The Cloud x Designer of the Year

หากไม่ลองสัมผัสด้วยมือคงไม่เชื่อว่าสร้อยเส้นใหญ่ ต่างหู่คู่จิ๋ว ทำจากกระดาษ ไม่เพียงเครื่องประดับจากกระดาษ วรชัย ศิริวิภานันท์ เจ้าของแบรนด์ BASIC TEEORY ควบเจ้าของรางวัล Designer of the Year Award 2019 สาขา Jewelry Design ยังทำสร้อยคอจากท่อยางและเศษผ้า กำไลข้อมือจากท่อแก้วบรรจุเศษกรวดจากหน้าบ้าน เก๋กว่านี้ไม่มีอีกแล้ว! เพราะนักออกแบบมือรางวัลดันออกนอกกรอบของการทำเครื่องประดับที่มักใช้วัสดุเป็นเงินและทอง เขาตีความหมายใหม่และกำหนดทฤษฎี ‘BASIC TEEORY’ (ทฤษฎีพื้นฐานส่วนตัวของตี๋) ขึ้นมาเอง

ทฤษฎีออกแบบของ วรชัย ศิริวิภานันท์ ผู้เปลี่ยนกระดาษ ท่อยาง ไร้ค่าเป็นเครื่องประดับมากเรื่องราว

“วัสดุทุกชนิดมีคุณค่าในตัวมันเอง คุณค่าของจิวเวลรี่ไม่ได้ขึ้นอยู่กับว่าทำมาจากเพชรมากกะรัต พลอยหายาก มุกจากทะเลน้ำลึก คุณค่าเหล่านั้นมนุษย์ล้วนเป็นคนกำหนดขึ้นทั้งสิ้น” เป็นนิยามของทฤษฎีพื้นฐานส่วนตัวของตี๋

หนุ่มนักออกแบบรวบรวมความหลงใหลในเครื่องประดับหลอมรวมกับแพสชันในการอยากทำเครื่องประดับมานานกว่าค่อนชีวิต กว่าเขาจะกล้าออกมาทำตามความฝัน ทำเครื่องประดับมากคุณค่าจากเศษวัสดุที่คนไม่ค่อยเห็นค่า

ทฤษฎีออกแบบของ วรชัย ศิริวิภานันท์ ผู้เปลี่ยนกระดาษ ท่อยาง ไร้ค่าเป็นเครื่องประดับมากเรื่องราว

1

วรชัยเรียบจบปริญญาตรีจากสาขาการออกแบบอุตสาหกรรม คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และเรียนจบปริญญาโทจากสาขา Textile and Surface Design, Birmingham Institute of Art and Design หลังเรียนจบเขาเป็นอาจารย์สอนวิชาศิลปะและสิ่งทอก่อนจะผันตัวเป็นนักออกแบบลายและโครงสร้างผ้า

เมื่อความโชคดีเลือกวรชัย เขาได้ทำงานในสตูดิโอของตกแต่งบ้านกับนักออกแบบชาวฝรั่งเศส ที่เปลี่ยนมุมมองของเขาเพียงนั่งทานก๋วยเตี๋ยวด้วยกัน ท่ามกลางบรรยากาศสกปรกของร้าน มองไม่เห็นแม้กระทั่งความสวยงาม แต่นักออกแบบคนนั้นกลับนั่งมองเพดาน แล้วหันหน้ามาบอกวรชัยด้วยความปลามปลื้มว่า “Oh! This is beautiful, it’s perfect.”

ทฤษฎีออกแบบของ วรชัย ศิริวิภานันท์ ผู้เปลี่ยนกระดาษ ท่อยาง ไร้ค่าเป็นเครื่องประดับมากเรื่องราว

วรชัยทราบดีว่าเขาหลงรักวัสดุมาตั้งแต่ตอนฝึกงานด้านตกแต่งและออกแบบภายใน เพราะเขาชอบการหาสารพัดข้าวของ ไม่ว่าจะผ้า วัสดุ เพียงสั่งมา วรชัยจัด (หา) ให้! ยิ่งมีโอกาสทำงานกับนักออกแบบชาวฝรั่งเศส ที่แปลงร่างวัสดุหลากชนิด เช่น เซรามิก โลหะ ก้อนหิน ขนแมวน้ำจากอาร์กติก ของราคาถูกจากสำเพ็ง รากไม้จากน้ำตกแถบจังหวัดกาญจนบุรี ฯลฯ เป็นของตกแต่งบ้าน ยิ่งทำให้โลกวัสดุของเขากว้างกว่าเดิม เหมือนเป็นการเติมไฟแพสชันในใจให้ลุกโชน 

“ตลอดระยะเวลาห้าปีของการทำงานกับนักออกแบบชาวฝรั่งเศส เราสนุกกับการเล่นกับวัสดุ สนุกมากกับแนวคิด มุมมอง และประสบการณ์ ประจวบกับเราอยากทำเครื่องประดับมานานมาก ตอนนั้นเราอยากทำแบรนด์แล้ว

ทฤษฎีออกแบบของ วรชัย ศิริวิภานันท์ ผู้เปลี่ยนกระดาษ ท่อยาง ไร้ค่าเป็นเครื่องประดับมากเรื่องราว

“ด้านศิลปะและการออกแบบเรามีประมาณหนึ่ง ส่วนการเงิน การตลาด และการทำธุรกิจ เป็นสิ่งที่เราขาด เราเลยเปลี่ยนมาทำงานด้านการตลาดและแบรนดิ้งเกือบสิบปี เพื่อเรียนรู้การทำแบรนด์ คุยกับคนในสายการตลาด ทำให้เราเข้าใจเขามากขึ้น สำคัญเลยคือ เพื่อเก็บเงิน เพราะเงินจะเป็นสายป่านให้เราทำในสิ่งที่เราฝันเอาไว้” นักออกแบบเล่าการวางแผนอย่างเป็นขั้นตอนเพื่อเดินทางสู่ความฝัน ฝันว่าสักวันหนึ่งเขาจะเป็นมีแบรนด์เครื่องประดับเป็นของตัวเอง 

2

เมื่อเครื่องประดับจากเงินและทองไม่ตอบโจทย์การออกแบบของวรชัย ระหว่างนั่งทำงานประจำ เขาคิดแล้วคิดอีกว่าจะเอาวัสดุไหนมาทดแทนดี แต่แล้วสายตาพลันเหลือบไปเห็นเครื่องถ่ายเอกสาร เต็มไปด้วยกระดาษรีไซเคิล พอดีกับครอบครัวของเขาทำธุรกิจรับเหมาก่อสร้าง ทำให้มีเศษวัสดุเยอะมาก ทั้งเศษดิน เศษปูน เศษไม้ นักออกแบบหัวใสแอบเก็บทุกอย่างมานั่งทดลองคนเดียวตอนกลางคืนหลังเลิกงาน ใช่! เขานั่งเล่นสนุกกับเศษขยะพวกนั้น แถมสนใจสกรูเป็นพิเศษ

เมื่อต้องเลือกเพียง 1 วัสดุ กระดาษจากเครื่องถ่ายเอกสารดันผ่านเข้ารอบ ชายหนุ่มทดลองม้วนกระดาษเป็นลูกปัดเม็ดยาว ดูเหมือนไม่เป็นดังหวัง เพราะกระดาษแกรมบางถลอกและเปื่อยยุ่ยจนเป็นขุย ถ้าเอามาม้วนเป็นลูกปัด ผิวจะไม่เรียบเนียน เนื้อกลวงไม่แน่น เคลือบด้วยสารเคมีก็ไม่ทนทาน คงไม่เหมาะกับการเอามาทำเป็นเครื่องประดับแน่นอน

ทฤษฎีออกแบบของ BASIC TEEORY ผู้เปลี่ยนกระดาษ ท่อยาง ไร้ค่าเป็นเครื่องประดับมากเรื่องราว
ทฤษฎีออกแบบของ BASIC TEEORY ผู้เปลี่ยนกระดาษ ท่อยาง ไร้ค่าเป็นเครื่องประดับมากเรื่องราว

แต่เขาไม่ยอมแพ้ ยังทดลองทำลูกปัดด้วยกระดาษกว่า 5 ชนิด เพื่อเฟ้นหาสุดยอดกระดาษ จนลงเอยเป็นกระดาษเจียรทิ้งจากโรงพิมพ์ของเพื่อนสนิท เพราะกระดาษเจียทิ้งเหล่านั้นเป็นกระดาษใหม่ เรียบ ไม่ยับเยิน ทำให้ได้ขนาดแกรมและความหนาตามวรชัยต้องการ เพราะขนาดแกรมของกระดาษมีผลกับการม้วนให้เป็นลูกปัด วรชัยเปรียบให้เราฟังว่า

“การม้วนลูกปัดหนึ่งเม็ดจะต้องรู้ว่าใช้กระดาษกี่เส้น แทบจะคล้ายการทำหนังสือหนึ่งเล่ม ถ้าแกรมผิดเพียงนิดเดียว แปลว่าลูกปัดเม็ดนั้นจะไม่เหมือนเดิม มีผลกับการทำงานและการสั่งผลิตเพื่อทำออร์เดอร์ส่งขายยังต่างประเทศ”

ส่วนกระบวนการทำสร้อย 1 เส้น ต่างหู 1 คู่ เขาทำด้วยมือทุกขั้นตอน เพราะนักออกแบบเคยลองใช้เครื่องจักรประกอบเองเพื่อทุ่นแรงสำหรับการม้วนกระดาษ แต่ตัวเครื่องควบคุมแรงดึงไม่ได้ สมมติม้วนกระดาษเปียกกาวด้วยมือ มือต้องผ่อนแรงไม่ให้กระดาษขาด ถ้าลูกปัดหลวม มือต้องออกแรงดึงกระดาษเพื่อม้วนให้ลูกปัดแน่น หรือการต่อกระดาษ เครื่องจักรช่วยต่อกระดาษไม่ได้ สุดท้ายสองมือของวรชัยสะดวกและตอบโจทย์การทำงานของเขามากที่สุด

ทฤษฎีออกแบบของ BASIC TEEORY ผู้เปลี่ยนกระดาษ ท่อยาง ไร้ค่าเป็นเครื่องประดับมากเรื่องราว

3

“เราตั้งใจให้ Paper You Can Wear เป็นคอลเลกชันหลัก”

จากกระดาษเจียทิ้งจากโรงพิมพ์ กลายเป็นสร้อยคอลูกปัดสีสันจัดจ้าน ถูกใจคนรักงานคัลเลอร์ฟูล แต่ยังไม่ทิ้งสาวกมินิมอลด้วยลูกปัดกระดาษสุด Eco-friendly สีขาวสลับดำช่างคลาสสิก ร้อยต่อกันด้วยริบบิ้นเนื้อดีไม่ระคายเคืองผิว

ทฤษฎีออกแบบของ วรชัย ศิริวิภานันท์ ผู้เปลี่ยนกระดาษ ท่อยาง ไร้ค่าเป็นเครื่องประดับมากเรื่องราว

“ปีแรกเราขายนับเส้นได้ เพราะเราพยายามเปลี่ยนหน้าตาของวัสดุ ต่างกับการเอากระดาษหนังสือพิมพ์มาม้วนแล้วบอกว่าเป็นกระดาษหนังสือพิมพ์ แบบนั้นคงง่ายกว่า และเราไม่อยากให้ลูกค้ารู้สึกว่าสินค้า Ecodesign เขาต้องใส่กับเสื้อผ้าฝ้ายหรือเสื้อลินินเพียงอย่างเดียว แต่เขาใส่เสื้อผ้าแบรนด์เนมกับเครื่องประดับ Eco-friendly ของเราได้ด้วย 

“เราอยากให้สินค้าของเราใช้ได้จริงในชีวิตประจำวัน เลยเปลี่ยนรูปร่างให้มันไม่ได้มองแล้วรู้ทันทีว่าทำมาจากกระดาษ พอเราเปลี่ยนหน้าตาปั๊บกลายเป็นว่าคนเข้าใจยากทันที แต่เรายังคงเล่าเรื่องตลอด เพราะผลิตภัณฑ์ของเราเป็นการขายเรื่องราวมากกว่า” นักออกแบบเครื่องประดับเจ้าของแบรนด์ BASIC TEEORY อธิบายด้วยรอยยิ้ม

ทฤษฎีออกแบบของ BASIC TEEORY ผู้เปลี่ยนกระดาษ ท่อยาง ไร้ค่าเป็นเครื่องประดับมากเรื่องราว

4

เครื่องประดับสุดแหวกของวรชัยมองบางทีเป็นงานศิลปะ มองอีกทีเป็นงานออกแบบ เพราะเครื่องประดับของเขามักแอบซ่อนความพิเศษบางอย่างเอาไว้ เช่น สร้อยคอที่ใส่ได้แทบจะไม่ซ้ำแบบกันเลย บางเส้นยาวแบบไม่มีจุดบรรจบ ปราศจากตะขอเชื่อมหน้าเชื่อมหลัง เขาสาธิตการพัน การพาด ได้สารพัดสารพันแบบ แถมเมื่อปลดตัวล็อกแล้ว เครื่องประดับเส้นยาวยังเชื่อมกับเครื่องประดับอีกเส้นกลายเป็นเส้นยาวกว่าเดิม จะใส่ทบเดียวหรือ 2 ทบก็สวยสูสี เก๋อย่าบอกใคร

“เราชอบให้เครื่องประดับของเราต่อกันได้ มิกซ์แอนด์แมตช์กันได้ มันเลยค่อนข้างอเนกประสงค์

ทฤษฎีออกแบบของ BASIC TEEORY ผู้เปลี่ยนกระดาษ ท่อยาง ไร้ค่าเป็นเครื่องประดับมากเรื่องราว

“อย่างต่างหูก็มีความไม่ปกติ ไม่เหมือนกันก็ใส่กันได้ เพราะอยากให้ลูกค้าสนุกกับเครื่องประดับ ไม่ใช่ซื้อไปแล้วก็จบ เราเลยนิยามเครื่องประดับว่าเป็นงานไลฟ์สไตล์ เน้นทำเครื่องประดับให้คงทนถาวร สวยงามตามแบบธรรมชาติ”

อย่างคอลเลกชัน The Beauty of Remains เขารวมทุกเศษซากจากหลายวัสดุ ไม่ว่าจะเป็นเศษผ้า ท่อยาง เศษแก้ว ก้อนกรวดหน้าบ้าน มาแปลงโฉมเป็นเครื่องประดับหลากหลายแบบ แถมยังถูกแบ่งย่อยเป็นซีรีส์ Glass Tube เครื่องประดับจากท่อแก้วใสบรรจุเศษแก้ว เศษกระจก และก้อนกรวด ซีรีส์ Rubber Tube สร้อยคอจากท่อยางและเศษผ้า เป็นการทำงานร่วมกับโรงแรมแห่งหนึ่ง เขานำเศษผ้าจากการตัดชุดยูนิฟอร์มของพนักงานมาถักเป็นเครื่องประดับยาวกว่า 2.4 เมตร สำหรับใส่เดินแฟชั่นโชว์ร่วมกับโรงแรมแห่งนั้น แม้ใครจะมองว่าเครื่องประดับชิ้นนั้นของเขาประหลาดตั้งแต่ต้น

ทฤษฎีออกแบบของ BASIC TEEORY ผู้เปลี่ยนกระดาษ ท่อยาง ไร้ค่าเป็นเครื่องประดับมากเรื่องราว

“ซีรีส์ Rubber Tube เราควรวางขายตั้งนานแล้ว แต่มีบางอย่างที่ทำให้เราต้องเก็บไว้ก่อน เพราะมีบางคนเห็นงานแล้วบอกว่าอย่างเพิ่งขายเลย มันประหลาดไป” นักออกออกแบบหัวเราะก่อนจะเล่าว่า

“ตอนน้ันเราวางงานชิ้นนั้นบนโต๊ะทำงาน นั่งมองทุกวัน ให้เราเห็นจนรู้สึกไม่ประหลาด ถึงยอมขาย พอขายก็มีลูกค้าบอกว่าเหมือนงานทำไม่เสร็จ เราบอกว่าเสร็จแล้ว เขาบอกว่าเหมือนยังไม่จบงาน เรากลับมานอนคิด จนวันหนึ่งมันจบในตัวมันเองแล้ว เราไม่ต้องการเพิ่มอะไรลงไปมากกว่านั้น พอดีเราต้องทำแฟชั่นโชว์กับโรงแรมแล้วงานชิ้นนั้นป็นหนึ่งในงานโชว์ พอลงจากเวทีมีคนมาขอซื้อทันที เรารู้สึกว่าชิ้นนั้นมันจบแล้ว มันได้รับการยอมรับจากคนประมาณหนึ่ง ไม่ได้ประหลาดและอย่างน้อยมีคนเข้าใจมัน”

5

“แน่นอนว่าความสวยงามเป็นฟังก์ชันหลัก แต่ฟังก์ชันสำคัญกว่าความสวยงามคือความพึงพอใจของคนสวมใส่ ลูกค้ายอมจ่ายเงินซื้อเครื่องประดับของเราเป็นเพราะว่าเขาใส่แล้วเขาพอใจ เขามีความสุข เขาแตกต่าง ความพึงพอใจจึงเป็นสิ่งที่ลูกค้าได้รับ ไม่ใช่ความสวยงามเพียงอย่างเดียว”

เจ้าของรางวัล Designer of the Year Award 2019 สาขา Jewelry Design ยิ้มส่งท้ายก่อนจะจบบทสนทนาว่า

ทฤษฎีออกแบบของ BASIC TEEORY ผู้เปลี่ยนกระดาษ ท่อยาง ไร้ค่าเป็นเครื่องประดับมากเรื่องราว

“วัสดุทุกอย่างมีคุณค่า ธรรมชาติทำให้ตัวมันเป็นแบบนั้น มีค่าหรือไม่มีค่าคนกำหนดขึ้นมาเอง แต่เรากลับรู้สึกว่ามันเป็นหน้าที่ของเรา เราจะเอาของที่คนบอกว่าไม่มีค่ามาทำให้มีคุณค่า

“ถ้าเมื่อไรเราเข้าใจความเปลี่ยนแปลง เราจะมองเห็นความสวยงาม เวลาเปลี่ยน ของเปลี่ยน เวลาเปลี่ยน ของบางอย่างยังคงอยู่ ถ้าอยู่ในขณะเปลี่ยนสภาพ ก็ไม่ต้องไปเปลี่ยนแปลงมัน ให้คงสภาพนั้นไว้ เพียงแต่ดึงคุณค่ามันออกมา

“BASIC TEEORY ทำให้เราเรียนรู้ว่าทุกอย่างมีค่าทั้งนั้น คนทุกคน ชีวิตทุกชีวิต และของทุกอย่าง”

Writer

สุทธิดา อุ่นจิต

สุทธิดา อุ่นจิต

กรุงเทพฯ - เชียงใหม่ สู่ ลาดพร้าว - สุขุมวิท , พูดภาษาพม่าได้นิดหน่อย เป็นนักสะสมกระเป๋าผ้า ชอบหวานน้อยแต่มักได้หวานมาก

Photographer

Avatar

ธีรพันธ์ ลีลาวรรณสุข

ช่างภาพ นักออกแบบกราฟิก นัก(หัด)เขียน โปรดิวเซอร์และผู้ดำเนินรายการพอดแคสต์ และอื่นๆอีกมากมายแล้วแต่ว่าไปเจออะไรน่าทำ IG : cteerapan

Designer of the Year

วิธีคิดเฉียบคมเบื้องหลังงานเด็ดของนักออกแบบแห่งปี

Jim Thompson, Hotel Kempinski, Louis Vuitton, Fashion Biennale, The Ritz-Carlton, Nespresso, L’OCCITANE

เพียงบอกส่วนหนึ่งของแบรนด์และอีเวนต์ระดับโลกที่เคยร่วมงานกับนักวาดภาพประกอบคนนี้ ก็ไม่ต้องสงสัยเลยว่าลายเส้นของเธอต้องเป็นงานระดับสากลด้วยเช่นกัน

ไม่เพียงแค่มีผลงานวาดรูปกับแบรนด์ที่โด่งดังเท่านั้น แต่ยังเคยทำงานกับเอเจนซี่จากหลายประเทศ ทั้งสวีเดน อังกฤษ อเมริกา ฝรั่งเศส ฯลฯ และล่าสุดเธอเป็นเจ้าของรางวัล Designer of the Year 2021 สาขา Illustration Design ด้วย 

เตย-สุทธิภา คำแย้ม ไม่ได้ร่ำเรียนวาดรูปมาโดยตรง แต่ลายเส้นของศิลปินและนักวาดภาพประกอบคนนี้ เป็นงานคราฟต์แสนละเอียดอย่างมีเอกลักษณ์ วาดภาพที่สัมผัสได้ถึง Mystery of Nature เรื่องเล่าและตำนาน สื่อสารภาพที่เหมือนจริงแต่ผสมผสานจินตนาการเข้าด้วยกัน 

จากจุดเริ่มต้นของการเริ่มค้นหาตัวตนที่สวีเดนราวสิบปีก่อน สู่การค้นพบความชอบในธรรมชาติและการออกเดินทาง คว้าดินสอกดเป็นอาวุธคู่ใจ ตวัดลายเส้นสุดคม วาดรูปด้วยสมาธิ สรรสร้างภาพจากความทรงจำที่ประทับใจในธรรมชาติอย่างไหลลื่น

สำหรับผู้ที่อยากถอดเคล็ดลับนามธรรมของศิลปินในการก้าวเป็น Master หรือใครก็ตามที่กำลังตามหาสไตล์ของตัวเอง บทสนทนานี้เหมาะเป็นอย่างยิ่งสำหรับพักสายตา พร้อมละเลียดเรื่องราวประกอบภาพลายเส้นอันประณีตงดงาม 

สุทธิภา คำแย้ม Illustrator ชาวไทยกับการเสกแรงบันดาลใจจากธรรมชาติเป็นลายเส้นระดับโลก

Open for Possibilities

เตยจบด้านกราฟิกดีไซน์ จากคณะศิลปกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และทำงานเป็นกราฟิกดีไซเนอร์มาก่อน คอร์สที่เลือกเรียนต่อปริญญาโทในสวีเดนก็ไม่ได้สอนวาดรูป แต่เป็นหลักสูตร Individual Specialization ที่เธอบอกว่าเป็นคอร์สเปิดให้คิดเองว่าอยากทำอะไรและทำยังไง ไม่จำกัดประเภทงานว่าต้องเป็นงานดีไซน์หรือศิลปะ 

“อยากรู้เรื่องอะไรก็นัดคุยกับอาจารย์ ไม่ได้มีหัวข้อเลกเชอร์ตายตัว” ศิลปินเจ้าของลายเส้นระดับโลกว่า

หลักสูตรแบบนี้เปิดโอกาสให้ค้นหาตัวเองและทดลองทำสิ่งที่สนใจ ข้อดีคือมีคนหลากหลายความถนัดอยู่ด้วยกัน ทั้งนักออกแบบเฟอร์นิเจอร์ คนทำเซรามิก และอื่นๆ อีกมากมาย ทำให้เกิดการแลกเปลี่ยนบทสนทนาข้ามศาสตร์กันในคอร์ส 

สุทธิภา คำแย้ม Illustrator ชาวไทยกับการเสกแรงบันดาลใจจากธรรมชาติเป็นลายเส้นระดับโลก
สุทธิภา คำแย้ม Illustrator ชาวไทยกับการเสกแรงบันดาลใจจากธรรมชาติเป็นลายเส้นระดับโลก

จากนั้น เธอเลือกฝึกงานกับ Cooper & Gorfer ช่างภาพและศิลปินหญิงที่ทำงานหลากหลาย ทั้งรูปถ่ายแบบคอลลาจที่ได้แรงบันดาลใจจากผู้คนและสถานที่ระหว่างการเดินทาง งานศิลปะ ลายผ้า งานสำหรับลูกค้า เตยช่วยทำสารพัดอย่างทั้งถือไฟ ถือกล้อง จัดสถานที่ รวมทั้งวาดรูป

หากดูผิวเผิน งานของ Cooper & Gorfer อาจไม่ใช่การวาดภาพประกอบโดยตรง แต่มีแก่นการคิดงานที่น่าสนใจของศิลปิน คือ การนำเรื่องรอบตัวมาเล่าในงาน ออกเดินทางไปฟังเรื่องเล่าชีวิตผู้คนแล้วนำมาเป็นแรงบันดาลใจในศิลปะ เก็บเกี่ยวประสบการณ์ ความทรงจำ และสิ่งที่พบเห็น หลากหลายเลเยอร์ในชีวิตมาผสมผสานกัน ออกมาเป็นสไตล์งานที่มีเอกลักษณ์ของตัวเอง 

แม้สุทธิภาจะบอกว่า “ช่วงอยู่ที่สวีเดนไม่ได้ตั้งเป้าหมายอะไรพิเศษ อยากไปเห็นอะไรกว้างๆ ได้ลองโดยไม่ผิด” แต่ดูเหมือนว่าการเปิดกว้างกลับเปิดโอกาสให้ค้นพบตัวเองง่ายขึ้น

สุทธิภา คำแย้ม Illustrator ชาวไทยกับการเสกแรงบันดาลใจจากธรรมชาติเป็นลายเส้นระดับโลก

From Roaming on Earth to Paper

ที่สวีเดน การวาดภาพประกอบและทำลายผ้าเป็นที่นิยมและพบเห็นได้ทั่วไป สำหรับเธอ การแวดล้อมด้วยธรรมชาติของที่นั่นทำให้อยากวาดภาพ แค่เห็นมอสและไลเคนเกาะตามต้นไม้ก็อยากจับดินสอแล้ว เธอเล่าอย่างสนุกเมื่อนึกย้อนไป

สุทธิภา คำแย้ม Illustrator ชาวไทยกับการเสกแรงบันดาลใจจากธรรมชาติเป็นลายเส้นระดับโลก

แม้งานอดิเรกของเตย คือ เดินป่า ขึ้นภูเขา ชอบท่องเที่ยว และสนใจประวัติศาสตร์เก่า แต่ทุกครั้งที่ออกเดินทาง หญิงสาวไม่ได้ตั้งใจมองหาสิ่งใดเพื่อเอามาวาด ไม่ได้บันทึกลายเส้นของธรรมชาติไว้ แต่ตั้งใจออกเดินทางเพื่อเดินทาง ถ่ายรูปเก็บไว้ในฐานะนักท่องเที่ยว แม้ไม่ได้อยู่สวีเดนแล้วก็ยังชอบเดินทาง ซึ่งนั่นทำให้แรงบันดาลใจในการวาดรูปไหลลื่นอย่างเป็นธรรมชาติ

สุทธิภา คำแย้ม Illustrator ชาวไทยกับการเสกแรงบันดาลใจจากธรรมชาติเป็นลายเส้นระดับโลก
สุทธิภา คำแย้ม Illustrator ชาวไทยกับการเสกแรงบันดาลใจจากธรรมชาติเป็นลายเส้นระดับโลก

บทบาท Traveler และ Illustrator ของเธอซ้อนทับกันอย่างกลมกลืน การวาดรูปเปรียบเหมือนการออกเดินทางอีกครั้ง แต่เป็นการเดินทางของลายเส้นบนโลกกระดาษ

เมื่อเดินทางด้วยเท้า เตยบอกว่า “ชอบโมเมนต์ที่ไม่มีอะไรเลยระหว่างอยู่ท่ามกลางธรรมชาติ เห็นวิวทิวทัศน์แล้วซึมซับความรู้สึกบางอย่างมา” ส่วนการเดินทางด้วยดินสอเหมือน Replay ความทรงจำเหล่านั้นอีกครั้ง “ชอบการอยู่ในโมเมนต์นั้นๆ ทำงานช้าๆ แล้วค่อยๆ เติบโต เราเป็นคนนิ่ง ชอบทำงานคนเดียวอยู่แล้ว เวลาทำงานเลยเหมือนนั่งสมาธิ”

สุทธิภา คำแย้ม Illustrator ชาวไทยกับการเสกแรงบันดาลใจจากธรรมชาติเป็นลายเส้นระดับโลก

เทคนิคการวาดรูปที่ไร้กระบวนท่านี้ คือ การประทับความรู้สึกที่สัมผัสได้จากธรรมชาติ แล้วบันทึกไว้ด้วยภาพวาด ออกมาเป็นภาพที่ลึกลับเหมือนป่า สงบเหมือนใบไม้ ดอกไม้ค่อยๆ ผลิบาน เตยนิยามความลึกลับในภาพธรรมชาติของเธอด้วยศัพท์ภาษาอังกฤษว่า ‘Exotic’

“งานเหมือนเยอะแต่เงียบ พูดเบาๆ มีพื้นที่ให้ตีความ ไม่ได้พูดความหมายของงานชัด เราเล่าเรื่องของเรา คนดูภาพรับสารเป็นเรื่องของเขา” ศิลปินนักเดินทางขยายความแนวทางการสร้างสรรค์งานของตัวเอง

ภาพของเตยจึงเหมือนโลกธรรมชาติใบย่อมอีกใบ เชิญชวนให้ผู้ชมออกเดินทางด้วยกันอีกครั้ง 

Bird by Bird 

เตยฝึกฝนวาดรูปด้วยการหัดเรียนรู้ด้วยตัวเอง ผลงานช่วงแรก คือ Lunne เป็นภาพลูกนกพัฟฟินรูปร่างกลมในสวีเดนที่ใกล้สูญพันธ์ุ เมื่อเริ่มใช้ดินสอสเก็ตช์ ทดลองขีด ก็พบว่าเกิดลายเส้นที่น่าสนใจ

สุทธิภา คำแย้ม Illustrator ชาวไทยกับการเสกแรงบันดาลใจจากธรรมชาติเป็นลายเส้นระดับโลก

หนึ่งในผลงานที่ทำให้เตยเป็นที่รู้จักในต่างประเทศ คือ ภาพประกอบจากการฝึกงานกับ Cooper & Gorfer ชื่อ The Weather Diaries สำหรับ Nordic Fashion Biennale 2014 

งานแฟชั่นโชว์ของประเทศแถบนอร์ดิกที่เยอรมนีครั้งนั้น เตยนำเทกซ์เจอร์ของผ้าในงานแฟชั่นมาสร้างเป็นนก ถักถอลายเส้นของปีกนกด้วยผ้าปักเลื่อม มีเศษผ้า เศษด้ายหลุดรุ่ยออกมา วาดหางเป็นซิป ผลงานนี้เป็นชิ้นปูทางให้เอเจนซี่ยุโรปและต่างประเทศติดต่อเข้ามา

เบื้องหลังการวาดรูปสุดละเอียดของ เตย-สุทธิภา คำแย้ม ศิลปินและนักวาดภาพประกอบเจ้าของลายเส้นบนแบรนด์ดังระดับโลก

อีกความลับในงานวาดของเตย คือเธอได้ซ่อนเรื่องเล่าที่น้อยคนจะสังเกตเห็นเอาไว้ ตัวอย่างเช่น งาน Beneath the Dark Wing รูปนกเงือก เนื่องจากเป็นนกพันธ์ุหายากและใกล้สูญพันธ์ุ จนอาจกลายเป็นตำนานในวันหนึ่ง เตยจึงวาดปากนกให้คล้ายไม้ผุๆ เก่าแก่ มีลูกนกตัวเล็กซ่อนอยู่ เพื่อสื่อถึงการเลี้ยงลูก

เบื้องหลังการวาดรูปสุดละเอียดของ เตย-สุทธิภา คำแย้ม ศิลปินและนักวาดภาพประกอบเจ้าของลายเส้นบนแบรนด์ดังระดับโลก

การฝึกวาดรูปด้วยตัวเองของเตยเหมือนสำนวน Bird By Bird ที่แปลว่า One small step at a time. 

จากนักวาดมือใหม่ที่หัดบินด้วยการฝึกวาดนกตัวแรก นำไปสู่รูปนกรูปแล้วรูปเล่า สยายปีกกว้างสู่รูปอื่นๆ ตามมา ขณะเดียวกัน เธอบินได้ไกลขึ้นเรื่อยๆ ในฐานะนักวาดภาพผู้สั่งสมประสบการณ์ไปพร้อมกับการพัฒนาฝีมือจนเป็นที่รู้จักไกลถึงอีกซีกโลก

Craft Details of Culture

ลายเส้นของเตยโลดแล่นทั้งในแบรนด์ไทยและแบรนด์ดังระดับโลกมากมาย แต่ละภาพล้วนถอดจากสิ่งที่พบเห็นมีอยู่จริง หรือมีที่มาที่ไปเสมอ

เธอถ่ายทอดความลึกลับของป่าเขตร้อน กลิ่นอายความเป็นเอเชียผ่านผ้าพันคอผ้าไหมไทย 10 ลายของจิม ทอมป์สัน ประกอบด้วยรูปหลากหลาย ทั้งสัตว์ในตำนานอย่างกิเลน เสือ ปลากัด รวงข้าว ดอกไม้ พืชพรรณนานาชนิดที่เคยพบเห็นมาจากธรรมชาติเขตร้อน เตยเล่าว่าลายเสือที่วาดได้แรงบันดาลใจมาจากเสือในจิตรกรรมของพุทธวัชรยาน

“ไปเที่ยวภูฏานมาแล้วประทับใจภาพเขียนในวัด รู้สึกเชื่อมโยงกับภาพเขียนเหล่านั้น เลยอยากทำภาพวาดที่เป็นตอนกลางคืนของเมือง” นักวาดภาพประกอบเล่าอย่างสนุก

เบื้องหลังการวาดรูปสุดละเอียดของ เตย-สุทธิภา คำแย้ม ศิลปินและนักวาดภาพประกอบเจ้าของลายเส้นบนแบรนด์ดังระดับโลก
เบื้องหลังการวาดรูปสุดละเอียดของ เตย-สุทธิภา คำแย้ม ศิลปินและนักวาดภาพประกอบเจ้าของลายเส้นบนแบรนด์ดังระดับโลก

หากเป็นงานที่อยากสื่อสารกลิ่นอายของวัฒนธรรม บางครั้งจะมีแรงบันดาลใจจากประวัติศาสตร์มาผสมผสานด้วย อย่างลายมังกรสำหรับเทศกาลตรุษจีนของเกษรวิลเลจ เตยลงมือวาดโดยนึกถึงของเก่าจากจีนและผ้าปักจากราชวงศ์เก่า

เบื้องหลังการวาดรูปสุดละเอียดของ เตย-สุทธิภา คำแย้ม ศิลปินและนักวาดภาพประกอบเจ้าของลายเส้นบนแบรนด์ดังระดับโลก

นักวาดเผยเคล็ดลับความคราฟต์ในงานฉบับตัวเองว่า คือการสื่อสารกลิ่นของภูมิภาคและเรื่องราวของแบรนด์นั้นออกมาด้วยลายเส้น ตัวอย่างโจทย์การทำ Corporate Identity ให้ Kempinski อธิบายข้อนี้ได้อย่างเห็นภาพ เพราะต้องวาดดอกไม้จากทุกทวีปที่โรงแรมดำเนินการอยู่ คือ อเมริกาใต้ ยุโรป ลาตินอเมริกา เอเชีย พร้อมสื่อสารอารมณ์อ่อนหวานในแบบ Kempinski ไปด้วย

เบื้องหลังการวาดรูปสุดละเอียดของ เตย-สุทธิภา คำแย้ม ศิลปินและนักวาดภาพประกอบเจ้าของลายเส้นบนแบรนด์ดังระดับโลก
เบื้องหลังการวาดรูปสุดละเอียดของ เตย-สุทธิภา คำแย้ม ศิลปินและนักวาดภาพประกอบเจ้าของลายเส้นบนแบรนด์ดังระดับโลก

“พยายามเลือกดอกไม้ที่เป็นตัวแทนของภูมิภาคนั้นมากที่สุด เช่น ดอกชบา กุหลาบ ถ้าเป็นดอกกุหลาบจากยุโรปจะวาดให้มีเถาสไตล์ยุโรปออกมา ปรับรายละเอียดของภาพไปเรื่อยๆ ให้ดอกไม้ดูนุ่มขึ้นอีกนิด หวานขึ้นอีกหน่อย จนได้ดอกที่พอใจใช่เลย” เธอย้ำถึงความประณีตในการทำงานกับแบรนด์ ซึ่งต้องทำอย่างค่อยเป็นค่อยไป

Reality + Imagination Through Her Perspective

สำหรับงานที่ต้องวาดในสิ่งที่ไม่เคยเห็น เตยใช้วิธีท่องโลกอินเทอร์เน็ตแทนเดินป่าก่อนลงมือวาด ดังเช่นผลงานบนแพ็กเกจ Taylor of Harrogate แบรนด์กาแฟ Single Origin จากอังกฤษ ซึ่งอยากสื่อสารเรื่องราวของเมล็ดกาแฟจากแอฟริกาที่มีรสและกลิ่นอายของดอกไม้ มะม่วง เฮเซลนัท ไปจนถึงช็อกโกแลตคาราเมล 

“กาแฟเหล่านี้มีข้อมูลจำเพาะว่ามาจากแถบภูเขาลูกไหน เลยต้องรีเสิร์ชดูรูปว่าที่นั่นเป็นยังไง ดูภาพจากดาวเทียม ดูจากแผนที่ของจริง ให้เห็นภูมิศาสตร์ เห็นภาพรวมทั้งหมด แล้วมาสร้างภาพ” 

และเมื่อซึมซับความรู้สึกจากรูปจริงทั้งหมดแล้ว จึงถ่ายทอดลายเส้นละเมียดละไมที่สื่ออารมณ์ออกมาได้

เบื้องหลังการวาดรูปสุดละเอียดของ เตย-สุทธิภา คำแย้ม ศิลปินและนักวาดภาพประกอบเจ้าของลายเส้นบนแบรนด์ดังระดับโลก

การหาข้อมูลให้เห็นภาพที่สุดยังช่วยพาจินตนาการให้โลดแล่นไร้ขีดจำกัด วาดรูปสิงสาราสัตว์ที่ไม่เคยเห็นตัวจริง วาดรูปในดินแดนที่ไม่เคยไปเหยียบได้ อีกหนึ่งผลงานที่เดินทางด้วยดินสอไปไกลอีกทวีป คือ Wildes Afrika สมุดระบายสี สร้างลายเส้นมีชีวิตทั้งพืชพรรณและสัตว์จากแอฟริกานานาชนิด

อย่างไรก็ตาม ภาพวาดของเตยไม่ใช่ภาพวาดเสมือนจริงที่อยากวาดให้เหมือนเปี๊ยบ แต่เป็นภาพที่เก็บรายละเอียดมากที่สุดจากของจริง แล้วใส่จินตนาการผสมลงไป อย่างงาน Villa la madonna ตึกเก่าที่เจ้าของอยากอนุรักษ์ไว้ เตยวาดภาพจากสถานที่จริงโดยคงจุดเด่นของอาคาร ทั้งประตูสีเขียว ทางเข้าขนาบด้วยไร่องุ่น พร้อมวาดสิ่งที่รู้สึกผสมเข้าไปด้วย

ช่างเหมือนได้ดูรูปจริงผสมเวทมนตร์และจินตนาการที่โลดแล่นอยู่บนหน้ากระดาษ

เบื้องหลังการวาดรูปสุดละเอียดของ เตย-สุทธิภา คำแย้ม ศิลปินและนักวาดภาพประกอบเจ้าของลายเส้นบนแบรนด์ดังระดับโลก

Magic of Pencil

ในฐานะผู้ผันตัวจากกราฟิกดีไซเนอร์มาเป็นนักวาดภาพ เตยบอกว่าชอบความรู้สึกเวลาดินสอชนกระดาษ ซึ่งเวลาทำงานในคอมพิวเตอร์จะไม่ได้สัมผัสความรู้สึกนี้

สมัยเรียนติวเข้าปริญญาตรี เธอเคยถูกบังคับให้ใช้ EE วาด Drawing แล้วพบว่าไม่ชอบ จนมาถูกใจดินสอกดที่ใช้วาดเป็นหลักในปัจจุบัน สลับกับการใช้ดินสอธรรมดาและปากกา โดยแต่ละงานเลือกใช้ขนาดไส้ดินสอและออกแรงหนักเบาให้เหมาะกับความรู้สึกในภาพ

“ช่วงแรกๆ ชอบดินสอกด เพราะไม่เลอะเทอะ ใช้ง่าย สะดวก พอใช้มาเรื่อยๆ ก็รู้สึกว่าเส้นคมดี ควบคุมง่าย สร้างเทกซ์เจอร์ที่เราต้องการได้ เช่น ถ้าเป็นกลีบดอกไม้ต้องผ่อนมือเยอะ เพื่อให้ความรู้สึกเบาบางและอ่อน ส่วนภูเขาวาดให้เส้นหนักแน่น” ศิลปินดินสอกดอธิบายเสริม

Colour & Pattern of Nature

หากเป็นงานลงสี เตยจะวาดด้วยดินสอก่อนแล้วค่อยลงในคอมพิวเตอร์ บางงานใช้หมึกวาดก็มี ตัวอย่างงานที่แต้มสีสันสดใส คือ In and Proud ภาพดอกไม้หลากสีหลายดอกมาเต้นระบำรวมกัน สื่อสารประเด็น LGBTQ ว่าแต่ละดอกต่างมีความสวยงามในแบบของตัวเอง

เบื้องหลังการวาดรูปสุดละเอียดของ เตย-สุทธิภา คำแย้ม ศิลปินและนักวาดภาพประกอบเจ้าของลายเส้นบนแบรนด์ดังระดับโลก

นอกจากรูปดอกไม้และสิ่งมีชีวิตแล้ว การถ่ายทอดภาพเป็นแพตเทิร์น Land Art ก็ไม่พ้นมือเธอคนนี้ ทั้งลายของแบรนด์เสื้อผ้า Irada มีแรงบันดาลใจจากลายหน้าตัดหินที่ซ้อนทับกันเป็นเวลานาน และลายเปลือกไม้ Rawgenic สำหรับเป็นแพ็กเกจของแบรนด์สบู่ออร์แกนิก

เบื้องหลังการวาดรูปสุดละเอียดของ เตย-สุทธิภา คำแย้ม ศิลปินและนักวาดภาพประกอบเจ้าของลายเส้นบนแบรนด์ดังระดับโลก
เบื้องหลังการวาดรูปสุดละเอียดของ เตย-สุทธิภา คำแย้ม ศิลปินและนักวาดภาพประกอบเจ้าของลายเส้นบนแบรนด์ดังระดับโลก

ที่งานของเตยมีความหลากหลาย เพราะเธอทดลองเปลี่ยนเทคนิคไปเรื่อยๆ ล่าสุด เตยใช้ปากกาไม้ไผ่ ซึ่งเป็นแท่งไม้ไผ่เหลากับหมึก Indian Ink ทำให้ได้ผลลัพธ์ที่ต่างออกไป ทั้งในแง่กระบวนการและภาพที่ออกมา

“ตอนใช้ดินสอเราควบคุมได้ว่าไปทางไหน แต่พอเปลี่ยนไปใช้หมึก สิ่งที่เกิดขึ้นคือ เมื่อหมึกตกลงบนกระดาษ มันควบคุมไม่ได้ วาดตรงนี้แล้วหมึกไหลไปต่อจุดนั้นโดยไม่ได้วางแผน”

การควบคุมน้ำหมึกไม่ได้นี้ กลายเป็นข้อดีที่ทำให้เตยได้วาดรูปแบบปล่อยมากขึ้น ออกมาเป็นรูปต้นไม้ที่แตกกิ่งก้าน โดยไม่มีฟอร์มมาก่อน 

Free-Flow Drawing

ในมุมมองของเตยนั้น การวาดรูปมีความอิสระ เป็นส่วนตัว และได้ทำในสิ่งที่อยากทำ เธอชอบทั้งงานที่มีโจทย์จากลูกค้าและงานไม่มีโจทย์ที่วาดเพื่อให้คนสะสมภาพ 

การทำงานของเตยฟรีสไตล์ทั้งกระบวนการและผลงาน หลายรูปก็ลงมือวาดโดยไม่ได้วางแผนล่วงหน้ามากนัก ดูหน้างานว่าเหมาะกับการวาดด้วยเทคนิคไหน และเนื่องจากทำงานมาหลายรูปแบบ ทั้งปกหนังสือ บรรจุภัณฑ์ งานกระดาษ ลายผ้า วอลเปเปอร์ เซรามิก เคล็ดลับในการวาดภาพบนทุกวัสดุคือ 

“ต้องรู้ข้อจำกัดและข้อควรระวังของแต่ละวัสดุ เพื่อวาดงานที่พอดีกับสื่อนั้น เช่น เซรามิกไม่ควรวาดเส้นเล็กเกินไป เพราะจะทำให้พิมพ์ไม่ติด”

เบื้องหลังการวาดรูปสุดละเอียดของ เตย-สุทธิภา คำแย้ม ศิลปินและนักวาดภาพประกอบเจ้าของลายเส้นบนแบรนด์ดังระดับโลก

นอกจากทำงานของตัวเอง บางครั้งเส้นสองมิติของเตยก็ได้ร่วมงานกับศิลปินอื่นเพื่อเพิ่มมิติการเล่าเรื่อง ในงานวอลเปเปอร์ของอีเวนต์ Louis Vuitton Exotic ขนนกจากเส้นดินสอของเตยได้ประดับตกแต่งด้วย ทำให้งานประติมากรรมขนนกกระดาษของ Teaspoon Studio กลายเป็นงานสามมิติที่อลังการ

เบื้องหลังการวาดรูปสุดละเอียดของ เตย-สุทธิภา คำแย้ม ศิลปินและนักวาดภาพประกอบเจ้าของลายเส้นบนแบรนด์ดังระดับโลก
เบื้องหลังการวาดรูปสุดละเอียดของ เตย-สุทธิภา คำแย้ม ศิลปินและนักวาดภาพประกอบเจ้าของลายเส้นบนแบรนด์ดังระดับโลก

หากไล่ย้อนกลับไปข้างต้น แม้จะมีชิ้นงานตัวอย่างเพียงไม่กี่หยิบมือ แต่ตลอดกว่า 7 ปี ศิลปินหญิงคนนี้สร้างสรรค์ผลงานลายเส้นคมคายมามาก ลองผิดถูกด้วยตัวเอง หลายครั้งเกิดเป็นการเรียนรู้อย่างคาดไม่ถึง อย่างไรก็ตาม อนาคตเธออยากทำงานที่เปิดกว้างมากขึ้น ลองทำสิ่งใหม่ๆ โดยไม่ได้มีสเปกว่าอยากทำอะไรเป็นพิเศษ

เธอว่าอยากให้ธรรมชาตินำทางไปเหมือนวันที่ป็นนักวาดมือใหม่ ผู้เริ่มจรดปลายดินสอวาดรูปลงบนกระดาษเป็นครั้งแรก

5 แนวคิดจากนักวาดรูประดับสากลที่อยากส่งต่อให้ศิลปินไทยรุ่นน้อง

01 Be Yourself

“ทำงานที่เป็นตัวเอง ทำในสิ่งที่เราชอบและสนใจจริงๆ แล้วจะอยู่กับสิ่งนั้นได้นานและแฮปปี้”

02 Be Consistent 

“ทำงานสม่ำเสมอ ทำไปเรื่อยๆ”

03 Open for Inspiration

“มีแรงบันดาลใจเสมอ เปิดรับความรู้ใหม่ๆ นำสิ่งที่สนใจมาเชื่อมโยงกันได้เป็นเรื่องเดียว” 

04 Trust your Gut Feeling 

“ทำตามความรู้สึกตัวเอง ว่าควรทำยังไง เลือกทางไหน”

05 Just Draw It

“ไม่ต้องคิดว่าสวย หรือมีคำตอบว่าเป็นสไตล์ไหน แค่ลงมือทำ หยิบดินสอมาวาดเลย” 

ภาพผลงาน : สุทธิภา คำแย้ม

Writer

Avatar

รตา มนตรีวัต

อดีตสาวอักษรผู้โตมาในร้านขายหวายอายุ 100 กว่าปีย่านเมืองเก่า เป็นคนสดใสเหมือนดอกทานตะวัน สะสมแรงบันดาลใจไว้ในบล็อคชื่อ My Sunflower Thought ขับรถสีแดงชื่อ Cherry Tomato ระหว่างวันทำงานในโลกธุรกิจ เวลาว่างซาบซึ้งในศิลปะ

Photographer

Avatar

เธียรสิน สุวรรณรังสิกุล

ปัจจุบันกำลังหัดนอนก่อนเที่ยงคืน

อ่านต่อ

Loading...

End of content

No more pages to load