พิชัย ท่าเหนือ ลับแล อุตรนคร หรืออาจมากกว่านี้ ที่ทำให้ใครต่อใครหลายคนตลอดจนนักเดินทาง นักท่องเที่ยว เริ่มรู้จัก ‘อุตรดิตถ์’ หากจะลำดับเมืองท่องเที่ยว อุตรดิตถ์ถือเป็นเมืองรองด้านการท่องเที่ยวที่น่าสนใจอีกแห่งหนึ่ง บางคนบอกเป็นเมืองผ่าน บางท่านบอกเป็นเมืองห้ามพูดโกหกตามตำนานบอกเล่าของชาวลับแล เมืองเล็ก ๆ แห่งนี้ยังมีอีกหลายมุมหลายด้านที่น่าสนใจ หากมีเวลาพอประมาณ อยากให้มาลองใช้ชีวิตแบบคนอุตรดิตถ์สักวันสองวัน ผ่าน 12 สถานที่หย่อนใจง่าย ๆ ที่อยากให้มาลอง แบบง่ายกิน ง่ายนั่ง ง่ายเดิน ง่ายดู ง่ายงาม ตามวิถีของเมืองหลากวัฒนธรรมและหลายภาษาที่ท้าให้มาคุย

#01
ลองเดินตลาดงบจำกัด 100 บาท ที่ตลาดเช้าคลองโพธิ์

‘ตลาดคลองโพธิ์’ เป็นทั้งตลาดเช้าและตลาดเย็น เป็นตลาดเก่าแก่ย่านคลองโพธิ์ ซึ่งยามเช้าราวตี 4 – 5 จะมีอาหารข้าวของให้เลือกซื้อหลากหลาย ทั้งอาหารสด เนื้อสัตว์ ผัก ผลไม้ ขนม แบบตลาดทั่วไป รวมกับสิ่งของเครื่องใช้ เสื้อผ้า รองเท้า กระเป๋า ฯลฯ แบบตลาดนัด โดยเฉพาะเช้าวันเสาร์-อาทิตย์ จะมีของขายมากเป็นพิเศษ เรียกว่ามาตลาดเช้าคลองโพธิ์ ได้ครบจบที่เดียวก็ว่าได้ ก่อนเดินซื้อของ ลองนั่งจิบกาแฟโบราณสักแก้ว ไข่ลวกสักฟอง ก่อนกลับ สิ่งที่ขาดไม่ได้ต้องมีขนมวงแม่เงาเจ้าประจำ กับขนมบ้าบิ่นพี่ดำพี่เจี๊ยบติดไม้ติดมือก่อนกลับบ้าน ไม่เช่นนั้นจะถือว่ามาไม่ถึงตลาดเช้าคลองโพธิ์ ส่วนตอนเย็นมีอาหารสำเร็จรูป แกง ต้ม ผัด แบบไทย ๆ ขนมต่าง ๆ อาหารพื้นบ้านหลากหลายเจ้าให้เลือกชิม

#02
ลองเรียนรู้ประวัติศาสตร์เมืองและเหล็กน้ำพี้ ที่พิพิธภัณฑ์พระยาพิชัยดาบหัก

‘พิพิธภัณฑ์พระยาพิชัยดาบหัก’ อยู่บริเวณเดียวกับอนุสาวรีย์พระยาพิชัยดาบหัก นักรบผู้กล้าคู่บารมี พระเจ้าตากสินมหาราช เมื่อมาสักการะ พระยาพิชัยดาบหัก แล้ว ลองมาศึกษาประวัติศาสตร์ของเมืองอุตรดิตถ์แบบสรุปง่าย ๆ ทั้งข้อมูลเมือง ภูมิศาสตร์ สถานที่ท่องเที่ยว ประวัติพระยาพิชัยดาบหัก ตำนานเรื่องเล่าของดาบเหล็กน้ำพี้ ชมดาบเหล็กน้ำพี้ที่ใหญ่ที่สุดในโลก กระบวนการค้นหาแร่เหล็กน้ำพี้ การตีดาบ อีกทั้งยังมีของที่ระลึกที่เกี่ยวข้องกับพระยาพิชัยดาบหักให้เลือกซื้ออีกด้วย

#03
ลองนั่งเงียบ ๆ ปล่อยใจ และทบทวนชีวิต ที่ศูนย์ศิลป์สมาธิ

ศูนย์ศิลป์สมาธิ’ ตั้งอยู่ในพื้นที่บ้านม่อนดินแดง นอกจากมาทำกิจกรรมตามวันสำคัญทางศาสนาแล้ว ที่นี่ยังเป็นพื้นที่เหมาะแก่การมาพักผ่อน นั่งอ่านหนังสือ เพราะบรรยากาศสงบ ร่มรื่นด้วยต้นไม้ มีสวนขนาดเล็กหลายมุมมองให้เดินสัมผัสธรรมะ-ธรรมชาติ ได้อย่างเรียบง่าย ไม่เคร่งเครียดจนเกินไป เหมาะกับสังคมยุคใหม่ที่ผู้คนอยากหามุมสงบที่แตกต่างจากสถานปฏิบัติธรรม ศูนย์ศิลป์สมาธิยังมีร้านกาแฟ มีดนตรีอะคูสติกเบา ๆ ขับกล่อมสบายหู เรียกว่าศิลปะ สมาธิ ดนตรี จะทำให้จิตใจคุณสงบเลยล่ะ

#04
ลองนั่งรถไฟไปชมความน่ารักของชุมชน ที่สถานีรถไฟปางต้นผึ้ง

‘สถานีปางต้นผึ้ง’ เป็นสถานีรถไฟเล็ก ๆ ที่ยังเปิดให้บริการ มีรถไฟจอดรับ-ส่งผู้คนขึ้นเหนือล่องใต้อยู่ และมีชาวบ้าน แม่ค้า ชาวสวน มาใช้บริการในการขนส่งสินค้า เพื่อนำสินค้า ผลผลิตพื้นบ้าน พืชผักผลไม้ไปขายในตัวเมืองและจังหวัดใกล้เคียง ที่สำคัญยังเป็นสถานีรถไฟที่คอยสนับสนุนชุมชน ผ่านกิจกรรมที่จัดโดยศูนย์เรียนรู้บ้านนอกสบายดี จัดกิจกรรมต่าง ๆ อย่างการนั่งรถไฟไปทำกิจกรรมในชุมชน เช่น นั่งรถไฟไปกินทุเรียน นั่งรถไฟไปจับปู นั่งรถไฟไปจับปลา นั่งรถไฟไปทำนา ฯลฯ ซึ่งจะมีรถอีแต๊กมารอรับผู้เข้าร่วมกิจกรรมที่สถานีรถไฟ ระหว่างทางจะเห็นวิวสองข้างทางที่เป็นทุ่งนา ภูเขา สลับสับเปลี่ยนกันไป

#05
ลองเดิน วิ่ง และปั่นจักรยาน ที่สวนสาธารณะหนองพระแล

‘สวนสาธารณะหนองพระแล’ เป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจอีกที่หนึ่งของชาวอุตรดิตถ์ มีพื้นที่ที่กว้างขวาง ร่มรื่น มีน้ำกักเก็บตลอดทั้งปี จึงเหมาะที่จะมาทำกิจกรรมแบบครอบครัว มีจักรยานให้เช่าขี่บนเส้นทางจักรยาน มีเส้นทางวิ่งออกกำลังกาย มีร้านค้า มีร้านอาหาร ทุกวันเสาร์-อาทิตย์จะมีตลาดนัดมาหนุนเสริมเพิ่มความคึกคัก หากใครไม่ถนัดกิจกรรมกีฬา เราแนะนำให้ซื้ออาหารมาเลี้ยงปลา เด็ก ๆ ชอบมากที่จะได้เห็นปลาแบบใกล้ ๆ แถมมาพักผ่อนได้ตลอดทั้งวัน และรอชมพระอาทิตย์ตกดินได้ด้วย

#06
ลองขอพรพระพิฆเนศองค์น้อยและพูดคุยกับผู้ปั้น ที่ WA.Sculpture Studio

WA.Sculpture Studio’ เป็นสตูดิโอสร้างสรรค์งานประติมากรรมเล็ก ๆ ของ เชียร์ และ กอล์ฟ หนุ่มสาวที่เลือกกลับมาเติมความฝันที่บ้านเกิด ผ่านงานปั้นแห่งศรัทธาอย่างพระพิฆเนศองค์น้อยหลากหลายรูปแบบ มากมายสีสัน เชียร์และกอล์ฟเริ่มกลับมาทำสตูดิโอเพื่อสร้างงานอันเป็นที่รักได้ประมาณ 1 ปี ก่อนหน้านี้เคยร่วมงานกับประติมากรระดับอาจารย์ เคยทำงานอยู่ในทีมพิพิธภัณฑ์หลายแห่ง สั่งสมประสบการณ์การทำงานประติมากรรมจนวันหนึ่งเลือกออกจากงานที่กรุงเทพฯ กลับมาอุตรดิตถ์ ล่าสุดทั้งคู่มีผลงานที่อยากชวนทุกคนมาชม มาพูดคุย มาทำกิจกรรมงานปั้น หล่อ ทำสี พระพิฆเนศของตัวเอง เพื่อบูชาเสริมมงคลในชีวิต ถือเป็นอีกกิจกรรมหนึ่งที่เหมาะกับเวลาที่มีไม่มากหากได้มาอุตรดิตถ์

#07
ลองดื่มกาแฟดริป-มัทฉะอุ่น ๆ ที่ กพอ. coffee and craft

กพอ. coffee and craft’ เป็นร้านกาแฟเล็ก ๆ ที่น่าจะอยู่ในกลุ่มร้านกาแฟแรก ๆ ก่อนกระแสคาเฟ่จะถาโถมมาในอุตรดิตถ์ หากนับย้อนกลับไปอย่างน้อย 10 ปี กพอ. เป็นคาเฟ่ที่ใส่ใจในเครื่องดื่มประเภทชา-กาแฟ มีเอกลักษณ์เป็นของตัวเอง ตั้งแต่กาแฟ การตกแต่งร้าน เรียบง่ายไม่มากไม่น้อย

ทั้งยังใส่ใจตั้งแต่การคัดสรรเมล็ดกาแฟ ชา ตลอดจนแก้วกาแฟ แก้วชา ถ้วยชงชา ซึ่งล้วนมีที่มาที่ไปน่าสนใจ หากได้มาลอง เราขอแนะนำให้คุณดื่มมัทฉะอุ่น ๆ ในช่วงฤดูหนาว มองดูหมอกบาง ๆ ยามเช้าริมน้ำน่าน นี่แหละ สุนทรียะยามเช้าที่คุณจะสัมผัสได้ ที่ กพอ. coffee and craft

#08
ลองย้อนวัยกับสารพัดของเก่าและฟังเสียงนาฬิกาโบราณ ที่ CHIC CHIC

CHIC CHIC’ ร้านกาแฟของ พี่ชัย ก่อนหน้านี้เป็นร้านอาหาร ร้านก๋วยเตี๋ยว ปัจจุบันที่นี่เสิร์ฟเครื่องดื่ม ชา กาแฟ ปังปิ้ง บราวนี่ เค้กมะพร้าว ทำใหม่สดทุกวัน หากใครเป็นนักสะสมของเก่าต้องไม่พลาด โดยเฉพาะผนังหลักตรงทางเข้าร้านที่ประดับด้วยนาฬิกาโบราณ ซึ่งพี่ชัยสะสมนาฬิกาโบราณมานานกว่า 30 ปี นาฬิกาทุกเรือนยังใช้งานได้ดี เพราะซ่อมบำรุงอยู่เสมอ กาแฟสักแก้ว เค้กสักชิ้น รอฟังเสียงนาฬิกาส่งสัญญาณบอกเวลาเที่ยง น่าจะเป็นการก้าวข้ามเวลาที่น่าบันทึกไว้ว่าครั้งหนึ่งได้มาอุตรดิตถ์

#09
ลองค้นหาอดีต ชมภาพวาดของพระครู ที่พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นวัดพระแท่นศิลาอาสน์

‘พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นวัดพระแท่นศิลาอาสน์’ ก่อตั้งโดย ดร.พระครูพุทธมัญจารักษ์ วัดพระแท่นศิลาอาสน์ ถือเป็นสถานที่ให้ความรู้ เผยแพร่ข้อมูลทางศิลปวัฒนธรรม ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างชาวบ้าน ชุมชน และวัด พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นวัดพระแท่นศิลาอาสน์เป็นอาคารอนุรักษ์ สร้างด้วยไม้ทั้งหลัง มี 2 ชั้น 

ชั้นบนจัดแสดงวัตถุโบราณ ข้าวของเครื่องใช้พื้นบ้าน มีข้อความบรรยายประกอบเข้าใจง่าย ชั้นล่างจัดแสดงผลงานจิตรกรรมไทย จิตรกรรมร่วมสมัยของ ดร.พระครู ซึ่งสร้างสรรค์ผลงานไว้มากมาย เพื่อเป็นแหล่งศึกษาศิลปะ อีกทั้งยังมีจำหน่ายเพื่อนำรายได้เป็นทุนสำหรับบริหารจัดการพิพิธภัณฑ์ด้วย

#10
ลองเดินชมสวนผลไม้เมืองลับแล เรียนรู้นิยามคำว่า ‘ภูเขากินได้’

เมืองลับแล อำเภอลับแล คนลับแล ผูกพันกับสวนผลไม้ตั้งแต่บรรพบุรุษ สืบทอดการดูแลป่า ควบคู่การดูแลสวนผลไม้รุ่นต่อรุ่น ในเขตพื้นที่ลับแล-นานกกก ที่ปัจจุบันเริ่มลับมาทำสวนแบบวนเกษตร

‘ภูเขากินได้’ แทนสวนผลไม้เชิงเดี่ยวที่นอกจากการปลูกลางสาด ลองกอง ทุเรียน มังคุด มะไฟ มะปราง มะยงชิด ที่เป็นผลไม้หลัก ยังมีทั้งการอนุรักษ์ไม้ป่า ไม้ยืนต้น ปลูกพืชผักใต้ร่มไม้ผล เช่น กาแฟ ขิง ข่า ตะไคร้ พริก ผักกูด ผักหนาม และอีกนานานชนิด ทุเรียนหลงลับแล หลินลับแล ผลไม้ขึ้นชื่อที่อยากชวนมาลิ้มรสความหอมหวานละมุนละไม ซึ่งผลผลิตจะเริ่มงอกงามช่วงปลายเดือนเมษายนของทุกปี

ลองมาอุตรถิตถ์ ใช้ชีวิตเป็นชาวสวนสัก 1 วัน ขี่มอเตอร์ไซค์ขึ้นดอย ลัดเลาะชิมทุเรียนสักนิด ชิมลางสาดสักหน่อย คงจะดีไม่น้อย และในจำนวนสวนที่มีมากหลากหลาย ขอแนะนำสวนป้าแจ๋-น้องจ๋อมแจ๋ม, สวนครูงา เกษตรธรรมชาติ, สวนครูสมจิตร-พี่เจี๊ยบ ภูลับแล รับรองอร่อยครบจบแน่นอน

#11
ลองชิมอาหารพื้นถิ่นขวัญใจมหาชน ที่อุ้มหมี่พัน

หากพูดถึงอาหารพื้นบ้านของคนลับแล-คนอุตรดิตถ์ ต้องยกให้ข้าวแคบ ข้าวพันผัก ข้าวพันไม้ หมี่คลุก หมี่พัน อาหารยอดนิยมที่ใครต่อใครต้องได้ลิ้มลอง หากินได้หลากหลายร้าน หลากหลายรสมือ ‘อุ้มหมี่พัน’ หนึ่งในร้านหมี่พันเจ้าดังในอุตรดิตถ์ที่อยู่คู่กับคนอุตรดิตถ์มานาน นักเรียน นักศึกษา ครู อาจารย์ หมอ ตำรวจ หลากวัย หลายอาชีพ ยังคงยกให้ พี่อุ้ม เป็นกระบี่มือหนึ่งในเรื่องหมี่คลุก หมี่พัน

ร้านพี่อุ้มเปิดขายตอนเย็น ๆ ยิ่งถ้าช่วงเทศกาลปีใหม่ เทศกาลสงกรานต์ หรือช่วงวันหยุด จะเห็นลูกค้าน้อยใหญ่มานั่งรอสั่งหมี่คลุกหมี่พัน ทั้งกินเองและนำกลับไปฝากเพื่อนพี่น้อง และหากลองถามลูกค้าถึงเรื่องรสชาติ คำตอบที่ได้มักตอบว่า อร่อยมากกก และมักจะตามมาด้วยประโยคที่ว่า กินตั้งแต่เด็ก ๆ กินตั้งแต่ยังเป็นนักเรียน มาอุตรดิตถ์ ถามถึงร้านหมี่พันพี่อุ้มทุกคนรู้จัก บอกทางได้แน่นอน

#12
ลองมาชม มาทำ มาสนุกกับศิลปะที่เข้าใจง่าย ที่มามะอาร์ตสเปซ

มามะอาร์ตสเปซ’ เป็นพื้นที่สร้างสรรค์กิจกรรมทางศิลปะที่มาเยี่ยมชมและทำกิจกรรมศิลปะได้ทั้งครอบครัว มีงานศิลปะให้ชม มีงานศิลปะให้ทำ ซึ่งจุดเริ่มต้นของมามะอาร์ตสเปซ เริ่มต้นจากกิจกรรมในครอบครัว พ่อ แม่ ลูก จนวันหนึ่งเริ่มชวนเพื่อน ๆ มาร่วมสนุกกัน เพื่อให้ชุมชนและคนในจังหวัดมีพื้นที่แสดงออกทางศิลปะ มามะอาร์ตสเปซมีนิทรรศการศิลปะหมุนเวียน ปีละ 2 – 3 ครั้ง มีห้องเรียนศิลปะสำหรับเด็ก ๆ ห้องเรียนศิลปะสำหรับน้อง ๆ นักเรียนเพื่อเตรียมความพร้อมศึกษาต่อด้านศิลปะ การออกแบบ และสถาปัตยกรรมศาสตร์ ซึ่งหากใครได้มาเยี่ยมชม คุณจะได้ลองวาดภาพ ปั้นเซรามิกด้วยตนเอง พร้อมการดูแลอย่างเป็นกันเองของครอบครัวมามะ – “มา มามะ เหมือนได้มาทำศิลปะที่บ้านเพื่อน”

Writer & Photographer

Avatar

จาตุรันต์ จริยารัตนกูล

อาจารย์สอนศิลปะคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์ และยังคงทำงานศิลปะในบ้านหลังเล็กๆ กับครอบครัวที่จังหวัดอุตรดิตถ์