28 Aug 2018
2 PAGES
27 K

เราจะขยายธุรกิจอย่างไรดี…

ผู้ประกอบการบางท่าน เปิดร้านกาแฟ เขยิบไปทำร้านอาหาร แล้วก็ขยายไปทำห้างสรรพสินค้า บางท่าน ทำร้านอาหาร เมื่อประสบความสำเร็จมาก ๆ ก็สร้างคอนโดฯ แล้วปล่อยให้คนเช่า

บางธุรกิจที่ลองทำใหม่ ก็ไม่เป็นอย่างที่คิด

บางท่านก็ไม่แน่ใจว่าจะขยายธุรกิจไปทางไหนดี

มีบริษัทยักษ์ใหญ่แห่งหนึ่งในญี่ปุ่นที่ยืนหยัดทำสินค้าหมวดเดิมมายาวนานตลอด 70 ปีโดยไม่เปลี่ยนแปลง เป็นวิธีการขยายธุรกิจที่ดิฉันคิดว่าน่าสนใจมาก เลยขอนำมาฝากค่ะ

 

สำนักพิมพ์เล็กๆ ในจังหวัดเล็ก ๆ

บริษัท Zenrin เป็นบริษัทที่จัดทำแผนที่ที่ใหญ่ที่สุดในญี่ปุ่น สโลแกนของบริษัทนี้คือ ‘เราจะทำให้ชีวิตผู้คนสะดวกสบายขึ้นด้วยแผนที่’

ท่านคิดว่าบริษัทนี้จะทำกำไรได้อย่างไร และจะอยู่รอดได้อย่างไรในยุคที่ผู้คนต่างใช้ Google Maps ฟรี ๆ กันหมดแล้ว

Zenrin ก่อตั้งเมื่อ ค.ศ. 1948 โดยเริ่มจากการเป็นสำนักพิมพ์เล็กๆ ในจังหวัดโออิตะ จังหวัดเล็กๆ ทางตอนใต้บนเกาะคิวชู

เดิม Zenrin รับพิมพ์หนังสือท่องเที่ยวมาก่อน แต่สิ่งที่ทำให้หนังสือเล่มนี้ขายดิบขายดี คือ แผนที่เล็กๆ ที่แนบมาหลังหนังสือท่องเที่ยว

แผนที่ญี่ปุ่น, แผนที่, Zenrin,ออกแบบแผนที่

ภาพ: www.mizu.gr.jp

แผนที่ทั่วไปเป็นแผนที่หยาบๆ มีแค่ชื่อสถานที่ท่องเที่ยวหลักๆ แต่แผนที่ของ Zenrin กลับเป็นแผนที่ที่บอกชื่อตึกทุกตึก และบอกชื่อบ้านทุกบ้านในซอย

บ้านคนญี่ปุ่นแทบทุกบ้านจะติดนามสกุลของเจ้าของบ้านอยู่เพื่อให้บุรุษไปรษณีย์สามารถส่งพัสดุได้ง่ายขึ้น พนักงาน Zenrin ในยุคนั้นก็เดินตามซอกซอยและจดชื่อเจ้าของบ้านทีละบ้าน ทีละบ้าน อย่างใจเย็น จนกลายมาเป็นแผนที่ที่ละเอียดที่สุดในยุคนั้น

แผนที่ญี่ปุ่น, แผนที่, Zenrin,ออกแบบแผนที่

ภาพ: chinareaction.com

แผนที่ Zenrin ได้กลายเป็นที่นิยมในสถานที่ท่องเที่ยว บริษัทอสังหาริมทรัพย์ บริษัทที่ให้บริการเดลิเวอรี่ ตลอดจนหน่วยงานราชการ เนื่องจากมีข้อมูลที่ละเอียด และเริ่มได้รับการไหว้วานให้ไปทำแผนที่ในจังหวัดอื่นๆ บ้าง Zenrin จึงค่อยๆ เปลี่ยนตนเองจากสำนักพิมพ์ กลายเป็นบริษัทที่รับทำแผนที่

นี่คือหน้าตาแผนที่บ้านเวอร์ชันปัจจุบันที่ Zenrin จัดทำ มีชื่อตึก ชื่อบ้านทุกบ้านจริง ๆ

แผนที่ญี่ปุ่น, แผนที่, Zenrin,ออกแบบแผนที่

ภาพ: www.zenrin-datacom.net

 

เมื่ออินเทอร์เน็ตเข้ามา…

Zenrin กลายเป็นเจ้าแรกในตลาดที่มีความรู้ในการทำแผนที่ และเป็นบริษัทอันดับหนึ่งที่ขึ้นชื่อในเรื่องการทำแผนที่

แต่วันหนึ่ง เมื่อเทคโนโลยีอินเทอร์เน็ตพัฒนาขึ้นเรื่อยๆ คนเริ่มค้นหาข้อมูลได้ง่ายขึ้น การซื้อหนังสือแผนที่เป็นเล่มๆ ก็ไม่ใช่สิ่งที่จำเป็นอีกต่อไป

Zenrin ก็ปรับตัวรับมือเป็นอย่างดี ด้วยการนำเสนอข้อมูลให้บริษัทอินเทอร์เน็ตเสียเลย ไม่ว่าจะเป็น Google Maps, Yahoo! JAPAN, Bing Maps, Nifty ทุกค่ายใช้แผนที่ของ Zenrin หมด ร้อยละ 96.6 ของเว็บไซต์ท่องเที่ยวเดินทางนั้น ล้วนใช้แผนที่ของ Zenrin

ทำไมแผนที่ของบริษัทนี้ถึงได้รับการยอมรับจากเว็บไซต์ต่าง ๆ ขนาดนี้ ?

เพราะ Zenrin…น่ารัก

เวลาคนเสิร์ชหาวิธีเดินทาง หากค้นหาด้วยคำว่า ‘เดิน’ ระบบจะนำทางให้คนเดินไปทางที่มีหลังคา หรือมีขั้นบันไดน้อยที่สุด หากขับรถ ระบบนำทางจะพาคนไปถึงทางเข้าของสถานที่นั้นๆ จริงๆ ไม่ต้องคอยชะเง้อหาทางเลี้ยวเข้า หรือเผลอขับรถสวนทางในถนนที่เดินรถทางเดียว

วิธีการบอกทางยังมีความใส่ใจ

แผนที่ญี่ปุ่น, แผนที่, Zenrin,ออกแบบแผนที่

ภาพ: www.zenrin-datacom.net

นอกจากนี้ Zenrin ยังนำข้อมูลแผนที่ที่ตนเองมีไปเสนอขายหน่วยงานราชการ และสร้างประโยชน์อย่างมหาศาลให้กับสังคม เช่น

แผนที่ที่ขายให้สำนักงานดับเพลิงจะมีเครื่องหมายกากบาทสีฟ้า แสดงถึงจุดต่อสายยาง จากแผนที่ก็สามารถเห็นความกว้างแคบของถนนแต่ละสายได้ ระบบนำทางในรถดับเพลิงก็จะชี้จุดจอดรถที่เหมาะสมด้วย ที่สำคัญ การมีชื่อบ้านแต่ละบ้านทำให้พนักงานดับเพลิงสามารถเห็นได้อย่างรวดเร็วว่าบ้านที่ประสบภัยอยู่ที่ใด และคิดเส้นทางความช่วยเหลือได้อย่างรวดเร็ว

ส่วนแผนที่ที่ขายให้หน่วยงานราชการนั้น Zenrin สามารถส่งพนักงานไปช่วยสำรวจบ้านแต่ละหลังว่ามีผู้สูงอายุหรือผู้ทุพพลภาพหรือไม่ หากมีก็ทำเครื่องหมายลงบนแผนที่บ้านนั้น ข้อมูลนี้จะเป็นประโยชน์เมื่อทางหน่วยงานส่งผู้ดูแลเข้าไปเยี่ยมเยียน หรือหากเกิดภัยพิบัติ เจ้าหน้าที่สามารถรู้ได้ว่าบ้านหลังใดที่ตนต้องรีบเข้าไปช่วยเหลืออพยพผู้คนก่อน

 

มารักแผนที่กันเถอะ

นอกจากขายข้อมูลแผนที่ต่างๆ ให้องค์กรแล้ว Zenrin ก็ยังมีสินค้าน่ารักๆ เอาใจผู้บริโภคด้วย เช่น Matimati Series (อ่านว่า มาชิมาชิซีรีส์) เพื่อทำให้คนรู้สึกตื่นเต้นกับแผนที่ในเมืองนั้นๆ

แผนที่ญี่ปุ่น, แผนที่, Zenrin,ออกแบบแผนที่

ภาพ: shinguplus.com

ในซีรีส์นี้มีแฟ้มพลาสติกใส มาสกิ้งเทป สมุดโน้ต และที่คั่นหนังสือ ความน่ารักคือ แต่ละลายจะเป็นแผนที่ของเมืองต่างๆ โดยมีสัญลักษณ์บอกเอกลักษณ์ประจำเมือง เช่น เมืองคิชิโจจิก็จะมีรูปแมวอยู่บนลายแผนที่ แสดงร้านที่ขายสินค้าน่ารักๆ เกี่ยวกับแมว

แผนที่ญี่ปุ่น, แผนที่, Zenrin,ออกแบบแผนที่

ภาพ: blog.excite.co.jp

ส่วนของนาโกย่า ขึ้นชื่อเรื่องร้านกาแฟที่เสิร์ฟเซ็ตอาหารเช้า ลายแผนที่ก็จะมีรูปถ้วยกาแฟ บอกตำแหน่งร้านกาแฟชื่อดัง

แผนที่ญี่ปุ่น, แผนที่, Zenrin,ออกแบบแผนที่

ภาพ: topics.smt.docomo.ne.jp

มาสกิ้งเทปที่ดึงออกมาแล้วเป็นรูปแผนที่

แผนที่ญี่ปุ่น, แผนที่, Zenrin,ออกแบบแผนที่

ภาพ: blog.excite.co.jp

ที่คั่นหนังสือที่เป็นลายแผนที่เช่นกัน

แผนที่ญี่ปุ่น, แผนที่, Zenrin,ออกแบบแผนที่

ภาพ: blog.excite.co.jp

สินค้าอีกชนิดหนึ่งของ Zenrin ที่ชวนอมยิ้มมากๆ คือ ‘เซ็ทนักสำรวจเมือง’ (まちたんけんキット) สำหรับให้เด็กๆ ได้ฝึกการใช้แผนที่และฝึกทักษะการเป็นคนช่างสังเกต

แผนที่ญี่ปุ่น, แผนที่, Zenrin,ออกแบบแผนที่

ภาพ: www.zenrin.co.jp

โดยปกติ ช่วงปิดเทอมใหญ่เด็กญี่ปุ่นทุกคนต้องทำวิจัยเพื่อนำเสนอหน้าชั้นเรียน (ทำตั้งแต่ประถมถึงมัธยม) Zenrin เห็นเป็นโอกาส จึงขายเซ็ตแผนที่ให้เด็กๆ สำรวจและเก็บข้อมูลในท้องถิ่นของตัวเองง่ายขึ้น

ในเซ็ตนักสำรวจเมืองนี้จะมี ID กับพาสเวิร์ด เพื่อให้เด็กๆ สามารถล็อกอินและเลือกพรินต์แผนที่เมืองที่ตนเองสนใจสำรวจ มีสติกเกอร์สีๆ เผื่อแปะทำเครื่องหมาย มีเชือกและกระดาษรอง เพื่อให้เด็กคล้องคอและจดรายละเอียดได้ง่าย

แผนที่ญี่ปุ่น, แผนที่, Zenrin,ออกแบบแผนที่

จากอุปกรณ์นี้ เด็กๆ สามารถวิจัยหัวข้อ ‘สัตว์ต่างๆ ในบริเวณบ้านฉัน’ หรือ ‘พื้นที่อันตรายในเมืองของฉัน’ ‘ตู้กดน้ำอัตโนมัติในเมืองนี้มีที่ไหนบ้าง’​ ก็สนุกสนานกันไป แถมทำให้เด็กๆ ผูกพันกับแผนที่ตั้งแต่เด็กด้วย

น้องคนนี้ศึกษาระบบการจราจรในเมือง

แผนที่ญี่ปุ่น, แผนที่, Zenrin,ออกแบบแผนที่

ภาพ: www.tokyu-hands.co.jp

จากความตั้งใจตั้งแต่สมัยแรก ‘เราจะทำให้ชีวิตผู้คนสะดวกสบายขึ้นด้วยแผนที่’ Zenrin ยังคงรักษาปณิธานเดิมมาเกือบ 1 ศตวรรษแล้ว ปัจจุบัน สิ่งที่บริษัทกำลังพยายามสร้างอยู่คือ ‘แผนที่บนฟ้า’ เผื่อการขนส่งโดยโดรนในอนาคต โดรนจะได้หลบตึกต่างๆ ได้ทัน

แผนที่ญี่ปุ่น, แผนที่, Zenrin,ออกแบบแผนที่

ภาพ: www.zenrin.co.jp

แม้บริษัทจะเผชิญการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี การเปลี่ยนแปลงของลูกค้าที่ไม่ค่อยพกแผนที่ ไม่อยากได้แผนที่เป็นเล่มๆ เหมือนแต่ก่อน แต่บริษัทนี้ก็ไม่เคยถอดใจ ผู้บริหารยังรักและเห็นความสำคัญของแผนที่ และนำแผนที่มาสร้างคุณค่าใหม่ๆ เช่น เครื่องเขียนแฟชั่น แผนที่ที่เหมาะกับโทรศัพท์ ตลอดจนเซ็ตของเล่นเด็ก โดยสินค้าทุกอย่างยังเกี่ยวข้องกับแผนที่ สิ่งที่บริษัทถนัดที่สุด และสั่งสมองค์ความรู้มากว่า 70 ปี

ท่านล่ะคะ ถนัดในการทำอะไร แทนที่จะกระโดดไปทำธุรกิจใหม่ๆ เราอาจลองกลับมาทบทวนคุณค่าของสินค้าที่กำลังทำ และนำเสนอในรูปแบบใหม่ๆ แบบที่บริษัทแผนที่แห่งหนึ่งทำก็ได้นะคะ ☺

 

CONTRIBUTOR

เกตุวดี Marumura

อดีตนักเรียนทุนรัฐบาลญี่ปุ่นผู้หลงใหลในการทำธุรกิจแบบยั่งยืนของคนญี่ปุ่น ปัจจุบัน เป็นอาจารย์สอนการตลาดที่คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย