เมื่อโลกเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว บริษัทใหญ่ที่มีอายุหลายทศวรรษไม่อาจนิ่งนอนใจได้เหมือนเคย ต้องปรับตัวให้เท่าทันทั้งทางด้านเทคโนโลยีและสังคม

แต่การสร้างสรรค์และคิดค้นนวัตกรรมภายใต้โครงสร้างเดิมที่มีอยู่เป็นเรื่องไม่ง่าย อาจติดขัดกระบวนการ ใช้เวลานาน ต้องฝ่าฟันผู้คนหลายด่านกว่าไอเดียบนกระดาษจะเห็นแสงตะวัน

บริษัทใหญ่จึงมักตั้งหน่วยงานขนาดเล็กแยกออกมา เพื่อให้ทดลอง ลงทุนในนวัตกรรมและธุรกิจใหม่ๆ ที่ต่างไปจากเดิม เปรียบเสมือนเรือลำเล็กที่เดินทางไปผจญภัยในมหาสมุทรอันกว้างใหญ่ได้อย่างอิสระเสรีกว่า โดยยังมีทรัพยากรจากเรือลำใหญ่พกติดตัวไปด้วย

ปตท. คือบริษัทพลังงานระดับประเทศที่ทำเช่นนี้ตั้งแต่เมื่อ 5 ปีก่อน ผ่านหน่วยงานที่ชื่อ ‘ExpresSo’ (ย่อมาจาก Express Solutions) ด้วยสมาชิกหลักสิบชีวิตที่มีเป้าหมายการสร้างธุรกิจใหม่ให้ ปตท. โดยไม่จำกัดอยู่แค่เรื่องพลังงานหมุนเวียนที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมเท่านั้น แต่รวมถึงอุตสาหกรรมอื่นที่ช่วยพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้คน ตามวิสัยทัศน์ของบริษัทที่ว่า ‘Powering Life with Future Energy and Beyond’

ExpresSo ทีมนวัตกรรมขนาดเล็กที่สร้างธุรกิจเพื่ออนาคตให้องค์กรใหญ่อย่าง ปตท.

ภายใน ExpresSo มีทั้งหน่วยงานที่ร่วมมือและลงทุนในกองทุน สตาร์ทอัพและบริษัทเพื่อการเติบโตร่วมกัน หรือที่เรียกว่า Venture Capital (VC)

และหน่วยงานที่ลงมือสร้างนวัตกรรมหลากหลายขึ้นมาตั้งแต่ศูนย์ด้วยตัวเอง โดยอาจต่อยอดจากเทคโนโลยีที่ VC ไปศึกษาหรือลงทุนมา เรียกว่า Venture Builder (VB)

ในวันที่บริษัทพลังงานยักษ์ใหญ่ทั่วโลกถูกท้าทาย ต้องตื่นตัวและมองหาช่องทางการปรับเปลี่ยนให้ธุรกิจตัวเองปล่อยก๊าซคาร์บอนสุทธิเป็นศูนย์ (Carbon Neutral) หรือกระทั่งเป็นลบ ด้วยการผลิตพลังงานหมุนเวียนที่มากกว่าเพื่อรับผิดชอบสังคม The Cloud นัดหมาย 4 ตัวแทนของทีมงานคนรุ่นใหม่ใน ExpresSo ที่ต่างเคยทำงานในหน่วยงานอื่นของ ปตท. ก่อนเข้ามารับภารกิจสำคัญนี้ เพื่อคุยถึงเบื้องหลังการทำงานที่หลายองค์กรน่าเรียนรู้และนำไปใช้งาน

เพราะอนาคตมักมาถึงเร็วกว่าที่คิด และการรักษาโลกใบนี้เป็นเรื่องเร่งด่วนที่รอไม่ได้ ถึงเวลาแล้วที่องค์กรไม่ว่าจะเล็กหรือใหญ่ ต้องปรับความคิด วิธีการทำงาน และเดินหน้าหาโอกาสใหม่ไปร่วมกัน 

ลงทุนในธุรกิจแห่งอนาคต

แม้จะเป็นองค์กรขนาดใหญ่ที่เชี่ยวชาญเฉพาะด้านอย่างลึกซึ้ง แต่ไม่มีใครรู้และทำเองได้ทุกอย่าง 

VC จึงเป็นหน่วยงานสำคัญที่ก่อตั้งขึ้นมา เพื่อช่วยให้องค์กรใหญ่ๆ มีโอกาสเรียนรู้จากสตาร์ทอัพที่ถนัดเฉพาะด้านและเคลื่อนไหวได้อย่างรวดเร็ว แลกกับการลงทุนเพื่อช่วยผลักดันการเติบโต โดย VC ของ ExpresSo สนใจด้านพลังงานหมุนเวียน ความยั่งยืน และโซลูชันสำหรับใช้งานในอุตสาหกรรมเป็นหลัก ทั้งในไทยและต่างประเทศ

“เวลาพิจารณาการลงทุน เราดูว่ากองทุนหรือบริษัทที่จะเข้าไปลงทุนทำสิ่งที่ตรงกับวิสัยทัศน์ของ ปตท. หรือเปล่า ถ้าทิศทางตรงกัน เราจะดูว่าขนาดของตลาดใหญ่เพียงพอต่อการขยายไหม หลังจากนั้นดูว่าทีมที่ทำงานมีประสบการณ์และศักยภาพจะแก้ปัญหาที่เขาทำได้ดีไหม พวกเขาเชื่อในสิ่งเดียวกันจริงหรือเปล่า เพราะทำสตาร์ทอัพจะมีช่วงที่เครียดอยู่แล้ว เกิดไม่รักกันจริง อาจวงแตกตั้งแต่ไม่กี่เดือนแรก” ไกด์-เปรมปรีดี กิติรัตน์ตระการ Investment Director กล่าว เขาอยู่ ปตท. มานานกว่า 10 ปี และมีประสบการณ์นำการลงทุนในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มาก่อน

ExpresSo ทีมนวัตกรรมขนาดเล็กที่สร้างธุรกิจเพื่ออนาคตให้องค์กรใหญ่อย่าง ปตท.

การลงทุนของ ExpresSo ไม่ได้เป็นเพียงทางการเงินเท่านั้น แต่จะช่วยให้คำปรึกษา เชื่อมโยงกับบริษัทอื่นๆ ในเครือข่าย และนำเสนอโซลูชันให้บริษัทในเครือ ปตท. ได้ใช้งาน กลายเป็นว่าสตาร์ทอัพมีโอกาสเติบโตและได้ทดลองใช้งานผลิตภัณฑ์กับลูกค้าจริง เกิดการเรียนรู้ร่วมกัน

ยกตัวอย่างเช่น Sunfolding บริษัทในสหรัฐอเมริกาที่พัฒนาระบบ Solar Tracking ช่วยให้การผลิตพลังงานแสงอาทิตย์มีต้นทุนถูกลง และสูญเสียพลังงานในการผลิตระหว่างกระบวนการน้อยลง ตรงกับเป้าหมายการพัฒนาด้านพลังงานสะอาดของ ปตท.

และ HG Robotics (HiveGround) บริษัทผู้พัฒนาหุ่นยนต์อัตโนมัติและโดรนสัญชาติไทย แม้ไม่ได้เกี่ยวกับธุรกิจหลักที่ดำเนินการเป็นปกติของ ปตท. แต่โซลูชันของ HG Robotics ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนดีขึ้นอย่างมาก เช่น การใช้โดรนทางการเกษตรที่แบ่งเบาความเหน็ดเหนื่อยของเกษตรกรและทำงานได้อย่างรวดเร็ว เป็นตลาดแห่งอนาคตที่ ปตท. หันมาให้ความสำคัญ

ExpresSo ทีมนวัตกรรมขนาดเล็กที่สร้างธุรกิจเพื่ออนาคตให้องค์กรใหญ่อย่าง ปตท.

นี่คือ 2 ตัวอย่างเท่านั้น ExpresSo ยังดูแลอีกหลายการลงทุนและเปิดรับโอกาสใหม่

“ตอนนี้ในไทยยังมีผู้เล่นด้านความยั่งยืนน้อย เราอยากเชิญชวนคนที่สนใจลองคิดถึงการทำงานในแวดวงนี้ดู อาจเป็นเรื่องยากในตอนเริ่มต้น แต่ถ้าได้ทำงานร่วมกันกับ ปตท. ที่มีประสบการณ์และสนใจด้านนี้อยู่แล้ว น่าจะช่วยสร้างการเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้น” ไกด์ฝากถึงคนที่กำลังปลุกปั้นสตาร์ทอัพหรือธุรกิจของตัวเอง เพราะประเทศเรายังคงต้องการคนคิดโซลูชันด้านนี้อีกมาก

ทดลอง เรียนรู้ สร้างนวัตกรรม

ในส่วนการสร้างธุรกิจใหม่ เราขอหยิบยก 3 โปรเจกต์และสตาร์ทอัพของ 3 ผู้ประกอบการภายในบริษัท ที่ถือเป็นดาวรุ่งน่าจับตาอย่าง Swap & Go, ReAcc และ MekhaTech 

ก่อนที่ 3 ไอเดียนี้จะเกิดขึ้นจริงเป็นธุรกิจ ทีม ExpresSo ทดลองไอเดียอื่นมาเยอะ ผิดพลาดและค่อยๆ เรียนรู้ว่าไอเดียใดมีโอกาสไปต่อ มีคนในองค์กรพร้อมทำ จังหวะตรงกับพัฒนาการของเทคโนโลยีและความต้องการของตลาดที่ใหญ่เพียงพอ จนกลายมาเป็นธุรกิจแบบทุกวันนี้

แม้จะทำงานกันคนละด้าน แต่โจทย์ที่พวกเขาเจอระหว่างทางล้วนมีลักษณะคล้ายคลึงกันคือ การปรับตัวตามโลกแห่งความเป็นจริงที่มีรายละเอียดซ่อนอยู่เยอะ การสื่อสารกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกฝ่ายให้เข้าใจความสำคัญของนวัตกรรมที่อาจมาทดแทนสิ่งดั้งเดิม และแบกรับความเสี่ยงที่ต้องเกิดขึ้น เมื่อลงมือสร้างสิ่งใหม่ที่ยังไม่มีใครรู้คำตอบ ตามธรรมชาติของการสร้างนวัตกรรม

Swap & Go สถานีสลับแบตเตอรี่สำหรับรถมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้า

ช่วงปีที่ผ่านมา เริ่มมีคนและบริษัทใหญ่ๆ เช่น บริษัทขนส่งหรือเดลิเวอรี่ หันมาให้ความสนใจและใช้มอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น สอดคล้องกับการตื่นตัวเรื่องยานยนต์ไฟฟ้าทั่วโลก

แต่ปัญหาที่ผู้ใช้งานต้องเจอในประเทศนี้คือ การชาร์จแบตเตอรี่แต่ละครั้งยังต้องใช้เวลานาน ทำให้ไม่อาจขับขี่หรือทำงานได้อย่างต่อเนื่องเท่าที่ควร และอาจไม่รู้ว่าจะไปชาร์จที่ไหนดี

Swap & Go มองเห็นช่องว่างตรงนี้ จึงสร้างแพลตฟอร์มและโครงสร้างพื้นฐาน ทั้งสถานีสลับแบตเตอรี่ แบตเตอรี่ รถมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้า และแอปพลิเคชัน ช่วยให้ผู้ขับขี่ตรวจสอบสถานะของแบตเตอรี่ ตามหาสถานีสลับแบตเตอรี่และจองแบตเตอรี่ล่วงหน้า เมื่อไปถึงที่หมายแล้ว เพียงสมัครแพ็กเกจกับบริษัท เชื่อมต่อกับรถผ่านแอปพลิเคชันและชำระเงิน ก็สลับเอาแบตเตอรี่ใหม่ไปใช้ได้เลย ไม่ต้องรอชาร์จนานเหมือนเคย ง่าย สะดวก และทันสมัย รวมทั้งปลอดภัยตามมาตรฐานระดับสูงของ ปตท.

“ไอเดียนี้เกิดขึ้นจากที่ VC ลงทุนในกองทุนที่ลงทุนในสตาร์ทอัพด้านโซลูชันการสับเปลี่ยนแบตเตอรี่สำหรับรถยนต์สี่ล้อแล้วเราลองวิเคราะห์โอกาสดู เห็นว่าตลาดรถยนต์สองล้ออาจจะเวิร์กในไทย เพราะเรามีจำนวนรถประเภทนี้มากถึงยี่สิบล้านคันในประเทศ ถ้าเราเปลี่ยนให้คนหันมาใช้งานรถยนต์ไฟฟ้าและแบตเตอรี่แบบนี้ได้ ก็เปลี่ยนสังคมได้ประมาณหนึ่งเลย” ขวัญ-อาวีมาศ สิริแสงทักษิณ Venture Builder Team Lead และ Managing Director ของ Swap & Go กล่าว

แม้จะแยกออกมาจดทะเบียนเป็นบริษัทใหม่ที่อยู่ภายใต้และได้รับการสนับสนุนจาก ปตท. ที่วางกลยุทธ์จะเป็นผู้นำด้านรถยนต์ไฟฟ้าที่ครบวงจร แต่การสร้างสิ่งใหม่ในระดับที่ปรับเปลี่ยนทางออกเดิม ด้วยสมาชิกเพียง 5 คน ย่อมท้าทายและเผชิญปัญหาระหว่างทางไม่ต่างอะไรกับสตาร์ทอัพทั่วไป

“การทำสิ่งนี้ยากมาก เพราะไม่มีอะไรเหมือนในทฤษฎีที่เราคิดกันเป็นหลายร้อยหน้า มันมีกระบวนการที่ซ่อนอยู่เยอะ ทั้งปัจจัยภายนอกที่เราควบคุมไม่ได้ กฎหมายที่ยังไม่มีรองรับ เพราะเราทำของใหม่มาก ต้องไปบุกเบิกขึ้นมาร่วมกับหน่วยงานภายนอก รวมถึงมีสถานการณ์โควิด-19 ด้วย

“ตัวเทคโนโลยีทั้งรถมอเตอร์ไซค์และแบตเตอรี่พัฒนาขึ้นใหม่ ต้องคิดว่าจะทำอย่างไรให้ใช้งานได้เหมาะสม แล้วจะสื่อสารกับผู้คนอย่างไร ในไทยเอง พฤติกรรมผู้ใช้งานแต่ละกลุ่มก็แตกต่างกันมาก ส่วนในต่างประเทศที่เราอยากขยายไป เช่น จีน เขาไม่ได้มีพฤติกรรมการขับขี่มอเตอร์ไซค์เหมือนเรา จะเจรจากับเขาอย่างไรให้พัฒนาเทคโนโลยีที่เหมาะกับสิ่งที่เราทำ หรือในอนาคตที่เราผลิตแบตเตอรี่เอง จะทำอย่างไรให้เขาใช้แบตเตอรี่ของเรา 

“สรุปคือ ต้องลงมือทำจริง ถ้าไม่ทำจะไม่รู้รายละเอียดเหล่านี้เลย”

คุยกับหน่วยงานนวัตกรรมของ ปตท. ที่สร้างสรรค์ธุรกิจแห่งอนาคต ทั้งเรื่องพลังงาน Blockchain และ Digital Transform
คุยกับหน่วยงานนวัตกรรมของ ปตท. ที่สร้างสรรค์ธุรกิจแห่งอนาคต ทั้งเรื่องพลังงาน Blockchain และ Digital Transform

เป้าหมายต่อจากนี้ของ Swap & Go หลังผนึกกำลังกับบริษัท ปตท. น้ำมันและการค้าปลีก (มหาชน) (OR) คือการจดทะเบียน ผลักดันให้มอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าที่ออกแบบสามารถวิ่งบนท้องถนนได้จริง และการขยายตู้สลับเปลี่ยนแบตเตอรี่ให้ครอบคลุมมากขึ้น เริ่มต้นจาก 22 แห่งทั่วกรุงเทพมหานครในปีนี้ 

“ในฐานะที่ ปตท. เป็นบริษัทพลังงานระดับประเทศ เราอยากสนับสนุนเรื่องการสร้าง Infrastructure ที่ไม่ค่อยมีใครทำ เพราะต้องลงทุนเยอะ แต่ถ้าไม่มีใครทำ การพัฒนาใหม่ๆ แบบนี้จะไม่เกิดขึ้นเลย

“นอกจากนี้ เราพยายามหาพาร์ตเนอร์ที่พัฒนามอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าให้เข้ากับแบตเตอรี่ของ Swap & Go ที่มีอยู่ ซึ่งจะช่วยให้เขาประหยัดต้นทุนการผลิต ส่วนเราก็ขยายออกไปได้เร็วและคุ้มค่าขึ้น” ขวัญสรุปก้าวสำคัญต่อไป

คุยกับหน่วยงานนวัตกรรมของ ปตท. ที่สร้างสรรค์ธุรกิจแห่งอนาคต ทั้งเรื่องพลังงาน Blockchain และ Digital Transform

ReAcc (Renewable Energy Acceleration Platform) แพลตฟอร์มซื้อ-ขายผลิตภัณฑ์ทางด้านพลังงานหมุนเวียนด้วย Blockchain

ReAcc เป็นแพลตฟอร์มดิจิทัลที่อำนวยความสะดวกให้แก่บริษัทไทยและบริษัทข้ามชาติที่มีสถานประกอบการในประเทศไทยที่มีเป้าหมายการจัดหาพลังงานหมุนเวียน โดยรองรับการให้บริการ 3 โมดูลหลัก

หนึ่ง ซื้อขายใบรับรองพลังงานหมุนเวียน (Renewable Energy Certificate หรือ REC) เพื่อสนับสนุนการผลิตพลังงานหมุนเวียนของชุมชนหรือหน่วยงานอื่นแทนการผลิตขึ้นเองทั้งหมด โดยบริษัทผู้ซื้อจะได้หลักฐานรับรองว่ามีความตั้งใจในการปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์

สอง การทำสัญญาซื้อขายไฟฟ้าในรูปแบบ Corporate Power Purchase Agreement (CPPA)

และสาม การใช้พลังงานหมุนเวียนกับยานยนต์ไฟฟ้า

ที่ผ่านมา กระบวนการเหล่านี้ในไทยมีข้อจำกัดอยู่มาก ExpresSo จึงหยิบปัญหานี้ขึ้นมาพัฒนาเป็น ReAcc ที่สอดคล้องกับมาตรฐานการประกาศรับรองการใช้พลังงานทดแทนระดับนานาชาติ (I-REC Standard) ถือเป็นโครงการแรกของไทยและภูมิภาคที่เป็นแบบแพลตฟอร์มและครบวงจรในที่เดียว

“ไอเดียนี้เริ่มจากการที่เราได้เข้าร่วม Energy Web Foundation ที่ทำงานด้านพลังงานแบบกระจายศูนย์ โดยอาศัยเทคโนโลยีอย่าง Blockchain ที่ช่วยให้ตรวจสอบกลับไปได้ว่าพลังงานไฟฟ้ามาจากแหล่งพลังงานหมุนเวียนหรือเปล่าอย่างโปร่งใส ตรวจสอบได้ และปลอดภัย พอลองศึกษาตลาดประเทศไทยก็เห็นว่ามีปัญหาด้านนี้อยู่จริง

“บริษัทต่างชาติหลายแห่งมีความตั้งใจจริง และเข้าร่วมกลุ่มกัน หนึ่งในนั้นคือ RE100 (กลุ่มบริษัทที่มุ่งมั่นจะใช้พลังงานทดแทน 100 เปอร์เซ็นต์) แต่การหาแหล่งพลังงานหมุนเวียนในไทยยังทำได้ยากและมีข้อจำกัด หากบริษัทเหล่านั้นไม่คุ้นเคยกับตลาดที่ห่างไกลจากสำนักงานใหญ่ของเขา เช่น การเข้าถึงแหล่งผลิตท้องถิ่นที่ทำได้ยากและกระจัดกระจาย ในขณะที่ต้องพิจารณาหลายๆ แง่มุมประกอบด้วย ไม่ว่าจะเป็นราคาคือผลกระทบที่มีต่อท้องถิ่น การติดตามความคืบหน้าที่ยังค่อนข้าง Manual ทำให้ต้องใช้เวลาและอาจเกิดข้อผิดพลาด รวมทั้งการตรวจสอบซัพพลายเชนเพื่อยืนยันความถูกต้องยังแพงและใช้เวลาเหมือนกัน

“โจทย์ของเราคือการสร้างเครื่องมือที่ตอบโจทย์ความต้องการของตลาดตรงนี้ ช่วยเข้าไปแก้ปัญหาให้ลูกค้า” อ้อม-สุภรัตน ฤทธิชัย ทอร์น Project Director ของ ReAcc เล่าจุดกำเนิดความคิดที่ช่วยขยายฐานลูกค้าจากหน่วยงานภาครัฐที่กำกับดูแลเรื่องไฟฟ้า ไปสู่บริษัททั่วไปที่สนใจพลังงานหมุนเวียน

คุยกับหน่วยงานนวัตกรรมของ ปตท. ที่สร้างสรรค์ธุรกิจแห่งอนาคต ทั้งเรื่องพลังงาน Blockchain และ Digital Transform

“ตลาดตรงนี้ค่อนข้างใหญ่และมีการดำเนินการทั่วโลก หน้าที่ของเราคือการพา ปตท. ไปหาโอกาสในตลาดที่ไม่คุ้นเคยนี้ แม้จะเสี่ยงกว่า แต่เป็นความเสี่ยงที่รับได้และไปได้ไกลถึงระดับนานาชาติ” 

หากเข้าไปในแพลตฟอร์มตอนนี้ จะเห็นรายการชุมชนและโรงงานที่ผลิตพลังงานหมุนเวียนภายในเครือข่ายของ ปตท. เพื่อให้เกิดการซื้อขายได้ เช่น โซลาร์ฟาร์มของสหกรณ์ผู้เลี้ยงกุ้ง อำเภอนายายอาม จังหวัดจันทบุรี โดยเตรียมจะเปิดให้บริการในวงกว้างช่วงปลายปีนี้ เป็นการเพิ่มช่องทางการสร้างรายได้ใหม่ให้ชุมชนด้วย

“บางบริษัททำบริการด้านนี้โดยคิดเรื่องเทคโนโลยีเป็นหลัก แต่จริงๆ เราค้นพบว่าลูกค้าเขาให้ความสำคัญว่าเม็ดเงินของเขาไปถึงชุมชนท้องถิ่นจริงหรือเปล่ามากกว่า เราจึงออกแบบบริการโดยให้ความสำคัญความต้องการของลูกค้าเป็นหลักมากกว่า”

ส่วนความท้าทายที่ต้องเจอนั้นไม่ต่างกับ Swap & Go เช่น การหาช่องทางการทำงานที่ไม่ไปติดขัดกับระบบการทำงานแบบเดิม และการรอข้อบังคับใหม่เพื่อให้ ReAcc ปฏิบัติตามได้อย่างถูกระเบียบ 

“ความท้าทายคือเราเป็นเหมือนคนตรงกลางที่ต้องบริหารและสื่อสารกับทั้งคนภายในและภายนอกให้เห็นภาพเหมือนเรา ข้อดีคือเราเริ่มทำตรงนี้เร็วและได้เรียนรู้เยอะ ต่อไปถ้ามีทีมไหนใน ปตท. อยากเรียนรู้ด้านนี้ เราจะพอมีความรู้ไปแบ่งปันเพื่อที่พวกเขาจะไม่ทำผิดพลาดซ้ำแบบเรา” 

คุยกับหน่วยงานนวัตกรรมของ ปตท. ที่สร้างสรรค์ธุรกิจแห่งอนาคต ทั้งเรื่องพลังงาน Blockchain และ Digital Transform

MekhaTech บริการด้าน Cloud เพื่อการ Digital Transform ขององค์กร

นอกจากด้านพลังงาน เมื่อต้นปีนี้ ปตท. จัดตั้ง MekaTech ขึ้นมาเพื่อสร้างบริการด้านคลาวด์ของตัวเอง สำหรับบริการบริษัทในเครือและลูกค้า ช่วยให้มีระบบการจัดเก็บและประมวลผลข้อมูลผ่านทางออนไลน์ที่มีประสิทธิภาพ แทนการเก็บข้อมูลในเซิร์ฟเวอร์ของบริษัทที่ต้องเสียต้นทุนค่าฮาร์ดแวร์ เป็นการทำงานในลักษณะเดียวกันกับบริการของบริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่อย่าง Google และ Microsoft ที่ใช้กันอย่างแพร่หลาย เชื่อมต่อได้ทุกหน่วยธุรกิจและทำให้โครงสร้างทาง IT เข้มแข็งขึ้น

“บริการนี้จะ Disrupt ระบบเดิมที่ใช้งานกันอยู่ แต่ถ้าบริษัทอยู่เฉยๆ ไม่ทำอะไร สุดท้ายคนจะหันไปใช้ Public Cloud ที่เป็นเทรนด์ของโลกอนาคตอยู่ดี เราเลยคิดว่าสร้างขึ้นมาใหม่ดีกว่า เป็นช่องทางการสร้างรายได้ใหม่ และการทำตรงนี้จะผลักดันให้เราต้องดึงดูด Developer ที่ถนัดในอุตสาหกรรมใหม่ให้กับ ปตท. ด้วย ซึ่งทำให้เรามี Talent พร้อมรองรับนวัตกรรมในอนาคต” อู๋-ชาคร เลิศอรรฆยมณี Venture Lead ด้าน Partnership ของ ExpresSo และ Head of Partnership ของ Mekha Technology อธิบาย 

ข้อได้เปรียบของ ปตท. คือความเชี่ยวชาญในอุตสาหกรรมก๊าซและน้ำมัน ทำให้สามารถดึงดูดลูกค้าในอุตสาหกรรมที่อยากปรับเปลี่ยนได้เป็นอย่างดี ปัจจุบัน MekhaTech มีลูกค้าภายนอกแล้วแม้เพิ่งดำเนินการได้ไม่นานและและกำลังพัฒนาบริการต่อไป

คุยกับ ExpresSo หน่วยงานนวัตกรรมของ ปตท. ที่สร้างสรรค์ธุรกิจแห่งอนาคต ทั้งเรื่องพลังงาน Blockchain และ Digital Transform

จับมือกับพันธมิตร

อีกหนึ่งหน้าที่สำคัญของอู๋ใน ExpresSo คือส่วน Venture Partner (VP) ที่มีหน้าที่คือการจับมือเป็นพันธมิตรกับสตาร์ทอัพหรือ Accelerator ที่ผลักดันสตาร์ทอัพอีกทีหนึ่ง เพื่อให้เกิดการทำงานร่วมกันตามแนวคิด Open Innovation 

เช่น จับมือกับ Elemental Excelerator ในสหรัฐอเมริกาที่ผลักดันการลงทุนให้สตาร์ทอัพที่ช่วยแก้ปัญหาเรื่องการเปลี่ยนแปลงทางสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อมมามากกว่าร้อยราย 

รวมถึงการพาร์ตเนอร์กับบริษัทในเครือ ปตท. เอง เพื่อสร้างแนวคิดการทำงานด้านนวัตกรรมเข้าไปให้กับธุรกิจที่หลีกเลี่ยงความเสี่ยงใดๆ เป็นธรรมชาติ เพราะอาจเกิดอันตรายได้หากผิดพลาดแม้เพียงเล็กน้อย

“ปตท. เป็นบริษัทขนาดใหญ่มาก เราเปลี่ยนคนเดียวไม่สำเร็จอยู่แล้ว สิ่งที่เราทำได้คือการสร้าง Champion ด้านนวัตกรรมให้แต่ละหน่วยธุรกิจ ซึ่งพนักงานส่วนใหญ่อาจคุ้นชินกับวัฒนธรรมของการทำให้ความเสี่ยงเป็นศูนย์ ในขณะที่การสร้างนวัตกรรมมีความเสี่ยงเสมอ ในส่วนนี้เราต้องพยายามเป็นวุ้นแปลภาษา สื่อสารให้คนที่ทำงานในโรงกลั่นหรือโรงไฟฟ้าไม่กลัวความล้มเหลว เพราะการทำงานแบบสตาร์ทอัพมีความเสี่ยง เพียงแต่เราบริหารให้อยู่ในระดับที่รับได้ ชั่งกับผลตอบแทนแล้วคุ้มค่าที่จะทำ” 

Express Solutions

ExpresSo เป็นหน่วยงานที่รวมพลคนมากฝีมือ หลายคนมองจากภายนอกแล้วเห็นภาพการทำงานที่สวยหรู แต่ไม่ว่าจะเก่งขนาดไหน ทุกคนต่างต้องเผชิญความท้าทายและเรียนรู้ใหม่อยู่ตลอดเวลา

“การทำงานตรงนี้ทำให้เราได้รับความเชื่อมั่นและความคาดหวังจากผู้ใหญ่ ซึ่งมาพร้อมความรับผิดชอบด้วย เราต้องพัฒนาวิธีการบริหารงานให้ตอบโจทย์วิสัยทัศน์ที่มีอยู่ตอนแรก โดยต้องคิดสิ่งที่จะทำเอง ไม่มีใครบอกได้ชัดเจนว่าเราทำต้องทำอะไร” อู๋เล่าการเติบโตที่เกิดขึ้นกับตัวเองเมื่อทำงานที่นี่

“พอทำเรื่องใหม่ ไม่ว่าจะเป็นใคร ทุกคนเหมือนเริ่มจากศูนย์ สิ่งสำคัญคือ ทำให้คนที่มาอยู่ด้วยกันกล้าคิด กล้าแสดงออก มองไปข้างหน้าร่วมกัน เมื่อก่อนองค์กรใหญ่อาจมีระบบอาวุโส คนนี้พูดเมื่อไรถูกต้องเสมอ แต่ทีมเราไม่ค่อยมีเรื่องนี้ เราฟังคนที่เด็กกว่าและมีพื้นที่ให้ถกเถียงกันด้วยเหตุผลและความเชี่ยวชาญของแต่ละคน

“แต่บางอย่างเราก็ต้องฟังผู้ใหญ่เหมือนกัน หลายอย่างคนที่ผ่านมาก่อนเขาจะเห็นอะไรนอกเหนือจากที่เราเห็นจริงๆ ทำให้เรียนรู้ว่าการเปิดรับทุกคนและความเชื่อใจสำคัญมากในการผลักดันโปรเจกต์หนึ่งให้เกิดขึ้น” เพื่อนร่วมทีมร่วมแบ่งปันชีวิตการทำงานในองค์กรที่มีความหลากหลาย 

คุยกับ ExpresSo หน่วยงานนวัตกรรมของ ปตท. ที่สร้างสรรค์ธุรกิจแห่งอนาคต ทั้งเรื่องพลังงาน Blockchain และ Digital Transform
คุยกับ ExpresSo หน่วยงานนวัตกรรมของ ปตท. ที่สร้างสรรค์ธุรกิจแห่งอนาคต ทั้งเรื่องพลังงาน Blockchain และ Digital Transform

“ถึงเราจะแยกกันทำงาน แต่เรามีแชร์กันทุกสัปดาห์ว่า ความคืบหน้าของแต่ละโปรเจกต์เป็นอย่างไรบ้าง ต้องการให้คนช่วยตรงไหนไหม เช่น ลองค้นหาสตาร์ทอัพที่ทำด้านนี้ หาโอกาสการลงทุน เพราะสุดท้ายแล้ว ทุกอย่างจะกลับมาเชื่อมต่อเข้าด้วยกันหมด”

หลังจากดำเนินธุรกิจมาได้ 5 ปี ExpresSo ช่วยขับเคลื่อน ปตท. ให้มองเห็นโอกาสทางธุรกิจใหม่ๆ และทำให้คนเข้าใจธรรมชาติของการสร้างนวัตกรรมที่ต้องใช้ทั้งศาสตร์และศิลป์ ต้องเผชิญความผิดพลาดระหว่างทางเพื่อผลลัพธ์ที่คุ้มค่าในอนาคต แบบที่ทีม ExpresSo ฝ่าฟันอยู่

เมื่อทุกองค์กรต้องปรับตัว ผู้คนและหน่วยงานค้นหาและสรรสร้างนวัตกรรมแบบ ExpresSo ถือเป็นหนึ่งในหัวใจสำคัญที่จะทำให้องค์กรก้าวข้ามขีดจำกัดเดิมๆ และพร้อมมุ่งสู่อนาคตที่กำลังเกิดขึ้นแล้ววันนี้

คุยกับ ExpresSo หน่วยงานนวัตกรรมของ ปตท. ที่สร้างสรรค์ธุรกิจแห่งอนาคต ทั้งเรื่องพลังงาน Blockchain และ Digital Transform

 ภาพ : ExpresSo

Writer

ปัน หลั่งน้ำสังข์

บัณฑิตวิศวฯ ที่ผันตัวมาทำงานด้านสื่อ เพราะเชื่อว่าเนื้อหาดี ๆ จะช่วยให้คนอยากมีชีวิตอยู่ต่อไป

Scoop

ความเคลื่อนไหวสร้างสรรค์และน่าจับตาจากหลากวงการที่เราอยากให้คุณรู้

สมาคมผู้จัดพิมพ์และผู้จำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย (PUBAT) เพิ่งเปลี่ยนทีมผู้บริหารชุดใหม่มาหมาดๆ งานแรกที่จะได้โชว์ฝีมือท่ามกลางข้อจำกัดมากมายก็คือ การจัดมหกรรมหนังสือระดับชาติ ครั้งที่ 26 แบบออนไลน์ ระหว่างวันที่ 23 – 31 ตุลาคม 2564

อธิบายให้เห็นภาพก็คือ แค่เราคลิกเข้าไปที่เว็บ www.thaibookfair.com เราก็จะเห็นรายชื่อสำนักพิมพ์ต่างๆ ที่มาร่วมออกบูท แบบเดียวกับในงานหนังสือ แต่ละบูทก็มีรายละเอียดของหนังสือแต่ละเล่ม รวมไปถึงการแบ่งหมวดหนังสือใหม่ หนังสือแนะนำให้ชัดเจน ซึ่งเราสามารถกดสั่งซื้อพร้อมรับส่วนลด ไม่ต่างจากการเดินเลือกซื้อในงานหนังสือที่เราคุ้นเคย

สำหรับนักอ่านที่ยังเคว้งคว้างไม่รู้ว่าจะพุุ่งไปที่ไหนดี The Cloud ขอแนะนำหนังสือ 25 เล่ม จาก 25 สำนักพิมพ์ โดยมีหลักการอยู่ว่า เราพยายามเลือกหนังสือที่มีเนื้อหาไปในแนวทางเดียวกับ The Cloud ถ้าชอบ The Cloud ก็น่าจะชอบหนังสือเหล่านี้

ต่อมา เราพยายามเลือกหนังสือใหม่ที่เพิ่งวางขายในงานมหกรรมหนังสือรอบนี้เป็นครั้งแรก แต่ด้วยสถานการณ์โควิด-19 ที่ทำให้บางสำนักพิมพ์ไม่มีหนังสือใหม่ เราก็อาจจะเลือกหนังสือที่วางขายในช่วงปีนี้มาแทน รวมไปถึงการแนะนำหนังสือพิมพ์ซ้ำที่น่าสนใจด้วย

เพื่อให้ง่ายกับการตามไปซื้อ เราเลือกแนะนำตามชื่อสำนักพิมพ์ (แบบเดียวกับบูทในงาน) ซึ่งบางบูทก็อาจจะมีหนังสือของสำนักพิมพ์อื่นๆ วางขายด้วย

สุดท้าย ราคาที่ระบุ คือราคาพิเศษสำหรับงานมหกรรมหนังสือครั้งนี้

ถ้าพร้อมแล้วก็เตรียมรับลายแทง แล้วไปเดินงานมหกรรมแห่งสือแห่งชาติแบบออนไลน์กันเลย

1.

สำนักพิมพ์ : 10 Millimetres

หนังสือ : Book SET [Limited] Myplaylist Munin X Scrubb

นักเขียน : Munin X Scrubb

ราคา : 1,290 บาท

ลายแทง 25 หนังสือใหม่น่าเก็บจาก 25 สำนักพิมพ์ ในงานหนังสือออนไลน์ 2564

แค่รู้ว่านักเขียนการ์ตูนสุดละมุนอย่าง มุนิน หยิบ 5 บทเพลงของความสุุขและความเศร้าแบบเข้าใจได้ของ SCRUBB มาสื่อสารผ่านการ์ตูน จนเป็นหนังสือชื่อ Myplaylist ก็น่าสนใจแล้ว พอรู้ว่างานนี้ไม่ได้ทำแค่หนังสือแต่ยังมีของแบบลิมิเต็ดอีกเพียบ ก็เชียร์ให้เก็บแบบบ็อกเซ็ตไปเลย เพราะจะได้ทั้งซีดีซิงเกิ้ลพิเศษ โปสเตอร์ เข็มกลัด กระเป๋า โปสการ์ดพร้อมลายเซ็น SCRUBB และโปสการ์ดภาพจากหนังสือในเล่มด้วย

2.

สำนักพิมพ์ : Bookscape

หนังสือ : จิตรู้สำนึก: ท่องจักรวาลความคิด สำรวจโลกลี้ลับแห่งตัวตน

นักเขียน : อันนากา แฮร์ริส

นักแปล : พรนริศร์ ลีลาอาภรณ์

ราคา : 194 บาท

ลายแทง 25 หนังสือใหม่น่าเก็บจาก 25 สำนักพิมพ์ ในงานหนังสือออนไลน์ 2564

ลองมาดูเรื่อง ‘จิตรู้สำนึก’ ในมุมของผู้เชี่ยวชาญด้านประสาทวิทยาศาสตร์และฟิสิกส์กัน ผู้เขียน อันนากา แฮร์ริส จะพาเราไปทำความรู้จัก ‘จิตรู้สำนึก’ ที่ถือเป็นศูนย์กลางแห่งตัวตน เจตจำนง และอารมณ์ทั้งมวล ว่าสิ่งมีชีวิตและไร้ชีวิตใดบ้างมีจิตรู้สำนึก แล้วมีสองจิตรูู้สำนึกในร่างเดียวได้หรือไม่ จิตรู้สำนึกกำเนิดและอันตรธานไปเมื่อใด เป็นการมองทั้งในมุมของปรัชญาและวิทยาศาสตร์ ซึ่งจะนำไปถึงคำถามที่น่าสนใจอย่าง เราต้องญาติดีกับเหล่าปัญญาประดิษฐ์ไหม พืชเจ็บปวดแค่ไหน ผู้ป่วยแบบไหนนับว่าเป็นผัก และตัวตนของเราเป็นสิ่งจริงแท้หรือแค่ภาพลวง

3.

สำนักพิมพ์ : ดวงกมลสมัย

หนังสือ : เด็กเล่าเรื่องมหาภารตะ

นักเขียน : สังหิตา อรณี

นักแปล : ปรีชา ช่อปทุมมา

ราคา : 357.30 บาท

ลายแทง 25 หนังสือใหม่น่าเก็บจาก 25 สำนักพิมพ์ ในงานหนังสือออนไลน์ 2564

ในบรรดาหนังสือที่ดวงกมลสมัยจัดจำหน่าย แฟนหนังสือไทยดูจะคุ้นเคยกับสำนักพิมพ์ผีเสื้อที่สุด เล่มที่เราอยากแนะนำมากคือ ‘หนังสือภาพ โต๊ะโตะจัง เด็กหญิงข้างหน้าต่าง ภาพโดย อิวาซากิ ชิฮิโระ สองเล่มจบแพ็กมาในกล่องมาสวยงาม ควรค่ากับการเก็บที่สุด แต่ว่าไม่ได้วางขายในงานนี้ 

เราก็เลยขอแนะนำวรรณกรรมจากอินเดียแทน ‘เด็กเล่าเรื่องมหาภารตะ’ เป็นผลงานของนักเขียนเด็กชาวอินเดีย ซึ่งมีนักเขียนเด็กชาวไทยทำภาพประกอบ เป็นการถ่ายทอดมหากาพย์ระดับตำนานของอินเดียซึ่งทาบทับอยู่บนวิถีชีวิต วัฒนธรรม และความเชื่อมากมาย จึงออกมาเป็นมหาภารตะรสชาติสดใหม่มาก

4.

สำนักพิมพ์ : Exlibris

หนังสือ : โลกนี้ไม่มีสิ้นหวัง

นักเขียน : Eleanor H. Porter

นักแปล : วรรธนา วงษ์ฉัตร

ราคา : 234 บาท

ลายแทง 25 หนังสือใหม่น่าเก็บจาก 25 สำนักพิมพ์ ในงานหนังสือออนไลน์ 2564

ใครชอบหนังสือบวกๆ ไม่ควรพลาดเล่มนี้ พอลลีแอนนา ตัวละครเอกในเรื่องเป็นเด็กหญิงกำพร้าที่ยากจนและโดดเดี่ยว ก่อนที่คุณพ่อจะจากไปได้สอนให้เธอรู้จัก ‘เกมดีใจ’ คือการมองหาสิ่งดีๆ ให้เจอแม้ในสถานการณ์ที่เลวร้าย พลังบวกของเธอจึงทำให้ผู้คนทั้งเมืองสดใสขึ้น จนคำว่า Pollyanna กลายเป็นคำศัพท์ในพจนานุกรม มีความหมายถึงบุคคลิกและทัศนคติแบบพอลลีแอนนา เรื่องนี้ถูกนำไปสร้างเป็นภาพยนตร์ ละครเวที และซีรีส์ทางโทรทัศน์นับสิบครั้ง นักแสดงที่รับบทพอลลีแอนนา ได้รับรางวัลออสการ์ด้วยนะ

5.

สำนักพิมพ์ : G&E กำมะหยี่&เอิร์นเนส

หนังสือ : ตอบแสงตะวัน

นักเขียน : วรพจน์ พันธุ์พงศ์

ราคา : 270 บาท

ลายแทง 25 หนังสือใหม่น่าเก็บจาก 25 สำนักพิมพ์ ในงานหนังสือออนไลน์ 2564

ตอบแสงตะวัน เป็นหนังสือของสำนักพิมพ์บางลำพู ซึ่งมีเจ้าสำนักเป็นเจ้าของหนังสือเล่มนี้ นี่คือการรวม 38 ความเรียงของ วรพจน์ พันธุ์พงศ์ ในรอบ 15 ปี มีทั้งเนื้อหาจากช่วงเวลานั้น และความคิดที่เรียงขึ้นใหม่ตอบโต้ตัวเองและโลก ทีแรกวรพจน์ตั้งใจจะเขียนหนังสือเล่มนี้คล้ายการคุยกับลูกสาว แต่พอเขียนไปเรื่องเล่าก็เปลี่ยนแปลงและหลากหลาย กลายเป็นคุยเรื่องเงิน ความรัก คุณค่า ชีวิตกับการงาน ความล้มเหลว มิตรภาพ รัฐประหาร ความกล้าหาญ และชีวิตของผู้คนในเมืองไทยยุคนี้ เป็นความเรียงที่จะชวนให้เราคิดและคุุยกับตัวเองต่อได้อีกยาวเลย

6.

สำนักพิมพ์ : Veritas

หนังสือ : วันที่หมาครองโลก

นักเขียน : คลิฟฟอร์ด ดี. ซิมัค

นักแปล : จิงโจ

ราคา : 540 บาท

ลายแทง 25 หนังสือใหม่น่าเก็บจาก 25 สำนักพิมพ์ ในงานหนังสือออนไลน์ 2564

หนังสือของสำนักพิมพ์ Veritas เล่มนี้เป็นนิยายวิทยาศาสตร์รางวัลอินเตอร์เนชั่นแนล แฟนตาซี อวอร์ด ค.ศ. 1953 เป็นตำนาน นิทาน และเรื่องเล่าข้างกองไฟที่บอกเล่าโดยหมาถึงการล่มสลายของอารยธรรมมนุษย์ โดยมีตระกูลเวบสเตอร์และเจงคินส์ หุ่นยนต์ของตระกูลเวบสเตอร์เป็นศูนย์กลางการดำเนินเรื่องที่ยาวนานนับหมื่นปี ตั้งแต่การล่มสลายของเมือง การอพยพของมนุษย์ไปสู่ดวงดาวต่างๆ ไปจนถึงการก้าวขึ้นมาครองโลกของหมา การพิมพ์รอบนี้ มีตอนพิเศษตอนที่ 9 ซึ่งไม่มีในฉบับแปลไทยก่อนหน้านี้ แล้วก็ยังมีภาพประกอบต้นฉบับจากสมัยที่ตีพิมพ์ในนิตยสาร Astounding และ Fantastic Adventures อีกกว่า 20 ภาพ ลองไปดูกันว่า นิยายไซไฟที่เขียนขึ้นเมื่อ 70 ปีก่อน จินตนาการอะไรใกล้เคียงกับโลกตอนนี้บ้าง

7.

สำนักพิมพ์ : ร้านหนังสือยิปซี

หนังสือ : ประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์

นักเขียน : ศุภวิทย์ ถาวรบุตร

ราคา : 327 บาท

ลายแทง 25 หนังสือใหม่น่าเก็บจาก 25 สำนักพิมพ์ ในงานหนังสือออนไลน์ 2564

สำนักพิมพ์ยิปซีนั้นขึ้นชื่อเรื่องการหาหนังสือประวัติศาสตร์ในมุมแปลกๆ มาแปลอยู่แล้ว แต่เล่มนี้พิเศษกว่าเล่มอื่นๆ ตรงการเล่าถึงประวัติศาสตร์ของวิทยาศาสตร์ที่เขียนโดย นักประวัติศาสตร์ชาวไทยที่น่าจับตามาก นั่นก็คือ ศุภวิทย์ ถาวรบุตร เขาพยายามจับสิ่งที่คนส่วนใหญ่มองว่าเป็นคนละขั้วอย่างประวัติศาสตร์และวิทยาศาสตร์มารวมกัน ด้วยความคิดว่า หากประวัติศาสตร์คือศาสตร์ที่ต้องการเข้าใจสังคมมนุษย์นับตั้งแต่อดีต ย่อมเป็นไปไม่ได้เลยที่ประวัติศาสตร์จะบรรลุเป้าหมายนั้นโดยทิ้งวิทยาศาสตร์ไว้เบื้องหลัง ลองมาดูกันว่า วิทยาศาสตร์เขียนบทบันทึกในหน้าประวัติศาสตร์ไว้อย่างไรบ้าง

8.

สำนักพิมพ์ : Hummingbooks

หนังสือ : สูญหาย ไม่สาบสูญ (ก่อนที่เราจะเป็นของคุณ)

นักเขียน : ลิซา วิงเกต

นักแปล : สิริยากร พุกกะเวส มาร์ควอร์ท

ราคา : 333 บาท

ลายแทง 25 หนังสือใหม่น่าเก็บจาก 25 สำนักพิมพ์ ในงานหนังสือออนไลน์ 2564

ไม่รู้ว่าจำกันได้ไหมว่า ตอนที่ The Cloud สัมภาษณ์ อุ้ม สิริยากร เมื่อปีก่อน เธอเล่าว่ากำลังแปลหนังสือเล่มนี้อยู่ เป็นนิยายอิงประวัติศาสตร์ที่ได้แรงบันดาลใจจากเรื่องจริงที่เกิดขึ้นในอเมริกาเมื่อหลายสิบปีก่อน เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับการหายตัวไปของเด็กหลายพันคนและ ‘ธุรกิจลูกบุญธรรม’ ที่เล่าผ่านการพบกันของสองตัวละครที่ค่อยๆ ขุดค้นเรื่องราวในอดีต เป็นความลับที่หลายคนพยายามฝังกลบให้มิด ในขณะที่บางคนก็เลือกที่จะไม่จดจำ

9.

สำนักพิมพ์ : เคล็ดไทย

หนังสือ : ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่

นักเขียน : นายทน ตนมั่น

นักแปล : สงวน โชติสุขรัตน์

ราคา : 315 บาท

ลายแทง 25 หนังสือใหม่น่าเก็บจาก 25 สำนักพิมพ์ ในงานหนังสือออนไลน์ 2564

ในร้านของสายส่งพี่ใหญ่อย่างเคล็ดไทย มีหนังสือดีๆ ให้แนะนำมากมาย รอบนี้ขอเลือกหนังสือประวัติศาสตร์จากสำนักพิมพ์ศรีปัญญา ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ เรื่องนี้เป็นหนังสือแปลที่แปลจากอักษรธรรมล้านนามาเป็นภาษากลาง ตั้งแต่ พ.ศ. 2509 พิมพ์ครั้งแรกโดยสำนักนายกรัฐมนตรี พ.ศ. 2514 มีคนนำไปใช้อ้างอิงมากมาย พิมพ์ใหม่รอบนี้เลยพิมพ์แบบปกแข็งอย่างดี ควรค่าแก่การเก็บไว้ใช้อ้างอิงในชั้นหนังสือมาก

10.

สำนักพิมพ์ : KOOB

หนังสือ : พลังที่ซ่อนอยู่

นักเขียน : สุดารัตน์ เทียรจักร์

ราคา : 189 บาท

ลายแทง 25 หนังสือใหม่น่าเก็บจาก 25 สำนักพิมพ์ ในงานหนังสือออนไลน์ 2564

นักอ่านส่วนใหญ่คงรู้จักหนังสือของเจ้าสำนักพิมพ์อย่าง นิ้วกลม กันดีอยู่แล้ว เราเลยขอแนะนำหนังสือของนักเขียนคนอื่นบ้าง นั่นก็คือ องุ่น-สุดารัตน์ เทียรจักร์ เจ้าของเรื่องราว ชีวิตพลิกผันที่วันหนึ่งเธอก็ตื่นขึ้นมาแล้วพบว่าร่างกายไร้ความรู้สึกและสั่งการไม่ได้ แต่เธอก็ข้ามผ่านความทุกข์ไปสู่การทำความฝันให้เป็นจริงจนสำเร็จ รายละเอียดของเรื่องราวเปี่ยมพลังบวกจะเป็นยังไง ต้องไปติดตามกัน

11.

สำนักพิมพ์ : Li-Zenn

หนังสือ : นิวยอร์กคลุ้มคลั่ง

นักเขียน : เรม โคลฮาส

นักแปล : ณัฏฐิณี กาญจนาภรณ์

ราคา : 1,000 บาท

ลายแทง 25 หนังสือใหม่น่าเก็บจาก 25 สำนักพิมพ์ ในงานหนังสือออนไลน์ 2564

แค่บอกว่า นี่คือบันทึกชีวิตฝึกงาน 2 ปีในสำนักงานสถาปนิกที่นิวยอร์กช่วงยุค 70 -80 โดยมีเนื้อหาเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ วิวัฒนาการ และเมืองนิวยอร์กยุคนั้น ก็น่าสนใจแล้ว ยิ่งพอรู้ว่าคนเขียนคือ เรม โคลฮาส สถาปนิกชาวดัตช์ระดับตำนานของโลกก็ยิ่งน่าอ่าน หนังสือเล่มนี้ตีพิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2521 แปลไปแล้วกว่า 10 ภาษา และกำลังจะกลายเป็นหนังสือภาษาไทยที่มีความหนากว่า 600 หน้า ซึ่งต้องสั่งจองล่วงหน้าเท่านั้น คนชอบงานสถาปัตย์ไม่ควรพลาดจริงๆ

12.

สำนักพิมพ์ : mangmoombook

หนังสือ : Becoming A Butterfly

นักเขียน : เมริษา ยอดมณฑป

ราคา : 265 บาท

ลายแทง 25 หนังสือใหม่น่าเก็บจาก 25 สำนักพิมพ์ ในงานหนังสือออนไลน์ 2564

ด้วยความที่เจ้าสำนัก mangmoombook เป็นนักแปลภาษาจีนระดับเซียน งานส่วนใหญ่ก็เลยเป็นงานวรรณกรรมจีนแปล พอเห็นพิมพ์วรรณกรรมเยาวชนของไทย ต้นฉบับเล่มนี้ก็คงจะไม่ธรรมดา ครููเม เจ้าของเพจ ‘ตามใจนักจิตวิทยา’ ที่มีผู้ติดร่วม 2 แสนคน ตั้งใจเขียนเรื่อง ‘ลิซ่า’ นักจิตวิทยาฝึกหัดที่เลือกเข้ามาฝึกงานในโรงพยาบาลซึ่งขึ้นชื่อในเรื่องเคสหินของเด็กและเยาวชน เธอได้พบกับเด็กชายไม่พูด เด็กชายมังกร (โรคหลายบุคลิก) เด็กหญิงไร้เสียง (โรค Selective Mutism หรือ SM) เด็กชายโทรโข่ง (โรค Tics ในกลุ่มอาการ Tourette Syndrome) เด็กชายต่างดาว (โรคออทิสติกที่มีความสามารถสูง High-function Autism) และคนอื่นๆ รวม 12 เคส อ่านจบแล้วจะทำให้เราเข้าใจเด็กเหล่านี้มากขึ้น และเปลี่ยนจากความสงสารเป็นความอยากอยู่เคียงข้างน้องๆ เหล่านี้

13.

สำนักพิมพ์ : มติชน

หนังสือ : เมล็ด ไข่ไก่ และเจ้าหญิงนิทรา

นักเขียน : คณา คชา

ราคา : 132

ลายแทง 25 หนังสือใหม่น่าเก็บจาก 25 สำนักพิมพ์ ในงานหนังสือออนไลน์ 2564

ไม่ค่อยได้เห็นวรรณกรรมเยาวชนจากค่ายมติชนบ่อยนัก เรื่องนี้เกี่ยวกับ ‘เมล็ดพันธุุ์’ ที่เต็มไปด้วยความมหัศจรรย์ ทั้งทำตัวเหมือนนักโดดร่ม พึ่งพาสายลมให้ช่วยพัดพาไปเริ่มชีวิตใหม่ เมล็ดบางชนิดก็อาศัยอยู่ในท้องนกได้โดยไม่ตาย บางชนิดหลับใหลไปนานแสนนานแต่ก็ฟื้นคืนชีพมาได้ราวกับเจ้าหญิงนิทรา อ่านแล้วจะทึ่งกับความมหัศจรรย์ของสิ่งมีชีวิตเล็กๆ ที่เรียกว่า เมล็ด ซึ่งมีอยู่ทุกที่ แต่เราอาจจะไม่เคยสังเกตมาก่อน

14.

สำนักพิมพ์ : มิวเซียมเพรส

หนังสือ : คริสตศิลป์กระจกสี โบสถ์คริสต์ในไทย

นักเขียน : ปติสร เพ็ญสุต

ราคา : 349 บาท

ส่งลายแทงหนังสือดี 25 เล่มจาก 25 สำนักพิมพ์ ที่นักช้อปหนังสือไม่ควรพลาด

ปติสร เพ็ญสุต ไม่ใช่นักเขียนอื่นไกล เขาเป็นคอลัมนิสต์ประจำคอลัมน์ ‘ครุ่นคริสต์’ ใน The Cloud นี่เอง เขาคือคนหนุ่มรุุ่นใหม่ที่หลงใหลและทุ่มเทให้กับการศึกษาคริสตศิลป์ในทุกมิติ ทั้งการเดินทางไปตามรอยตามสถานที่ต่างๆ ไปจนถึงการจริงจังกับการสืบค้นข้อมูลจากเอกสารเก่า งานเขียนของเขาก็เลยมีมิติที่หลากหลายมาก เล่มนี้เขาจะพาเราไปภาพความหมาย สัญลักษณ์ ของภาพคริสต์ประวัติและนักบุญในโบสถ์คริสต์สำคัญของไทย ที่น่าจะทำให้หลายคนอ่านแล้วอินจนอยากเดินทางตามรอยเขาไปดูของจริงด้วยตาตัวเอง

15.

สำนักพิมพ์ : OMG BOOKS

หนังสือ : จดหมายถึงแซม

นักเขียน : Daniel Gottlieb

นักแปล : ธิดารัตน์ เจริญชัยชนะ

ราคา : 256.50 บาท

ส่งลายแทงหนังสือดี 25 เล่มจาก 25 สำนักพิมพ์ ที่นักช้อปหนังสือไม่ควรพลาด

แค่อ่านพล็อตนี้ ก็อยากจะบอกว่า เอาเงินผมไปเลย 

– เมื่อแซมลืมตาดูโลก คุณตาแดเนียล ก็อตต์ลีบ ก็เริ่มเขียนจดหมายจากใจ ด้วยหวังให้หลานได้อ่านเมื่อโตขึ้น เขาอยากพูดถึงเรื่องสำคัญของชีวิต โดยมีแรงจูงใจลึกๆ คือ เขากลัวว่าตัวเองจะอยู่ไม่ถึงวันที่หลานชายเติบโตเป็นผู้ใหญ่ จึงอยากฝากบทเรียนที่มีความหมายไว้ และเมื่อแซมอายุ 14 เดือน เขาถูกตรวจพบว่ามีอาการบกพร่องทางสมองแบบรอบด้าน ซึ่งเป็นโรคออทิซึมรูปแบบหนึ่ง ภารกิจการเขียนนี้จึงมีความสำคัญมากยิ่งขึ้น และสุดท้ายกลายเป็นจดหมาย 32 ฉบับ ที่งดงามและสะเทือนอารมณ์เล่มนี้ นอกจากเป็นคุณตาผู้ละเอียดอ่อนแล้ว เขายังเป็นนักจิตบำบัดปริญญาเอก และเป็นอัมพาตจากอุบัติเหตุทางรถยนต์ที่ทำให้เขาเกือบเสียชีวิต จดหมายถึงแซม คืองานเขียนที่บริสุทธิ์ ลึกซึ้ง อ่อนไหว ที่ชวนให้ใคร่ครวญว่าการเป็นมนุษย์มีความหมายอย่างไร

16.

สำนักพิมพ์ : P.S. Publishing

หนังสือ : Fuel Romance เชื้อเพลิงโรมานซ์เว่อร์

นักเขียน : อุเทน มหามิตร

ราคา : 240 บาท

ส่งลายแทงหนังสือดี 25 เล่มจาก 25 สำนักพิมพ์ ที่นักช้อปหนังสือไม่ควรพลาด

อุเทน มหามิตร เป็นศิลปินที่มีเอกลักษณ์ของตัวเองโดดเด่นแบบไม่ซ้ำใคร ทั้งงานเขียนแนวกวีที่เซอร์เรียลมาก และภาพวาดที่ดิบแต่ได้อารมณ์มาก เล่มนี้เป็นการพิมพ์ซ้ำงานเก่าที่นำ50 เรื่องรักโรมานซ์เว่อร์ งดงาม เพ้อพก เซอร์เรียล พร้อมภาพวาดระบายสี ทบทวีมวลรวมความสุขแบบเว่อร์ๆ ตั้งใจพิมพ์แบบปกแข็งให้เก็บกันเลย ถ้านึกไม่ออกว่า งานเขียนของเขาเซอร์เรียลยังไง ลองอ่านตัวอย่างนี้

มองไปทางไหนก็เต็มไปด้วยเนินทรายเจิดจ้า ทุกครั้งที่ย่ำเท้าไปข้างหน้าหนึ่งก้าว ทรายยุบจะดึงเท้าลากถอยหลังไปครึ่งก้าว ถัดจากเนินทรายก็คือเนินทราย เนินแล้วเนินเล่า เขาคงไปไม่ถึงเธอ ตอนนี้ริมฝีปากกลายเป็นกระดาษทรายขัดปูนที่ใช้แล้ว เขาคิดถึงเธอ คิดถึงรสจูบผ่านริมฝีปากนุ่มเหมือนพายมะพร้าวอ่อน คิดถึงลิ้นสัมผัสพันกันเหมือนปลิงทะเลสองตัว

17.

สำนักพิมพ์ : อ่านอิตาลี

หนังสือ : หญิงสาวผู้ชิมอาหารให้ฮิตเลอร์

นักเขียน : Rosella Postorino

นักแปล : สิรีธร ถาวรปิยกุล

ราคา : 270 บาท

ส่งลายแทงหนังสือดี 25 เล่มจาก 25 สำนักพิมพ์ ที่นักช้อปหนังสือไม่ควรพลาด

นวนิยายเรื่องนี้ผู้เขียนได้รับแรงบันดาลใจจากชีวิตจริงของ มาร์กอท เวิล์ค ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 เธอกับหญิงสาวอีก 14 คน ทำหน้าที่เป็นคนชิมอาหารให้ฮิตเลอร์เพื่อให้แน่ใจว่าในอาหารไม่มียาพิษ ในบรรดาหญิงสาวทั้งหมด เวิล์คเป็นคนเดียวที่รอดชีวิตจากสงคราม จนมาเสียชีวิตเมื่อ ค.ศ. 2014 ในวัย 96 ปี เรื่องนี้ไม่ใช่บทบันทึกประวัติศาสตร์แห้งๆ แต่ยังเล่าถึงมิตรภาพและความอิจฉาริษยาในหมู่นางชิม ไปจนถึงความสัมพันธ์ของเธอกับนายทหาร เรื่องนี้กวาดรางวัลในอิตาลีมาได้ชุดใหญ่เลยทีเดียว

18.

สำนักพิมพ์ : RiverBooks

หนังสือ : ..และตราบชั่วฟ้าดินสลาย

นักเขียน : คีริลล์ บาร์สกี้

นักแปล : –

ราคา : 700 บาท

ส่งลายแทงหนังสือดี 25 เล่มจาก 25 สำนักพิมพ์ ที่นักช้อปหนังสือไม่ควรพลาด

นี่คืองานเขียนของ คีริลล์ บาร์สกี้ อดีตเอกอัครราชทูตสหพันธรัฐรัสเซีย ประจำประเทศไทย เขาเป็นนักการทูตที่ได้เดินทางไปประจำการในหลายประเทศ แล้วเขาก็มีฝีไม้ลายมือด้านการเขียนทั้งร้อยแก้วและกวีนิพนธ์ มีผลงานตีพิมพ์แล้วหลายเล่ม เล่มนี้เขาเล่าถึงชีวิต ความรัก มิตรภาพของผูุ้คน โดยเขาวาดภาพประกอบเองทั้งเล่ม เพื่อถ่ายทอดในสิ่งทีไม่สามารถสื่อสารผ่านตัวหนังสือได้

19.

สำนักพิมพ์ : สานอักษร

หนังสือ : ตาตุปาตุเด็กฝึกงานสุดเพี้ยน

นักเขียน : Aino Havukainen and Sami Toivonen

นักแปล : กัญญ์ชลา นาวานุเคราะห์

ราคา : 219 บาท

ส่งลายแทงหนังสือดี 25 เล่มจาก 25 สำนักพิมพ์ ที่นักช้อปหนังสือไม่ควรพลาด

สานอักษรเป็นสำนักพิมพ์ประจำโรงเรียนรุุ่งอรุณ ที่เน้นพิมพ์นิทานเด็ก มีผลงานดีๆ เยอะมาก โดยเฉพาะเซ็ตนิทานล่าสุดเรื่อง ฤดูกาล แต่คราวนี้เราขออนุญาตขอแนะนำหนังสือของสำนักพิมพ์นาวาที่สานอักษรช่วยวางขาย นั่นก็คือ ตาตุปาตุ นิทานชื่อดังของฟินแลนด์ที่ผู้ใหญ่ก็หยิบมาอ่านได้เพลินๆ เล่มล่าสุดคือตอน เด็กฝึกงานสุดเพี้ยน ไปดูกันว่า ตาตุและปาตุสองพี่น้องแสนซนเห็นผู้ใหญ่ไปทำงานแต่เช้าทุกวัน เลยคิดว่าจะสนุกแค่ไหนถ้าเด็กๆ ได้ลองฝึกงานบ้าง เลยไปเรียนรู้งานจากผู้คนหลากหลายอาชีพ ทั้งคุณครู นักอบขนม พนักงานดับเพลิง ช่างไม้ นักดนตรี และอื่นๆ อีกมากมาย ลองไปดูกันว่า ไอเดียแสนบรรเจิดที่มาพร้อมภาพวาดที่เต็มไปด้วยรายละเอียด มีดียังไง ผู้คนฟินแลนด์ถึงติดอกติดใจกันนักหนา

20.

สำนักพิมพ์ : Salmonbooks

หนังสือ : THE PEOPLE เรื่องเล่า ‘คน’ เปลี่ยนโลก

นักเขียน : ทีมนักเขียน THE PEOPLE

ราคา : 215 บาท

ส่งลายแทงหนังสือดี 25 เล่มจาก 25 สำนักพิมพ์ ที่นักช้อปหนังสือไม่ควรพลาด

แฟนๆ เว็บไซต์ที่ขึ้นชื่อเรื่องการเล่าเรื่องคนอย่าง The People น่าเก็บเล่มนี้มาก เพราะเป็นการรวมบทความว่าด้วยชีวิตของผู้คนที่พยายามทำบางสิ่งบางอย่าง เพื่อสร้างความเปลี่ยนแปลงที่ยิ่งใหญ่ให้กับโลกใบนี้ ตั้งแต่การลงทุนสร้างสวนสนุกของคุณพ่อเพื่อลูกสาวผู้มีปัญหาทางร่างกาย เด็กชายผู้ลงมือประดิษฐ์กังหันเพื่อส่งต่อแสงสว่างสู่ชุมชุน วิศวกรสาวผู้อยู่เบื้องหลังภาพถ่ายหลุมดำภาพแรกของโลก คุณครูที่สละเงินเดือนให้กับอนาคตการศึกษาของลูกศิษย์ ทหารผ่านศึกอายุร่วมร้อยกับการรักษาหมู่บ้านโบราณด้วยศิลปะ ไปจนถึงนักข่าวหญิงแกร่งผู้รายงานข่าวสงครามจนวินาทีสุดท้ายของชีวิต ชื่อนักเขียน The People การันตีความเข้มข้นอยู่แล้ว

21.

สำนักพิมพ์ : SALT

หนังสือ : Gamification

นักเขียน : ตรัง สุวรรณศิลป์

ราคา : 195 บาท

ส่งลายแทงหนังสือดี 25 เล่มจาก 25 สำนักพิมพ์ ที่นักช้อปหนังสือไม่ควรพลาด

หลายปีที่ผ่านมา เราได้ยินเรื่องกลยุทธ์การสะกดใจคนให้ติดอยู่กับอะไรสักอย่างนานๆ ด้วยการใช้วิธีแบบเกม หรือ Gamification กันอยู่บ่อยๆ ‘เกมมิฟิเคชัน จูงใจคนด้วยกลไกเกม’ เล่มนี้เขียนโดยแชมป์บอร์ดเกม Catan คนแรกของประเทศไทย และเจ้าของเพจ Beyond Board เขาจะมาอธิบายหลักการนี้แบบถอดรหัสให้เห็น และแนะนำวิธีออกแบบเพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมคนให้ได้ตามที่เราต้องการด้วยกลไกแบบเกม ซึ่งใช้ได้ในหลายวงการ ทั้งการศึกษา การทำงาน การส่งเสริมสุขภาพ ไปจนถึงการทำการตลาดเลย

22.

สำนักพิมพ์ : แสงแดด

หนังสือ : อาหารไทยจงเจริญ

นักเขียน : ชรินรัตน์ จริงจิตร

ราคา : 711 บาท

ส่งลายแทงหนังสือดี 25 เล่มจาก 25 สำนักพิมพ์ ที่นักช้อปหนังสือไม่ควรพลาด

เมื่อหนังสือพิมพ์อาหารไทยอันดับหนึ่งของประเทศอย่างแสงแดดลุกขึ้นมาทำตำราอาหารไทยแบบครบถ้วน ไม่ว่าจะเป็นการเขียนสูตรยอดนิยมกว่า 100 สูตร ทั้งน้ำพริก ยำ ต้มตุ๋น ผัด แกง และอาหารจานเดียว พร้อมเคล็ดลับและรายละเอียดของหลายเมนูที่คุณอาจไม่เคยรู้มาก่อน พร้อมกับเทคนิคการทำอาหารตั้งแต่ขั้นพื้นฐาน เครื่องแกง การเตรียมเครื่องปรุง ไปจนถึงวิธีดูแลครัวและเครื่องครัวให้พร้อมใช้งานอยู่เสมอ ก็น่าสนใจแล้ว แล้วก็พิเศษขึ้นไปอีกเมื่อ เล่มนี้จัดทำออกมาแบบใส่ใจในรายละเอียดมาก ทั้งภาพถ่าย เลย์เอาต์ รูปเล่ม ที่สวยเก๋แบบร่วมสมัย ลบภาพตำราอาหารของคุณยายไปได้หมดเลย คนรักอาหารไทยและคลั่งไคล้หนังสือ ควรมีหนังสือปกแข็งเล่มนี้ไว้สักเล่มนะ

23.

สำนักพิมพ์ : สมมติ

หนังสือ : เสื้อโค้ต

นักเขียน : นิโคไล โกโกล

นักแปล : ไชยันต์ รัชชกูล

ราคา : 200 บาท

ส่งลายแทงหนังสือดี 25 เล่มจาก 25 สำนักพิมพ์ ที่นักช้อปหนังสือไม่ควรพลาด

ผลงานเรื่องสั้นอมตะของ นิโคไล โกโกล นักเขียนผู้ยิ่งใหญ่ของรัสเซียแห่งศตวรรษที่ 19 เล่มนี้ พิมพ์ซ้ำเป็นครั้งที่ 6 แล้ว ว่ากันว่าเป็นที่สุดของเรื่องสั้นที่วิพากษ์ ตีแผ่ และทะลุทะลวงระบบรัฐราชการได้อย่างแสบสัน เป็นเรื่องของข้าราชการระดับเสมียนที่มีงานหลักคือคัดลอกเอกสาร จนวันหนึ่ง เสื้อโค้ตก็ทำให้เขาได้พบความหมายใหม่ของชีวิต ทว่าโชคชะตาอันเลวร้ายกลับบันดาลให้เขาสูญเสียมันไปในชั่วเวลาไม่ทันข้ามคืน และในวินาทีถัดมานั้นเอง ทั้งรัสเซียก็สั่นสะเทือน ส่วนพล็อตนี้จะโยงเข้ามาหาการวิพากษ์ระบบราชการอย่างไร ต้องไปติดตามกัน

24.

สำนักพิมพ์ : SonginThings

หนังสือ : ถั่วงอกและหัวไฟ กับจิตวิญญานอันบ้าคลั่ง เล่ม 9

นักเขียน : ทรงศีล ทิวสมบุญ

ราคา : 365 บาท

ส่งลายแทงหนังสือดี 25 เล่มจาก 25 สำนักพิมพ์ ที่นักช้อปหนังสือไม่ควรพลาด

เผลอแป๊บเดียว นิยายภาพยุคบุกเบิกของไทยอย่าง ถั่วงอกและหัวไฟ ก็เดินทางมาครบ 15 ปีแล้ว ทรงศีลเขียนเล่ม 9 ขึ้นมาฉลองวาระนี้แบบสุดพิเศษ นั่นก็คือ เขาผลิตเองทุกขั้นตอน ผ่านสำนักพิมพ์ของตัวเองเป็นครั้งแรก เขาตั้งใจเปิดเผยความลับบางประการที่ซุกซ่อนผ่านวันเวลามากว่า 15 ปี ผ่านภาพที่วาดด้วยมือทุกหน้าอย่างประณีต ผสานเรื่องราวเข้มข้น และไม่ใช่แค่สร้างสรรค์นิยายภาพ แต่อยากสร้างงานศิลปะที่เล่าเรื่องราวอย่างทรงพลัง และเปลี่ยนช่วงเวลาแห่งการอ่านให้เป็นความทรงจำอันมิรู้ลืม แฟนๆ ก็ไม่ควรพลาดนะ มีให้เลือกซื้อทั้งปกแข็งและปกอ่อนเลย

25.

สำนักพิมพ์ : สวนเงินมีมา

หนังสือ : บัณฑิต กับ นักบุญ

นักเขียน : อรุณธตี รอย

นักแปล : รวิวาร รวิวารสกุล, ชาวาร์ เกษมสุข

ราคา : 300 บาท

ส่งลายแทงหนังสือดี 25 เล่มจาก 25 สำนักพิมพ์ ที่นักช้อปหนังสือไม่ควรพลาด

ความน่าสนใจของหนังสือเล่มนี้อยู่ตรง อรุณธตี รอย นักเขียนชาวอินเดียเจ้าของรางวัลบุ๊กเกอร์ไพรซ์ ค.ศ. 1997 ลุกขึ้นมาตั้งคำถามแล้วตามไปหาคำตอบเกี่ยวกับชีวิตนักต่อสูุ้ชื่อดังสองคนของอินเดีย อย่าง มหาตมะ คานธี และ ดร.บี.อาร์. อัมเบดการ์ ความคิดของพวกต่างกันคนละขั้ว แต่ทั้งคู่ก็ได้รับการบูชาประหนึ่งเทพเจ้า และสิ่งที่ทำต่างก็ส่งอิทธิพลต่อการเมืองร่วมสมัยของอินเดียมากมาย หนังสือเล่มนี้จะทำให้เราได้รู้จักวีรบุรุษของอินเดียอีกคนอย่างอัมเบดการ์ รวมถึงได้รู้จักคานธีในอีกมุมด้วย

Writer

ทรงกลด บางยี่ขัน

ตำแหน่งบรรณาธิการโดยอาชีพ เป็นนักเดินทางมือสมัครเล่น แบ่งเวลาไปสอนหนังสือโดยสมัครใจ และชอบจัดทริปให้คนสมัครไป

อ่านต่อ

Loading...

End of content

No more pages to load