14 Jun 2017
2 PAGES
1 K

ไม่กี่วันก่อนมีข่าวดังเขย่าโลกเรื่องสหรัฐอเมริกาถอนตัวออกจาก Paris Agreement

คนหลายคนหงุดหงิด อีกหลายคนคงหงุดหงิดยิ่งกว่าที่ไม่รู้ว่าไอ้คนก่อนหน้ามันหงุดหงิดเรื่องอะไรกัน…

มันไม่ใช่ข้อตกลงงดซื้อขนมปังบาแก็ตต์ หรือปฏิวัติของแบรนด์เนม แต่มันคือข้อตกลงร่วมกันของชาวโลกในการร่วมมือกันลดโลกร้อนเพื่อไม่ให้สถานการณ์โลกร้อนเลวร้ายลงไปกว่านี้

ก่อนที่จะได้ยินนายโดนัลด์ เจ. ทรัมป์ ประธานาธิบดีของสหรัฐอเมริกาพูดถึงโลกร้อนว่าเป็นเพียงแค่ข่าวลือ ชาวโลกจำนวนมากรู้จักปัญหานี้เมื่อ 11 ปีที่แล้ว จากหนังสารคดีของอดีตรองประธานาธิบดีอัล กอร์ เรื่อง An Inconvenient Truth โดยหลักการแล้วภาวะโลกร้อนคือ ภาวะที่โลกมีก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ และก๊าซเรือนกระจกอื่นๆ ในชั้นบรรยากาศมากเกินไป จนเกินกำลังที่ป่าไม้จะดูดซับเอาไว้ได้หมด ก๊าซเรือนกระจกพวกนี้คล้ายผ้าห่มที่คลุมโลกไว้ ทำให้ความร้อนในโลกไม่หายไป อุณหภูมิของโลกเลยร้อนขึ้นเรื่อยๆ

The Polar Sea

พวกเราชาวเมืองย่านเส้นศูนย์สูตรรับรู้ภาวะโลกร้อนนี้จากการที่เหงื่อหยดไหลชุ่มตัวเราตลอดทั้งปี (ก็เป็นอย่างนี้มาตลอดอยู่แล้วนี่นา) น้ำท่วมในช่วงเวลาที่ไม่ปกติ (ก็เป็นอย่างนี้มาตลอดอยู่แล้วนี่นา) หรือไม่ก็เห็นภาพหมีขาวขั้วโลกในทีวีโดดหย็องแหย็งไปมาบนแผ่นน้ำแข็งที่เล็กลงๆ แต่เรานั้นไม่เคยเห็นว่าจริงๆ แล้วโลกร้อนมันเป็นอย่างไร

หนังสารคดีผสมหนัง boat-trip เรื่องนี้จะพาเราไปเห็นโลกร้อนในหลายแง่มุม ณ สถานที่เกิดเหตุนั้นกัน

เรื่องภาวะเรือนกระจกที่ทำให้อากาศค่อยๆ ร้อนขึ้นจนเป็นเหตุให้น้ำแข็งขั้วโลกละลายมากขึ้นเป็นสิ่งที่เรารู้อยู่แล้ว แต่การละลายของน้ำแข็งขั้วโลกก็มีเรื่องน่าสนใจอยู่

ในมหาสมุทรอาร์กติกมีเส้นทางเดินเรือ Northwest Passage ซึ่งเริ่มต้นจากแคนาดาตอนเหนือใกล้กรีนแลนด์ ผ่านไปทางตะวันตกข้ามแคนาดาไปสิ้นสุดที่อะแลสกา ก่อนหน้านี้มันเป็นเส้นทางคดเคี้ยวเล็กๆ ระหว่างเกาะ เร้นลับจนแทบไม่มีมนุษย์คนไหนเดินเรือผ่านไปได้ เพราะมีก้อนน้ำแข็งจำนวนมหาศาลปิดกั้นขวางทางอยู่ราวกับเป็นเขาวงกตน้ำแข็ง พอเกิดภาวะโลกร้อน ผสมกับเข้าสู่ฤดูร้อนที่แสงอาทิตย์ดำรงอยู่จนถึงเที่ยงคืน น้ำแข็งที่เคยเป็นอุปสรรคในเส้นทางนี้ก็ละลายหายไปเยอะเสียจนนักเดินเรือสมัครเล่นก็สามารถใช้เส้นทางนี้ได้ ปรากฏการณ์นี้ทำให้เหล่านักเดินทางมองเส้นทางนี้เป็นเหมือนยอดเขาเอเวอเรสต์แห่งใหม่ และพยายามเดินทางมาเพื่อพิชิตเส้นทางนี้มากขึ้นเรื่อยๆ

The Polar Sea

Richard Tegner ก็เป็นหนึ่งในนั้น แกเป็นสถาปนิกชาวสวีเดนที่ถูกเพื่อนอีก 2 คนชวนมาล่องเรือเข้าสู่ Northwest Passage แกเป็นคนที่ไม่มีประสบการณ์เดินเรือด้วยตัวเองเลยแม้แต่นิดเดียว จึงรับหน้าที่เป็นเชฟและจดบันทึกการเดินเรือ นอกเหนือจากชีวิตบนเรือยอชท์ลำจิ๋วที่ประสบปัญหาเรือเสียตลอดเวลา และความบาดหมางทางอารมณ์กับเพื่อนร่วมทริปตลอดเวลาเช่นกัน หนังจะพาเราไปเจอโลก ปัญหา มลภาวะ รวมถึงวัฒนธรรมของชาวอาร์กติกแบบรอบด้าน 360 องศาแบบที่เราไม่เคยรู้มาก่อนแน่ๆ เช่น

โลกร้อนเป็นเรื่องที่น่ากลัว แต่คนท้องถิ่นหลายคนกลับยินดีที่เกิดขึ้น เพราะมีนักท่องเที่ยวเพิ่มสูงขึ้นหลายเท่าตัว

The Polar Sea

การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศทำให้เกิดการอพยพที่ผิดแผกไปของหมีขั้วโลกและสัตว์ต่างๆ หลายเกาะที่ไม่เคยมีหมีมาก่อนก็มีหมีเป็นสมาชิกใหม่ ฟังดูเหมือนจะดี แต่ปัญหานี้สร้างความลำบากมากให้แก่ผู้อยู่อาศัย เพราะเห็นหมีขาวน่ารักแบบนี้ มันกินคนได้นะคุณ!

อากาศที่อุ่นขึ้นทำให้เกิดพืชพันธุ์ในดินแดนบางแห่งที่ไม่เคยมีพืชบนดินมาก่อน ฟังดูก็เป็นเรื่องดี แต่กวางคาลิบู (หน้าตาเหมือนกวางเรนเดียร์ของซานตาคลอส) ก็มีแนวโน้มจะสูญพันธุ์ เพราะอุณหภูมิที่สูงขึ้นทำให้ปรสิตของกวางถือกำเนิดขึ้นบนดินแดนแห่งนี้เป็นครั้งแรกเช่นกัน

เมื่อน้ำแข็งละลายก็เกิดการกัดเซาะชายฝั่งที่รุนแรงขึ้น จนหลายเกาะเสียพื้นที่ไปเรื่อยๆ

นักท่องเที่ยวที่หลั่งไหลเข้ามาพร้อมความเจริญแบบทุนนิยมต่างๆ สร้างปัญหาให้เด็กวัยรุ่นชาวอินูอิต (ชาวเอสกิโม) ที่ปรับตัวรับการเปลี่ยนแปลงในชีวิตไม่ได้ตัดสินใจฆ่าตัวตาย ไม่ใช่คนสองคน แต่อัตราการฆ่าตัวตายของวัยรุ่นในหมู่บ้านนั้นสูงจนน่าตกใจ

The Polar Sea

อุตสาหกรรมน้ำมันที่อะแลสกามีส่วนช่วยเร่งภาวะโลกร้อนให้สูงขึ้น แต่คนที่ทำงานที่นั่นต่างเชื่อว่าโลกร้อนเป็นเพียงแค่ข่าวลือ และด้วยความที่น้ำมันเป็นธุรกิจหลักของรัฐอะแลสกา จึงยังคงดำเนินต่อไปตามปกติ

และยังมีผู้คนอีกมากมายที่ได้รับผลกระทบจากภาวะโลกร้อนซึ่งเราอาจไม่มีโอกาสได้รับรู้เลย

หลังจากดูสารคดีจนจบแล้ว เราจะพบว่าปัญหานี้ไม่ได้ไกลตัวเราเท่าระยะทาง แต่มันใกล้ตัวเรามากจริงๆ และเราทุกคนนั้นแหละที่จะช่วยทำให้คำพูดของ เอ็มมานูเอล มาครง ประธานาธิบดีฝรั่งเศสที่ว่า “Make Our Planet Great Again” เกิดขึ้นจริง

The Polar Sea

หาข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับโลกร้อน: polarsea360.arte.tv
ประเภท: สารคดี
ช่องทางการดู: Netflix
ความเสียหาย: 1 ซีซัน 10 ตอน ตอนละ 43 นาที รวมแล้ว 7 ชั่วโมงนิดๆ เท่านั้น

CONTRIBUTOR

ธีรพันธ์ ลีลาวรรณสุข

อดีตนักศึกษาสถาปัตย์ที่หันเหเปลี่ยนอาชีพมาเป็นช่างภาพ นักออกแบบกราฟิก และนักหัดเขียน โดยพึ่งมีหนังสือของตัวเองเล่มแรกชื่อ 'ราชาสถาน นิทานตื่นนอน'