เสียงในที่ประชุม The Cloud แตกเป็นสองฝั่งในจำนวนใกล้เคียงกัน เมื่อผมเสนอว่า เราควรทำเรื่อง ‘สอนเลี้ยงไก่’

ฝ่ายเสนอ มีผมเป็นแกนนำ มีแกนตามเป็นผู้คุ้นเคยกับการเลี้ยงไก่แจ้เป็นสัตว์เลี้ยง คนที่เติบโตมาในบ้านต่างจังหวัด และคนที่พักอาศัยใน ‘บ้าน’

ฝ่ายที่ไม่ยอมสนอง เป็นสาวๆ ชาวเมืองที่กำลังนึกภาพผมอุ้มไก่ชนเข้ารักแร้แล้วป้อนน้ำไก่ เธอนึกไม่ออกจริงๆ ว่าทำไมสาวๆ ชาวเมืองถึงควรมีไลฟ์สไตล์แบบนั้น

ผมยก 3 คำสำคัญ ขึ้นมาหาคะแนนเพิ่ม

วิธีเลี้ยงไก่ พันธุ์ที่ออกไข่หลากสีในบ้านกลางเมือง เราจะมีไข่ออร์แกนิกสดๆ กินทุกวัน, เลี้ยงไก่ไข่

คนสอนเลี้ยงคือ พี่แก่น-จักกาย ศิริบุตร ศิลปินระดับโลกที่สร้างงานโคตรเท่แบบไม่ซ้ำใคร

เขาเลี้ยงไก่ในบ้านที่ซอยสุขุมวิท 28

แล้วไก่ที่เขาเลี้ยงน่ะ เป็นไก่น่ารักๆ ที่ไข่มีสีสันสดใส

ข้อมูลตับนี้ของผมยังเปลี่ยนใจสาวๆ ไม่ได้ จนมีใครสักคนหยิบโทรศัพท์ขึ้นมากดดูรูปไข่ไก่หลากสี “เฮ้ย น่ารักอะ ทำๆๆ” รูปนั้นทำให้บางคนตัดสินใจย้ายขั้ว

สรุปว่า มติผ่านที่ประชุมแบบเสียงปริ่มน้ำ

ออกมานอกห้องประชุม สมาชิกพรรคไก่จ๋าเดินมารวมตัวกัน ผมชอบเรื่องไก่ เพราะตอนเด็กๆ ผมเคยเลี้ยงไก่แจ้ที่บ้าน เลี้ยงเป็นสัตว์เลี้ยงประดับบ้านเพื่อความสวยงาม แต่ว่ามันเชื่องมาก ขนาดเรียกให้บินมาเกาะบ่าได้

น้องๆ บางคนบอกว่า การเลี้ยงไก่เป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตชาวต่างจังหวัด ไม่ต่างจากสัตว์เลี้ยงอย่างหมา แมว หรือนก เมื่อถึงนึกฉากบ้านที่ต่างจังหวัด เขาจะได้ยินเสียงไก่ขันดังเป็นเสียงประกอบเสมอ

พี่ๆ บางคนบอกว่า ยุคนี้คนเมืองเขาเลี้ยงไก่กันเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตแนบชิดธรรมชาติ ไก่เป็นผู้ย่อยสลายเศษอาหาร ช่วยพรวนดิน แล้วก็ขี้เป็นปุ๋ยบำรุงดิน ที่พิเศษที่สุดคือ เราจะได้กินไข่ไก่ที่ออร์แกนิกที่สุด สดที่สุด อยากกินไข่เมื่อไหร่ ก็เดินออกไปเก็บไข่จากเล้าในบ้านได้ทันที

ผมส่งข้อความนัดแนะกับพี่แก่น เขาตอบว่า ยินดี แต่ออกตัวว่า เขาไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญเรื่องการเลี้ยงไก่แบบไก่เห็นตีนงู รู้ทุกเรื่อง เพิ่งเริ่มเลี้ยงได้ไม่นาน และมีไก่อยู่ไม่กี่ตัวเท่านั้น

ด้วยความที่ The Cloud ไม่ใช่เว็บไซต์เกี่ยวกับเกษตรกรรมธรรมชาติ ไม่ได้สอนเกษตรกรขุดบ่อล่อปลา หรือสร้างเล้าไก่ในราคาหลักร้อย ผมจึงตอบพี่แก่นไปว่า ความรู้เท่าที่พี่แก่นมีนั้นเกินพอ ถ้าผู้อ่านสนใจ คงไปศึกษาหาข้อมูลเพิ่มเติมก่อนตัดสินใจเลี้ยง พี่แก่นแค่สร้างแรงบันดาลใจ และทำให้เข้าใจในหลักการพื้นฐาน เห็นถึงจิตวิญญาณความมุ่งมั่นในการเลี้ยงไก่

ผมก็ไม่รู้จะเรียกมันว่าอะไร ขอเรียกว่า ‘อิคิไก่’ ก็แล้วกัน

มาแล้วแจ้

สมาชิกพรรคไก่จ๋าจาก The Cloud เดินผ่านประตูบ้านของพี่แก่นเข้ามา ก็พบกับความเข้มครึ้มของต้นไม้น้อยใหญ่ที่ทำให้บ้านนี้ดูคล้ายป่าผืนน้อยกลางย่านสุขุมวิท พวกเราเดินผ่านโต๊ะไม้ที่ด้านบนระเกะระกะไปด้วยถ้วยเพาะเมล็ดพันธุ์มากมาย ที่พื้นมีกระบะย่อยสลายใบไม้และเศษอาหารขนาดใหญ่ 2 กระบะ พอเดินเข้าเขตหลังคาบ้านก็พบรังชันโรงพันธุ์จิ๋วคิชกูฏ (เราเป็นศิษย์ชันโรงสำนักเดียวกัน)

วิธีเลี้ยงไก่ พันธุ์ที่ออกไข่หลากสีในบ้านกลางเมือง เราจะมีไข่ออร์แกนิกสดๆ กินทุกวัน, เลี้ยงไก่ไข่

ระหว่างเดิน ผมนึกทบทวนเรื่องบทบาทของไก่ในเมืองจากประเทศโน้นประเทศนี้ที่เคยได้ยินมา โลกตะวันตกเลี้ยงไก่กันจริงจัง ไม่ต่างจากคนต่างจังหวัดบ้านเรา ทั้งเลี้ยงเพื่อความสวยงาม และเลี้ยงกินไข่ พิชญา อุทัยเจริญพงษ์ นักเขียนรับเชิญของ The Cloud เคยเล่าว่า ฝรั่งมีคำกล่าวว่า “ถ้ามีเงินก้อนสุดท้ายในชีวิต ให้เอาไปซื้อไก่ แล้วคุณจะมีอาหารกินทุกวัน”

การเลี้ยงไก่ในเมืองของโลกตะวันตก นับเป็นการทำฟาร์มกลางเมืองที่หลายเมืองพยายามส่งเสริมให้เกิด อย่างน้อยก็เป็นสถานที่ให้เด็กๆ ได้เข้ามาเรียนรู้เรื่องธรรมชาติว่าอาหารมาจากไหน ถ้าจริงจังหน่อยก็คือปฏิบัติการสร้างความมั่นคงทางอาหารให้กับเมือง

พี่แก่นยืนรอพวกเราอยู่แล้ว เดี๋ยวคงได้รู้ว่า เขาเลี้ยงไก่ด้วยเหตุผลใด

ปล่อยไก่

พี่แก่นยืนต้อนรับเราโดยลำพัง ไม่มีฝูงไก่รายล้อมอย่างที่ผมจินตนาการไว้

ผมยังนึกหน้าตาไก่ของพี่แก่นไม่ออก เช่นเดียวกับที่ยังกะภาพสีของไข่จริงๆ ไม่ได้ พี่แก่นยื่นตะกร้าไข่ส่งให้ เขาเพิ่งไปเก็บไข่ออกมาจากเล้า มันเป็นไข่สีเขียวอ่อน และครีมอ่อน นวลตาพาฝันมาก

พี่แก่นชวนพวกเราเข้าไปในนั่งบ้าน แล้วเสิร์ชรูปไข่สารพัดสีเท่าที่โลกนี้จะมีมาให้ดู ยังไม่ต้องเห็นตัวไก่ แค่เห็นไข่ก็สนุกแล้ว

วิธีเลี้ยงไก่ พันธุ์ที่ออกไข่หลากสีในบ้านกลางเมือง เราจะมีไข่ออร์แกนิกสดๆ กินทุกวัน, เลี้ยงไก่ไข่
ภาพ : mohnblumesworld.tumblr.com

พอการเลี้ยงไก่กลายเป็นไลฟ์สไตล์ของคนเมืองในโลกตะวันตก จึงมีพัฒนาและออกแบบอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องให้ดูดีมีลูกเล่น สิ่งที่เด็ดสุดคงหนีไม่พ้นกรงไก่ ที่ล้ำหน้าเกินสุ่มและเล้าไก่ทรงสี่เหลี่ยมมาตรฐานไปไกลแสนไกล เพราะมันถูกออกแบบให้ไก่เดินเล่นได้แบบไม่อุดอู้ คุ้ยเขี่ยหาอาหารได้ และมีที่ให้วางไข่แบบเป็นสัดเป็นส่วน ส่วนเราก็ไม่ต้องมุดเข้าเล้าไปเก็บไข่ เปิดฝาจากด้านนอกได้เลย

วิธีเลี้ยงไก่ พันธุ์ที่ออกไข่หลากสีในบ้านกลางเมือง เราจะมีไข่ออร์แกนิกสดๆ กินทุกวัน, เลี้ยงไก่ไข่
ภาพ : www.williams-sonoma.com
วิธีเลี้ยงไก่ พันธุ์ที่ออกไข่หลากสีในบ้านกลางเมือง เราจะมีไข่ออร์แกนิกสดๆ กินทุกวัน, เลี้ยงไก่ไข่
ภาพ : gardencollage.com
วิธีเลี้ยงไก่ พันธุ์ที่ออกไข่หลากสีในบ้านกลางเมือง เราจะมีไข่ออร์แกนิกสดๆ กินทุกวัน, เลี้ยงไก่ไข่
ภาพ : www.etsy.com

พอเห็นกรงไก่แบบนี้ สมาชิกพรรคไก่จ๋าหลายคนก็เริ่มนึกภาพว่า ถ้ามีกรงไก่ไปอยู่ในบ้านจะออกแบบยังไงดี

ไก่แก่

“ผมเห็นไก่ในบ้านมาตั้งแต่จำความได้” พี่แก่นเริ่มเล่าเรื่องความผูกพันกับไก่สลับกับเสียงตีปีพึ่บพั่บแล้วโก่งคอขันตอน 4 โมงเย็น “เป็นไก่ที่คนในบ้านเลี้ยงไว้ มีทั้งไก่แจ้และไก่พันธุ์ไข่ที่เลี้ยงกันทั่วไปนี่แหละ ไม่ได้เลี้ยงอะไรจริงจัง ไม่ต้องดูแลอะไรมากมาย ปล่อยไว้เฉยๆ ให้มันเดินคุ้ยหาแมลง หาหนอนกิน เดี๋ยวก็ออกลูกออกหลาน”

วิธีเลี้ยงไก่ พันธุ์ที่ออกไข่หลากสีในบ้านกลางเมือง เราจะมีไข่ออร์แกนิกสดๆ กินทุกวัน, เลี้ยงไก่ไข่

พี่แก่นตั้งข้อสังเกตว่า แม่ไก่ยุคนี้ไม่ค่อยตั้งใจฟักไข่เท่าไหร่ ถ้าปล่อยให้มันฟักไข่เองก็ไม่ค่อยจะเป็นตัว เลยต้องช่วยเอาไข่มาใส่เครื่องฟักให้ เป็นเครื่องฟักหลักร้อยที่หาซื้อได้แบบออนไลน์ ใช้เวลา 20 กว่าวัน ก็เป็นตัว 

วิธีเลี้ยงไก่ พันธุ์ที่ออกไข่หลากสีในบ้านกลางเมือง เราจะมีไข่ออร์แกนิกสดๆ กินทุกวัน, เลี้ยงไก่ไข่

แล้วพี่แก่นก็ยังตั้งข้อสังเกตเพิ่มเติมอีกว่า ไก่ไข่พันธุ์มาตรฐานยุคนี้ ออกไข่ฟองใหญ่ ออกถี่ แต่ออกไข่ได้ไม่กี่ปีก็หยุด แล้วก็อายุสั้นกว่าไก่ปกติ ทุกวันนี้บ้านของเขาก็ยังมีไก่ไข่พันธุ์มาตรฐานจำนวนไม่น้อยเป็นสมาชิกของบ้าน

พี่แก่นเห็นว่าเลี้ยงไก่มันก็ไม่ยาก ก็เลยเริ่มศึกษาหาข้อมูล เพื่อลองเลี้ยงไก่ที่เขาสนใจ

ก. ไก่ ข. ไข่

จุดเริ่มต้นที่ทำให้พี่แก่นสนใจอยากเลี้ยงไก่อย่างจริงจังก็คือ การไปเยี่ยมบ้านเพื่อนที่อเมริกาเมื่อสิบปีก่อน เขาเพิ่งรู้ว่า บนโลกนี้มีไข่ไก่สีฟ้าด้วย แล้วก็มีในหลายประเทศ ทั้งในอเมริกาใต้ แล้วก็ขยายพันธุ์ไปทั่วโลก จีนก็มี

พี่แก่นบอกว่า ตำราเล่มแรกที่นักเลี้ยงไก่มือใหม่ควรอ่านคือ หนังสือเรื่อง My Chickens and I เขียนโดย อิซาเบลลา รอสเซลลินี (Isabella Rossellini) นักแสดง นางแบบ และนักเขียนชาวอิตาลี ซึ่งเป็นนางแบบให้เครื่องสำอาง Lancome ยาวนานถึง 14 ปี เธอเป็นผู้เชี่ยวชาญเรื่องไก่ สนใจจนไปเรียนต่อด้านไก่

วิธีเลี้ยงไก่ พันธุ์ที่ออกไข่หลากสีในบ้านกลางเมือง เราจะมีไข่ออร์แกนิกสดๆ กินทุกวัน, เลี้ยงไก่ไข่
ภาพ : instagram.com/isabellarossellini 

หนังสือเล่มนี้เล่าเรื่องไก่แบบเข้าใจง่ายมาก และที่สำคัญคือ เล่าเรื่องด้วยตัวหนังสือไม่มาก แต่ใช้ลายเส้นสุดสวยช่วยอธิบายความ พี่แก่นตามอินสตาแกรมของเธอคนนี้ @isabellarossellini ถ้าเข้าไปไล่ดูก็จะเห็นว่า เธอเป็นอาสาสมัครช่วยอบรมสุนัขนำทางไม่ให้หยอกไก่ด้วย

วิธีเลี้ยงไก่ พันธุ์ที่ออกไข่หลากสีในบ้านกลางเมือง เราจะมีไข่ออร์แกนิกสดๆ กินทุกวัน, เลี้ยงไก่ไข่
วิธีเลี้ยงไก่ พันธุ์ที่ออกไข่หลากสีในบ้านกลางเมือง เราจะมีไข่ออร์แกนิกสดๆ กินทุกวัน, เลี้ยงไก่ไข่

คนที่สองที่พี่แก่นติดตามผลงานก็คือ Deborah Mitford, Duchess of Devonshire ซึ่งเขียนหนังสือเรื่อง All in One Basket 

วิธีเลี้ยงไก่ พันธุ์ที่ออกไข่หลากสีในบ้านกลางเมือง เราจะมีไข่ออร์แกนิกสดๆ กินทุกวัน, เลี้ยงไก่ไข่

ดัชเชสท่านนี้จริงจังกับการเลี้ยงไก่มาก ภาพที่โด่งดังของเธอก็คือ ภาพที่มีไก่ฝูงใหญ่เดินตาม เธอจริงจังกับการเลี้ยงไก่มาก ถึงขนาดว่า เวลาจัดโต๊ะเลี้ยงอาหารแขกก็ยังนำลูกไก่เป็นๆ ใส่ชามสวยๆ มาตกแต่งบนโต๊ะด้วย แซมไปกับหมู่มวลดอกไม้

วิธีเลี้ยงไก่ พันธุ์ที่ออกไข่หลากสีในบ้านกลางเมือง เราจะมีไข่ออร์แกนิกสดๆ กินทุกวัน, เลี้ยงไก่ไข่
ภาพ : BRUCE WEBER AT CHATSWORTH จาก www.sothebys.com
วิธีเลี้ยงไก่ พันธุ์ที่ออกไข่หลากสีในบ้านกลางเมือง เราจะมีไข่ออร์แกนิกสดๆ กินทุกวัน, เลี้ยงไก่ไข่
ภาพ : Harry Borden

บ่มีไก่

พี่แก่นในวัยเยาว์ ชอบเลี้ยงสัตว์ เลี้ยงนก เลี้ยงนั่น เลี้ยงนี่ สารพัด พอโตมากิจกรรมเหล่านี้ก็ห่างหาย จนมีหลานวัย 11 ปี ผู้ชอบเลี้ยงสัตว์เหมือนกัน ทีแรกน้องอยากทำกรงขนาดใหญ่ไว้เลี้ยงนก แต่สุดท้ายก็ไม่ได้เลี้ยง พี่แก่นเลยแปลงให้กลายเป็นกรงไก่ แล้วก็เปลี่ยนกรงไก่ที่ว่างเปล่าให้กลายเป็นบ้านของไก่ไข่สีอย่างที่ฝันไว้

“ตอนนั้นยังไม่แน่ใจว่า จะเลี้ยงพันธุ์ไหน พอหาข้อมูลก็เจอว่า ในเมืองไทยมีฟาร์มที่นำไก่พวกนี้มาขยายพันธุ์ ชื่อเพจ ‘ไก่ไข่สายพันธุ์แท้ สายพันธุ์ต่างประเทศ อุบลราชธานี’ มีไข่สีฟ้า สีเขียวเลย ฟาร์มนี้มีพันธุ์ Araucanas ไข่สีฟ้า Rhode Island ไข่สีน้ำตาลอ่อน Leghorn ไข่สีขาว Barnevelders ไข่สีน้ำตาลเข้ม แต่ละพันธุ์ก็มีสีสันไม่เหมือนกัน เลยสั่งซื้อตัวเมียมา 3 พันธุ์ 5 ตัว มาถึงมันก็จิกกันทั้งวันเพื่อหาจ่าฝูงก่อนเลย”

วิธีเลี้ยงไก่ พันธุ์ที่ออกไข่หลากสีในบ้านกลางเมือง เราจะมีไข่ออร์แกนิกสดๆ กินทุกวัน, เลี้ยงไก่ไข่

อารมณ์ขัน

ไก่เพศผู้และเพศเมียมีความแตกต่างกันเยอะมาก ก่อนจะเลี้ยงจึงต้องตัดสินใจดีๆ

ถ้าอยากเลี้ยงไก่เพื่อกินไข่ ต้องเป็นไก่ตัวเมีย ไก่ไข่ออกไข่ได้เอง โดยไม่ต้องมีตัวผู้มาผสมพันธุ์ แต่จะเป็นไข่ที่ไม่มีเชื้อ คือ จะฟักเป็นตัวไม่ได้

ถ้าอยากเลี้ยงไก่เพื่อความสวยงาม คนที่คุ้นเคยกับการเลี้ยงไก่สายพันธุ์ไทย จะแนะนำให้เลี้ยงตัวผู้ เพราะมันสวยกว่าตัวเมียเยอะ แต่ถ้าเป็นไก่ฝรั่งเหล่านี้ ความสวยงามของตัวผู้และตัวเมียไม่แตกต่างกันมากนัก

วิธีเลี้ยงไก่ พันธุ์ที่ออกไข่หลากสีในบ้านกลางเมือง เราจะมีไข่ออร์แกนิกสดๆ กินทุกวัน, เลี้ยงไก่ไข่

สิ่งที่ต้องทราบก็คือ ไก่ตัวเมียไม่ขัน แต่ถ้าเลี้ยงไก่ตัวผู้ มันจะขันทั้งวันทั้งคืน

แล้วสิ่งที่ต้องทราบอีกก็คือ เราจะรู้เพศไก่ก็ต่อเมื่อมันมีอายุเกิน 4 เดือนแล้ว ขนาดพี่แก่นซื้อไก่มาตอนอายุ 4 เดือน คนขายยังมองเพศพลาดเลย

สำหรับคนที่จะเลี้ยงเอาเชื่อง สิ่งที่ต้องทราบที่สุดก็คือ ถ้าซื้อไก่ที่มีอายุมากๆ มา โอกาสที่จะเชื่องนั้นยากมาก แต่ถ้าเราเลี้ยงตั้งแต่ยังเป็นลูกเจี๊ยบ มันจะเชื่องแน่ๆ ยิ่งถ้ามันฟักออกจากไข่แล้วเห็นเราเป็นคนแรก มันจะเดินตามเราแจราวกับว่าเป็นแม่มันเลย

วิธีเลี้ยงไก่ พันธุ์ที่ออกไข่หลากสีในบ้านกลางเมือง เราจะมีไข่ออร์แกนิกสดๆ กินทุกวัน, เลี้ยงไก่ไข่

“ไก่ชุดแรกที่ซื้อมา อุ้มมาถ่ายรูปไม่ได้เลย แต่ไก่รุ่นที่เกิดที่นี่เชื่องมาก” พี่แก่นอุ้มไก่ตัวน้อยขึ้นมา แล้วมันก็กระโดดเกาะบ่า เกาะหัวพี่แก่นอย่างสนุกสนานและสนิทสนม

วิธีเลี้ยงไก่ พันธุ์ที่ออกไข่หลากสีในบ้านกลางเมือง เราจะมีไข่ออร์แกนิกสดๆ กินทุกวัน, เลี้ยงไก่ไข่

ไก่ย่าง

ถ้าจะเอาให้ง่าย เราก็เลี้ยงไก่ด้วยอาหารเม็ดสำเร็จรูป สลับกับไส้เดือนหรือหนอน ซึ่งมีขายทั่วไป ตามร้านขายอาหารสัตว์ ซึ่งมีให้สั่งซื้อออนไลน์ หรืออยากซื้อแบบออฟไลน์ก็ลองไปหาแถวย่านที่มีบ่อนไก่ มีอุปกรณ์ทุกอย่างครบครันแน่นอน

“อาหารเม็ดทำมาจากข้าวโพด ซึ่งผลิตแบบพืชเชิงเดี่ยวขนาดใหญ่ เป็นตัวการทำลายป่า แต่เราก็มีทางเลือกอื่น” พี่แก่นพูดถึงการให้อาหารด้วยธัญพืชอื่นๆ ซึ่งรู้ที่มา รวมไปถึงอาหารไก่ออร์แกนิกที่ไม่ทำร้ายโลกอย่างแบรนด์ ‘แทนคุณ ฟีดส์’

วิธีเลี้ยงไก่ พันธุ์ที่ออกไข่หลากสีในบ้านกลางเมือง เราจะมีไข่ออร์แกนิกสดๆ กินทุกวัน, เลี้ยงไก่ไข่

“หนอนที่ให้ก็ควรรู้ที่มา เพราะบางฟาร์มในบางประเทศอาจจะเลี้ยงด้วยการให้มูลสัตว์ หรือมูลคน ถ้ามีเชื้อโรคปนเปื้อนมา ไก่กินแล้วก็จะมีเชื้อไปสะสมในไข่ ซึ่งจะถ่ายทอดมาสู่คนได้”

ถ้าเลี้ยงแบบชาวบ้านต่างจังหวัด ก็ให้กินเศษข้าว เศษอาหาร เศษผัก แล้วก็ปล่อยให้ไก่เยื้องย่างคุ้ยเขี่ยหาอาหารกินเอง

“พวก Perma Culture ในออสเตรเลีย เขาเอาเศษอาหารมาเทใส่กระบะหมักเป็นปุ๋ย ไก่มันก็จะมากินเศษอาหารพวกนี้ ช่วยคุ้ยกองปุ๋ย ช่วยพลิกกอง ช่วยกินหนอน”

ทางเลือกในการให้อาหารไก่จึงมีหลากหลายมาก

วิธีเลี้ยงไก่ พันธุ์ที่ออกไข่หลากสีในบ้านกลางเมือง เราจะมีไข่ออร์แกนิกสดๆ กินทุกวัน, เลี้ยงไก่ไข่

ไก่ตาแตก

ถ้าเราไม่ได้เลี้ยงไก่ชน โรคที่เกิดกับไก่บ่อยกว่าอาการตาแตกก็คือ เป็นหวัด

พออาหารเปลี่ยนหรือโดนฝน ไก่อาจจะเป็นหวัดได้ ไก่ที่เลี้ยงแบบอุตสาหกรรมในโรงเรือนขนาดใหญ่ต้องระวังสิ่งนี้มาก เพราะถ้ามีไก่ป่วยสักตัวก็อาจจะติดไก่ทั้งฟาร์มได้ จึงต้องให้ยาปฏิชีวนะเพื่อป้องกัน

“ตอนแรกเราก็ให้ยาปฏิชีวนะ บนซองเขียนว่า หลังจากให้ยา ห้ามกินเนื้อ กินไข่สิบวัน แสดงว่ายาต้องแรงพอสมควร” ฟังข้อมูลนี้แล้วก็สงสัยว่า เนื้อไก่และไข่ไก่ที่เรากินกันอยู่ทุกวันนี้ปลอดภัยจากยาปฏิชีวนะของไก่จริงๆ ใช่ไหม

“ฟาร์มที่เลี้ยงไก่แบบออร์แกนิก เขาจะเอาใบฟ้าทะลายโจรมาใส่ในน้ำให้ไก่กิน หรือให้กินทั้งใบ เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันหวัดโดยไม่ต้องใช้ยา” ซึ่งพี่แก่นก็ใช้วิธีนี้อยู่เช่นกัน

พี่แก่นเล่าว่า ด้วยความที่วงการไก่ชนมีเงินสะพัดอยู่มหาศาล จึงเกิดการพัฒนายาไก่และอาหารไก่ เป็นอานิสงส์ถึงคนที่เลี้ยงไก่แบบปกติด้วย ซึ่งเราก็หาซื้อสิ่งเหล่านี้ได้ที่ตลาดนัดจตุจักร และร้านค้าออนไลน์ทั้งหลาย

เหยียบขี้ไก่

วิธีเลี้ยงไก่ พันธุ์ที่ออกไข่หลากสีในบ้านกลางเมือง เราจะมีไข่ออร์แกนิกสดๆ กินทุกวัน, เลี้ยงไก่ไข่

“ไก่ไข่ที่อยู่ใบบ้าน มันก็อยู่ของมันตามธรรมชาตินะ ตกเย็นมันก็บินไปนอนบนต้นไม้ แต่ถ้าเราทำกรงให้มัน ก็จะช่วยกันฝน ถ้ามีมุ้งลวดก็จะช่วยป้องกันงูได้” พี่แก่นอธิบายถึงความสำคัญของการมีกรง

ถ้าจะเลี้ยงไก่ในกรงตลอด ในกรงก็ต้องมีพื้นให้มันคุ้ยเขี่ย มีกองทราย มีน้ำให้มันอาบน้ำ มีส่วนที่แห้งด้วย มีการเอาฟางไปรอง บ้านพี่แก่นทำความสะอาดกรงทุกๆ 10 วัน ฟางที่เปื้อนขี้ไก่ก็เอาไปทำปุ๋ย แล้วเอาฟางใหม่มาวาง

วิธีเลี้ยงไก่ พันธุ์ที่ออกไข่หลากสีในบ้านกลางเมือง เราจะมีไข่ออร์แกนิกสดๆ กินทุกวัน, เลี้ยงไก่ไข่

แต่การเลี้ยงไก่ที่ดีกว่าก็คือ ตอนกลางวัน ปล่อยให้มันออกมาเดินเล่นนอกกรง แล้วฝึกให้มันมีนิสัยกลับมานอนในกรงตอนกลางคืน ด้วยขนาดของไก่พวกนี้ พอจะสู้กับแมวได้ แต่ถ้าสู้ไม่ได้มันก็จะบินหนี ศัตรูที่น่ากลัวที่สุดในกรุงเทพฯ เห็นจะเป็นงูเหลือมกับเหี้ย

ข้อดีอีกอย่างของการให้อาหารจนมันชินก็คือ ถึงมันจะบินเถลไถลออกนอกบ้านไป สุดท้ายมันก็จะกลับเข้ามาในบ้านเอง

คุณไข่

พี่แก่นบอกว่า เขาซื้อไก่มา 5 ตัว ป่วยตายไป 1 ตัว ตอนนี้เหลือ 4 ตัว เฉลี่ยแล้วออกไข่วันละ 3 ฟอง

วิธีเลี้ยงไก่ พันธุ์ที่ออกไข่หลากสีในบ้านกลางเมือง เราจะมีไข่ออร์แกนิกสดๆ กินทุกวัน, เลี้ยงไก่ไข่

“เวลาเก็บไข่ จะเก็บไม่หมด สามสี่วันเก็บที เหลือไว้ฟองสองฟองให้มันเห็น จะได้รู้ว่าต้องวางไข่ตรงนี้ คนที่เก็บไข่หมดเกลี้ยงทุกวัน ต้องซื้อไข่ปลอมมาวางแทน มันจะได้รู้ว่าต้องวางไข่ตรงนี้นะ เพราะถ้ามันวางไข่แล้วไข่หายหมด มันก็จะไปวางไข่ที่อื่น”

พี่แก่นบอกว่า รสชาติไข่ไม่ว่าจะสีอะไร ก็ไม่ได้แตกต่างจากไข่ที่เราคุ้นเคย แต่เนื่องจาก บ้านเขาไม่ได้กินไข่เยอะ เลยใช้วิธีเอาไข่สีสันละมุนละไมเหล่านี้ใส่ตะกร้าไปมอบเป็นของกำนัลให้เพื่อนฝูงแทน

วิธีเลี้ยงไก่ พันธุ์ที่ออกไข่หลากสีในบ้านกลางเมือง เราจะมีไข่ออร์แกนิกสดๆ กินทุกวัน, เลี้ยงไก่ไข่

รักไก่

“สำหรับคนที่จะเริ่มเลี้ยงไก่ไข่สีๆ ผมแนะนำให้เลี้ยงพันธุ์ Leghorn หรือ Rhode Island ถ้าเป็นลูกเจี๊ยบก็ราคาหลักสิบถึงหลักร้อย ถ้ารอให้อายุสี่เดือนแล้ว ก็คู่ละสองพัน” พี่แก่นแนะนำ

แล้วทำไมคนเมืองในกรุงเทพฯ ต้องเลี้ยงไก่

“ถ้ากินไข่ประจำ ก็ถือเป็นเหตุผลที่ดีนะ เพราะเราจะมั่นใจได้ว่า ไข่ที่เรากินมันปลอดภัยจริงๆ เลี้ยงแค่สามสี่ตัวอาทิตย์นึงก็ได้ไข่เยอะอยู่นะ” พี่แก่นตอบ “แล้วก็เลี้ยงเหมือนเป็นสัตว์เลี้ยง ก็เพลินดีนะ ไม่ต้องดูแลมาก หรือจะเลี้ยงแบบต่างจังหวัดก็ได้ ทำกรงไว้ใต้ต้นตะขบ เป็นทั้งร่มเงา แล้วมันก็บินไปกินลูกตะขบได้ด้วย

“เอาไปเลี้ยงสักตัวไหมล่ะ ตอนนี้มีไข่ที่กำลังฟักอยู่สามฟอง”

ผมไม่แน่ใจว่าตอบพี่แก่นไปว่าอะไร เพราะตอนนั้นผมวาดภาพรอแล้วว่าจะทำกรงไก่แบบไหนในบ้าน

Writer

ทรงกลด บางยี่ขัน

ตำแหน่งบรรณาธิการโดยอาชีพ เป็นนักเดินทางมือสมัครเล่น แบ่งเวลาไปสอนหนังสือโดยสมัครใจ และชอบจัดทริปให้คนสมัครไป

Photographer

วินัย สัตตะรุจาวงษ์

ผู้กำกับรายการและโฆษณาที่ช่วงนี้หันมาสนใจงานแนวสารคดี จึงเน้นทำงานที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานความจริง ตัวอย่างผลงานที่ผ่านมาคือ รายการ human ride และ เป็น อยู่ คือ

Staycation

กิจกรรมคัดสรรสำหรับการอยู่บ้านวันหยุด

6 พฤศจิกายน 2564
3K

ถ้าพูดถึง ‘ปลากัด’ คุณนึกถึงคืออะไร

บางคนอาจนึกถึงภาพพื้นหลังโทรศัพท์แบรนด์ดัง

บางคนอาจนึกถึงปลาที่แหวกว่ายในขวดโหลแก้ว วางเรียงตามบ้านหรือร้านขายสัตว์น้ำในเมือง

และบางคนอาจนึกถึงปลากัดป่าตามชายทุ่ง กิจกรรมยามว่างของเด็กผู้ชายที่ชอบไปช้อนปลากัดกันเป็นกลุ่ม

ปลากัดมีเรื่องราวผูกพันกับคนไทยมายาวนานมาก

สมัยก่อนคนไทยนิยมนำปลากัดมากัดกัน เพราะความดุดันและสนุกสนาน แม้ในสมัยนี้ยังมีสถานที่จัดแข่งอยู่ แต่ปลากัดก็เป็นที่นิยมในฐานะปลาสวยงามที่เลี้ยงง่าย คนทุกเพศทุกวัยเลี้ยงได้ สอดคล้องกับไลฟ์สไตล์ผู้ที่อาศัยอยู่ในเมืองใหญ่

หากคุณกำลังมองหาสัตว์น้ำที่เลี้ยงง่าย เลี้ยงที่ไหนก็ได้ เราขอแนะนำปลากัดเป็นตัวเลือก ช่วงไม่กี่ปีมานี้ มีร้านขายปลากัดออนไลน์เกิดขึ้นมากมาย ส่งขายปลากัดทั่วไทย สะดวก รวดเร็ว ราคาไม่แพง และเมื่อจะเลี้ยงทั้งที เราก็ควรรู้วิธีเลี้ยงที่ถูกต้องด้วย

คนที่จะมาให้คำแนะนำในการเลี้ยงปลากัดคือ อธิสรรค์ พุ่มชูศรี เมื่อหลายสิบปีก่อน เขาทดลองผสมสีปลากัดผสมแล้วผสมอีก จนได้ปลากัดสีเดี่ยวทั้งหมด 9 สี มีพันธุกรรมที่นิ่งแล้ว จนเป็นต้นแบบปลากัดสวยงามของประเทศไทย และเขายังพาปลากัดไทยไปเปิดตลาดต่างประเทศด้วย เขาเป็นหนึ่งในผู้เชี่ยวชาญเรื่องปลากัดที่เก่งที่สุดในประเทศ และยังคงถ่ายทอดความรู้ปลากัดให้กับคนรุ่นใหม่

สอนมือใหม่เลี้ยงปลากัดไทย สัตว์น้ำที่มียอดซื้อขายถล่มทลายที่สุดในช่วงโควิด-19
สอนมือใหม่เลี้ยงปลากัดไทย สัตว์น้ำที่มียอดซื้อขายถล่มทลายที่สุดในช่วงโควิด-19

ทำไมต้องเลี้ยงปลากัด

ปลากัดคือความก้าวหน้าที่จับต้องได้ที่สุดของนักเลี้ยงปลาชาวไทย คือหลักฐานที่บอกว่าคนไทยเก่งมาก ในการทดลองผสมสีปลาจนออกมาสวยงามได้ขนาดนี้ ซึ่งไม่ใช่เรื่องง่ายเลย เพราะต้องใช้ทั้งองค์ความรู้ ความอดทน และระยะเวลาอันยาวนานในการทดลอง

ที่สำคัญ ปลากัดมีสีสวยงามมาก ถ่ายรูปยังไงก็สวย มีเสน่ห์ในแบบของตัวเอง พวกมันพร้อมอวดโฉมสู่สายตาทุกคนทุกเมื่อ ด้วยครีบหางที่พลิ้วไหวดูอ่อนโยน ผสมกับนิสัยดุร้ายพร้อมจู่โจม มีหลายคาแรกเตอร์ในตัวเอง ผู้เลี้ยงจะได้ความเพลิดเพลินใจยิ่งกว่าปลาชนิดอื่น

สอนมือใหม่เลี้ยงปลากัดไทย สัตว์น้ำที่มียอดซื้อขายถล่มทลายที่สุดในช่วงโควิด-19
สอนมือใหม่เลี้ยงปลากัดไทย สัตว์น้ำที่มียอดซื้อขายถล่มทลายที่สุดในช่วงโควิด-19

ปลากัดกับวัฒนธรรมไทย

ถ้าให้เล่าเรื่องปลากัด เราย้อนประวัติไปได้เป็นร้อยๆ ปี เพราะเราเล่นปลากัดมาตั้งแต่สมัยสุโขทัย หรืออาจจะก่อนหน้านั้นด้วยซ้ำ แม้แต่พระมหากษัตริย์รัชกาลที่ 4 – 5 ก็ทรงชื่นชอบการเลี้ยงปลา และส่งปลากัดไปให้เพื่อนที่ต่างประเทศด้วย

ด้วยนิสัยดุร้ายที่ชอบกัดกันเองอยู่แล้วตามธรรมชาติ คนไทยจึงนิยมนำปลากัดมากัดกัน เป็นการละเล่นพื้นบ้านมาอย่างยาวนาน จนปลากัดกลายมาเป็นสัตว์น้ำประจำชาติ

ปลากัดไทยถูกนำเสนอสู่สายตาชาวโลกผ่านงานศิลปะ งานโฆษณาสินค้าแบรนด์ดัง รวมถึงงานโฆษณาด้านการท่องเที่ยว แม้แต่ในคลิปวิดีโอ Amazing Thailand 2021 ก็นำเสนอปลากัดสวยงามออกสู่สายตาชาวโลกได้อย่างน่าอัศจรรย์ เป็นสัญลักษณ์ของความเป็นไทยที่ชวนหลงใหลที่สุด

สอนมือใหม่เลี้ยงปลากัดไทย สัตว์น้ำที่มียอดซื้อขายถล่มทลายที่สุดในช่วงโควิด-19

ปลากัดอยู่ที่ไหนในธรรมชาติ

ปลากัดเป็นปลาท้องถิ่นชนิดหนึ่งของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่ช่วยรักษาสมดุลระบบนิเวศน้ำจืด ชอบอาศัยตามแหล่งน้ำธรรมชาติที่น้ำนิ่งหรือน้ำไหลช้าๆ และมีพืชน้ำขึ้นอยู่ เช่น ขอบตลิ่ง บึง หนอง น้ำในนาข้าวปลากัดก็อาศัยอยู่เช่นกัน เพราะพวกมันต้องการหลีกหนีจากศัตรูธรรมชาติอย่างปลาช่อน ปลาหมอ ปลากระดี่ จึงชอบหลบๆ ซ่อนๆ ในพื้นที่น้ำตื้นที่ปลาตัวใหญ่ว่ายมาหาไม่ได้

ปลากัดไทยแบ่งเป็น 2 ประเภท คือ ปลากัดกลุ่มก่อหวอด และปลากัดกลุ่มเลี้ยงลูกในปาก กระจายกันอยู่ทุกภูมิภาคตั้งแต่เหนือจรดใต้

เริ่มต้นจากทางเหนือ ชื่อสายพันธุ์ปลา Betta splendens เป็นตัวแม่แบบของปลากัดทั้งหมดที่เราเลี้ยงกันจนถึงปัจจุบัน

ปลากัดที่อยู่ในภาคกลาง คือ Betta splendens เช่นเดียวกับปลากัดภาคเหนือ มีการแพร่กระจายของปลากัดมากที่สุด แม้แต่ในกรุงเทพฯ สมัยก่อน ก็ยังหาปลากัดได้ตามแหล่งน้ำธรรมชาติฝั่งธนบุรี

สอนมือใหม่เลี้ยงปลากัดไทย สัตว์น้ำที่มียอดซื้อขายถล่มทลายที่สุดในช่วงโควิด-19
Betta splendens 
ภาพ : อธิสรรค์ พุ่มชูศรี

ปลากัดจากภาคอีสาน มีชื่อว่า Betta smaragdina ชื่อเรียกติดปากคือ ปลากัดเขียว นิสัยคล้ายปลากัดภาคกลาง พบได้ในพื้นที่ภาคอีสานและประเทศลาว

สอนมือใหม่เลี้ยงปลากัดไทย สัตว์น้ำที่มียอดซื้อขายถล่มทลายที่สุดในช่วงโควิด-19
Betta smaragdina 
ภาพ : อธิสรรค์ พุ่มชูศรี

ส่วนปลากัดฝั่งอ่าวไทยมีชื่อว่า Betta siamorientalis เป็นปลากัดที่อยู่ฝั่งตะวันออกมานานแล้วแต่เพิ่งถูกค้นพบใหม่ และพิสูจน์ได้ว่าเป็นสายพันธุ์ใหม่ มีถิ่นที่อยู่แถวๆ จังหวัดปราจีนบุรีและฉะเชิงเทรา

ตามมาติดๆ ด้วยปลากัดมหาชัย มีถิ่นที่อยู่ในจังหวัดสมุทรสาคร ถิ่นกำเนิดคือแม่กลอง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Betta mahachaiensis ปัจจุบันมีจำนวนน้อยลงมาก และรูปร่างไม่ค่อยสมบูรณ์ เพราะแหล่งน้ำตามธรรมชาติสกปรก เนื่องจากการขยายตัวของภาคอุตสาหกรรมในพื้นที่

สอนมือใหม่เลี้ยงปลากัดไทย สัตว์น้ำที่มียอดซื้อขายถล่มทลายที่สุดในช่วงโควิด-19
ปลากัดมหาชัย Betta mahachaiensis
ภาพ : อธิสรรค์ พุ่มชูศรี

ปลากัดภาคใต้ ชื่อสายพันธุ์ Betta imbellis หรือ Emerald betta มีลักษณะเด่นแก้มเขียว รูปร่างเรียว นิสัยก้าวร้าวน้อยกว่าปลากัดภาคกลาง

Siamese Fighting Fish ที่เราคุ้นหู จริงๆ แล้วก็คือ Betta splendens นั่นเอง

แต่ไม่ว่าคุณกำลังอาศัยอยู่ที่ภาคไหน ก็เลี้ยงปลากัดไทยได้นะ

เลือกปลากัดที่ชอบ ปลากัดที่ใช่

ชอบปลากัดสีไหน ก็เลือกสีนั้น เน้นสีตัวที่ชอบเป็นหลัก เพื่อความเพลิดเพลินในการเลี้ยง

ปลากัดสีแดง หาซื้อง่าย เป็นที่นิยม ส่วนสีที่หายาก คือขาวและเหลือง ราคาปลากัดทั่วไปอยู่ที่หลักร้อย

สำหรับมือใหม่ที่กำลังมองหาปลากัดสักตัว คุณอธิสรรค์แนะนำว่า ปลากัดที่ดีและแข็งแรง จะไม่มีแผลตามตัว ครีบหางจะไม่ห่อ ไม่เหี่ยว หรืออาจจะห่อบ้างบางเวลา ปลากัดที่ดีจะไปว่ายน้ำอวดโฉม ถ้าอยู่เฉยๆ จมลงก้นขวด เป็นอันว่าใช้ไม่ได้

หากสนใจปลากัดสักตัว แนะนำให้ยืนดูความแข็งแรงในการแหวกว่ายสักพักก่อนตัดสินใจซื้อ หรือหากสั่งซื้อออนไลน์ อาจจะขอให้ร้านค้าถ่ายคลิปส่งมาให้ก่อนก็ได้

“ผู้เลี้ยงมือใหม่จะเริ่มเลี้ยงปลากัดสีอะไรก็ได้ สายพันธุ์ใดก็ได้ เอามาเลี้ยงก่อนให้เรารู้จักว่าเราจะเลี้ยงเขายังไง พอเลี้ยงไปเลี้ยงมา มันจะเกิดความรัก เดี๋ยวเราก็จะอยากได้ปลากัดเพิ่ม ต้องไปซื้อใหม่เรื่อย ๆ เลี้ยงสักสองสามตัว ก็มองหาขวดโหลสวยๆ มาใส่ ไม่มีใครเลี้ยงปลากัดตัวเดียวหรอก ต้องเลี้ยงหลายๆ ตัว ปลาได้อยู่เป็นเพื่อนกัน เวลาเรามองปลากัดก็รู้สึกเพลิน” อธิสรรค์เล่าอย่างอารมณ์ดี ซึ่งก็เป็นความจริงที่คนเลี้ยงปลากัดไม่อาจปฏิเสธได้ ปลาแต่ละตัวนั้นช่างน่าหลงใหล เลี้ยงไปแล้วก็อยากเลี้ยงเพิ่ม

สายพันธุ์ไหนที่น่าเลี้ยง

สอนมือใหม่เลี้ยงปลากัดไทย สัตว์น้ำที่มียอดซื้อขายถล่มทลายที่สุดในช่วงโควิด-19
ภาพ : instagram.com/plaricebetta_m

ปลากัดฮาล์ฟมูน (Halfmoon Betta) หางพระจันทร์ครึ่งซีก ครีบหางสวยงามอลังการเหมือนใบพัดพลิ้วครึ่งวงกลมที่กำลังแผ่ 180 องศา เป็นที่นิยมมาก

สอนมือใหม่เลี้ยงปลากัดไทย สัตว์น้ำที่มียอดซื้อขายถล่มทลายที่สุดในช่วงโควิด-19
ภาพ : instagram.com/plaricebetta_m

ปลากัดดับเบิลเทล เป็นปลากัดที่หางมี 2 แฉกแยกจากกัน จนเหมือนเป็นหางคู่

ทำความรู้จักปลากัดไทย สัตว์น้ำประจำชาติที่สะบัดหางโชว์สีสันจนดังไปทั่วโลก และน่ารักจนเลี้ยงตัวเดียวไม่พอ
ภาพ : instagram.com/plaricebetta_m

ปลากัดคราวน์เทล หางมงกุฎ ก้านครีบห่างมีลักษณะหางเหมือนแฉกมงกุฎแหลม จัดเรียงกันอย่างสวยงาม

ทำความรู้จักปลากัดไทย สัตว์น้ำประจำชาติที่สะบัดหางโชว์สีสันจนดังไปทั่วโลก และน่ารักจนเลี้ยงตัวเดียวไม่พอ
ภาพ : instagram.com/plaricebetta_m

ปลากัดจีน มีครีบหางใหญ่เรียวพลิ้วสวย ลำตัวมีขนาดเล็ก

ซื้อปลากัดที่ไหนดี

สมัยนี้ใครๆ ก็สั่งของออนไลน์ ไม่เว้นแม้แต่ปลากัด

เราสั่งซื้อปลากัดออนไลน์ได้อย่างสบายใจ ไม่ต้องห่วงว่าปลาจะตายระหว่างขนส่ง ไปรษณีย์ไทยมีบริการขนส่งพิเศษเฉพาะปลาสวยงาม

กดสั่งวันนี้ พรุ่งนี้ปลากัดก็เดินทางมาถึงหน้าบ้านโดยสวัสดิภาพ เท่าที่เราเคยสั่งปลากัดออนไลน์มา ยังไม่เคยเจอปัญหาปลากัดตายระหว่างทาง

ไปรษณีย์ไทยมีบริการส่งปลากัดทั่วประเทศ ส่งจากทุกภาค และส่งไปต่างประเทศด้วย ปลากัดบางตัวเดินทางมาจากฟาร์มภาคเหนือเพื่อมาอยู่ในโหลเลี้ยงกลางเมืองกรุง ก็ใช้เวลาขนส่งเพียงวันเดียวเท่านั้น

ร้านขายปลากัดออนไลน์จะแพ็กอย่างรัดกุมพิเศษเพื่อความปลอดภัย ผู้ซื้อปลากัดออนไลน์จึงวางใจได้ ค่าส่งจะอยู่ราวๆ 50 – 60 บาทต่อตัว แนะนำว่าให้นัดแนะเวลาส่งกับฟาร์มให้ดีๆ ปลากัดที่เราสั่งจะได้เดินทางมาถึงมือเราในช่วงเวลาที่เราอยู่บ้านพอดี พร้อมนำเขามาใส่โหลเลี้ยงต่อไป

อุปกรณ์สำหรับเลี้ยงปลากัด

ใครๆ ก็เลี้ยงปลากัดได้ เพราะเลี้ยงง่าย ใช้อุปกรณ์ไม่เยอะ ใช้พื้นที่ไม่มากมาย และทำให้บ้านของเราน่าอยู่ขึ้น เชื่อว่าหากได้เริ่มเลี้ยง คุณจะสนุกตั้งแต่เลือกปลาและเลือกโหลแล้วสวยๆ

ทำความรู้จักปลากัดไทย สัตว์น้ำประจำชาติที่สะบัดหางโชว์สีสันจนดังไปทั่วโลก และน่ารักจนเลี้ยงตัวเดียวไม่พอ

1. โหลแก้ว เมื่อเราเลือกปลากัดตัวที่ต้องตาต้องใจได้แล้ว สิ่งต่อมาที่เราต้องมีคือ โหลแก้ว รูปแบบใดก็ได้ ร้านขายปลากัดมีให้ลูกค้าเลือกแทบทุกร้าน หรือจะหาซื้อโหลแก้วแจกันรูปทรงกระบอกจากแถวๆ ปากคลองตลาดมาเลี้ยงปลากัดก็สวยงามดี หรือระหว่างเดินห้างโซนเครื่องครัว หากเจอโหลแก้วสวยๆ ที่ถูกใจก็ได้

2. สิ่งที่ห้ามขาดคือใบหูกวางหรือน้ำหมักใบหูกวาง เพราะมีสารแทนนิน ทำให้สภาพของน้ำดี ปลาไม่เป็นโรค ไม่ว่าจะเป็นปลากัดสวยงามหรือปลากัดเก่ง ควรต้องมีใบหูกวาง และช่วยรักษาโรคภัยต่างๆ ที่เกิดขึ้นกับปลากัดได้ดีด้วย

3. สายยาง หรือตัวดูดขี้ปลาก้นโหล เป็นอุปกรณ์ช่วยให้เราทำความสะอาดโหลปลากัดได้ง่ายๆ

4. กระบวยช้อนปลากัด

5. ไม้น้ำ ต้องมีให้ปลากัดได้พักพิง อย่างน้อยควรจะมีไม้น้ำสักหนึ่งต้น ให้ปลากัดได้เอาตัวไปพาดพิงอยู่ ตามนิสัยที่ชอบซุ่มในต้นไม้น้ำตามธรรมชาติ ช่วยลดความเครียดต่อปลา จะเป็นไม้น้ำชนิดใดก็ได้ที่ไม่จำเป็นต้องถูกแดด เพราะไม้บางอย่างถ้าไม่ถูกแดดก็เหี่ยวเน่าเร็ว ส่วนใหญ่นิยมใช้สาหร่ายหางกระรอก สามารถสั่งออนไลน์มาก็ได้หรือซื้อจากร้านขายสัตว์น้ำก็ได้ ราคาไม่กี่สิบบาทเท่านั้น

6. เกลือและยารักษาโรค เหลือช่วยแก้อาการเวลาปลากัดช็อกน้ำ ควรใส่เพียงนิดหน่อยเท่านั้น ส่วนยารักษาโรคต่างๆ มีให้เลือกมากมาย ขึ้นอยู่กับสรรพคุณยานั้นๆ แต่ใช้น้ำใบหูกวางก็เพียงพอ ช่วยปลากัดได้ทุกโรคเช่นกัน ใบหูกวางหรือน้ำใบหูกวางจะดีที่สุด

7. ปากกาหัวสเตนเลส ไว้เล่นกับปลากัด นำปากกาไปแหย่ไว้สักด้านหนึ่งของโหลแก้ว ให้ปลากัดได้ฝึกซุ่มโจมตี ปลากัดจะแผ่ครีบและแผ่นหุ้มเหงือกใส่ปากกาของเรา ผู้เลี้ยงต้องเล่นกับปลากัดบ่อยๆ

ระหว่างเลี้ยง เราพูดคุยกับเขาได้ หรือหากเลี้ยงมากกว่าหนึ่งตัว ก็เอาปลากัดจากสองโหลมาวางไว้ใกล้ๆ กัน เพื่อให้ปลาฝึกแผ่ ฝึกโจมตี ซึ่งเป็นสิ่งที่ปลากัดชอบ ทำให้ปลาไม่เครียด

หรือจะเปิดเพลงให้ปลาฟังด้วยก็ได้นะ

ทำความรู้จักปลากัดไทย สัตว์น้ำประจำชาติที่สะบัดหางโชว์สีสันจนดังไปทั่วโลก และน่ารักจนเลี้ยงตัวเดียวไม่พอ
ทำความรู้จักปลากัดไทย สัตว์น้ำประจำชาติที่สะบัดหางโชว์สีสันจนดังไปทั่วโลก และน่ารักจนเลี้ยงตัวเดียวไม่พอ

เพาะปลากัดเองที่บ้าน

เราเพาะปลากัดได้ตลอดทั้งปี เพียงเตรียมกะละมังให้พร้อม ให้เป็นพื้นที่บ่อเพาะสำหรับปลาผสมพันธุ์และวางไข่

ปลากัดตัวผู้ที่พร้อมจะชอบก่อหวอดและกระตือรือร้นกว่าปกติ ส่วนปลากัดเพศเมียก็จะก่อหวอดบ้าง สังเกตท้องที่อูมขึ้น เต็มไปด้วยไข่

1. เตรียมน้ำผสมน้ำหมักใบหูกวาง นำขวดพลาสติกตัดตูดทรงกระบอกมาใส่ไว้กลางกะละมังเพื่อเป็นพื้นที่สำหรับตัวเมีย ส่วนตัวผู้จะใส่ไว้ให้ว่ายอยู่ด้านนอก

2. นำปลากัดเพศผู้และเพศเมียมาเจอกันในกะละมัง เพื่อสร้างความคุ้นเคยและกระตุ้นกันตามสัญชาตญาณ ปลากัดเพศผู้จะก่อหวอดเพื่อดึงดูดเพศเมีย กระตุ้นให้ปลาเพศเมียไข่สุก

3. วางใบไม้วางลงไปบนผิวน้ำ เพื่อให้ตัวผู้มาก่อหวอด นิยมใช้ใบตองแห้งหรือใบมะยมตัดรูตรงกลางก็ได้

4. ปิดฝากะละมัง นำวัสดุทึบแสงที่หาได้ ป้องกันไม่ให้แสงส่องกะละมัง แล้วปล่อยทิ้งไว้ประมาณ 1 ชั่วโมง ปลากัดต้องการที่สงบๆ ในการผสมพันธุ์

5. ปล่อยปลาให้รัดกัน โดยนำที่กั้นออก หมดหน้าที่ขวดพลาสติกใส ถึงเวลาสำคัญของทั้งสองตัว แล้วปิดฝาอีกครั้ง

6. เปิดเช็กเป็นระยะว่าตัวเมียปล่อยไข่ไว้ที่หวอดแล้วหรือยัง อาจใช้เวลากันข้ามวันข้ามคืน

7. ตักแม่ปลาออก ปล่อยพ่อปลาให้อยู่กับไข่สัก 1 คืน เพื่อทำหน้าที่ดูแลไข่ปลาจนฟักไข่ออกมา แล้วค่อยให้ไรแดงสด เป็นอาหารบำรุงสำหรับพ่อปลามือใหม่และลูกปลาตัวจิ๋ว ปล่อยให้พ่อปลาดูแลลูกสัก 2 – 3 วัน จนแน่ใจว่าลูกปลาแข็งแรงแล้ว

8. ช้อนพ่อปลากลับไปที่โหลดังเดิม เลี้ยงลูกปลาในกะละมังใบใหญ่ต่อไป ทำความสะอาด ดูดขี้ปลาที่ก้นกะละมังด้วยนะ เพิ่มพืชน้ำให้พวกเขาด้วย รอลูกปลาเติบโตมาอย่างดี ลุ้นลายสวยๆ กันต่อไป

ทำความรู้จักปลากัดไทย สัตว์น้ำประจำชาติที่สะบัดหางโชว์สีสันจนดังไปทั่วโลก และน่ารักจนเลี้ยงตัวเดียวไม่พอ
ทำความรู้จักปลากัดไทย สัตว์น้ำประจำชาติที่สะบัดหางโชว์สีสันจนดังไปทั่วโลก และน่ารักจนเลี้ยงตัวเดียวไม่พอ

เลี้ยงปลากัดให้อยู่กับเรานานๆ

ปลากัดจะมีความสุขมาก ถ้าได้อยู่เพียงตัวเดียวในโหลแก้ว ถ้าเลี้ยงรวมกัน ปลากัดจะกัดกันจนตาย หรือถ้าเลี้ยงรวมกับปลาอื่นๆ ปลากัดก็จะกัดปลาตัวอื่นด้วยนิสัยที่ดุร้ายและหวงถิ่น แม้แต่ป่ากัดที่เกิดจากท้องแม่ปลาเดียวกัน ก็ควรแยกเลี้ยงเมื่อพวกมันเติบโต

คำแนะนำในการเลี้ยงสำหรับมือใหม่มีอยู่ 3 ข้อ

1.อาหารปลากัด ซื้ออาหารเม็ดสำเร็จรูปได้ตามร้านขายปลาทั่วไป อ่านจากข้างถุงว่าเป็นอาหารสำหรับปลากัดหรือไม่ หรือซื้อจากร้านขายปลากัดเลยก็ได้ ปลาแต่ละตัวต้องการปริมาณอาหารที่ไม่เท่ากัน สอบถามจากฟาร์มปลาที่เราซื้อได้ บางตัวกิน 2 เม็ด บางตัวอาจกินเยอะมื้อละ 5 เม็ด ให้อาหาร 2 เวลา เช้าและเย็น

2. การเปลี่ยนน้ำ ควรเปลี่ยนน้ำอย่างน้อยสัปดาห์ละครั้ง พักน้ำไว้ก่อนสัก 3 วันให้คลอรีนระเหย นำสายยางเล็กๆ หรืออุปกรณ์ช่วยดูดขี้ปลา มาดูดขี้ปลาและน้ำก้นโหลออก เหลือน้ำเก่าไว้สัก 3 – 4 เซนติเมตร แล้วก็เติมน้ำใหม่ลงไป ปลาจะได้ชินกับน้ำ ไม่เป็นโรคง่าย

3. โรคต่างๆ ที่ผู้เลี้ยงมือใหม่อาจเจอ เช่น ไฟลามทุ่งและท้องมาน (เกิดจากให้อาหารเยอะไป) ไม่ต้องตกใจไปหากพบว่าปลากัดป่วย น้ำใบหูกวางช่วยชีวิตปลากัดได้ แต่ถ้าหากอยากพาปลากัดไปหาหมอ ต้องพาไปโรงพยาบาลสัตว์ที่รับรักษา Exotic Pet

การเลี้ยงปลากัดมีหลักอยู่ไม่กี่ข้อเท่านั้น ผู้เลี้ยงพลิกแพลงหรือเรียนรู้วิธีการเลี้ยงอื่นๆ ได้จาก YouTube ซึ่งมีผู้เลี้ยงชาวไทยถ่ายถอดวิธีเลี้ยงปลากัดแบบเฉพาะตนไว้มากมาย หลักใหญ่ใจความของการเลี้ยงปลา อยู่ที่ต้องเลี้ยงให้ถูกต้องกับธรรมชาติของปลากัด ฝึกให้ปลาแผ่ครีบทุกวัน เลี้ยงปลาให้ไม่เครียดด้วยการเพิ่มไม้น้ำ และดูแลรักษาความสะอาดของโหลให้ดี

เท่านี้ก็เพียงพอที่ปลาจะอยู่รอด เราจะได้เลี้ยงปลากัดอย่างมีความสุข

ทำความรู้จักปลากัดไทย สัตว์น้ำประจำชาติที่สะบัดหางโชว์สีสันจนดังไปทั่วโลก และน่ารักจนเลี้ยงตัวเดียวไม่พอ

Writer

นิภัทรา นาคสิงห์

ตื่นเช้า ดื่มอเมริกาโน เลี้ยงปลากัด นัดเจอเพื่อนบ่อย แถมยังชอบวง ADOY กับ Catfish and the bottlemen สนุกดี

Photographer

เธียรสิน สุวรรณรังสิกุล

ผู้ที่หาความสุขจากสิ่งรอบๆ ตัว

อ่านต่อ

Loading...

End of content

No more pages to load