สำหรับคนที่กำลังมองหาต้นไม้ปลูกประดับกลางแจ้ง ชนิดที่มีฟอร์มสวย ดูแลง่าย และเป็นไม้ที่ไม่ได้พบเห็นกันทั่วไป มะกอกโอลีฟ (Olea europaea L.) ถือเป็นทางเลือกหนึ่งที่น่าสนใจ

มะกอกโอลีฟ เป็นพืชที่ปลูกกันอย่างแพร่หลายในเขตเมดิเตอร์เรเนียน ซึ่งมีลักษณภูมิประเทศร้อนและแห้ง ส่วนสำคัญของต้นคือผล ซึ่งนำมาทำน้ำมันมะกอก และลักษณะเด่นอีกอย่างก็คือ มีอายุยืนยาวมาก พบเห็นได้ตั้งแต่หลายร้อยปี จนถึงพันปี

หลักง่ายๆ ในการเลือก ต้นมะกอกโอลีฟ พืชต่างประเทศโตง่ายที่โตได้ดีในไทย

ชาวกรีกถือว่ามะกอกเป็นสัญลักษณ์แทนอิสรภาพและความหวัง องค์การสหประชาชาติก็ใช้ช่อมะกอกเป็นสัญลักษณ์บนธง เพื่อสื่อถึงเสรีภาพและมิตรภาพ แล้วช่อมะกอกก็ยังใช้มอบแด่ผู้ที่มีชัยชนะ เช่น นักกีฬาที่ชนะการแข่งขันโอลิมปิกสมัยโบราณก็จะได้รับมงกุฎช่อมะกอก โดยรวมๆ แล้วมะกอกถือเป็นไม้มงคลในหลายประเทศ

มีลูกค้าเล่าให้ฟังว่า ในบางประเทศ ต้นมะกอกถือเป็นทรัพย์สินที่เอาไปใช้เป็นหลักฐานค้ำประกันกับธนาคารได้ด้วย

ตอนนี้เพิ่งจะมีการนำเข้าต้นมะกอกจากอิตาลีและสเปนเข้ามาในไทยให้คนไทยได้ลองปลูกกัน ซึ่งก็มีขนาดที่หลากหลายมาก ตั้งแต่ขนาดสูงแค่ 20 เซนติเมตร จนถึงสูงกว่า 2 เมตร ซึ่งมีอายุราว 360 ปี

หลักง่ายๆ ในการเลือก ต้นมะกอกโอลีฟ พืชต่างประเทศโตง่ายที่โตได้ดีในไทย
หลักง่ายๆ ในการเลือก ต้นมะกอกโอลีฟ พืชต่างประเทศโตง่ายที่โตได้ดีในไทย

มะกอกเป็นพืชที่เติบโตง่าย แม้ในดินที่ไม่อุดมสมบูรณ์ ชอบน้ำน้อย ใบแข็ง ความเล็กเรียวของใบช่วยลดการสูญเสียน้ำ มะกอกจึงได้ชื่อว่าเป็นต้นไม้ที่อดทน แข็งแกร่ง

ถึงแม้ว่าจะเป็นต้นไม้จากต่างประเทศ แต่ก็เจริญเติบโตได้ดีกับอากาศในเมืองไทย คือแดดจัด ร้อน และไม่แฉะ แต่ด้วยฤดูกาลและอุณหภูมิของไทย ถึงแม้ว่าต้นมะกอกจะเจริญเติบโตได้ดี แต่ก็อาจจะไม่ออกผลเหมือนที่ปลูกในยุโรป

หลักในการเลือกมะกอกมาปลูกประดับ ต้องเริ่มต้นจากเลือกขนาดที่เหมาะสม เพราะมะกอกเป็นพืชที่โตช้ามาก ใช้เวลา 40 ปี ลำต้นถึงมีขนาดเท่าแขน แต่ก็มีข้อดีตรงที่แม้ว่าลำต้นจะไม่ใหญ่ แต่ก็ยังมีทรงพุ่มที่ใหญ่และสวย ดังนั้นต้องเลือกขนาดที่เหมาะสมกับความต้องการ

หลักง่ายๆ ในการเลือก ต้นมะกอกโอลีฟ พืชต่างประเทศโตง่ายที่โตได้ดีในไทย
หลักง่ายๆ ในการเลือก ต้นมะกอกโอลีฟ พืชต่างประเทศโตง่ายที่โตได้ดีในไทย

ต้นมะกอกที่มีขนาดใหญ่ที่สูง 2 เมตร เหมาะกับการปลูกในบ้านที่มีสนามกว้างๆ ส่วนต้นที่มีขนาดเล็กลงมาก็เหมาะจะปลูกในตำแหน่งหน้าประตู ปลูกเดี่ยวหรือเป็นคู่ก็ได้ เป็นต้นไม้ที่สวยโดยตัวของมันเอง ไม่ต้องพึ่งองค์ประกอบอื่นมาช่วยทำให้สวย เรียกว่า ปลูกต้นเดียวก็อยู่เลย

มะกอกชอบแดดจัด ปลูกได้ทั้งในกระถางและลงดิน ถ้าอยากให้โตเร็วที่สุด ควรปลูกลงดินแบบโดนแดดร้อยเปอร์เซ็นต์ โดนแดดครึ่งวันก็พอได้ แต่ถ้าโดนแดดน้อย การแตกใบและการเจริญเติบโตก็จะน้อยตามไปด้วย

หลักง่ายๆ ในการเลือก 'ต้นมะกอกโอลีฟ' พืชต่างประเทศโตง่ายที่โตได้ดีในไทย
หลักง่ายๆ ในการเลือก 'ต้นมะกอกโอลีฟ' พืชต่างประเทศโตง่ายที่โตได้ดีในไทย

เรื่องของน้ำ มะกอกไม่ชอบน้ำแฉะ และทนแล้งได้ดี ไม่น้ำรดเป็นสัปดาห์ก็อยู่ได้ แต่ถ้าปลูกในที่ที่ไม่โดนแดดจัด ต้องลดปริมาณการให้น้ำลงด้วย

นอกจากปลูกประดับแล้ว ใบของต้นมะกอกก็นำมาทำชาได้ ทั้งชาใบมะกอกล้วน และนำไปเบลนด์กับพืชอื่นๆ เพื่อเพิ่มกลิ่นและรสชาติ เช่น เบลนด์กับกุหลาบ

ถ้าใครสนใจก็ลองหามะกอกมาปลูกประดับบ้านกันดูนะ

หลักง่ายๆ ในการเลือก 'ต้นมะกอกโอลีฟ' พืชต่างประเทศโตง่ายที่โตได้ดีในไทย

Writer & Photographer

ศิริวิทย์ ริ้วบำรุง

ปัจจุบันเป็นนักจัดสวน ในนาม little tree landscape เกิดและเติบโตมาในบ้านสวนริมน้ำท่าจีนมีพ่อเป็นนักสะสมต้นไม้ และมีแม่ชอบปลูกดอกไม้ ชีวิตจึงมีต้นทุนเรื่องต้นไม้มาแต่เด็ก สิบกว่าปีก่อนได้กลายเป็นนักจัดสวนโดยบังเอิญ และเป็นเรื่อยๆ มาจนถึงปัจจุบัน เพราะได้ค้นพบแล้วว่างานจัดสวนให้โอกาสเราได้อยู่กับสิ่งที่เรารัก และเป็นงานที่ทำแล้วมีความสุข

Plant Planet

ชวนเดินทางเข้าสู่โลกของต้นไม้เพื่อทำความรู้จักพืชในฐานะเพื่อน

กิ่งหมากผู้หมากเมีย (Cordyline) ใบยาวมีริ้วสีชมพูอ่อนแก่สลับกันเป็นลวดลายแปลกตาในขวดแก้วที่ตั้งเป็นประจำอยู่บนโต๊ะไม้มะค่าตัวใหญ่ของบ้าน ยังคงเป็นภาพที่พวกเราทุกคนในบ้านจดจำได้แม่นยำ

เมื่อมีโอกาสมานั่งล้อมวงคุยกันวันหนึ่ง พวกเราต่างเผยความสงสัยเรื่องจุกสำลีที่อุดปากขวดหมากผู้หมากเมียที่มีรากงอกอยู่ในขวดเต็มไปหมดนั้นออกมา ผมตั้งสมมติฐานเล่นๆ ในใจแล้วบอกทุกคนว่าน่าจะปิดไม่ให้อากาศเข้า ทำให้รากงอกเร็วขึ้น และอาจช่วยป้องกันไม่ให้ยุงลงไปไข่ พ่อผมเสริมอีกเหตุผลว่า น่าจะเป็นเรื่องการพยุงกิ่งในน้ำไม่ให้ขยับไปขยับมาทำให้รากเกิดการสะเทือน

เราไม่ได้สรุปเรื่องนี้กัน เพราะบทสนทนาของเราเปลี่ยนไปหลายเรื่องและไม่ได้วกกลับมาที่เรื่องนี้อีก แต่ผมคิดว่าก้อนสำลีที่อุดปากขวดเหล่านั้นทำหน้าที่ทั้งสามอย่างได้ดีไม่ขาดตกบกพร่อง ไม่ว่าเหตุผลไหนจะเป็นเหตุผลเริ่มต้นที่สำคัญที่สุด

ไม้ปักน้ำ ไม้ปักน้ำ

นอกจากต้นหมากผู้หมากเมียแล้ว ต้นไม้ปักน้ำในบ้านที่ผมจำความได้ก็มีกิ่งโกสน ตอนนั้นผมอายุราว 7 – 8 ขวบ จำได้ว่าพ่อสะสมต้นไม้ไว้หลายชนิดในโรงเรือนเล็กๆ ข้างบ้าน บางช่วงพ่อก็มีบอนสีเต็มโรงเรือนง่ายๆ ของพ่อ บางช่วงก็เป็นต้นโกสนหลากสีสัน บางช่วงก็เป็นหมากผู้หมากเมีย ขวดแก้วที่มีกิ่งไม้ซึ่งเต็มไปด้วยรากขาวๆ ปักอยู่บนโต๊ะไม้มะค่าอาจเป็นการขยายพันธุ์ไม้สะสมของพ่อผม หรืออาจจะเป็นแจกันประดับโต๊ะฝีมือแม่ผม ซึ่งผมไม่ค่อยแน่ใจนัก

หลังยุคโกสนและหมากพู่หมากเมียปักน้ำ ผมแทบไม่เห็นไม้ปักน้ำเท่าไหร่ ที่เห็นบ้างก็เป็นพวกพลูด่าง พลูเขียว จนมาถึงยุคกวนอิมปักน้ำ ไม้โชคลาภที่คนซื้อมาประดับไว้ในบ้านเพื่อความเป็นสิริมงคล

นอกเหนือจากต้นไม้ที่ว่ามา ผมสงสัยว่ามีกิ่งไม้อื่นๆ อีกไหมที่เราสามารถนำมาปักน้ำเพื่อขยายพันธ์ุและตกแต่งบ้าน เรื่องนี้น่าสนุก ผมทดลองปักกิ่งพุด ลิปสลิด พญาไร้ใบ โรสแมรี่ บอนสี โกฐจุฬาลัมพา กระชาย บีโกเนีย ก้ามปูหลุด เงินไหล เฟินน้ำ เล็บครุฑ สะระแหน่ฟิลิปปินส์ สมุนไพรต่างๆ เช่น ก้านโหระพา ใบมินต์ที่เด็ดใบไปใช้ในครัวแล้ว แม้แต่แคคตัส หรือไม้อวบน้ำ (Succulent) ในแจกันใส

ทุกตัวแตกรากงอกออกมาในน้ำ เป็นการทดลองที่ไม่ได้ยุ่งยากและฝึกการสังเกตและการรอคอยได้เป็นอย่างดี จะน่าสนุกและตื่นเต้นแค่ไหนถ้าหากกิ่งไม้ที่เราเฝ้าสังเกตทุกวันเริ่มมีรากงอกออกมา

ไม้ปักน้ำ

ไม้ปักน้ำ

สำหรับเด็กน้อยวัยช่างสังเกตก็น่าจะเป็นกิจกรรมสนุกสนุกที่คุณพ่อคุณแม่ชวนพวกเขาตัดกิ่งไม้หลากชนิดมาปักน้ำในขวดแก้ว วางเรียงไว้บนโต๊ะหรือตามขอบหน้าต่าง แล้วให้เด็กเด็กเฝ้ารอวันที่กิ่งไม้มีรากงอกออกมา และจดบันทึกแยกชนิดต้นไม้ที่ปลูกในน้ำได้ กับปลูกไม่ได้ เป็นทั้งเรื่องการเรียนรู้ของลูกและเรื่องการตกแต่งบ้านของคุณพ่อคุณแม่

ข้อดีที่ชัดเจนมากของการนำไม้ปักน้ำมาประดับมุมต่างๆ ของบ้าน คือการกำจัดปัญหาเรื่องโรคแมลงและเชื้อโรคในดิน ไม่ต้องกังวลเรื่องการรดน้ำ วางบนเฟอร์นิเจอร์ต่างๆ ได้ไม่เลอะเทอะ ปรับเปลี่ยนได้ง่าย เป็นเหมือนการจัดดอกไม้ แต่ได้อารมณ์แบบเขียวๆ ของต้นไม้ เหมาะกับคนหลงใหลความชอุ่มของใบไม้และอยากให้บ้านเต็มไปด้วยสีเขียว และที่สำคัญแจกันกิ่งไม้ของเราจะอยู่กับเรานานกว่าแจกันดอกไม้มาก แม้กิ่งบางกิ่งเมื่อเราเอามาปักแล้วไม่ยอมออกรากสักที ก็สามารถปักอยู่ในน้ำได้แรมเดือน เช่น กิ่งทีทรี (Tea Tree)

ไม้ปักน้ำ ต้นไม้แช่น้ำ ทางเลือกใหม่ในการปลูกต้นไม้ในห้อง

ภาชนะที่ใช้ควรเป็นภาชนะใส รูปทรงต่างๆ ตามชอบ หรือตามที่หาได้ในบ้าน เหลี่ยม กลม โค้งมน สั้น สูง หรือเป็นขวดเหลือใช้ ขวดรีไซเคิล ก็เป็นเรื่องที่ดีงาม เพื่อความสวยงามแนะนำให้เป็นขวดแก้วใสมากกว่าขวดพลาสติก ความใสของขวดจะช่วยให้เราเห็นรากสวยๆ ของต้นไม้ และเราก็ได้สังเกตการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นของรากและกิ่งไปพร้อมๆ กัน

วิธีตัดกิ่ง เลือกตัดบริเวณโคนใบเฉียง 45 องศาบริเวณที่เรียกว่า Leaf Node ถ้าเราตัดบริเวณนี้จะช่วยให้รากงอกเร็วเพราะบริเวณนี้มีฮอร์โมนอยู่ หลังจากนั้นให้รูดใบด้านล่างออก บางคนอาจจุ่มฮอร์โมนเร่งราก (Hormone Powder) เพื่อให้รากงอกเร็ว แต่เรามีวิธีให้ฮอร์โมนรากแบบง่ายๆ ด้วยการจุ่มกิ่งลงไปในน้ำผึ้ง ซึ่งมีคุณสมบัติช่วยฆ่าเชื้อ ทำให้กิ่งของเราไม่ติดเชื้อ และน้ำผึ้งยังมีแร่ธาตุและสารอาหารช่วยกระตุ้นให้รากงอกเร็วขึ้นด้วย

น้ำถือเป็นปัจจัยสำคัญในการเลี้ยงพืชปักน้ำ แม้ว่าเราจะใช้น้ำก๊อกได้ แต่ถ้าเราเลือกใช้น้ำแร่ในการปลูกก็จะช่วยให้พืชได้รับสารอาหารจากน้ำได้มากขึ้น ปริมาณน้ำที่ใช้ไม่ควรสูงกว่าปลายกิ่ง 1 – 2 นิ้ว ขึ้นกับชนิดของต้นไม้ และควรดูแลให้น้ำในขวดใสสะอาดอยู่เสมอ เพื่อความสวยงามและป้องกันเรื่องการเพาะพันธุ์ของยุง

ไม้ปักน้ำ ไม้ปักน้ำ

สำหรับแคคตัสและไม้อวบน้ำชนิดต่างๆ เราต้องนำมาตัดรากเก่า (รากดิน) ทิ้งแล้ววางไว้ปากขวด เพื่อรอรากขาวๆ ใหม่ๆ (รากน้ำ) งอกออกมาหาน้ำเอง แต่ถ้าไม่ตัดรากดินทิ้ง มันจะเน่า

ขวดไม้ปักน้ำเหล่านี้เราสามารถนำไปตกแต่งโต๊ะอาหาร ผนังบ้าน ขอบหน้าต่าง โต๊ะทำงาน ชั้นหนังสือ โต๊ะหัวเตียง มุมต่างๆ ของบ้านโดยเลือกขนาดและชนิดของกิ่งของต้นไม้ที่เหมาะสมกับพื้นที่ที่นำไปจัดวาง

ถึงตรงนี้ถ้าหลายคนนึกสนุกอยากทำการทดลองไปด้วยกัน ลองหากรรไกรตัดกิ่งไม้สักอัน แล้วเดินออกไปในสวนดูสิว่ามีกิ่งไม้อะไรบ้างที่ถึงเวลาต้องเล็มทิ้งเพราะยื่นออกมาบังทางเดิน หรือมีต้นไม้ใบสวยๆ ที่อยากได้ไปวางบนโต๊ะอาหาร ห้องนอน ชั้นหนังสือ บ้างไหม แนะนำว่าเป็นช่วงเช้าหรือช่วงเย็นดีที่สุดครับ ขอให้ทุกคนเพลิดเพลินกับการทดลองสนุกๆ ครั้งนี้นะครับ

Writer & Photographer

ศิริวิทย์ ริ้วบำรุง

ปัจจุบันเป็นนักจัดสวน ในนาม little tree landscape เกิดและเติบโตมาในบ้านสวนริมน้ำท่าจีนมีพ่อเป็นนักสะสมต้นไม้ และมีแม่ชอบปลูกดอกไม้ ชีวิตจึงมีต้นทุนเรื่องต้นไม้มาแต่เด็ก สิบกว่าปีก่อนได้กลายเป็นนักจัดสวนโดยบังเอิญ และเป็นเรื่อยๆ มาจนถึงปัจจุบัน เพราะได้ค้นพบแล้วว่างานจัดสวนให้โอกาสเราได้อยู่กับสิ่งที่เรารัก และเป็นงานที่ทำแล้วมีความสุข

อ่านต่อ

Loading...

End of content

No more pages to load