ช่วง COVID-19 หลายคนเริ่มต้นซื้อไม้ใบเข้ามาปลูกในบ้าน จากราคาหลักร้อยค่อยๆ ขยับขึ้นสู่หลักพัน เพิ่มเป็นหลายๆ พัน บางคนก็ทะลุไปถึงหลักหมื่น หลักแสน หลายเดือนผ่านไป ต้นไม้จำนวนไม่น้อยได้ล้มหายตายจากไปแล้ว ในขณะที่ต้นไม้ของหลายคนก็แตกยอดเติบโตอย่างสวยงาม

ตอนนี้จึงเป็นเวลาที่เราอยากแนะนำให้ลองขยายพันธุ์ต้นไม้ด้วยตัวเอง จะเอาไปขายหรือมอบให้เพื่อนก็ได้ ถ้าเอาไปขายบางคนก็ทำแค่รอบเดียวหรือสองรอบก็ได้กำไรแล้ว แต่ถ้าเอาไปมอบให้เพื่อน ก็ถือเป็นต้นไม้ที่มีเรื่องราว พิเศษกว่าไปซื้อมาให้เป็นไหนๆ และที่สำคัญมันดีกว่าแค่อวดต้นไม้ของเรา แต่เป็นการแบ่งปันไปให้เพื่อนได้ร่วมชื่นชมความสวยงามด้วย

วิธีการขยายพันธุ์ไม้ใบนั้นค่อนข้างง่าย นักปลูกต้นไม้มือใหม่ลองทำตามขั้นตอนทั้ง 15 ข้อนี้ รับรองว่า คุณจะสนุกกับการขยายพันธุ์ต้นไม้แน่นอน

01

ปลูกต้นไม้ ยังไงก็ต้องตัดแต่ง

ต้นไม้เป็นสิ่งมีชีวิต เมื่อเวลาผ่านไปมันย่อมเติบโตแตกกิ่งก้านทำให้มีรูปทรงต่างไปจากที่ปลูกวันแรก เมื่อต้นไม้เริ่มใหญ่เกะกะพื้นที่ หรือมีรูปทรงที่ไม่สวยงาม เราจึงจำเป็นต้องตัดแต่ง ถ้าเป็นไม้ดอกที่ปลูกลงดินทั่วไป เมื่อตัดแต่งกิ่ง ยอดจะแตกออกมาใหม่เป็นพุ่ม แต่ไม้ใบส่วนใหญ่ไม่ได้เป็นแบบนั้น เพราะเมื่อตัดแล้ว มันอาจจะไม่แตกใหม่ หรือแตกในทิศทางอื่น การตัดแต่งไม้ใบจึงต้องใช้ความเข้าใจ เมื่อเข้าใจแล้ว ก็ถือเป็นวาระอันดีที่เราจะใช้โอกาสนี้ขยายพันธุ์ไปพร้อมกันเลย

วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ

02

สืบก่อนว่าต้นไม้ของเราขยายพันธุ์ด้วยวิธีอะไร

ไม้ใบแต่ละชนิดขยายพันธุ์ด้วยวิธีที่ต่างกันออกไป เช่น พวกคล้า อะโลคาเซีย หรืออโกลนีมา ขยายพันธุ์ด้วยการแยกหน่อ ส่วนพวกฟิโลเดนดรอน มอนสเตร่า และพลูทั้งหลาย ใช้วิธีปักชำกิ่ง เราเสิร์ชหาข้อมูลเหล่านี้ได้ง่ายมาก

03

สังเกตว่าแตกหน่อใหม่หรือยัง

เมื่อต้นไม้ของเรามีหน่อหรือกอใหม่แตกออกมาบริเวณโคนต้นเดิม เรามีทางเลือก 2 ทาง คือ เก็บไว้เหมือนเดิมเพื่อให้ได้กอใหญ่แน่นๆ หรือแยกต้นใหม่ออกมาเพื่อปลูกในกระถางอื่น เราควรแยกเมื่อต้นใหม่เติบโตจนแข็งแรงแล้ว วิธีแยกกอนั้นง่ายมาก โดยปกติแล้วต้นใหม่จะติดกับต้นเก่าเพียงแค่เยื่อบางๆ หรือไหลที่เชื่อมกันใต้ดิน บางต้นเราสามารถใช้มือแหวกกอ แหวกดิน แล้วแยกออกมาได้เลย แต่บางกรณีเราต้องใช้อุปกรณ์คมๆ ตัด วิธีการแยกแบบนี้จะทำให้เราได้ต้นใหม่ออกมาโดยต้นเก่าไม่ได้รับความกระทบกระเทือน เพียงแต่ต้องระวังเรื่องความสะอาดของกรรไกร แผลของต้นไม้จะได้ไม่ติดเชื้อ

วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ
วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ

04

ใช้โอกาสนี้รื้อราก เปลี่ยนวัสดุปลูก

ไหนๆ ก็แยกกอแล้ว บางคนอาจจะอยากเปลี่ยนวัสดุปลูกต้นเก่าด้วยเลย ถ้าเป็นแบบนี้ ให้ยกต้นไม้ขึ้นมาจากวัสดุปลูก เอาวัสดุปลูกออกจากราก แล้วใช้กรรไกรคมๆ ตัดกอให้ขาดจากกัน ข้อดีคือ เราจะเห็นจุดที่ควรตัดได้ชัด ตัดแล้วก็ใช้ปูนแดงทาที่แผลเพื่อลดการติดเชื้อ ผึ่งให้แห้ง แล้วค่อยนำไปใส่ในวัสดุปลูกใหม่ สิ่งที่ควรทราบอีกอย่างคือ เราไม่จำเป็นต้องย้ายรากไปทั้งหมด เพราะรากเยอะใช่ว่าจะดีเสมอไป ถ้ารากขาดแล้วเน่าในวัสดุปลูกอาจทำให้ต้นเน่าได้ ถ้ามีรากเยอะมาก เราก็เล็มรากออกไปบ้าง แล้วรอให้แตกรากใหม่ได้

วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ

05

ต้องตัดให้ถูกจุด

การปักชำนั้นง่ายมาก แค่จิ้มกิ่งลงไปในวัสดุปลูกก็เสร็จ แต่สิ่งที่ยากคือเราต้องตัดให้ถูกจุด ไม่อย่างนั้นต้นใหม่อาจจะไม่งอก หรือต้นเก่าอาจจะไม่แตกยอดใหม่ ตำแหน่งการตัดนั้นเราต้องพิจารณา 2 เรื่อง หนึ่ง อยากให้ยอดใหม่ที่ตัดไปมีฟอร์มที่สวยในกระถางใหม่ทันที หรือตัดแล้วอยากให้ต้นเก่าสวย ปล่อยให้ส่วนยอดที่ตัดไปก็ค่อยๆ โตจนรูปร่างเข้าที่เข้าทางเอง

วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ

06

ยอดที่พร้อมตัดควรมีอย่างน้อย 3 ใบ

ถ้าคุณเป็นนักขยายพันนธุ์มือใหม่ ควรตัดยอดที่มีสัก 3 – 5 ใบ ถ้ามีรากงอกออกมาจากข้อด้วยจะดีมาก และที่สำคัญ ยอดบนสุดต้องคลี่ออกมาเป็นใบแล้ว ไม่ม้วนเป็นหลอด เพราะเมื่อยอดไม่ได้น้ำเลี้ยง อาจเหี่ยวไปชั่วขณะ ส่งผลให้ยอดช้ำ ดำ หรือเน่าได้

วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ

07

ตัดตรงกลางข้อ

ไม้ใบที่ปักชำได้ มักจะแตกรากใหม่ออกมาตามข้อ (ข้อคือตำแหน่งที่มีก้านใบ) ดังนั้นถ้าเราตัดติดใบ อาจไม่มีพื้นที่ให้รากงอก ส่วนต้นเก่าจะแตกยอดใหม่เหนือข้อเล็กน้อย ดังนั้นถ้าเราตัดเหนือใบพอดี ก็จะไม่มีพื้นที่ให้ยอดใหม่งอก ถ้าต้นแม่มีความยาว มีหลายข้อ มีโอกาสที่จะแตกยอดใหม่ที่ข้อบนสุด หรือข้ออื่นๆ ที่ต่ำลงมา หรือแตกหลายข้อพร้อมกัน แต่ถ้าต้นแม่เหลือข้อเดียว บางทีก็อาจจะไม่เหลือตาให้แตกยอดใหม่ก็ได้

ดังนั้นตำแหน่งที่ควรตัดคือ กลางข้อ ค่อนลงมาทางด้านล่างสัก 3/4 เพื่อให้มีก้านที่ยาวหน่อย จะได้ใช้ช่วยพยุงไม่ให้ต้นล้ม

วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ

08

ถ้าอยากได้จำนวนให้ตัดลึก

ถ้าอยากขยายพันธุ์ให้ได้จำนวนต้นมากๆ มืออาชีพจะให้ตัดยอดออกมายาวๆ แล้วซอยเป็นท่อนสั้นๆ แต่ละท่อนมีจุดที่ให้รากงอก มีตาให้ยอดใหม่แตก และมีใบแค่หนึ่งใบ แต่ถ้าเป็นมือใหม่แนะนำให้มีสัก 3 ใบ จะปลอดภัยกว่า

วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ
วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ

09

ถ้าต้นเก่าเสียทรงแล้ว ให้ตัดลึก

ถ้าต้นเก่าเสียทรงแล้ว ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลใดก็ตาม เช่นตำแหน่งการหันของใบไม่สวย ฟอร์มผิดเพี้ยนไป เราก็ควรตัดให้ลึก เพื่อให้ต้นแตกยอดใหม่ เหมือนเริ่มนับหนึ่งกันใหม่

วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ

10

ตัดยอดออกหนึ่งยอด อาจแตกใหม่หลายยอด

เดิมต้นไม้ของเราอาจจะมีก้านเดียวทอดยาวไป แต่เมื่อเราตัดยอดออกไป ต้นเก่าอาจจะแตกยอดออกมาหนึ่งยอด หรือสองยอด หรือแตกยอดไปในทิศทางที่เราไม่ปรารถนา ทางแก้คือ ให้ตัดลึก เพื่อให้ยอดใหม่แตกจากด้านล่าง ทั้งต้นจะได้มีก้านเดียวเหมือนเดิม

วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ

11

ผสมวัสดุปลูกตามถนัด

แต่ละคนมีสูตรในการผสมวัสดุปลูกเพื่อปักชำไม่เหมือนกัน แต่ไม่ว่าจะใช้อะไร วัสดุปลูกก็ไม่ควรจะแน่นจนเกินไป หลายคนจึงนิยมผสมหลายอย่างเข้าด้วยกัน เช่น พีทมอส (สะอาดเพราะผ่านการฆ่าเชื้อมาแล้วและมีสารอาหาร) หินภูเขาไฟ (เพิ่มความโปร่ง) เพอร์ไลต์​ (เพิ่มความโปร่งและช่วยเก็บความชื้น) กาบมะพร้าวสับ (เพิ่มความโปร่งและเก็บความชื้น) และขุยมะพร้าว (เก็บน้ำได้ดี) แต่ต้องระวังว่า ถ้าวัสดุปลูกชุ่มน้ำเกินไป กิ่งอาจจะเน่าได้ และในขุยมะพร้าวและกาบมะพร้าวสับมีสารเทนนิน เราต้องแช่น้ำทิ้งไว้สักวันสองวัน เพื่อละลายสารเทนนินออกมาก่อน

วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ
วัสดุปลูก (เรียงจากซ้ายไปขวา) กาบมะพร้าวสับ เพอร์ไลต์ หินภูเขาไฟ และพีทมอส

12

Little Tree ใช้กาบมะพร้าวสับอย่างเดียว

สูตรของ Little Tree คือใช้กาบมะพร้าวสับ (ขนาดเล็ก) อย่างเดียว เพราะมีความโปร่งสูงและเก็บความชื้นได้ดี

วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ

13

รากต้องอยู่เหนือวัสดุปลูกเล็กน้อย

ถ้ากิ่งที่ตัดมามีราก เมื่อปลูกควรให้รากโผล่พ้นวัสดุปลูกขึ้นมาเล็กน้อย เพราะเดิมเป็นรากอากาศ ถ้าอยู่ในดินทั้งหมดทันทีอาจปรับตัวไม่ทัน 

วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ

14

ใส่ปุ๋ยสักนิด

เพื่อเพิ่มสารอาหารให้ต้นไม้ เราควรใส่ปุ๋ยละลายช้า (ออสโมโคท) ลงไปด้วย บางคนก็คลุกกับวัสดุปลูกตั้งแต่แรก บางคนก็รอให้แตกยอดใหม่ก่อนค่อยใส่ปุ๋ย 

วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ

15

ถ้ายอดยาวควรมีไม้ประคอง

เมื่อเราปักชำกิ่งใหม่ลงไปในวัสดุปลูก เราควรใช้ไม้ดามไว้เพื่อป้องกันต้นล้มหรือขยับ รากที่งอกออกมาใหม่จะได้ไม่ขาด และช่วยบังคับทรงของต้นให้พุ่งสูงขึ้นด้วย หลังจากนั้นก็รดน้ำอย่างสม่ำเสมอ แล้วรอดูยอดใหม่ที่จะค่อยๆ แตกออกมา เพียงแค่นี้เราก็จะได้ต้นไม้ต้นใหม่อีกต้น เพิ่มจากต้นเดิมที่เรามีอยู่แล้ว

วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ
วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ

ช่วง COVID-19 หลายคนเริ่มต้นซื้อไม้ใบเข้ามาปลูกในบ้าน จากราคาหลักร้อยค่อยๆ ขยับขึ้นสู่หลักพัน เพิ่มเป็นหลายๆ พัน บางคนก็ทะลุไปถึงหลักหมื่น หลักแสน หลายเดือนผ่านไป ต้นไม้จำนวนไม่น้อยได้ล้มหายตายจากไปแล้ว ในขณะที่ต้นไม้ของหลายคนก็แตกยอดเติบโตอย่างสวยงาม

ตอนนี้จึงเป็นเวลาที่เราอยากแนะนำให้ลองขยายพันธุ์ต้นไม้ด้วยตัวเอง จะเอาไปขายหรือมอบให้เพื่อนก็ได้ ถ้าเอาไปขายบางคนก็ทำแค่รอบเดียวหรือสองรอบก็ได้กำไรแล้ว แต่ถ้าเอาไปมอบให้เพื่อน ก็ถือเป็นต้นไม้ที่มีเรื่องราว พิเศษกว่าไปซื้อมาให้เป็นไหนๆ และที่สำคัญมันดีกว่าแค่อวดต้นไม้ของเรา แต่เป็นการแบ่งปันไปให้เพื่อนได้ร่วมชื่นชมความสวยงามด้วย

วิธีการขยายพันธุ์ไม้ใบนั้นค่อนข้างง่าย นักปลูกต้นไม้มือใหม่ลองทำตามขั้นตอนทั้ง 15 ข้อนี้ รับรองว่า คุณจะสนุกกับการขยายพันธุ์ต้นไม้แน่นอน

01

ปลูกต้นไม้ ยังไงก็ต้องตัดแต่ง

ต้นไม้เป็นสิ่งมีชีวิต เมื่อเวลาผ่านไปมันย่อมเติบโตแตกกิ่งก้านทำให้มีรูปทรงต่างไปจากที่ปลูกวันแรก เมื่อต้นไม้เริ่มใหญ่เกะกะพื้นที่ หรือมีรูปทรงที่ไม่สวยงาม เราจึงจำเป็นต้องตัดแต่ง ถ้าเป็นไม้ดอกที่ปลูกลงดินทั่วไป เมื่อตัดแต่งกิ่ง ยอดจะแตกออกมาใหม่เป็นพุ่ม แต่ไม้ใบส่วนใหญ่ไม่ได้เป็นแบบนั้น เพราะเมื่อตัดแล้ว มันอาจจะไม่แตกใหม่ หรือแตกในทิศทางอื่น การตัดแต่งไม้ใบจึงต้องใช้ความเข้าใจ เมื่อเข้าใจแล้ว ก็ถือเป็นวาระอันดีที่เราจะใช้โอกาสนี้ขยายพันธุ์ไปพร้อมกันเลย

วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ

02

สืบก่อนว่าต้นไม้ของเราขยายพันธุ์ด้วยวิธีอะไร

ไม้ใบแต่ละชนิดขยายพันธุ์ด้วยวิธีที่ต่างกันออกไป เช่น พวกคล้า อะโลคาเซีย หรืออโกลนีมา ขยายพันธุ์ด้วยการแยกหน่อ ส่วนพวกฟิโลเดนดรอน มอนสเตร่า และพลูทั้งหลาย ใช้วิธีปักชำกิ่ง เราเสิร์ชหาข้อมูลเหล่านี้ได้ง่ายมาก

03

สังเกตว่าแตกหน่อใหม่หรือยัง

เมื่อต้นไม้ของเรามีหน่อหรือกอใหม่แตกออกมาบริเวณโคนต้นเดิม เรามีทางเลือก 2 ทาง คือ เก็บไว้เหมือนเดิมเพื่อให้ได้กอใหญ่แน่นๆ หรือแยกต้นใหม่ออกมาเพื่อปลูกในกระถางอื่น เราควรแยกเมื่อต้นใหม่เติบโตจนแข็งแรงแล้ว วิธีแยกกอนั้นง่ายมาก โดยปกติแล้วต้นใหม่จะติดกับต้นเก่าเพียงแค่เยื่อบางๆ หรือไหลที่เชื่อมกันใต้ดิน บางต้นเราสามารถใช้มือแหวกกอ แหวกดิน แล้วแยกออกมาได้เลย แต่บางกรณีเราต้องใช้อุปกรณ์คมๆ ตัด วิธีการแยกแบบนี้จะทำให้เราได้ต้นใหม่ออกมาโดยต้นเก่าไม่ได้รับความกระทบกระเทือน เพียงแต่ต้องระวังเรื่องความสะอาดของกรรไกร แผลของต้นไม้จะได้ไม่ติดเชื้อ

วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ
วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ

04

ใช้โอกาสนี้รื้อราก เปลี่ยนวัสดุปลูก

ไหนๆ ก็แยกกอแล้ว บางคนอาจจะอยากเปลี่ยนวัสดุปลูกต้นเก่าด้วยเลย ถ้าเป็นแบบนี้ ให้ยกต้นไม้ขึ้นมาจากวัสดุปลูก เอาวัสดุปลูกออกจากราก แล้วใช้กรรไกรคมๆ ตัดกอให้ขาดจากกัน ข้อดีคือ เราจะเห็นจุดที่ควรตัดได้ชัด ตัดแล้วก็ใช้ปูนแดงทาที่แผลเพื่อลดการติดเชื้อ ผึ่งให้แห้ง แล้วค่อยนำไปใส่ในวัสดุปลูกใหม่ สิ่งที่ควรทราบอีกอย่างคือ เราไม่จำเป็นต้องย้ายรากไปทั้งหมด เพราะรากเยอะใช่ว่าจะดีเสมอไป ถ้ารากขาดแล้วเน่าในวัสดุปลูกอาจทำให้ต้นเน่าได้ ถ้ามีรากเยอะมาก เราก็เล็มรากออกไปบ้าง แล้วรอให้แตกรากใหม่ได้

วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ

05

ต้องตัดให้ถูกจุด

การปักชำนั้นง่ายมาก แค่จิ้มกิ่งลงไปในวัสดุปลูกก็เสร็จ แต่สิ่งที่ยากคือเราต้องตัดให้ถูกจุด ไม่อย่างนั้นต้นใหม่อาจจะไม่งอก หรือต้นเก่าอาจจะไม่แตกยอดใหม่ ตำแหน่งการตัดนั้นเราต้องพิจารณา 2 เรื่อง หนึ่ง อยากให้ยอดใหม่ที่ตัดไปมีฟอร์มที่สวยในกระถางใหม่ทันที หรือตัดแล้วอยากให้ต้นเก่าสวย ปล่อยให้ส่วนยอดที่ตัดไปก็ค่อยๆ โตจนรูปร่างเข้าที่เข้าทางเอง

วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ

06

ยอดที่พร้อมตัดควรมีอย่างน้อย 3 ใบ

ถ้าคุณเป็นนักขยายพันนธุ์มือใหม่ ควรตัดยอดที่มีสัก 3 – 5 ใบ ถ้ามีรากงอกออกมาจากข้อด้วยจะดีมาก และที่สำคัญ ยอดบนสุดต้องคลี่ออกมาเป็นใบแล้ว ไม่ม้วนเป็นหลอด เพราะเมื่อยอดไม่ได้น้ำเลี้ยง อาจเหี่ยวไปชั่วขณะ ส่งผลให้ยอดช้ำ ดำ หรือเน่าได้

วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ

07

ตัดตรงกลางข้อ

ไม้ใบที่ปักชำได้ มักจะแตกรากใหม่ออกมาตามข้อ (ข้อคือตำแหน่งที่มีก้านใบ) ดังนั้นถ้าเราตัดติดใบ อาจไม่มีพื้นที่ให้รากงอก ส่วนต้นเก่าจะแตกยอดใหม่เหนือข้อเล็กน้อย ดังนั้นถ้าเราตัดเหนือใบพอดี ก็จะไม่มีพื้นที่ให้ยอดใหม่งอก ถ้าต้นแม่มีความยาว มีหลายข้อ มีโอกาสที่จะแตกยอดใหม่ที่ข้อบนสุด หรือข้ออื่นๆ ที่ต่ำลงมา หรือแตกหลายข้อพร้อมกัน แต่ถ้าต้นแม่เหลือข้อเดียว บางทีก็อาจจะไม่เหลือตาให้แตกยอดใหม่ก็ได้

ดังนั้นตำแหน่งที่ควรตัดคือ กลางข้อ ค่อนลงมาทางด้านล่างสัก 3/4 เพื่อให้มีก้านที่ยาวหน่อย จะได้ใช้ช่วยพยุงไม่ให้ต้นล้ม

วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ

08

ถ้าอยากได้จำนวนให้ตัดลึก

ถ้าอยากขยายพันธุ์ให้ได้จำนวนต้นมากๆ มืออาชีพจะให้ตัดยอดออกมายาวๆ แล้วซอยเป็นท่อนสั้นๆ แต่ละท่อนมีจุดที่ให้รากงอก มีตาให้ยอดใหม่แตก และมีใบแค่หนึ่งใบ แต่ถ้าเป็นมือใหม่แนะนำให้มีสัก 3 ใบ จะปลอดภัยกว่า

วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ
วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ

09

ถ้าต้นเก่าเสียทรงแล้ว ให้ตัดลึก

ถ้าต้นเก่าเสียทรงแล้ว ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลใดก็ตาม เช่นตำแหน่งการหันของใบไม่สวย ฟอร์มผิดเพี้ยนไป เราก็ควรตัดให้ลึก เพื่อให้ต้นแตกยอดใหม่ เหมือนเริ่มนับหนึ่งกันใหม่

วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ

10

ตัดยอดออกหนึ่งยอด อาจแตกใหม่หลายยอด

เดิมต้นไม้ของเราอาจจะมีก้านเดียวทอดยาวไป แต่เมื่อเราตัดยอดออกไป ต้นเก่าอาจจะแตกยอดออกมาหนึ่งยอด หรือสองยอด หรือแตกยอดไปในทิศทางที่เราไม่ปรารถนา ทางแก้คือ ให้ตัดลึก เพื่อให้ยอดใหม่แตกจากด้านล่าง ทั้งต้นจะได้มีก้านเดียวเหมือนเดิม

วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ

11

ผสมวัสดุปลูกตามถนัด

แต่ละคนมีสูตรในการผสมวัสดุปลูกเพื่อปักชำไม่เหมือนกัน แต่ไม่ว่าจะใช้อะไร วัสดุปลูกก็ไม่ควรจะแน่นจนเกินไป หลายคนจึงนิยมผสมหลายอย่างเข้าด้วยกัน เช่น พีทมอส (สะอาดเพราะผ่านการฆ่าเชื้อมาแล้วและมีสารอาหาร) หินภูเขาไฟ (เพิ่มความโปร่ง) เพอร์ไลต์​ (เพิ่มความโปร่งและช่วยเก็บความชื้น) กาบมะพร้าวสับ (เพิ่มความโปร่งและเก็บความชื้น) และขุยมะพร้าว (เก็บน้ำได้ดี) แต่ต้องระวังว่า ถ้าวัสดุปลูกชุ่มน้ำเกินไป กิ่งอาจจะเน่าได้ และในขุยมะพร้าวและกาบมะพร้าวสับมีสารเทนนิน เราต้องแช่น้ำทิ้งไว้สักวันสองวัน เพื่อละลายสารเทนนินออกมาก่อน

วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ
วัสดุปลูก (เรียงจากซ้ายไปขวา) กาบมะพร้าวสับ เพอร์ไลต์ หินภูเขาไฟ และพีทมอส

12

Little Tree ใช้กาบมะพร้าวสับอย่างเดียว

สูตรของ Little Tree คือใช้กาบมะพร้าวสับ (ขนาดเล็ก) อย่างเดียว เพราะมีความโปร่งสูงและเก็บความชื้นได้ดี

วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ

13

รากต้องอยู่เหนือวัสดุปลูกเล็กน้อย

ถ้ากิ่งที่ตัดมามีราก เมื่อปลูกควรให้รากโผล่พ้นวัสดุปลูกขึ้นมาเล็กน้อย เพราะเดิมเป็นรากอากาศ ถ้าอยู่ในดินทั้งหมดทันทีอาจปรับตัวไม่ทัน 

วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ

14

ใส่ปุ๋ยสักนิด

เพื่อเพิ่มสารอาหารให้ต้นไม้ เราควรใส่ปุ๋ยละลายช้า (ออสโมโคท) ลงไปด้วย บางคนก็คลุกกับวัสดุปลูกตั้งแต่แรก บางคนก็รอให้แตกยอดใหม่ก่อนค่อยใส่ปุ๋ย 

วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ

15

ถ้ายอดยาวควรมีไม้ประคอง

เมื่อเราปักชำกิ่งใหม่ลงไปในวัสดุปลูก เราควรใช้ไม้ดามไว้เพื่อป้องกันต้นล้มหรือขยับ รากที่งอกออกมาใหม่จะได้ไม่ขาด และช่วยบังคับทรงของต้นให้พุ่งสูงขึ้นด้วย หลังจากนั้นก็รดน้ำอย่างสม่ำเสมอ แล้วรอดูยอดใหม่ที่จะค่อยๆ แตกออกมา เพียงแค่นี้เราก็จะได้ต้นไม้ต้นใหม่อีกต้น เพิ่มจากต้นเดิมที่เรามีอยู่แล้ว

วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ
วิธีขยายพันธุ์ไม้ใบแบบง่ายๆ ที่ทำให้เราถอนทุนคืนจากการซื้อต้นไม้แพงๆ

Writer

ศิริวิทย์ ริ้วบำรุง

ปัจจุบันเป็นนักจัดสวน ในนาม little tree landscape เกิดและเติบโตมาในบ้านสวนริมน้ำท่าจีนมีพ่อเป็นนักสะสมต้นไม้ และมีแม่ชอบปลูกดอกไม้ ชีวิตจึงมีต้นทุนเรื่องต้นไม้มาแต่เด็ก สิบกว่าปีก่อนได้กลายเป็นนักจัดสวนโดยบังเอิญ และเป็นเรื่อยๆ มาจนถึงปัจจุบัน เพราะได้ค้นพบแล้วว่างานจัดสวนให้โอกาสเราได้อยู่กับสิ่งที่เรารัก และเป็นงานที่ทำแล้วมีความสุข

Photographer

ทรงกลด บางยี่ขัน

ตำแหน่งบรรณาธิการโดยอาชีพ เป็นนักเดินทางมือสมัครเล่น แบ่งเวลาไปสอนหนังสือโดยสมัครใจ และชอบจัดทริปให้คนสมัครไป

Plant Planet

ชวนเดินทางเข้าสู่โลกของต้นไม้เพื่อทำความรู้จักพืชในฐานะเพื่อน

10 มิถุนายน 2564
14 K

ยุคนี้คนนิยมปลูกโรสแมรี่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ เพราะเป็นต้นไม้อเนกประสงค์ เอามาทำอาหารได้ ปลูกเอากลิ่นหอมได้ หรือปลูกประดับเพื่อความสวยงามก็ยังได้ ถ้าเลี้ยงดีๆ จะมีดอกสีขาวด้วย

แต่ปัญหาที่คนรักโรสแมรี่เกือบทุกคนเจอเหมือนกันคือ เลี้ยงไม่รอด

โรสแมรี่เป็นต้นไม้ที่ปลูกไม่ง่าย แต่ก็ไม่ถึงกับยาก หลักคือโรสแมรี่ไม่ชอบน้ำขัง ชอบแดด และสาเหตุการตายเกือบร้อยเปอร์เซ็นต์มาจากได้น้ำเยอะไป ไม่ใช่เพราะขาดน้ำ

ถ้าใครอยากปลูกโรสแมรี่ ลองทำตาม 11 ขั้นตอนนี้ รับรองว่าได้ต้นโรสแมรี่ที่โตวันโตคืนแน่นอน

11 วิธีปลูกโรสแมรี่ ทำตามนี้ยังไงก็รอด
11 วิธีปลูกโรสแมรี่ ทำตามนี้ยังไงก็รอด

1. เลือกพันธุ์ที่ชอบก่อนปลูก

โรสแมรี่มีหลายสายพันธุ์ มาจากหลายประเทศ ทั้งฝรั่งเศส ออสเตรเลีย ญี่ปุ่น แต่ละพันธุ์ก็แตกต่างกัน บางพันธุ์สูงใหญ่ท่วมหัว บางพันธุ์เป็นแบบเลื้อย (เคยเห็นที่ญี่ปุ่นปลูกให้เลื้อยลงมาตามกำแพง) บางพันธุ์มีใบใหญ่ บางพันธุ์มีใบเล็ก ความหอมของแต่ละพันธุ์ก็ไม่เท่านั้น ดังนั้น เราต้องเริ่มจากการเลือกพันธุ์ที่ตรงกับความต้องการของเรา

2. ขยายพันธุ์ด้วยการปักชำได้

บางคนไม่อยากเสียเงินซื้อ ก็ใช้วิธีขอยอดโรสแมรี่จากเพื่อนมาปลูกต่อ หรือแบ่งมาจากโรสแมรี่ที่ใช้ทำอาหารในครัวก็ได้ แต่ต้องเลือกยอดที่ไม่แก่เกินไป และไม่อ่อนเกินไป ปักชำในวัสดุอย่างกาบมะพร้าวสับหรือแกลบ หรือจะเอาไปแช่น้ำให้แตกรากแล้วค่อยลงดินก็ได้ แต่ต้องทำใจไว้หน่อยว่า อัตราการรอดไม่ถึงขั้นร้อยเปอร์เซ็นต์ อาจจะมีทั้งยอดที่แตก และยอดที่ตาย

3. เอาลงแปลง ดีกว่าเอาลงดิน

โรสแมรี่ไม่ชอบน้ำขัง ดังนั้น ถ้าดินบ้านเราระบายน้ำไม่ดี รดน้ำเยอะหรือฝนตกแล้วน้ำขัง ก็ควรจะทำแปลงยกขึ้นมา จะกั้นขอบแปลงด้วยอะไรก็ได้ หลักการคือ ให้ระบายน้ำในแปลงได้ดี ไม่เกิดการท่วมขัง

11 วิธีปลูกโรสแมรี่ ทำตามนี้ยังไงก็รอด

4. วัสดุปลูกต้องระบายน้ำได้ดี

วัสดุปลูกที่แนะนำคือ นำกาบมะพร้าวสับ 3 ส่วน มาผสมกับดิน 1 ส่วน หรือจะใช้ดินใบก้ามปูล้วนๆ ก็ได้ เพราะระบายน้ำได้ดี

11 วิธีปลูกโรสแมรี่ ทำตามนี้ยังไงก็รอด

5. อย่ารดน้ำเยอะ

หลายคนคิดว่าการดูแลเอาใจใส่ต้นไม้ที่ดีคือการรดน้ำบ่อยๆ และคิดว่าเมื่อต้นไม้โทรมต้องรดน้ำ สำหรับโรสแมรี่แล้วอาจจะไม่ใช่ บ่อยครั้งที่อาการโทรมของโรสแมรี่มาจากการได้น้ำเยอะเกินไป การรดน้ำที่เหมาะคือ รดวันละครั้งตอนเช้า รดให้ชื้นอย่าให้น้ำขัง ควรงดการรดน้ำช่วงเย็น เพราะนอกจากต้นไม้จะไม่ได้ใช้ประโยชน์อะไรแล้ว น้ำที่สะสมตามใบและวัสดุปลูกอาจทำให้เกิดเชื้อรา ใบเน่า แล้วก็ลามไปทั่วต้น

6. ปลูกในกระถาง ต้องยกหลบฝน

ถ้าเราปลูกโรสแมรี่ในกระถาง พอช่วงที่มีฝน ควรยกหลบฝนมาไว้ในร่ม ถ้าปลูกแบบลงแปลงก็อาจจะทำหลังคาผ้าใบคลุม แต่ถ้าทำไม่ได้ ก็ต้องทำระบบระบายน้ำให้ดี จะลดการเกิดเชื้อราได้

11 วิธีปลูกโรสแมรี่ ทำตามนี้ยังไงก็รอด

7. ปลูกให้มีระยะห่าง

สำหรับคนที่ซื้อโรสแมรี่มาลงแปลง อย่าปลูกชิดกัน ต้องเว้นระยะระหว่างต้นให้ห่างกันสัก 30 เซนติเมตร เพื่อให้มีพื้นที่ในการเติบโต และความโล่งนั้นจะช่วยให้อากาศถ่ายเท แสงส่องถึง ลดการเกิดโรคและเพลี้ยได้

8. แสงแดดต้องเพียงพอ

โรสแมรี่ชอบแดด ปลูกกลางแจ้งดีกว่าปลูกแดดรำไร แถมยังลดโอกาสเกิดเชื้อราได้ แต่ถ้าปลูกในที่แดดจัด ก็ต้องรดน้ำอย่างสม่ำเสมอด้วย

11 วิธีปลูกโรสแมรี่ ทำตามนี้ยังไงก็รอด

9. เล็งดีๆ ก่อนตัดยอดไปใช้

การตัดใบไปใช้ ไม่ต่างอะไรจากการตัดแต่งกิ่ง ดังนั้น จึงเป็นเหมือนการกำหนดพุ่มทรงของต้น ถ้าอยากให้ต้นของเราสูง ให้ตัดใบด้านข้างไปใช้ แต่ถ้าตัดยอด ก็จะได้ทรงพุ่ม ฟอร์มต้นไม่ใหญ่ โดยปกติแล้วโรสแมรี่จะแตกกิ่งถี่มาก ในช่วงหน้าฝน เราควรเล็มพุ่มแน่นๆ ให้โปร่ง ใบจะได้ไม่เก็บความชื้นจนเกิดเชื้อรา

10. เจอราให้เด็ด

หาเจอเชื้อราที่ใบให้ตัดใบทิ้ง แล้วสำรวจวัสดุปลูกว่าระบายน้ำดีไหม จากนั้นลองลดปริมาณน้ำลง รดที่โคนต้นแทนการรดผ่านใบ ถ้าปลูกในกระถางก็ย้ายไปไว้ในตำแหน่งที่รับแดดได้มากขึ้น

11. ระวังเพลี้ย

ศัตรูหลักของโรสแมรี่คือเพลี้ย ส่วนใหญ่เป็นเพลี้ยไฟ เหมือนไรแดงๆ ทำให้ใบเป็นสีน้ำตาล กำจัดได้ด้วยการตัดทิ้ง แล้วป้องกันด้วยการพ่นน้ำส้มควันไม้ หรือน้ำยาชีวภาพทั้งหลาย ถ้าไม่อยากพ่นอะไร ก็ต้องหมั่นตรวจและตัดยอดเมื่อเจอเพลี้ยอยู่เสมอ

10 มิถุนายน 2564
14 K

ยุคนี้คนนิยมปลูกโรสแมรี่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ เพราะเป็นต้นไม้อเนกประสงค์ เอามาทำอาหารได้ ปลูกเอากลิ่นหอมได้ หรือปลูกประดับเพื่อความสวยงามก็ยังได้ ถ้าเลี้ยงดีๆ จะมีดอกสีขาวด้วย

แต่ปัญหาที่คนรักโรสแมรี่เกือบทุกคนเจอเหมือนกันคือ เลี้ยงไม่รอด

โรสแมรี่เป็นต้นไม้ที่ปลูกไม่ง่าย แต่ก็ไม่ถึงกับยาก หลักคือโรสแมรี่ไม่ชอบน้ำขัง ชอบแดด และสาเหตุการตายเกือบร้อยเปอร์เซ็นต์มาจากได้น้ำเยอะไป ไม่ใช่เพราะขาดน้ำ

ถ้าใครอยากปลูกโรสแมรี่ ลองทำตาม 11 ขั้นตอนนี้ รับรองว่าได้ต้นโรสแมรี่ที่โตวันโตคืนแน่นอน

11 วิธีปลูกโรสแมรี่ ทำตามนี้ยังไงก็รอด
11 วิธีปลูกโรสแมรี่ ทำตามนี้ยังไงก็รอด

1. เลือกพันธุ์ที่ชอบก่อนปลูก

โรสแมรี่มีหลายสายพันธุ์ มาจากหลายประเทศ ทั้งฝรั่งเศส ออสเตรเลีย ญี่ปุ่น แต่ละพันธุ์ก็แตกต่างกัน บางพันธุ์สูงใหญ่ท่วมหัว บางพันธุ์เป็นแบบเลื้อย (เคยเห็นที่ญี่ปุ่นปลูกให้เลื้อยลงมาตามกำแพง) บางพันธุ์มีใบใหญ่ บางพันธุ์มีใบเล็ก ความหอมของแต่ละพันธุ์ก็ไม่เท่านั้น ดังนั้น เราต้องเริ่มจากการเลือกพันธุ์ที่ตรงกับความต้องการของเรา

2. ขยายพันธุ์ด้วยการปักชำได้

บางคนไม่อยากเสียเงินซื้อ ก็ใช้วิธีขอยอดโรสแมรี่จากเพื่อนมาปลูกต่อ หรือแบ่งมาจากโรสแมรี่ที่ใช้ทำอาหารในครัวก็ได้ แต่ต้องเลือกยอดที่ไม่แก่เกินไป และไม่อ่อนเกินไป ปักชำในวัสดุอย่างกาบมะพร้าวสับหรือแกลบ หรือจะเอาไปแช่น้ำให้แตกรากแล้วค่อยลงดินก็ได้ แต่ต้องทำใจไว้หน่อยว่า อัตราการรอดไม่ถึงขั้นร้อยเปอร์เซ็นต์ อาจจะมีทั้งยอดที่แตก และยอดที่ตาย

3. เอาลงแปลง ดีกว่าเอาลงดิน

โรสแมรี่ไม่ชอบน้ำขัง ดังนั้น ถ้าดินบ้านเราระบายน้ำไม่ดี รดน้ำเยอะหรือฝนตกแล้วน้ำขัง ก็ควรจะทำแปลงยกขึ้นมา จะกั้นขอบแปลงด้วยอะไรก็ได้ หลักการคือ ให้ระบายน้ำในแปลงได้ดี ไม่เกิดการท่วมขัง

11 วิธีปลูกโรสแมรี่ ทำตามนี้ยังไงก็รอด

4. วัสดุปลูกต้องระบายน้ำได้ดี

วัสดุปลูกที่แนะนำคือ นำกาบมะพร้าวสับ 3 ส่วน มาผสมกับดิน 1 ส่วน หรือจะใช้ดินใบก้ามปูล้วนๆ ก็ได้ เพราะระบายน้ำได้ดี

11 วิธีปลูกโรสแมรี่ ทำตามนี้ยังไงก็รอด

5. อย่ารดน้ำเยอะ

หลายคนคิดว่าการดูแลเอาใจใส่ต้นไม้ที่ดีคือการรดน้ำบ่อยๆ และคิดว่าเมื่อต้นไม้โทรมต้องรดน้ำ สำหรับโรสแมรี่แล้วอาจจะไม่ใช่ บ่อยครั้งที่อาการโทรมของโรสแมรี่มาจากการได้น้ำเยอะเกินไป การรดน้ำที่เหมาะคือ รดวันละครั้งตอนเช้า รดให้ชื้นอย่าให้น้ำขัง ควรงดการรดน้ำช่วงเย็น เพราะนอกจากต้นไม้จะไม่ได้ใช้ประโยชน์อะไรแล้ว น้ำที่สะสมตามใบและวัสดุปลูกอาจทำให้เกิดเชื้อรา ใบเน่า แล้วก็ลามไปทั่วต้น

6. ปลูกในกระถาง ต้องยกหลบฝน

ถ้าเราปลูกโรสแมรี่ในกระถาง พอช่วงที่มีฝน ควรยกหลบฝนมาไว้ในร่ม ถ้าปลูกแบบลงแปลงก็อาจจะทำหลังคาผ้าใบคลุม แต่ถ้าทำไม่ได้ ก็ต้องทำระบบระบายน้ำให้ดี จะลดการเกิดเชื้อราได้

11 วิธีปลูกโรสแมรี่ ทำตามนี้ยังไงก็รอด

7. ปลูกให้มีระยะห่าง

สำหรับคนที่ซื้อโรสแมรี่มาลงแปลง อย่าปลูกชิดกัน ต้องเว้นระยะระหว่างต้นให้ห่างกันสัก 30 เซนติเมตร เพื่อให้มีพื้นที่ในการเติบโต และความโล่งนั้นจะช่วยให้อากาศถ่ายเท แสงส่องถึง ลดการเกิดโรคและเพลี้ยได้

8. แสงแดดต้องเพียงพอ

โรสแมรี่ชอบแดด ปลูกกลางแจ้งดีกว่าปลูกแดดรำไร แถมยังลดโอกาสเกิดเชื้อราได้ แต่ถ้าปลูกในที่แดดจัด ก็ต้องรดน้ำอย่างสม่ำเสมอด้วย

11 วิธีปลูกโรสแมรี่ ทำตามนี้ยังไงก็รอด

9. เล็งดีๆ ก่อนตัดยอดไปใช้

การตัดใบไปใช้ ไม่ต่างอะไรจากการตัดแต่งกิ่ง ดังนั้น จึงเป็นเหมือนการกำหนดพุ่มทรงของต้น ถ้าอยากให้ต้นของเราสูง ให้ตัดใบด้านข้างไปใช้ แต่ถ้าตัดยอด ก็จะได้ทรงพุ่ม ฟอร์มต้นไม่ใหญ่ โดยปกติแล้วโรสแมรี่จะแตกกิ่งถี่มาก ในช่วงหน้าฝน เราควรเล็มพุ่มแน่นๆ ให้โปร่ง ใบจะได้ไม่เก็บความชื้นจนเกิดเชื้อรา

10. เจอราให้เด็ด

หาเจอเชื้อราที่ใบให้ตัดใบทิ้ง แล้วสำรวจวัสดุปลูกว่าระบายน้ำดีไหม จากนั้นลองลดปริมาณน้ำลง รดที่โคนต้นแทนการรดผ่านใบ ถ้าปลูกในกระถางก็ย้ายไปไว้ในตำแหน่งที่รับแดดได้มากขึ้น

11. ระวังเพลี้ย

ศัตรูหลักของโรสแมรี่คือเพลี้ย ส่วนใหญ่เป็นเพลี้ยไฟ เหมือนไรแดงๆ ทำให้ใบเป็นสีน้ำตาล กำจัดได้ด้วยการตัดทิ้ง แล้วป้องกันด้วยการพ่นน้ำส้มควันไม้ หรือน้ำยาชีวภาพทั้งหลาย ถ้าไม่อยากพ่นอะไร ก็ต้องหมั่นตรวจและตัดยอดเมื่อเจอเพลี้ยอยู่เสมอ

Writer

ศิริวิทย์ ริ้วบำรุง

ปัจจุบันเป็นนักจัดสวน ในนาม little tree landscape เกิดและเติบโตมาในบ้านสวนริมน้ำท่าจีนมีพ่อเป็นนักสะสมต้นไม้ และมีแม่ชอบปลูกดอกไม้ ชีวิตจึงมีต้นทุนเรื่องต้นไม้มาแต่เด็ก สิบกว่าปีก่อนได้กลายเป็นนักจัดสวนโดยบังเอิญ และเป็นเรื่อยๆ มาจนถึงปัจจุบัน เพราะได้ค้นพบแล้วว่างานจัดสวนให้โอกาสเราได้อยู่กับสิ่งที่เรารัก และเป็นงานที่ทำแล้วมีความสุข

Photographer

เธียรสิน สุวรรณรังสิกุล

ผู้ที่หาความสุขจากสิ่งรอบๆ ตัว

อ่านต่อ

Loading...

End of content

No more pages to load