อิสลามเป็นศาสนาที่มีคนนับถือราว 1,800 ล้านคนทั่วโลก มีหลักการแต่งกายเฉพาะของตนเอง โดยเฉพาะสำหรับผู้หญิงมุสลิม ก่อนหน้านี้ เราไม่ค่อยเห็นเสื้อผ้าแบบมุสลิมในแบรนด์ดังๆ ระดับโลกหรือตามสื่อเท่าไหร่นัก แต่ไม่กี่ปีมานี้ แบรนด์แฟชั่นสากลเริ่มหันมาเจาะตลาดมุสลิมะห์ เช่น  Dolce & Gabbana ที่ออกแบบฮิญาบและอาบายะห์ให้สาวๆ มุสลิม H&M ก็มีฮิญาบ และแบรนด์ขวัญใจวัยรุ่นไทยอย่าง Uniqlo ก็มีคอลเลกชันที่ร่วมมือกับ Hana Tajima ดีไซน์เสื้อผ้าเรียบเก๋ที่สาวๆ ทุกศาสนาใส่ได้สวยกลมกลืน

ในเมืองไทยก็มีแบรนด์เสื้อผ้ามุสลิมที่น่าสนใจอยู่เหมือนกัน ฉันเดินทางไปพบ ลีมาพรสุดา ซาบีดี สไนเดอร์ นักออกแบบชาวมุสลิมและเจ้าของกิจการเสื้อผ้าแฮนด์เมดของสาวมุสลิมะห์ ลีมานำนามสกุลของต้นตระกูลมาตั้งเป็นชื่อแบรนด์ ‘ZABEDE’ เธอนำเสื้อผ้าจากเส้นใยธรรมชาติมาตัดเย็บในรูปแบบเรียบง่าย แต่โดดเด่นด้วยลายจุดเพนต์มืออันเป็นเอกลักษณ์ แบรนด์ของเธอไม่จำกัดว่าจะต้องเป็นสาวมุสลิมเท่านั้นที่จะจับจองเป็นเจ้าของ แต่เธอทำขึ้นเพื่อผู้หญิงทุกคน เพราะฉะนั้น ไม่ว่าใครก็สวมใส่ได้อย่างสบายกายและสบายใจ

นอกจากชุดสวยร่วมสมัย เธอยังมีชุดว่ายน้ำที่ออกแบบมาเพื่อมุสลิมะห์ เป็นการออกแบบภายใต้กรอบการแต่งกายของหลักศาสนาอิสลาม แต่ขณะเดียวกันก็ออกนอกกรอบความคิดสร้างสรรค์ได้อย่างชาญฉลาด และตอบโจทย์กลุ่มเป้าหมายได้อย่างลงตัว

การทำซาบีดีมันเป็นการค้นหาตัวเองนะ มันตอบคำถามของเราได้ว่าจะใช้ชีวิตอยู่กับสิ่งที่เราเป็นอย่างไรในสังคมปัจจุบัน

ลีมาเอ่ยเมื่อเราเริ่มต้นบทสนทนา

ZABEDE, เสื้อผ้า มุสลิม, ชุดว่ายน้ำมุสลิม,ลีมา พรสุดา ซาบีดี สไนเดอร์, แฟชั่น มุสลิม ZABEDE, เสื้อผ้า มุสลิม, ชุดว่ายน้ำมุสลิม,ลีมา พรสุดา ซาบีดี สไนเดอร์, แฟชั่น มุสลิม

เป็นตัวเอง จนไม่เป็นตัวของตัวเอง

ลีมาเป็นนักเรียนศิลปะ ทุกช่วงวัยแห่งการเปลี่ยนผ่านทางการศึกษาเธอเลือกเรียนศิลปะทุกครั้ง จนกระทั่งเรียนจบจากคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สาขาจิตรกรรม สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง ลีมาสนใจผ้าเป็นทุนเดิม จึงเปิดกิจการ Zabede ขายกระเป๋าและเสื้อผ้าแฮนด์เมดแนวชายหาด เหมาะกับใส่เดินริมทะเล เนื้อผ้าบาง โคร่งกว่าเสื้อผ้าปกติ ใส่แล้วสบายตัว เสื้อผ้าและกระเป๋ามีลวดลายโดดเด่นด้วยเทคนิคการใช้จักรเย็บผ้าวนด้ายเป็นวงกลมหลายร้อยหลายพันรอบ จนเป็นเอกลักษณ์ของแบรนด์ซาบีดี กลุ่มเป้าหมายเป็นชาวต่างชาติ ขายดีมากจนมีแฟรนไชส์ไกลถึงประเทศสเปน เป็นเพราะอดีตหุ้นส่วนของเธอเก่งการตลาด ผลักดันจนแบรนด์โกอินเตอร์

เวลาผ่านไป 5 ปี ลีมาเริ่มขาดความสุขจากการทำงาน กลุ่มลูกค้าที่ชอบสไตล์ตั้งต้นของแบรนด์ทำให้เธอไม่กล้าออกจากกรอบเดิมที่ตัวเองวางไว้ การทำงานซ้ำๆ ทำให้เธอรู้สึกว่างานแฮนด์เมดเริ่มหมดคุณค่า จังหวะพอดีกับช่วงเศรษฐกิจซบเซา กิจการของเธอได้รับผลกระทบไปด้วย จนในที่สุดก็ต้องหยุดกิจการลงชั่วคราว

ผลกระทบจากเศรษฐกิจมันทำให้เราไม่มีรายได้เหมือนเดิม แต่ข้อดีคือมันเป็นการพัก และทำให้เราได้รู้จักตัวเองมากขึ้น ว่าจริงๆ แล้วเราอยากจะทำอะไรลีมาย้อนความหลัง

จุดสะดุดในวันนั้น ทำให้ซาบีดีมีวันนี้

ZABEDE, เสื้อผ้า มุสลิม, ชุดว่ายน้ำมุสลิม,ลีมา พรสุดา ซาบีดี สไนเดอร์, แฟชั่น มุสลิม

ZABEDE, เสื้อผ้า มุสลิม, ชุดว่ายน้ำมุสลิม,ลีมา พรสุดา ซาบีดี สไนเดอร์, แฟชั่น มุสลิม

คิดใหม่ ทำใหม่

หลังพักกิจการไปไม่นาน ปัญหาส่วนตัวเดินหน้าเข้ามาหาลีมา สิ่งที่ทำให้เธอผ่านช่วงเวลาที่ยากลำบากเหล่านั้นมาได้คือศาสนา จากมุสลิมะห์ที่ไม่คลุมฮิญาบ แต่งตัวตามความพึงพอใจ เธอหันมาศึกษาแนวคิดของศาสนาอิสลามมากขึ้น และตัดสินใจกลับมาคลุมผมและแต่งกายตามหลักศาสนา

พอคลุมผ้าก็ต้องเปลี่ยนการแต่งกายให้เหมาะสมเมื่อออกไปพบเจอผู้คนนอกบ้าน ต้องมิดชิด ปกปิดจินตนาการไม่ให้ผู้พบเห็นมองตรงไปยังสรีระ ป้องกันการคิดถึงเรื่องเพศ แต่เปิดหน้า เปิดฝ่ามือ และเปิดฝ่าเท้าได้
ไม่ใช่แค่การเปลี่ยนแปลงภายนอก ความคิดอ่านของเธอและแนวคิดการออกแบบก็เปลี่ยนตามไปด้วย

พอเจอปัญหา เราจะไม่มองว่าเป็นปัญหา แต่จะคิดว่าเป็นเพียงบททดสอบหนึ่งของพระเจ้า เดี๋ยวเดียวก็ผ่านไปได้ เดี๋ยวเดียวก็เจอทางออก สมัยก่อนความคิดเราฟุ้งมากกว่านี้ เทรนด์อะไรมาเราทำหมด การคลุมผ้ามีส่วนทำให้เรากลับมามองหาตัวเองมากขึ้น หาว่าเราชอบอะไร เรารู้แล้วว่าเสื้อผ้าที่เราทำคือเสื้อผ้ามุสลิม เราต้องรู้ว่าเราออกแบบอะไร เพื่อใคร ใครเป็นคนใส่ และใส่ที่ไหน

ลีมาได้รับการสนับสนุนจากกรมส่งเสริมการส่งออก สินค้าแรกที่โดดเด่นและขายดีตลอดกาลของซาบีดียุคใหม่คือชุดว่ายน้ำสำหรับสาวมุสลิม ชุดมิดชิดสวยเก๋ที่ชาวต่างชาติชอบมาก และชาวไทยที่ไม่อยากให้ผิวปะทะแดดตรงๆ ก็อุดหนุนสินค้าของเธอเช่นกัน

เราทำชุดว่ายน้ำออกมาเพราะตอนเราเริ่มคลุมฮิญาบ จะไปเที่ยวทะเล แล้วไม่รู้ว่าจะต้องแต่งตัวแบบไหนดี เห็นชุดว่ายน้ำตามท้องตลาดแล้วยังไม่ถูกใจ เราก็เลยอยากทำชุดว่ายน้ำของตัวเอง เป็นจุดที่ทำให้เรากลับมาทำชุดมุสลิมอย่างจริงจัง

ZABEDE, เสื้อผ้า มุสลิม, ชุดว่ายน้ำมุสลิม,ลีมา พรสุดา ซาบีดี สไนเดอร์, แฟชั่น มุสลิม ZABEDE, เสื้อผ้า มุสลิม, ชุดว่ายน้ำมุสลิม,ลีมา พรสุดา ซาบีดี สไนเดอร์, แฟชั่น มุสลิม

มุสลิมะห์ทำชุดว่ายน้ำเพื่อมุสลิมะห์

ชุดว่ายน้ำเป็นจุดมุ่งหมายหลักของแบรนด์ที่เธอทำขึ้นเพื่อตอบโจทย์กลุ่มลูกค้ามุสลิมด้วยกัน

  ชุดว่ายน้ำของเราจะทำให้เขารู้สึกโดดเด่นด้วยการออกแบบอย่างมีเรื่องราว แต่ในขณะเดียวกันเวลาเขาไปอยู่ริมทะเล นั่งคู่กับคนที่ใส่บิกินีแล้วไม่เกิดความรู้สึกแตกต่าง มันคือโจทย์ใหญ่ในการออกแบบของเรา

  การออกแบบชุดว่ายน้ำของเธอจะต้องอิงตามหลักการแต่งกายของศาสนาอิสลาม ถ้าตัวเปียกแล้วชุดแนบไปกับลำตัว เห็นส่วนโค้งเว้า ก็จะไม่เหมาะสม ลีมาจึงเลือกออกแบบชุดว่ายน้ำให้มี 2 ชั้นติดกัน ชั้นแรกเป็นชั้นซับในรัดรูป ส่วนตัวนอกเป็นเสื้อคลุมหลวมคล่องตัว ดูโคร่งกว่าชุดว่ายน้ำทั่วไป แต่ใส่แล้วไม่ดูเทอะทะรุงรัง

ชุดนี้มาพร้อมกับกางเกงขายาวปิดสะโพก ต้นขา กลางน่อง จนเหนือข้อเท้าเล็กน้อย ส่วนหมวกคลุมก็ยาวแนบไปกับตัวและปิดส่วนคอ นอกจากใส่ว่ายน้ำได้แล้ว ยังใส่ออกกำลังกาย ปั่นจักรยาน เล่นโยคะ และสารพัดกิจกรรมได้ รวมถึงยังเป็นที่นิยมในกลุ่มลูกค้าที่ต้องการชุดว่ายน้ำแขนยาวแบบกันแดดได้อีกด้วย

  ลีมายังเสริมอีกว่า การคลุมฮิญาบหรือการแต่งกายตามหลักศาสนาอิสลามทำให้เธออึดอัดเพียงช่วงแรกเท่านั้น หลังจากเธอค้นพบด้วยตนเองว่าการอยู่ในหลักศาสนามีข้อดีอย่างไร ลีมากลับรู้สึกว่าเธอมีสิทธิที่จะเลือก เลือกแต่งกายในแบบที่เธอสบายใจและมีความสุขกับสิ่งที่เธอเป็น

ZABEDE, เสื้อผ้า มุสลิม, ชุดว่ายน้ำมุสลิม,ลีมา พรสุดา ซาบีดี สไนเดอร์, แฟชั่น มุสลิม ZABEDE, เสื้อผ้า มุสลิม, ชุดว่ายน้ำมุสลิม,ลีมา พรสุดา ซาบีดี สไนเดอร์, แฟชั่น มุสลิม

 

ใครๆ ก็ใส่ได้

เราออกแบบเสื้อผ้าจากประสบการณ์ที่เราพบเจอ ทั้งก่อนและหลังจะคลุมฮิญาบ เราเอาเสื้อผ้ามาแก้ปัญหาความแตกต่าง อยากให้ลูกค้ากลุ่มมุสลิมเขาใส่เสื้อผ้าพวกนี้แล้วไม่รู้สึกแปลกแยกหรือแตกต่างจากสังคม

เสื้อผ้าของซาบีดี มุสลิม จึงมีโครงร่างเรียบง่าย เสื้อผู้หญิงแขนยาวเพนต์ลาย กระโปรงทรงกว้าง เดรสผ้าลินินทรงหลวม ผ้าพันคอผืนสวย สวมใส่แล้วผ่อนคลายสบายใจ คล่องตัวและทะมัดทะแมง เหมาะกับยุคสมัย ผสมผสานกับลวดลายเพนต์มือเป็นจุดกลมๆ วงกลมๆ ตามสไตล์ของลีมา

ลีมาสร้างคาแรกเตอร์แบรนด์จากตัวเธอเอง ผู้หญิงที่รักอิสระ ชอบท่องเที่ยว เชื่อมั่นในศาสนา และเข้าใจแฟชั่นการแต่งกายของผู้หญิง

ZABEDE, เสื้อผ้า มุสลิม, ชุดว่ายน้ำมุสลิม,ลีมา พรสุดา ซาบีดี สไนเดอร์, แฟชั่น มุสลิม

  ความเป็นมุสลิมของซาบีดีเป็นกิมมิกของแบรนด์ เราต้องการให้เสื้อผ้าซาบีดีเป็นทางเลือกใหม่ของสาวมุสลิม แต่ผู้หญิงทั่วไปก็สามารถสวมใส่ได้ เพียงแต่ว่าถ้าคุณเป็นมุสลิมเราก็มีผ้าสำหรับพันเป็นฮิญาบให้ หรือถ้าเป็นเสื้อคอปกแขนสั้น เราก็มีปลอกแขนให้ด้วย

  แบรนด์ของเราเอาสิ่งที่เราเคยเป็น กับสิ่งที่เราเป็น ปัจจุบันมาเป็นตัวสร้างสมดุลให้กับการออกแบบ เพื่อตอบโจทย์ลูกค้ามุสลิม ลูกค้าทั่วไปทั้งชาวไทยและต่างชาติ เราเอาจุดที่ไม่มีกฎเกณฑ์กับจุดที่มีกฎเกณฑ์มาอยู่รวมกัน แล้วทำให้มันเดินไปด้วยกันได้

ZABEDE, เสื้อผ้า มุสลิม, ชุดว่ายน้ำมุสลิม,ลีมา พรสุดา ซาบีดี สไนเดอร์, แฟชั่น มุสลิม ZABEDE, เสื้อผ้า มุสลิม, ชุดว่ายน้ำมุสลิม,ลีมา พรสุดา ซาบีดี สไนเดอร์, แฟชั่น มุสลิม

จุดจุดจุด

ซาบีดีส่งเสื้อผ้าอวดสายตาพวกเรามาแล้ว 3 คอลเลกชัน

คอลเลกชันล่าสุดเธอได้แรงบันดาลใจจากเหล่าแร็ปเปอร์ที่ออกมาเล่าเรื่องราวชีวิตผ่านถ้อยคำและเสียงเพลง เธอเลือกทำเสื้อผ้าแนวสตรีตอาร์ตผ่านศิลปะแบบ Arabesque โดยครั้งนี้เป็นการนำชื่อแบรนด์ไปเขียนเป็นภาษาอาหรับในรูปแบบคูฟี (Kufi) และยังคงใช้เทคนิคจุดจุดเป็นตัวอักษรต่อกันไปแบบไม่มีวันสิ้นสุดเหมือนกับคอลเลกชันที่ผ่านมา

ZABEDE, เสื้อผ้า มุสลิม, ชุดว่ายน้ำมุสลิม,ลีมา พรสุดา ซาบีดี สไนเดอร์, แฟชั่น มุสลิม

ZABEDE, เสื้อผ้า มุสลิม, ชุดว่ายน้ำมุสลิม,ลีมา พรสุดา ซาบีดี สไนเดอร์, แฟชั่น มุสลิม ZABEDE, เสื้อผ้า มุสลิม, ชุดว่ายน้ำมุสลิม,ลีมา พรสุดา ซาบีดี สไนเดอร์, แฟชั่น มุสลิม

ตามหลักศิลปะอิสลาม งานศิลปะต้องไม่มีลวดลายสัตว์หรือรูปเคารพแทนสัญลักษณ์ของพระเจ้า ศิลปะอิสลามจึงโดดเด่นเรื่องแพตเทิร์นลายอื่นๆ เช่น ลายเถาพฤกษา ลายเรขาคณิต และการเขียนตัวอักษรภาษาอาหรับให้เป็นลวดลาย

ลีมาเลือกสร้างลายจากวงกลม เชื่อมจุดตัดแต่ละจุดเข้าหากันจนเกิดเป็นลวดลาย ต่อลายเดิมหรือสร้างลายใหม่ได้อย่างไม่สิ้นสุด เหมือนกับหลักคิดของศาสนาอิสลามที่ทุกสิ่งบนโลกและจักรวาลล้วนถูกสร้างสรรค์จากพระเจ้าองค์เดียวกัน การสร้างสรรค์และความเมตตาของพระองค์ก็ไม่มีวันสิ้นสุด

จุดเด่นของซาบีดีจึงเป็นการสร้างลายผ้าจากการจุด

ZABEDE, เสื้อผ้า มุสลิม, ชุดว่ายน้ำมุสลิม,ลีมา พรสุดา ซาบีดี สไนเดอร์, แฟชั่น มุสลิม ZABEDE, เสื้อผ้า มุสลิม, ชุดว่ายน้ำมุสลิม,ลีมา พรสุดา ซาบีดี สไนเดอร์, แฟชั่น มุสลิม

จุดของเธอเกิดจากการนำวัสดุที่มีปลายกลมตัดเรียบอย่างตะเกียบไม้ไปจุ่มสีเฉพาะที่เธอค้นคว้าและทำร่วมกับสถาบันศิลปะอิสลามแห่งประเทศไทย จากนั้นค่อยจุดลงบนเสื้อทีละจุด ทีละจุด จนเป็นลวดลายที่เธอต้องการ ทำซ้ำไปซ้ำมาจนเธอค้นพบอะไรบางอย่าง

ก่อนจะทำการจุดทุกครั้งเราจะกล่าวว่าบิสมิลลาห์เพื่อเป็นการขอพรให้งานผ่านลุล่วงไปได้ด้วยดี เป็นการบอกว่าเราตั้งใจจะทำอะไรสักอย่างขออย่าให้มันพลาดเลย เพราะเราต้องโฟกัสอยู่กับการทำงานและการโฟกัสก็คือสมาธิ

เรามาโยงกับการละหมาดของชาวมุสลิม มันก็เป็นการทำสมาธิเหมือนกัน การละหมาดมีไว้เพื่อไม่ให้มนุษย์หลงลืมพระเจ้า และทุกครั้งหลังการละหมาดหรือช่วงเดือนเราะมะฎอน ถ้าชาวมุสลิมอยากให้ตัวเองได้รับผลบุญเพิ่มมากขึ้น จะกล่าวสรรเสริญพระเจ้า เราจึงลองนำมาปรับใช้เวลาทำงาน เราจะกล่าวไปด้วยจิ้มไปด้วยทีละจุด คล้ายๆ กับการนับเม็ดลูกประคำ มันเป็นการทำสมาธิและรำลึกถึงพระเจ้าควบคู่ไปกับการทำงาน

ZABEDE, เสื้อผ้า มุสลิม, ชุดว่ายน้ำมุสลิม,ลีมา พรสุดา ซาบีดี สไนเดอร์, แฟชั่น มุสลิม

ในความแตกต่าง

มุ่งหน้าเข้าปีที่ 4 ซาบีดีเติบโตขึ้นอย่างไรบ้าง ฉันถาม

การเติบโตของแบรนด์ ถ้าเป็นเมื่อก่อนเราคิดว่ามันจะต้องดีขึ้น แต่ตอนนี้ความคิดเราเปลี่ยนไป เราได้อะไรมากขึ้นกว่าเมื่อวานที่เราผ่านมา สิ่งที่เราได้ไม่จำเป็นต้องดีเสมอไป

เราทำเสื้อผ้าเพื่อให้รู้สึกว่าเราเป็นมนุษย์ปกติ มุสลิมก็เหมือนคนอื่นๆ เราก็ออกกำลังกาย เราก็ท่องเที่ยว และเราก็เล่นสนุกได้แบบคนทั่วไป ไม่ได้มีอะไรแตกต่างกันเลย เพียงแค่คนเราเอาคำว่าศาสนาเป็นตัวแบ่ง เราพยายามทำให้คนเข้าใจในสิ่งที่เราทำและสิ่งที่เราเป็น

ฉันเดินไปเพ่งมองรายละเอียดของเสื้อแจ็กเก็ตลายสวยคอลเลกชันใหม่ ดีไซน์ที่ดีดึงดูดใจคนโดยไม่แบ่งศาสนา เป็นความแตกต่างที่น่าทำความรู้จักดูสักที

ZABEDE, เสื้อผ้า มุสลิม, ชุดว่ายน้ำมุสลิม,ลีมา พรสุดา ซาบีดี สไนเดอร์, แฟชั่น มุสลิม

ZABEDE

สถานที่ : ชั้น 2 ศูนย์การค้าเซ็นทรัลเฟสติวัล หาดใหญ่ และศูนย์การค้าเซ็นทรัลเฟสติวัล สมุย

Facebook : ZABEDE 

Writer

สุทธิดา อุ่นจิต

สุทธิดา อุ่นจิต

กรุงเทพฯ - เชียงใหม่ สู่ ลาดพร้าว - สุขุมวิท , พูดภาษาพม่าได้นิดหน่อย เป็นนักสะสมกระเป๋าผ้า ชอบหวานน้อยแต่มักได้หวานมาก

Photographer

Avatar

ธีรพันธ์ ลีลาวรรณสุข

ช่างภาพ นักออกแบบกราฟิก นัก(หัด)เขียน โปรดิวเซอร์และผู้ดำเนินรายการพอดแคสต์ และอื่นๆอีกมากมายแล้วแต่ว่าไปเจออะไรน่าทำ IG : cteerapan

In Design

วิธีคิดและแรงบันดาลใจของนักออกแบบที่น่าทำความรู้จัก

11 โมงตรงแดดเปรี้ยงร้อนผ่าว ผมเดินเหงื่อหยดอยู่แถวย่านวัดดาว ปิ่นเกล้า เพื่อหาสถานที่ตามนัดหมาย ผมไม่ได้มาตามหา เน วัดดาว ผู้ที่ได้รับเกียรติเอาย่านนี้มาเป็นนามสกุล แต่ผมมาเพราะถูกนางกวัก กวักเรียกให้มาหาผู้ออกแบบต่างหาก มีนักออกแบบกลุ่มหนึ่งลงมือออกแบบนางกวักออกมาใหม่ ใช่ครับ นางกวักที่เป็นของขลังเรียกลูกค้าประจำร้านค้าของสังคมไทยนี่แหละ ผมเคยเห็นนางกวักรูปแบบใหม่นี้มาได้สักพัก แล้วรู้สึกว่ามันน่าสนใจมากๆ มากขนาดที่ตัวนักออกแบบคนนี้นั้นได้ถูกเสนอชื่อให้เป็น Designer of the Year ประจำปี 2017 มาแล้วอีกด้วย และตอนนี้ ด้วยการช่วยเหลือของแผนที่ในโทรศัพท์หรือพลังงานบางอย่างของนางกวักก็ไม่ทราบได้ ผมเดินมาถึงจุดนัดหมายแล้ว ป้ายด้านหน้าทาวน์เฮาส์ห้องนั้นติดตัวอักษรไว้ว่า THIS.MEAN.THAT

นางกวัก

THIS.MEAN.THAT เป็นสตูดิโอที่ก่อตั้งขึ้นโดยนักออกแบบ 2 คน คือ นก-ธันย์ชนก ยาวิลาศ และ ไผ่-ปัญจพล กุลปภังกร ทั้งคู่เรียนจบจากภาควิชาศิลปอุตสาหกรรม คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง พอเรียนจบทั้งสองคนต่างก็ไปศึกษาต่อที่ประเทศอังกฤษ นกศึกษาด้านการสื่อสารและกราฟิกดีไซน์ ส่วนไผ่เลือกเรียนด้านการออกแบบเครื่องประดับ โทษฐานที่รู้จักกันมาตั้งแต่ที่ลาดกระบัง จึงทำให้ระหว่างที่อยู่อังกฤษทั้งคู่ได้ไปช่วยทำโปรเจกต์ของคอร์สเรียนปริญญาโทให้กันและกันอยู่เสมอ พอนำความถนัดเรื่องการสื่อสารและกราฟิกมาผสมการออกแบบเครื่องประดับ ทำให้เกิดไอเดียและแง่มุมที่น่าสนใจมากมาย จึงเป็นจุดเริ่มต้นของสตูดิโอเล็กๆ แห่งนี้

นางกวัก นางกวัก

พอเรียนจบกลับมาไทย ทั้งคู่ต่างก็เข้าทำงานในสายงานที่ตัวเองเรียนมา แล้วก็พบปัญหาว่า ตอนเริ่มโปรเจกต์เรามักใส่ไอเดียลงไปในงานเต็มร้อย แต่ด้วยข้อจำกัดของตลาดทำให้ไอเดียเหล่านั้นค่อยๆ ลดลง จนตอนที่ออกสู่ตลาดอาจจะเหลือไอเดียแรกแค่ 5 หรือ 10 เปอร์เซ็นต์เท่านั้น

“เรารู้สึกว่ามันน่าจะมีงานออกแบบอะไรสักอย่างที่มี content ซึ่งไม่ได้ขึ้นกับการตลาด แล้วก็อยากลองทำอะไรสนุกๆ เหมือนเป็นที่ทดลองงานแปลกๆ ของเรา พอเราหาพื้นที่ไม่ได้ก็เลยคิดว่างั้นเราสร้างพื้นที่ขึ้นมาเองเลยละกัน ด้วยโจทย์ที่เราชอบตีความเรื่องการสื่อสาร เราก็เลยอยากทำของแต่งบ้านแบบที่มีเรื่องราว มี content ซ่อนอยู่ในนั้น เพราะถ้าทำของแต่งบ้านแบบทำแจกัน กรอบรูป ก็ไม่รู้เราจะทำไปทำไม เพราะคนอื่นทำกันเต็มไปหมดแล้ว”

สิ่งที่ทั้งสองคนคิดจะทำคือ ของแต่งบ้านที่มีเรื่องราวซ่อนอยู่ในนั้น โดยมีแนวความคิดหลักๆ คืิอ ทำสิ่งที่คนคุ้นเคย แต่ทำให้มันเล่าเรื่องราวใหม่ๆ ได้ สิ่งแรกที่ทั้งสองคนหยิบมาออกแบบคือ นางกวัก

“เพราะเป็นงานออกแบบชิ้นแรก เราเลยนึกถึงคำว่า welcome หรือ ยินดีต้อนรับ เหมือนเป็นการเปิดตัว การเชื้อเชิญ เราก็มองหาว่าอะไรที่สื่อถึงการเชื้อเชิญของคนไทย บ้านของไผ่อยู่แถววัดราชบพิตร ย่านร้านขายพระองค์ใหญ่กับพวกเครื่องสังฆภัณฑ์ พอเราไปเดินรอบๆ บ้านก็บังเอิญเห็นนางกวัก เลยเริ่มคุยกันว่า นางกวักเป็นของแต่งบ้านไทยรึเปล่า ถ้าเราตัดเรื่องความเชื่อออกไป เวลาเราเห็นนางกวักที่ไหนก็รู้สึกว่าเป็นบ้านคนไทยเลย ก็เลยคิดว่าคอลเลกชันแรกทำของแต่งบ้านที่เป็นนางกวักดีกว่า”

นางกวัก พระ นางกวัก

ขั้นตอนแรกของการทำงานเริ่มต้นโดยการที่ทั้งคู่ซื้อนางกวักจากร้านนั้นกลับมา แล้วเอาตะไบมาค่อยๆ ลดทอนรายละเอียดส่วนที่ไม่ชอบออกไป ระหว่างที่ทำก็เจอทั้งผ้ายันต์ข้างในนางกวัก และถูกนางกวักจ้องหน้ากลับมาตลอด จึงทำให้ทั้งสองคนหวาดผวาตอนทำงานอยู่บ่อยๆ ทั้งคู่เลยเปลี่ยนไปหาช่างปั้นให้ขึ้นแบบนางกวักจากขี้ผึ้งมาใช้ทำงานแทน เพื่อลดความน่ากลัวของนางกวักลง จากความตั้งใจแรกที่อยากให้นางกวักเปลี่ยนรูปทรงไปมากๆ ให้คล้ายพริตตี้มอเตอร์โชว์ แต่รู้สึกว่าไม่ค่อยเหมาะสมและไม่สื่อสารความหมายที่ตั้งใจไว้ สุดท้ายทั้งสองคนตัดสินใจเก็บรูปทรงเดิมๆ ทั้งหมดไว้ แต่เปลี่ยนสิ่งของที่นางกวักถือให้เข้ากับยุคสมัยมากขึ้นแทน

นางกวัก นางกวัก

นางกวัก

“เราไม่ได้มีเจตนาลบหลู่ สิ่งที่เราทำเป็นเหมือนการบันทึกเรื่องราวของยุคสมัย นางกวักที่ทำในปี 2014 ความร่ำรวยที่นางกวักถือก็จะเป็นของยุคนั้น ส่วนนางกวัก 2017 ก็จะมีของแสดงความร่ำรวยที่เปลี่ยนแปลงไป กระเป๋าถือจะเป็นอีกแบบ แว่นจะเป็นอีกทรง ตามที่ในยุคนั้นๆ เขาชอบกัน ลูกค้าที่ซื้อไปเขาก็ถวายมาการง ถวายน้ำแดง ให้นางกวักกันปกติ ตอนนกทำงานที่ศูนย์ศิลปะวัฒนธรรมร่วมสมัยได้เห็นงานที่หลากหลาย เลยไม่รู้สึกว่าการแตะเรื่องพวกนี้เป็นเรื่องน่ากลัว วัฒนธรรมเปลี่ยนแปลงไปในแต่ละยุคแต่ละสมัย ถ้าวัฒนธรรมไม่เปลี่ยนแปลงมันก็จะตายและหายไป”

ผมทึ่งที่เห็นการหยิบเอาความเป็นไทยแบบบ้านๆ มาทำงานออกแบบ บ้านๆ ในที่นี้ไม่ใช่การดูถูก แต่หมายถึงเป็นสิ่งที่นักออกแบบส่วนมากไม่ได้สนใจจะหยิบจับมาใช้ ผมเลยถามถึงที่มาในการใช้สิ่งนี้มาออกแบบ

“การหยิบเอาของจักสาน ลายกระหนก หรือลายรดน้ำ มาใช้ มีคนทำเยอะแล้ว เราอยากทำสิ่งที่ยังไม่มีคนทำ มีคนถามศิลปินคนหนึ่งว่า คุณเป็นคนออสเตรีย ก็ต้องนำเสนอความเป็นออสเตรียออกมาสิ เพราะตอนนั้นมีกระแสแรงมากว่าศิลปินไทยต้องนำเสนอความเป็นไทย เขาตอบว่า เขาไม่รู้หรอกว่าอะไรคือคำว่า ความเป็นออสเตรีย แต่มันคือสิ่งที่เขาเห็นและอยู่ด้วยทุกวัน มันคือการดำเนินชีวิตของเขา เราก็รู้สึกแบบนั้น เราอยู่กันแบบนี้ สิ่งแวดล้อมเราเป็นอย่างงี้ งานก็เลยออกมาประมาณนี้ เราไม่ได้อยากทำเพราะมันคือความเป็นไทย”

นางกวัก

นกและไผ่เปิดตัวนางกวักในงานแฟร์แสดงสินค้างานหนึ่งจากการเชิญชวนของรุ่นพี่ที่รู้จัก และฟีดแบ็กที่ได้มาก็ถือว่าน่าตื่นเต้นและตกใจ

“หลังจากเราได้ต้นแบบแล้วก็ให้ทางโรงงานผลิตนางกวักขึ้นมาให้ แต่ตอนที่ได้รับมาพบว่าดูเล็กเกินไป เพราะมาแค่ตัวนางกวักอย่างเดียว เราก็ไปซื้อฐานที่เขาวางพระจริงๆ มาต่อ แล้วก็เอาแก้วครอบพระนี่แหละมาครอบไปอีกชั้น ตอนนั้นคนก็ค่อนข้างชอบกัน และคนจำนวนมากก็นึกว่ามันจะมีกลไกอะไรไหม แบบนางกวักที่ขยับแขนได้แบบแมวกวัก”

“ต่อมาเราไปออกงาน BIG+BIH ก็ขายดีเลย ส่วนหนึ่งคือร้านที่มาออกบูทขายของดัวยกันเขาซื้อกันไปตั้งหน้าร้าน คนที่เห็นก็ถามว่า คุณซื้อนางกวักมาจากไหน เหมือนโฆษณาให้เราด้วย ซึ่งมันคือฟังก์ชันของนางกวัก แต่ไม่ได้แค่กวักคนเข้าร้านนั้นๆ ร้านเดียว แต่เผื่อแผ่มาถึงคนทำนางกวักอย่างเราด้วย”

หลังจากไปออกงานแฟร์แสดงสินค้าบ่อยเข้า ทั้งคู่ก็พบบัญหาว่าการมีสินค้าเพียงแค่ชิ้นเดียวในบูททำให้คนไม่ค่อยสนใจ เลยคิดว่าน่าจะถึงเวลาแล้วที่จะออกผลิตภัณฑ์เพิ่มเป็นคอลเลกชันที่ 2 ซึ่งควรจะแสดงถึงความเป็นไทยที่แตกต่าง

นิตยสาร

นิตยสาร

“ตอนนั้นเราย้ายมาอยู่แถววัดดาว แถวนี้มีแผงหนังสือที่นิตยสารแทงหวยเยอะมาก แบบบอกให้เราไปที่นี่ ขูดต้นไม้ตรงนั้น ขอพรกับศาลที่นั่น สอนวิธีการขูด สอนวิธีการขอ เจ๋งมาก เป็นเหมือนนิตยสาร Kinfolk ของวงการหวย

“เราสนใจเรื่องของความเชื่อของคนไทย เหมือนเป็น Pop Culture อย่างหนึ่ง เลยคิดคอนเซปต์ของคอลเลกชันนีี้ว่า Made in Thailand พอพูดถึงการขอหวย เรานึกถึงสัตว์ที่มีรูปร่างผิดปกติ หมูสองหัว จิ้งจกสองหาง วัวสิบขา ถ้าเป็นประเทศเจริญแล้วจะถูกนำไปวิจัย แต่ในบ้านเราจะถูกเอาไปตีเป็นหวยแทน เราทำตัวหมูสองหัวออกมา แต่พอปล่อยออกมาแล้วเงียบกริบ คนไม่เข้าใจกัน เราต้องเล่าเรื่องราวการขอหวยให้คนที่มาถามฟัง เล่าจบคนก็หัวเราะแล้วเดินออกไปหมด คนใหม่มากูก็ต้องเล่าอีกแล้ว (หัวเราะ) เล่าเรื่องเดิมทั้งวันเลย แต่คนที่เก็ตเนี่ยไม่ถามอะไรเลย อย่างแม่บ้านที่ทำความสะอาดในงานเนี่ย เดินมาเจอก็มาลูบหมูเราเลย แล้วถามว่า จะมีเลขไหมเนี่ย แบบชอบมากเลย”

“พอดีตอนนั้นในสตูดิโอมีน้องมาช่วยงานอยู่ 2 คน เราก็ให้น้องช่วยออกแบบต่อยอดจากของที่เรามีให้เป็นของชิ้นเล็กๆ แต่ยังคงเชื่อมโยงกับของที่เราเคยทำไปแล้ว คนแรกนำเสนอผ้ายันต์กับพระเครื่อง เอาโปรดักต์ที่เราทำไปใช้เป็นลายของทั้งผ้ายันต์และตัวพระเครื่อง ส่วนอีกคนไปทำการบ้านมาว่าคนสมัยนี้ต้องการอะไรในโลกออนไลน์ ก็พบว่าเราต้องการให้คน Like ให้คน Love และก็ต้องการรวย พอสรุปมาแบบนี้เราก็หยิบเอามือ เอาท่าทาง ของนางกวักมาต่อยอดทำเป็นเข็มกลัดชิ้นเล็กๆ ก็ช่วยให้บูทมันไม่เหงาเกินไป”

นางกวัก

นางกวัก

หลังจากคอลเลกชันที่ 2 ผ่านไป และเริ่มเข้าสู่เทศกาลไปออกงานแฟร์ในอีกหลากหลายที่ ก็ถึงเวลาที่ต้องออกคอลเลคชันใหม่อีกครั้งนึงแล้ว

“เราคุยกันว่าน่าจะทำคอลเลกชันใหม่ที่ฉีกออกมาจากที่เคยทำ เพราะภาพลักษณ์เราตอนนั้นดูเป็นสำนักทำของขลังไปแล้ว (หัวเราะ) เลยพยายามออกแบบสิ่งที่ไม่เกี่ยวกับความเชื่อของขลังอีก เราเห็นวินมอเตอร์ไซค์ ที่วินมีโซฟา มีโต๊ะ มีปลั๊กที่เป็นโคมไฟด้วย มันแปลกมาก เพราะมันคือการเอาพื้นที่สาธารณะมาทำเป็นพื้นที่ส่วนตัว มันเป็นความย้อนแย้งกันเองที่รุนแรงมาก เราเคยเห็นฝรั่งมาถ่ายรูปพื้นที่แบบนี้แล้วไปจัดเป็นนิทรรศการ โด่งดังที่เมืองนอกเลยนะ เราตัดสินใจเอาไอเดียนี้เป็นคอลเลกชันที่ 3 คือ ‘Feeling like a home’ เริ่มออกแบบเลยจากของที่เราไปเจอมา อย่างพานที่เชื่อมติดกับแก้ว หรือปลอกหมอนที่ลอกลวดลายกราฟิกมาจากเก้าอี้พลาสติก และอีกอันที่ชอบมากก็คือโคมไฟที่เอารูปทรงของกรวยจราจรมาทำ คือตอนนั้นบ้านเราฮิตเอา Cactus มาแต่งบ้านกัน ก็เลยเอาผิวและรูปทรงของ Cactus มาผสมกับกรวยจราจรและออกมาเป็นโคมไฟ ปรากฏว่าปล่อยออกมาปุ๊บ เงียบ อ่าว ฉิบหายละ ลงทุนไปตั้งเยอะ (หัวเราะ)”

THIS.MEAN.THAT THIS.MEAN.THAT

THIS.MEAN.THAT

“ถึงไม่อยาก แต่ก็ต้องเรียกนางกวักกลับมา ตอนนั้นถือเป็นความโชคดีอย่างหนึ่ง คือเราไปรู้จักกับช่างปั้นคนนึง คือพี่บรรลือธณวรรฒ วงษ์เจริญธรรม จาก Tarabunya ด้วยความที่เราเคารพและนับถือในงานฝีมือช่างอยู่แล้ว ก็เลยไปคุยกับเขาว่าอยากทำนางกวักด้วยกันแบบเป็น co-project เราบอกไอเดียให้ช่างขึ้นรูปด้วยสไตล์ของพี่เขา เป็นแนวอ่อนช้อยหน่อย เขาทำออกมาสวยมาก จนเรารู้เลยว่าคอลเลกชันอื่นจบสิ้นแน่นอน เพราะทุกคนจะสนใจที่นางกวักอย่างเดียว”

THIS.MEAN.THAT

หลังจากทำมา 3 คอลเลกชัน ผมอยากรู้ว่าทั้งคู่ได้เรียนรู้อะไรไปบ้าง ทั้งในด้านการออกแบบสื่อสารและด้านการตลาด ซึ่งสิ่งหลังเป็นสิ่งที่ทำให้ทั้งสองคนได้เริ่มก่อตั้งสตูดิโอแห่งนี้ขึ้นมา

“เรื่องการอยู่รอดทางธุรกิจ การที่เราทำทุกอย่างเองเป็น SME แบบนี้มีทั้งข้อดีและข้อเสีย ข้อเสียของเราคือถ้ามียอดสั่งซื้อมากๆ เราไม่สามารถทำให้ได้ แต่ข้อดีของรูปแบบนี้ก็เป็นจุดแข็งของเราเหมือนกัน ด้วยความที่มันไม่ได้มีจำนวนเยอะ ลูกค้าก็พร้อมจะจ่ายให้กับของที่ไม่ซ้ำแบบใคร ร้านค้าที่เป็น concept store หรือ selected shop เลยมาสั่งซื้อกับเราแทน ลูกค้าก็จะแฮปปี้ เพราะเขาไม่อยากได้ของซ้ำกับใคร มันเป็นเรื่องมูลค่ากับคุณค่า ถ้าเราเน้นผลิตเยอะๆ ขายเยอะๆ ราคาก็จะถูกลง แต่พอเราทำเองทุกขั้นตอน ทำด้วยความใส่ใจมันก็มีมูลค่าที่สูงกว่า แต่การที่เรามาทำอะไรแบบนี้ในตลาด มันไม่ได้อยู่ง่ายนะ การที่เราทิ้งเงินเดือนประจำออกมาทำสิ่งนี้ ก็เหมือนเป็นการตามหาคุณค่าของตัวเราเองเหมือนกัน”

“ส่วนเรื่องของการออกแบบ หลังจากเราทดลองทำงานมาหลากหลายอย่าง เราก็พบว่าการสื่อสารกับคนหมู่มากเป็นเรื่องยาก ยังไงเราก็ต้องออกแบบในสิ่งที่เราคุ้นเคยกันอยู่ดี เพราะเข้าถึงได้ง่ายกว่า บางครั้งไม่ได้หมายถึงแค่คนไทยอย่างเดียว อย่างนางกวักของเราถ้าเป็นฝรั่งที่เคยไปญี่ปุ่นมาเขาก็เก็ตเลย เพราะเคยเห็นแมวกวักมาก่อน คนญี่ปุ่นก็ชอบมากเพราะมันเหมือนแมวกวัก เหมือนมันมีเรื่องเชื้อชาติ วัฒนธรรม มาเป็นกำแพงด้วย”

THIS.MEAN.THAT THIS.MEAN.THAT

THIS.MEAN.THAT

สุดท้ายก่อนจากกันไปในวันนี้ ผมถามถึงก้าวต่อไปของสตูดิโอเล็กๆ แห่งนี้ ว่าจะเป็นยังไงต่อไป

“อยากให้ที่นี่เป็น artist residency หรือเป็น co-working space ให้เหล่าศิลปินคนอื่นๆ เพื่อจะได้มาร่วมกันแชร์ไอเดีย แชร์การทำงานหรือแนวคิดบางอย่างให้กันและกันได้

“แต่ในส่วนของการออกแบบของแต่งบ้าน มันยังคงเป็นการทดลองการสื่อสาร สื่อความหมาย แต่ตอนนี้การทดลองยังคงอยู่ที่ไทยเป็นหลักเพราะบ้านเราอยู่ที่เมืองไทย แต่สุดท้ายปลายทาง จุดหมายสูงสุดของเราที่ยากมากๆ แต่จุดที่เราจะพยายามไปให้ถึงก็คือ เราอยากทำงานออกแบบที่ไม่ถูกจำกัดด้วยเชื้อชาติ ภาษา และวัฒนธรรม มันคือภาษาสากลที่ใครๆ บนโลกนี้ก็เข้าใจ คือเหมือนเอางานไปวางที่ไทยก็เข้าใจ ฝรั่งเศสก็เข้าใจ เยอรมนีก็เข้าใจ เหมือนเป็นภาษาสากลอีกภาษานึงในโลกใบนี้”

ผมมั่นใจว่าโอกาสเหล่านั้นก็คงจะถูกกวักให้เข้ามาในชีวิตของทั้งสองคน แบบเดียวกันกับที่กวักผมให้มาเจอพวกเขากันในวันนี้

THIS.MEAN.THAT

Website: www.thismeansthatstudio.com
Facebook:  thismeansthat

นอกจากตัวสตูดิโอ this.mean.that แล้ว ไผ่ยังเป็นนักออกแบบเครื่องประดับที่มีดีกรีได้รับรางวัลชนะเลิศการประกวด Talente ในสาขานักออกแบบเครื่องประดับของประเทศเยอรมนี และเพิ่งได้รับรางวัล Designer of the Year ของไทยในสาขานักออกแบบเครื่องประดับประจำปี 2017 มาหมาดๆ สนใจไปเยี่ยมชมงานของไผ่ได้ที่ panjapolkulp.com

Writer & Photographer

Avatar

ธีรพันธ์ ลีลาวรรณสุข

ช่างภาพ นักออกแบบกราฟิก นัก(หัด)เขียน โปรดิวเซอร์และผู้ดำเนินรายการพอดแคสต์ และอื่นๆอีกมากมายแล้วแต่ว่าไปเจออะไรน่าทำ IG : cteerapan

อ่านต่อ

Loading...

End of content

No more pages to load