายไป อยากให้เป็นเรื่องราวภูมิปัญญาเหมือนกับอินเดีย ญี่ปุ่น ที่เขาเล่าเรื่องราวมากมาย นอกจากจะช่วยสร้างมูลค่าให้กับสินค้ายังทำให้รู้จักรากเหง้าของตนอีกด้วย ถึงเราจะเป็นคนเมืองเราก็ยังอยากจะสืบทอดภูมิปัญญานี้ อยากทำให้รู้สึกว่าประเทศไทยมหัศจรรย์และไม่ได้ด้อยกว่าประเทศอื่นเลย”

จากกระเป๋าหนังที่เรายืนลูบไล้ด้วยสายตาตอนต้น เมื่อบทสนทนาจบลง สีครามบนกระเป๋าหนังใบเล็กสดใสแวววาวขึ้นไปอีกเฉกเช่นเดียวกับสีครามในนัยน์ตาของทั้งคู่ ฉันไม่เพียงเห็นความน่ารักของกระเป๋าข้างหน้าเท่านั้นแต่ยังเห็น ‘เรื่องราว’ ทั้งหมดที่ถูกบรรจุลงบนกระเป๋าใบนี้ด้วย

 
Facebook | Fulame’

Fulame

เห็นความคราฟต์ของเครื่องหนังย้อมครามฝีมือ Fulame’ แล้ว The Cloud เลย ชวน Fulame’ ทำซองใส่โทรศัพท์มือถือรุ่นพิเศษ  Fulame’ x The Cloud ในราคาพิเศษ 1,590 บาท ซึ่งสั่งซื้อได้แบบง่ายๆ ผ่านบริการของ KBank ใครสนใจทำตามขึ้นตอนนี้ได้เลย

  1. เข้าไปที่เฟซบุ๊กเพจ Fulame’
  2. สั่งสินค้าได้ทาง Inbox
  3. ทางร้านจะส่ง QR Code ในรูปแบบ Bill Payment ให้เพื่อทางลูกค้าจ่ายเงิน
  4. ลูกค้ากด save รูปภาพ QR Code แล้วเข้าไปแอพพลิเคชั่น K PLUS หรือโมบาย
    แบงกิ้งอื่นๆ ที่ลูกค้าใช้
  5. กดเมนู Quick Pay แล้วเลือกรูปภาพ QR Code ที่ Save ไว้
    กดจ่ายเงินได้ทันที
  6. หลังจากที่ลูกค้าจ่ายเงินแล้วจะได้รับ E-Slip นำส่งทางร้านเพื่อเป็นหลักฐาน
  7. ทางร้านจะจัดส่งสินค้าให้หลังจากได้รับหลักฐานการโอนเงินแล้ว

Writer & Photographer

เทวรักษ์ รุ่งเรืองวิรัชกิจ

สาวอวบระยะสุดท้ายผู้หลงรักคาปูชิโน่เย็น สิ่งของจุกจิก เสื้อผ้าวินเทจ เเละเสียงเพลงในวันฝนพรำ

อ่านต่อ

Loading...

End of content

No more pages to load