‘MAHORI Handcraft’ เป็นแบรนด์ลำโพงสัญชาติไทยที่เลือกใช้ไม้ไทยเป็นวัสดุหลัก

ไม่ต้องเฉลยที่มาก็พอเดาได้ ว่าชื่อที่ปะอยู่หน้าตู้ลำโพง ได้แรงบันดาลใจมาจากวงดนตรีไทยเครื่องผสมอย่าง ‘วงมโหรี’

ใช่ว่าจะเป็นไทยแค่ชื่อและการคัดสรรเอาไม้ไทยและวัสดุจากธรรมชาติมาใช้ ซึ่งเพียงเท่านี้ก็ทวีความแตกต่างจากลำโพงเจ้าอื่น ๆ ที่เคยเห็นมามากโขอยู่แล้ว แต่ที่น่าสนใจยิ่งขึ้นไปอีก คือยังเป็นลำโพงที่ออกแบบมาให้เหมาะกับฟังเพลงไทยอีกด้วย

“ ผมชอบอะไรไทย ๆ ตั้งแต่เปิดบริษัทออกแบบตกแต่งภายในก็ชื่อเสาเอก อินทีเรียดีไซน์ ลูกผมก็ชื่อชบา คือเราควรจะมีความภูมิใจที่เราเป็นคนไทย แล้วเราก็ควรพัฒนาตัวเองให้ดี สมกับที่เราภูมิใจในตัวเรา” หวัง-ศิริชัย หวังศิริเลิศ อินทีเรียดีไซเนอร์และนักออกแบบเฟอร์นิเจอร์วัยเก๋าผู้หลงใหลในเสียงดนตรี เจ้าของ MAHORI Handcraft ลำโพงบลูทูธทำมือเจ้าแรก ๆ ของไทยเริ่มโหมโรงถึงความตั้งใจ 

พร้อมกับเสียงจาก ‘มโหรี’ ที่เล่นเพลงคลาสสิกยุค 50 คลอเคล้าบทสนทนาขึ้นในห้องทำงานในบ้านของมัณฑนากรวัยใกล้เกษียณ

MAHORI Handcraft ลำโพงทำมือจากไม้ไทย ที่อินทีเรียวัยเกษียณตั้งใจดีไซน์ให้คนไทยฟัง

MAHORI โหมโรง

ห้องทำงานที่มีทั้งเทปคาสเซ็ตสูงตั้งเลยหัว เครื่องเสียงลำโพงต่างขนาด แผ่นซีดีที่แทรกตัวอยู่ตามชั้นไม้ และแผ่นเสียงไวนิลเพลงเก่า เป็นสิ่งยืนยันความหลงใหล

หวังเรียบจบด้านการออกแบบภายในมาโดยตรง แต่ความรักในเสียงดนตรีก็มีอยู่คู่กันมาตั้งแต่ยังไม่เข้ามหาลัย ตามประสาวัยรุ่น ฟังเพลง เล่นดนตรี เข้าร้านเทปเป็นส่วนหนึ่งของช่วงอายุ แม้กระทั่งสอบเอ็นทรานซ์ ก็ยังไม่วายขอใส่คณะดนตรีไปด้วย

“แต่ว่ามันติดออกแบบ ก็เลยได้ทำงานด้านนี้มาตลอด” เขาเล่าขำ ๆ

ไม่ผิดนักหากกล่าวว่า บนถนนของนักออกแบบมีเสียงเพลงร่วมทาง เพราะระหว่างการทำงาน 35 ปีที่ผ่านมา มัณฑนากรคนนี้ก็ยังคงฟังเพลงที่รัก ซื้อหาเล่นเครื่องเสียงวินเทจ ตามหาเสียงที่ใช่ โทนดนตรีที่ตัวเองชอบ และนำไปสู่การทดลองออกแบบลำโพงไว้ฟังเอง

“ผมทั้งทำ ทั้งเล่น ทั้งสร้าง เพราะผมชอบออกแบบ คิดว่าลำโพงพวกนี้เราก็ทำได้ เรารู้ว่าเสียงที่ดีควรจะเป็นยังไง ก็ศึกษาอ่านจากเว็บไซต์ นิตยสารเมืองนอก แล้วก็ซื้อมาทดลองทำ ซื้อแบรนด์ดัง ๆ ของเก่ามือสองมารื้อ เอามาดูกลไกข้างในว่าใช้อะไรบ้าง 

“จริง ๆ เราก็รู้หลักการแล้วล่ะจากการอ่านหนังสือ แต่เอามาดูเพื่อความชัวร์ เอามาทดลองเพราะอยากรู้ว่ามันเป็นอย่างนั้นจริง ๆ รึเปล่า ทำมาร่วมสิบปี ทำให้เพื่อนบ้างอะไรบ้าง แต่ก่อนมันมีเว็บบอร์ดของคนที่ชอบเครื่องเสียงชอบฟังเพลง ก็ทำแจกกันทีละ 10 – 20 ตัว ก่อนทำก็ซาวเสียงว่าใครจะเอาบ้าง”

MAHORI Handcraft ลำโพงทำมือจากไม้ไทย ที่อินทีเรียวัยเกษียณตั้งใจดีไซน์ให้คนไทยฟัง

หลังจากลองผิดลองถูกกับลำโพงด้วยตัวเองมาหลายปี สำเร็จเสียงดีตามชอบก็มาก ทำไปทิ้งไปเพราะเสียงที่ออกมาไม่พอใจก็เยอะ จนได้เสียงออกมาเป็นลำโพงสูตรเฉพาะ และกลายเป็นงานอดิเรกที่ทำคู่กับงานหลักอยู่ตลอด แต่ตอนนั้นก็เป็นเพียงการทำไว้ฟังเอง และแลกกับพี่น้องร่วมกลุ่มในวงแคบ ๆ 

พออายุเริ่มมากขึ้น พาให้เขาเริ่มคิดถึงแผนต่อไปในวาระเกษียณ

“เมื่อก่อนทำลำโพงเป็นงานอดิเรก ตอนหลังผมก็เริ่มวางแผนแล้ว เพราะว่างานอินทีเรียเป็นงานใหญ่ ตอนนี้อายุเยอะขึ้น ก็พยายามหางานที่วัยเกษียณก็ทำได้ เป็นแผนที่คิดมาตั้งแต่ต้มยำกุ้ง ปี 40” 

เหตุการณ์เกินคาดคิดของวิกฤตเศรษฐกิจในบ้านเราตอนนั้น แน่นอนว่าเจ้าของบริษัทออกแบบภายในก็ได้รับผลกระทบไปด้วย ช่วงที่ว่าเขาเคยหันไปเปิดเว็บไซต์ขายแผ่นซีดีเพลงเก่าอยู่ช่วงหนึ่ง ก่อนจะกลับมานั่งโต๊ะดราฟต์แบบเช่นเดิมเมื่อธุรกิจฟื้นตัวขึ้น จนกระทั่งโควิด-19 เริ่มระบาดหนักไม่นานมานี้ แผนที่คิดไว้ 20 กว่าปีจึงถึงคราวนำมาใช้จริง

“ผมคิดว่าถ้าเศรษฐกิจมีปัญหา หรือมีเหตุการณ์อะไรเหมือนตอนต้มยำกุ้งอีก ผมก็อยากทำอะไรที่มันเกี่ยวกับลำโพง ดนตรี และก็เฟอร์นิเจอร์ด้วย เอาความรู้สองอย่างนี้มาใช้ ปรากฏว่าโควิดมาจริง ๆ ผมก็เลยเปิดเพจขายลำโพงในเฟซบุ๊กได้ 2 ปีแล้ว ตั้งแต่เมื่อช่วงปลายปี 2019” 

ม่านค่อย ๆ เปิดออก เผยโฉมมโหรีสู่สาธารณชนในวงกว้างนับแต่นั้น

MAHORI Handcraft ลำโพงทำมือจากไม้ไทย ที่อินทีเรียวัยเกษียณตั้งใจดีไซน์ให้คนไทยฟัง

ลำโพงจากไม้ไทย

เอกลักษณ์หนึ่งของ MAHORI คือการใช้ไม้ไทยเป็นวัสดุหลัก

“ผมทำงานสถาปัตย์ งานออกแบบภายในที่คลุกคลีกับงานที่ใช้ไม้เป็นส่วนใหญ่” นักทำลำโพงเปรยขึ้น พลางเปิดภาพผลงานออกแบบที่ผ่าน ๆ มา

ไม้ เป็นของถนัดที่หวังมักหยิบมาใส่ในผลงานออกแบบบ้าน ประจักษ์พยานชัดเจนอย่างห้องทำงานส่วนตัวที่เรานั่งเปิดบทสนทนา ก็มีไม้เป็นส่วนประกอบอยู่แทบทั้งหมด เมื่อทำลำโพงเป็นของตัวเอง มีหรือว่าเขาจะไม่เอาลายเซ็นเข้ามาใส่

“ผมพยายามสร้างเอกลักษณ์ สร้างภาพลักษณ์ว่าเป็นไทย ผมเป็นอย่างนี้มาแต่ไหนแต่ไร มีความฝังใจอย่างนี้มาตลอดว่างานที่เมืองนอกทำได้ เราก็ทำได้ไม่ได้ด้อยไปกว่าเขา ในการทำงานทุกอย่าง ก็เลยใช้ไม้ไทย” ช่างลำโพงไขสาเหตุ

MAHORI Handcraft ลำโพงทำมือจากไม้ไทย ที่อินทีเรียวัยเกษียณตั้งใจดีไซน์ให้คนไทยฟัง
MAHORI Handcraft ลำโพงทำมือจากไม้ไทย ที่อินทีเรียวัยเกษียณตั้งใจดีไซน์ให้คนไทยฟัง

 ไม้ชื่อคุ้นหูอย่างไม้สัก ไม้พะยูง ไม้ประดู่ หรือไม้ชื่อแปลกหายากจำพวก ไม้มะริด ไม้กระพี้เขาควาย ล้วนถูกหยิบนำมาใช้ทำตู้ของลำโพง บางชนิดถึงจะไม่คุ้นเคยกับคนทั่วไป แต่เขาเผยว่าไม้พวกนี้คุณภาพดีและทนทานมาก โดยจะคอยหาซื้อจากทั้งในกลุ่มเฉพาะ หรือเสาะหาไม้จากที่ชาวบ้านนำมาขาย ตามแต่โอกาสว่าจะเป็นไม้ชนิดใด บางครั้งเป็นไม้เก่า หรือบางทีหากไม้ที่ได้มายังสดใหม่ ก็ต้องตากให้แห้งก่อนนำมาใช้

คุณสมบัติของไม้แต่ละชนิดแตกต่างกัน และให้เสียงที่ออกมาไม่เหมือนกัน อย่างไม้พะยูงมีความแน่นและน้ำหนักมาก ทำให้เสียงที่ออกมาหนักแน่นและทุ้มกว่า ส่วนไม้สักมีความแน่นของเนื้อไม้น้อยกว่า โทนเสียงที่ได้ยินก็จะนุ่มกว่า อรรถรสในการฟังเพลงก็ย่อมต่างไปด้วย

คุณสมบัติอีกประการของไม้จริง คือธรรมชาติสร้างสรรค์สีและลวดลายแต่ละแผ่นไว้ไม่เหมือนกัน เมื่อนำมาแปลงโฉมเป็นตู้ลำโพง นั่นหมายความว่าถึงจะใช้ไม้ชนิดเดียวกัน แต่ละชิ้นก็ออกมามีลายเฉพาะตัวเป็นเอกลักษณ์ ทำให้ลำโพงของ MAHORI จึงเป็นเสมือนงานลิมิเต็ดที่มีเพียงชิ้นเดียวในโลก

อีกอย่างหนึ่งนอกเหนือจากไม้ตู้ลำโพงซึ่งเป็นพระเอก พระรองอย่างแผ่นปิดหน้าลำโพงก็ยังเลือกใช้เป็นหวายและอ้อยแห้งสาน ฝีมือชาวบ้านวิสาหกิจชุมชนที่ทำเกี่ยวกับงานสานตะกร้าหวาย ไม่เพียงเข้าคอนเซ็ปต์ไทย ๆ แต่ยังเหมาะเหม็งกันกับดีไซน์ของลำโพง เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม แถมโทนสีก็เข้ากับพอดิบพอดี ซึ่งหวังยังบอกอีกว่า ในอนาคตแบรนด์ตั้งใจสรรหาผลิตภัณฑ์จากวัสดุธรรมชาติอื่น ๆ เข้ามาใช้ร่วมอีก

MAHORI Handcraft ลำโพงทำมือจากไม้ไทย ที่อินทีเรียวัยเกษียณตั้งใจดีไซน์ให้คนไทยฟัง

มากกว่าเครื่องเล่นเสียง แต่เป็นเครื่องใช้

กว่าจะได้เป็นลำโพงของ MAHORI แต่ละรุ่น นักออกแบบรุ่นใหญ่ค่อย ๆ เล่ากรรมวิธีการทำอย่างประณีต ไล่เรียงตั้งแต่การออกแบบขีดเขียนภาพร่างลงบนกระดาษ ก่อนขึ้นรูปลงสีเป็นสามมิติ แล้วจึงนำมาขึ้นแบบทดลอง และนำไปสู่แบบตัวจริงที่ขายทางหน้าเว็บไซต์ พิถีพิถันไม่ต่างจากการสร้างสรรค์เฟอร์นิเจอร์สักชิ้นหนึ่ง

อีกขั้นตอนสำคัญคือการกำหนดขนาดของแต่ละรุ่นให้เข้ากับดอกลำโพง ซึ่งกว่าจะได้เสียงออกมาถูกใจ หวังต้องนำดอกลำโพงขนาดต่าง ๆ มาทดลองเทียบเสียง และยังต้องออกแบบให้มีขนาดรับกันพอดีกับตู้ เพื่อคุณภาพของเสียงที่ออกมาตามมาตรฐานที่ต้องการ

MAHORI Handcraft ลำโพงทำมือจากไม้ไทย ที่อินทีเรียวัยเกษียณตั้งใจดีไซน์ให้คนไทยฟัง

“เราก็เหมือนเป็นผู้ควบคุมดูแลทั้งข้างนอกข้างใน ทั้งเสียงและหน้าตา ก่อนผมจะเรียกช่างมาทำ ผมต้องทำเองก่อน ทำเป็นตัวต้นแบบเพื่อทดลองเสียง อันไหนใช้ไม่ได้ก็ทิ้ง ก็ลองทำใหม่ไปเรื่อย ๆ จนกว่าตัวแบบจะดีแล้วจึงทำเป็นตัวสมบูรณ์” หวังเล่าวิธีการทำงาน

น่าสนใจว่า MAHORI ไม่เคยใช้คำว่า ‘เครื่องเล่นเสียง’ กับชิ้นงานของแบรนด์

“ผมไม่อยากไปอยู่ในกลุ่มคนเล่นเครื่องเสียง เพราะเขาจะเล่นแต่ของแพง ๆ ผมทำแต่ของที่คนทั่วไปซื้อได้ ไม่จำเป็นต้องเงินเยอะ แค่ฟังใช้งานทั่วไป” เจ้าของรีบบอกถึงที่มาของนิยามผลิตภัณฑ์ เขาอยากให้มองว่าลำโพงของ MAHORI เป็นหนึ่งในเครื่องใช้ภายในบ้าน ซึ่งมีคุณสมบัติพื้นฐานอย่างเสียงออกมาไม่เพี้ยน และทนทานต่อการใช้งาน ก็เพียงพอแล้วสำหรับการใช้งานในหมู่คนทั่วไป

แน่นอนว่าส่วนหนึ่งคือลำโพงนี้มีที่มาจากอินทีเรียดีไซเนอร์ ดังนั้นการออกแบบลำโพงทุกไซส์จึงคำนึงถึงหน้าตาเป็นโจทย์ใหญ่ ประหนึ่งเป็นเฟอร์นิเจอร์ที่เมื่อเอามาวางในบ้านแล้ว ดูไม่แปลกแยกจากเครื่องเรือนอื่น ๆ ด้วยรูปลักษณ์เรียบง่าย วินเทจ วางมุมไหนของห้องก็ดูดี

ลำโพงจากไม้ไทยและวัสดุจากธรรมชาติ ตั้งใจออกแบบมาให้ฟังกับเพลงไทยได้ดีที่สุด โดยมัณฑนากรผู้หลงใหลในเสียงดนตรี
ลำโพงจากไม้ไทยและวัสดุจากธรรมชาติ ตั้งใจออกแบบมาให้ฟังกับเพลงไทยได้ดีที่สุด โดยมัณฑนากรผู้หลงใหลในเสียงดนตรี

“เรามองว่าบ้านของคนไทยเป็นบ้านที่มีวัสดุเป็นไม้ มีเฟอร์นิเจอร์ผสมใหม่บ้างเก่าบ้าง บ้านส่วนใหญ่ของคนไทยไม่มีโมเดิร์นจ๋า แต่เป็นของปน ๆ กันไป” จากมุมมองของนักออกแบบ ในอนาคตเราน่าจะได้เห็นลำโพง MAHORI Handcraft เป็นหนึ่งในสมาชิกของโชว์รูมเฟอร์นิเจอร์อย่างเต็มรูปแบบ เพราะหวังกำลังซุ่มทำโปรเจกต์ร่วมกับร้าน เพื่อออกแบบและผลิตลำโพงคอลเลกชันใหม่ ๆ เพิ่มช่องทางการจำหน่าย เป็นเครื่องใช้สำหรับติดบ้านของคนรักเสียงดนตรี

ลำโพงที่ทำให้คนไทยฟัง

ในเว็บไซต์ของ MAHORI Handcraft มีประโยคหนึ่งชวนสะดุดตา ‘ลำโพงที่ทำให้คนไทยฟัง’ เราถามถึงที่มาที่ไป ก่อนได้คำตอบจากปากของช่างลำโพงมา 3 ข้อ

หนึ่ง คือเรื่องราคา เมื่อเทียบกับแบรนด์ใหญ่ ๆ ในขนาดไล่เลี่ยกัน ลำโพงไทยทำมือนี้ถือว่าถูกกว่ามาก คนไทยก็พอเลือกซื้อเลือกหามาใช้ได้

สอง แม้ราคาจะถูกกว่ากันแต่กลับได้วัสดุที่ดีกว่า เพราะเลือกใช้ไม้จริงทั้งแผ่น และในแง่คุณค่าของวัสดุจากไม้ไทยหายากที่รับรองว่ามีเพียงชิ้นเดียว เท่านี้ก็มีมากกว่าแบรนด์ใหญ่ ๆ ที่มักเลือกใช้ไม้อัดมาทำแล้ว

สาม คือเรื่องของเสียง ที่ผ่านการทดสอบจูนเสียงทั้งเพลงไทยและสากล ผสมกับประสบการณ์ด้านการฟังเพลงที่สั่งสมมาของหวัง จนได้เสียงที่เหมาะกับการฟังเพลงไทยมากที่สุด ต่างไปจากลำโพงยี่ห้อต่างประเทศที่ทำขายทั่วโลก จึงเทสต์เสียงให้เป็นกลางเพื่อฟังได้ทุกเพลงในโลก บางครั้งเมื่อมาฟังเพลงไทยจึงขับคุณภาพออกมาไม่ดีเท่า

ระหว่างที่เปิดลำโพงแต่ละไซส์ให้ทดลองฟังเปรียบเทียบ เขาชี้ชวนให้เห็นถึงความแตกต่างทั้งจากยี่ห้อเดียวกันแต่ต่างรุ่น ซึ่งค่อย ๆ ไล่ระดับความละมุนกลมกล่อมของเสียงตามขนาดตัว และความต่างจากลำโพงทั่วไป ซึ่งมักจะให้เสียงสูงหรือเบสหนัก ๆ เป็นหลัก แต่ขณะที่ลำโพงสไตล์ไทยนี้ กลับเลือกใช้เสียงกลางเป็นตัวชูโรง เพราะเป็นย่านเสียงที่รวบรวมรายละเอียดของเพลงไว้ โดยเฉพาะเสียงร้อง ช่วยถ่ายทอดอารมณ์ของบทเพลงที่เปิดฟังอยู่ได้อย่างครบถ้วน

ลำโพงจากไม้ไทยและวัสดุจากธรรมชาติ ตั้งใจออกแบบมาให้ฟังกับเพลงไทยได้ดีที่สุด โดยมัณฑนากรผู้หลงใหลในเสียงดนตรี

“เพราะว่าเราฟังทั้งเพลงไทยและสากล จะทำลำโพงควรค่อย ๆ ปรับปรุงเสียง ซึ่ง ในยุคก่อนช่วง 50 – 60 เขาจะทำลำโพงแบบฟังไปปรับไปแก้ไป ผมก็ย้อนกลับไปทำแบบนั้น” หวังเสริมถึงความแตกต่างจากแบรนด์ทั่วไป

ถึงบรรทัดนี้ หลายคนอาจสงสัยว่า แล้วความต้องการทำมาเพื่อเพลงไทยที่ว่านี้เหมาะกับเพลงแนวไหนกัน

“ผมทำเพื่อฟังเพลงเก่า ฟังเพลงย้อนยุค” เขาว่าถึงเอกลักษณ์ของลำโพงที่จะให้เสียงย้อนยุคไม่เหมือนใคร ก่อนจะพูดต่อเหมือนรู้ความสงสัยที่เรากำลังจะถาม ว่าจริง ๆ แล้วลำโพงของเขาฟังเพลงใหม่ก็ได้นะ เช่น เพลงที่เลียนแบบซาวนด์ของเก่า แต่เพลงเสียงดังตูมตามแบบนักเลงรถกระบะ หรือเพลงแดนซ์เสียงดังอาจไม่เหมาะเท่าไรนัก

“ผมจูนไว้ฟังเพลงเก่า เพลงที่เราพอใจเป็นหลัก อย่างเพลงในยุค 50 – 70 แล้วก็เพลงคลาสสิก ส่วนเพลงใหม่ ๆ คนที่เอามาลองฟัง พวกเพลงแดนซ์เขาว่าไม่เพราะ แต่เพลงร็อกฟังได้นะ เพราะผมก็ฟังร็อก” หวังเล่ายิ้ม ๆ 

ก่อนเสียงประโคมเรื่องราวของมโหรีจะจบลง 

เชื่อว่าสุดท้ายแล้ว ลำโพงบลูทูธ MAHORI Handcraft น่าจะพาทุกคนได้สัมผัสความภูมิใจและคุณค่าของความเป็นไทยที่ หวัง-นักออกแบบภายในผู้กำลังจะเกษียณจากงานประจำ แล้วออกมาทำในสิ่งที่รักอย่างเต็มรูปแบบ ตั้งใจนำเสนอผ่านหลากหลายแง่งามของลำโพงฝีมือคนไทยแบรนด์นี้

ลำโพงจากไม้ไทยและวัสดุจากธรรมชาติ ตั้งใจออกแบบมาให้ฟังกับเพลงไทยได้ดีที่สุด โดยมัณฑนากรผู้หลงใหลในเสียงดนตรี

MAHORI Handcraft

เว็บไซต์ : mahorihandcraft.com/wp/

Facebook : Mahori Handcraft

YouTube : Mahori Handcraft

Writer

Avatar

พณิช ตั้งวิชิตฤกษ์

นักลองฝึกพิสูจน์อักษร ผู้แสร้งเป็นนักลองฝึกเขียน อดีตเป็นนักเรียนภาษา ผู้สนใจเป็นนักเรียนประวัติศาสตร์ศิลป์ รักในมวลรอบข้างที่ดี กาแฟ ชาเขียว และแมวเหมียว

Photographer

Avatar

เธียรสิน สุวรรณรังสิกุล

ปัจจุบันกำลังหัดนอนก่อนเที่ยงคืน

Creative Local

ตัวอย่างการใช้ไอเดียสร้างสรรค์ต่อยอดของดีของชุมชน

หากพูดถึงจังหวัดเชียงราย แน่นอนว่าชื่อ ‘สับปะรดนางแล’ ต้องเป็นผลไม้อร่อยที่หลายคนนึกถึง แต่จะมีสักกี่คนที่รู้ว่าสิ่งนี้เข้าใกล้คำว่า ‘สูญพันธุ์’ 

เราก็เพิ่งรู้จากคำบอกเล่าของลูกหลานชาวเชียงรายอย่าง กะปิ-ปีย์ญานันท์ รัตนจันทร์ เธอเป็นเจ้าของ ‘Himlya Cotton’ (ฮิมญยา คอตตอน) กิจการกระดาษและสีธรรมชาติ (ผลิตมือ) จากวัตถุดิบท้องถิ่นในดินแดนบ้านเกิด

กะปิเป็นศิลปินที่ทำแบรนด์เครื่องเขียนเล็ก ๆ จากจังหวัดเชียงราย เพื่อหวังกู้ชีพให้สับปะรดนางแลกลับมาเป็นภาพจำของจังหวัดอีกครั้ง โดยเธอใช้แทบทุกส่วนมาแปรรูปเป็นกระดาษเส้นใยธรรมชาติและสี สนุกดีที่เธอจำแนกสีจากสับปะรดได้มากถึง 12 เฉด ซึ่งกะปิตั้งใจให้ผลิตภัณฑ์ตอบโจทย์การทำงานและความต้องการของเพื่อนศิลปินอย่างแท้จริง 

นี่เป็นฤกษ์งามยามดีที่เราต่อสายไปหาเธอ ชวนพูดคุยถึงความสนใจในของดีบ้านเกิด กับการเล่นแร่แปรสารพัดวัสดุธรรมชาติให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์น่ารัก แม้เริ่มตั้งไข่ แต่ขออวยชัยให้นัก ๆ เจ้า

Himlya Cotton แบรนด์เครื่องเขียนทำมือ จ.เชียงราย โดยคนกลับบ้านที่ตั้งใจชุบชีวิตสับปะรดนางแล

จุดเริ่มต้น

Himlya Cotton บ่มเพาะขึ้นในระหว่างการทำวิจัยปริญญาโท ขณะนั้นเธอทำวิจัยเกี่ยวกับเยื่อสาที่ใช้ทำกระดาษ และนั่นเป็นแรงบันดาลใจชุดแรกที่ทำให้เธอตัดสินใจคิดค้นผลิตภัณฑ์ของตัวเอง

“เริ่มจากเราอยากรู้ว่ากระดาษทำยังไง เลยตัดสินใจไปเวิร์กช็อปที่หมู่บ้านสันต้นเปา จังหวัดเชียงใหม่ เป็นหมู่บ้านทำกระดาษสา ตอนนั้นไปเรียนทำกระดาษเพื่องานศิลปะโดยเฉพาะ” 

Himlya Cotton แบรนด์เครื่องเขียนทำมือ จ.เชียงราย โดยคนกลับบ้านที่ตั้งใจชุบชีวิตสับปะรดนางแล
Himlya Cotton แบรนด์เครื่องเขียนทำมือ จ.เชียงราย โดยคนกลับบ้านที่ตั้งใจชุบชีวิตสับปะรดนางแล

ผลิตภัณฑ์ของ Himlya Cotton ต่อยอดความรู้เกี่ยวกับการทำกระดาษจากเชียงใหม่ ผสมผสานกับเทคนิคจากต่างประเทศที่กะปิออกเดินทางไปศึกษา ทั้งเทคนิคการทำกระดาษจากญี่ปุ่น ไต้หวัน และอินเดีย สู่การออกแบบผลิตภัณฑ์ที่มีทั้งสีน้ำธรรมชาติและกระดาษเส้นใยธรรมชาติจากวัตถุดิบของเชียงราย

“ถ้าเป็นแบรนด์ที่ทำกระดาษอย่างเดียว เราก็ไม่แน่ใจว่าจะขายได้มั้ย” เธอหัวเราะ “ความคิดแรกเราอยากทำสมุดเย็บมือ เป็นสมุดที่ออกแบบเส้นใยกระดาษของตัวเอง พอถึงกระบวนการย้อมสี เราใช้สีเคมี แต่ใช้ไปใช้มามันมีผลกระทบกับร่างกาย เราเป็นไมเกรน เลยหันมาเลือกทำสีธรรมชาติใช้เอง”

ที่สำคัญ ปณิธานอันแรงกล้าของกะปิ คือการทำให้คนรู้จักสับปะรดนางแลจากสินค้าของเธอ

Himlya Cotton แบรนด์เครื่องเขียนทำมือ จ.เชียงราย โดยคนกลับบ้านที่ตั้งใจชุบชีวิตสับปะรดนางแล
Himlya Cotton แบรนด์เครื่องเขียนทำมือ จ.เชียงราย โดยคนกลับบ้านที่ตั้งใจชุบชีวิตสับปะรดนางแล

ปฏิบัติการกู้ชีพสับปะรดนางแล

แท้จริงแล้วสับปะรดพันธุ์ดั้งเดิมที่เป็นของดีประจำจังหวัดเชียงราย คือ สับปะรดนางแล ซึ่งตอนนี้ใกล้สูญพันธุ์ ด้วยลักษณะทางกายภาพที่เปลือกบาง ยากต่อการขนส่ง และส่งออกต่างประเทศไม่ได้ พ่วงกับกระบวนการปลูกที่ต้องใช้ต้นทุนสูง ใช้ปุ๋ย ใช้กำลังคน เมื่อออกดอกก็ต้องใช้ใบมาคลุมกันฝน กันช้ำ

“ด้วยความที่ต้นทุนสูงสวนทางกับราคาขาย ชาวบ้านเลยไม่ค่อยขายสับปะรดพันธุ์นี้กัน หันไปขายพันธุ์ภูแลแทน แต่ตอนนี้ชาวบ้านเริ่มกลับมาปลูกนางแลกันแล้ว แต่ยังไม่เยอะ อีกอย่างพันธุ์นางแลออกผลผลิตแค่ปีละครั้งเท่านั้น ทุกเดือนเมษายน-พฤษภาคม หมดหน้าแล้วก็หมดเลย”

Himlya Cotton แบรนด์เครื่องเขียนทำมือ จ.เชียงราย โดยคนกลับบ้านที่ตั้งใจชุบชีวิตสับปะรดนางแล

เมื่อเล็งเห็นสถานการณ์ที่ไม่สู้ดี ปฏิบัติการชุบชีวิตสับปะรดนางแลจากผลผลิตของชุมชนป่าซางวิวัฒน์ ตำบลนางแล อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย ให้กลับมาเป็นพระเอกประจำจังหวัดอีกครั้งจึงเริ่มต้นขึ้น ทั้งการส่งเสริมการบริโภคและแปรรูปเพื่อเพิ่มมูลค่าสินค้า อย่าง Himlya Cotton ก็ช่วยแปรรูปเป็นเครื่องเขียน อาทิ กระดาษ สมุด สีจากธรรมชาติ เพื่อนำส่วนต่าง ๆ ของสับปะรดมาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด 

“ตอนที่เราอยากทำกระดาษก็พยายามหาวัตถุดิบ แต่เชียงรายไม่มีขาย ต้องสั่งจากเชียงใหม่ ใช้เวลาขนส่งนาน เลยคิดหาวัสดุทดแทนเยื่อสา บวกกับเราเห็นสับปะรดนางแลใกล้สูญพันธุ์ ซึ่งน่าจะเป็นการดีที่จะทำให้สับปะรดพันธุ์นี้กลับมาเป็นที่รู้จักอีกครั้งและเป็นการอนุรักษ์ไปในตัว

“เราเลยเข้าไปหา ป้ารัตน์ ในชุมชนป่าซางวิวัฒน์เพื่อเรียนทำกระดาษเส้นใยสับปะรด ซึ่งป้ารัตน์เป็นหลานของคนที่นำพันธุ์นางแลเข้ามาปลูกในเชียงราย เป็นทายาทที่ยังหลงเหลืออยู่ในชุมชน เขาเป็นตัวตั้งตัวตีและเป็นนักวิจัยเกี่ยวกับสับปะรด เขาพยายามชูพันธุ์นางแลอย่างเต็มศักยภาพ” 

ป้ารัตน์เป็นหนึ่งในแรงบันดาลใจสำคัญของกะปิด้วยเช่นกัน

Himlya Cotton แบรนด์เครื่องเขียนทำมือ จ.เชียงราย โดยคนกลับบ้านที่ตั้งใจชุบชีวิตสับปะรดนางแล

กระดาษจากศิลปินเพื่อศิลปิน

กะปิบอกกับเราในฐานะศิลปินผู้คลุกคลีกับงานศิลปะอยู่บ่อย ๆ คุณสมบัติที่เธอมองหามากที่สุดในกระดาษ 1 แผ่น คือประสิทธิภาพในการซับน้ำ และความสดของสีหลังแต้มลงบนกระดาษ

นี่แหละสำคัญ คนในวงการเดียวกันย่อมเข้าใจหัวอกซึ่งกันและกัน

Himlya Cotton แบรนด์เครื่องเขียนทำมือ จ.เชียงราย โดยคนกลับบ้านที่ตั้งใจชุบชีวิตสับปะรดนางแล
Himlya Cotton แบรนด์เครื่องเขียนทำมือ จ.เชียงราย โดยคนกลับบ้านที่ตั้งใจชุบชีวิตสับปะรดนางแล

“ตอนซื้อกระดาษจากญี่ปุ่น กระดาษเขาทำมาจากเยื่อไผ่ ซับน้ำได้ดีมาก กระดาษบางประเภทลงสีไปแล้วสีซีด แต่กระดาษเขาใช้แล้วสีชัดขึ้น ซึ่งเราพยายามทำให้ผลิตภัณฑ์มีคุณสมบัตินี้”

ซึ่งกระดาษจากใยสับปะรดนางแลดีต่องานศิลปะเป็นพิเศษ เพราะตัวเส้นใยหนา เมื่อจรดปลายพู่กันลงกระดาษก็ซึมซับน้ำได้ดี เมื่อกระดาษแห้งดี สีก็ติดทนทาน ผลงานออกมาสวยเช้ง

“ล่าสุดเราเอากระดาษของเราไปให้เพื่อนที่เป็นศิลปินใช้ เขาบอกว่ากระดาษของเราซับน้ำได้ดี กระดาษแบรนด์เราเหมาะกับการใช้ในงานศิลปะ โดยเฉพาะสีน้ำและสีอะคริลิก”

ส่วนเทคนิคการทำกระดาษ Himlya Cotton เป็นส่วนผสมสุดลงตัวที่มีการปรับใช้จากวิธีและเทคนิคของแต่ละประเทศให้เข้ากับสารตั้งต้นท้องถิ่น ที่สำคัญ กะปิรู้อินไซต์ความต้องการของเพื่อนพ้องศิลปิน ทำให้กระดาษเส้นใยธรรมชาติของแบรนด์นี้ตอบโจทย์การทำงานศิลปะแบบสุด ๆ

Himlya Cotton สีธรรมชาติและกระดาษทำมือเพื่องานศิลปะ ต่อยอดภูมิปัญญาทำกระดาษจาก จ.เชียงราย โดยศิลปิน เพื่อเพื่อนศิลปิน

สีจากศิลปินเพื่อศิลปิน

นอกจากเรื่องสุขภาพที่ไม่สู้ทนต่อสีเคมี กะปิเองก็เป็นแฟนคลับตัวยงของเครื่องเขียนทั้งแบรนด์ไทยและต่างประเทศ โดยเฉพาะสีน้ำ นี่เป็นอีกแรงบันดาลใจให้เธอเริ่มทำสีจากธรรมชาติใช้เอง 

ตอนนี้โทนสีของ Himlya Cotton มีสีจากหิน ดิน ใบไม้ ดอกไม้ สมุนไพร และสับปะรดนางแล ตัวสับปะรดใช้ทุกส่วนมาทำเป็นสี อาทิ ใบ เปลือก น้ำ ซึ่งแน่นอนว่าทุกวัตถุดิบ Made in Chiang Rai

Himlya Cotton สีธรรมชาติและกระดาษทำมือเพื่องานศิลปะ ต่อยอดภูมิปัญญาทำกระดาษจาก จ.เชียงราย โดยศิลปิน เพื่อเพื่อนศิลปิน

“ตอนนี้มีสีจากสับปะรด จำแนกได้ทั้งหมด 12 เฉด จากใบ เปลือก กาก และน้ำ อย่างใบให้โทนสีเขียว เขียวเข้ม เขียวอ่อน ผลสับปะรดกับน้ำให้โทนสีเหลือง เวลาผสมกันให้สีส้ม สีไข่ สีเกือบขาว ส่วนเปลือกให้สีน้ำตาลดำ นอกจากสีตามธรรมชาติ เราเอาชิ้นส่วนของสับปะรดมาผ่านกระบวนการต่าง ๆ ต้ม ตาก และอบ เพื่อให้ได้เฉดสีอีกหลายสี อย่างกาก หลังจากเอาน้ำออก ส่วนน้ำให้อีกโทนสีหนึ่ง ส่วนกากก็เปลี่ยนจากสีเหลืองเป็นสีน้ำตาล เราก็เอากากมาทำต่อได้อีกหนึ่งสี”

Himlya Cotton มีขายทั้งสีน้ำ สีเทียน สีอะคริลิก ซึ่งเคล็ดลับในการทำผงสีของแบรนด์นี้ คือ ดินสอพอง เพราะประสิทธิภาพในการดูดสีอันยอดเยี่ยม แถมยังเป็นวิธีการทำสีของจิตรกรรมไทยโบราณ ซึ่งกะปิมีความรู้ด้านจิตรกรรมไทย เพราะเธอเรียนจบจากคณะวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

Himlya Cotton สีธรรมชาติและกระดาษทำมือเพื่องานศิลปะ ต่อยอดภูมิปัญญาทำกระดาษจาก จ.เชียงราย โดยศิลปิน เพื่อเพื่อนศิลปิน
Himlya Cotton สีธรรมชาติและกระดาษทำมือเพื่องานศิลปะ ต่อยอดภูมิปัญญาทำกระดาษจาก จ.เชียงราย โดยศิลปิน เพื่อเพื่อนศิลปิน

โอกาสของภูมิปัญญาเชียงราย

นอกจากสีและกระดาษจากสับปะรดที่เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่น ในอนาคต Himlya Cotton อยากทดลองใช้ชา โกโก้ และกาแฟ ในกระบวนการผลิต เนื่องจากเป็นวัตถุดิบท้องถิ่นขึ้นชื่อของเชียงราย 

“เรามองว่าภูมิปัญญาเป็นแนวคิดเฉพาะตัว เป็นเอกลักษณ์และรากเหง้าเฉพาะชุมชน เราไม่อยากให้ภูมิปัญญาสูญหาย เลยต้องสืบทอดและบอกต่อให้คนอื่นรู้จัก อย่างการทำกระดาษจากเส้นใยสับปะรด เราพยายามหาวัตถุดิบใหม่ ๆ ที่เกิดขึ้นในเชียงรายมาทดลองและต่อยอด เพื่อให้ภูมิปัญญาท้องถิ่นยังอยู่ต่อไปได้ และเราตั้งใจให้ Himlya Cotton เป็นแบรนด์จากคนเชียงรายจริง ๆ” 

นอกจากการขับเคลื่อนภูมิปัญญาท้องถิ่นด้วยแบรนด์แล้ว กะปิยังเสนอโครงการศิลปะกับชุมชน เพื่อจุดประสงค์ในการเข้าไปพัฒนาชุมชนป่าซางวิวัฒน์ โดยเน้นสร้างผลิตภัณฑ์และพัฒนาพื้นที่

“เราเป็นส่วนหนึ่งของคนรุ่นใหม่ที่ตั้งใจกลับบ้านเพื่อมาช่วยพัฒนาบ้านเกิดให้ดีขึ้น เราอยากเห็นเชียงรายเป็นเมืองศิลปะจริง ๆ ที่มีกิจกรรมและพื้นที่เอื้อต่อคนทำงานศิลปะและคนรุ่นใหม่

“ถ้ามีพื้นที่ให้ศิลปินหรือคนเรียนศิลปะได้แสวงหาแรงบันดาลใจ อย่างน้อยพวกเขาเหล่านั้นก็ไม่ต้องออกไปทำงานต่างจังหวัด ให้เขาสร้างผลงาน สร้างรายได้อยู่ในบ้านเกิดของเรานี่แหละ” 

Himlya Cotton แบรนด์เครื่องเขียนทำมือ จ.เชียงราย โดยคนกลับบ้านที่ตั้งใจชุบชีวิตสับปะรดนางแล

Himlya Cotton

สั่งซื้อกระดาษเส้นใยธรรมชาติ ที่ Instagram : Himlya Cotton

Writer

Avatar

ญาณินท์ ศรีอุดมพงษ์

อดีตนักพัฒนาผลิตภัณฑ์ในวงการแฟชั่นผู้เชื่อว่าจังหวะชีวิตมีจริง และมีวง safeplanet เป็นเครื่องชุบชูใจ

Photographer

Avatar

จารุเกียรติ หน่อสุวรรณ

งานประจำก็ทำ ช่างภาพก็อยากเป็น

อ่านต่อ

Loading...

End of content

No more pages to load