ICONCRAFT x The Cloud

ICONCRAFT พื้นที่ขายงานคราฟต์แสนเก๋จากทั่วไทยใน ICONSIAM แบ่งสินค้าเป็น 7 หมวดหมู่ ได้แก่ ช่างปั้น ช่างทอ ช่างเขียน ช่างไม้ ช่างทำอาหารไทย ช่างบำบัด และช่างโลหะ สินค้าแต่ละอย่างเป็นผลงานของดีไซเนอร์ไทยตั้งแต่สูงสุดของประเทศยันปลายด้ามขวาน ผลิตโดยช่างฝีมือชุมชนและวัตถุดิบท้องถิ่นที่มีคุณภาพ แหล่งรวมงานคราฟต์ไทยใหญ่ขนาดนี้ไม่ใช่แค่ที่ช้อปปิ้ง แต่ยังเป็นคลังภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ปรับเข้ากับยุคปัจจุบัน 

ICONCRAFT และ The Cloud จึงเปิดเวิร์กช็อปพิเศษชื่อ ‘สารพัดช่าง’ เพื่อชวนผู้อ่านมาเรียนรู้ศาสตร์งานฝีมือแต่ละหมวดผ่านการลงมือทำด้วยตนเองเดือนละครั้ง โดยมีวิทยากรพิเศษเป็นนักออกแบบที่มาเปิดคลาสพิเศษให้โดยเฉพาะ

วิธีทำเครื่องประดับ เงินและทองเหลืองด้วยตนเองแบบง่ายๆ

เดือนมิถุนายนนี้เป็นคราวของ ‘สารพัดช่าง 03 : The Smith’ หรือช่างโลหะ ซึ่งวิทยากรจากแบรนด์เครื่องประดับเงิน Stories of Silver and Silk และเครื่องประดับทองเหลือง WABY ออกแบบวิชาทำเครื่องประดับเบื้องต้น เพื่อให้ผู้เรียนเข้าใจภูมิปัญญาการทำเครื่องเงินบริสุทธิ์แบบชาวกะเหรี่ยง และการฉลุลายเครื่องประดับทองเหลือง 

วิธีทำเครื่องประดับ เงินและทองเหลืองด้วยตนเองแบบง่ายๆ

โดยทุกคนจะได้ฝึกฉลุแผ่นทองเหลือง สร้างลวดลายบนแผ่นเงิน ขัดโลหะ และประกอบจี้โลหะเป็นเครื่องประดับ ผู้ร่วมกิจกรรมทุกท่านจะได้สร้อยคอหรือสร้อยข้อมือที่ทำเองกลับบ้าน พร้อมข้อมูลแหล่งซื้ออุปกรณ์ไปดัดแปลงทำเองในอนาคต

จี้ทองเหลือง

อุปกรณ์ 

วิธีทำเครื่องประดับ เงินและทองเหลืองด้วยตนเองแบบง่ายๆ
  • แผ่นทองเหลืองเจาะรูด้วยสว่านมือ / ตะปู
  • แบบกระดาษ รูปทรงที่ต้องการทำเป็นจี้
  • กาวลาเท็กซ์
  • เลื่อยฉลุ
  • เทียนไข
  • ซีแคลมป์จับชิ้นงาน
  • แผ่นไม้สำหรับรองเลื่อย
  • กะละมัง
  • น้ำสะอาด
  • กระดาษทราย

ขั้นตอนการทำ

วิธีทำเครื่องประดับ เงินและทองเหลืองด้วยตนเองแบบง่ายๆ

  1. ทากาวติดแบบกระดาษบนแผ่นทองเหลืองเจาะรู
  2. ยึดแผ่นไม้รองเลื่อยติดกับโต๊ะทำงานด้วยซีแคลมป์ 
  3. ฝนเทียนไขกับเลื่อยฉลุ เพื่อให้เลื่อยได้ง่ายขึ้น
  4. วางแผ่นทองเหลืองบนแผ่นไม้ แล้วเลื่อยแผ่นทองเหลืองตามแบบ 
  5. นำจี้ทองเหลืองไปแช่น้ำ เพื่อลอกแบบกระดาษออก
  6. ขัดขอบจี้ทองเหลืองด้วยกระดาษทรายเพื่อลดความคม

จี้เงิน

อุปกรณ์

วิธีทำเครื่องประดับ เงินและทองเหลืองด้วยตนเองแบบง่ายๆ
  • แผ่นเงินทรงกลมเจาะรู
  • ดินน้ำมัน
  • ตัวตอกลายต่างๆ
  • ค้อนตอก
  • แท่นรองตอก
  • หินขัด / ตะไบ
  • กะละมัง
  • น้ำสะอาด
  • น้ำยาล้างจาน / ผงซักฟอก
  • ฝอยขัดหม้อ

ขั้นตอนการทำ

วิธีทำเครื่องประดับ เงินและทองเหลืองด้วยตนเองแบบง่ายๆ
วิธีทำเครื่องประดับ เงินและทองเหลืองด้วยตนเองแบบง่ายๆ

  1. เลือกลายตอกที่ต้องการบนจี้เงิน 
  2. ปั้นดินน้ำมันเป็นแผ่นกลมขนาดเท่าจี้ ลองปั๊มตัวตอกบนดินน้ำมันให้ได้ลายที่ต้องการ
  3. วางจี้บนแท่นรองตอก ใช้ค้อนตอกตัวตอกตามลายที่วางไว้ ตอกลงไปตรงๆ 90 องศา
  4. เมื่อตอกลายเสร็จ พลิกเอาด้านหลังจี้เงินขึ้น ใช้ค้อนทุบจี้ให้แบนเรียบเสมอกัน
  5. ขัดขอบจี้ด้วยหินขัดหรือตะไบเพื่อลดคม
  6. ล้างจี้เงินในน้ำผสมน้ำยาล้างจานหรือผงซักฟอก ใช้ฝอยขัดหม้อขัดจี้เพื่อให้จี้เงินเงาและวาว

สร้อยเชือก

อุปกรณ์

  • เชือกไนลอนหรือเชือกกำมะหยี่ สีและขนาดตามต้องการ
  • กรรไกร
  • ไฟแช็ก

วิธีการทำ

แบบที่ 1 Single Sliding Knot (เหมาะกับสร้อยข้อมือ)

  1. ตัดเชือกความยาวเป็นสองเท่าของรอบข้อมือ (เส้นที่ 1)
  2. ตัดเชือกความยาวเท่ารอบข้อมือ (เส้นที่ 2)
  3. นำปลายเชือกเส้นที่ 1 มาไขว้กัน ใช้ปลายด้านขวาทับด้านซ้าย
  4. แบ่งเชือกเส้นที่ 2 เป็น 3 ส่วน ทบปลายเชือกที่จุด ⅓ ของความยาวเชือก           
  5. วางเชือกเส้นที่ 2 ขนานกับเชือกเส้นที่ 1 ตรงส่วนที่ทบขวาทับซ้าย 
  6. ใช้เชือกเส้นที่ 2 ด้านปลายยาว มาพันรอบเชือกเส้นที่ 1 และเส้นที่ 2 ประมาณ 7 – 8 รอบตามแนวยาวเข้าหาปลายที่ทบไว้เป็นห่วง
  7. จากนั้นนำปลายเชือกใส่เข้าไปในห่วงของเส้นที่ 2
  8. ดึงปลายเชือกที่ 2 ทั้งสองข้างพร้อมจัดระเบียบเชือกให้เรียบร้อย ตัดปลายเชือกที่เกินทิ้ง
  9. ใช้ไฟแช็กลนปลายเชือกทั้งสองข้างกันรุ่ย

      แบบที่ 2  Sliding Knot (เหมาะกับสร้อยคอ/ข้อมือ)

วิธีทำเครื่องประดับ เงินและทองเหลืองด้วยตนเองแบบง่ายๆ
  1. ตัดเชือกความยาวเท่า 1 รอบครึ่งของคอ / ข้อมือ
  2. ใช้ไฟแช็กลนปลายเชือกทั้งสองข้างกันรุ่ย
  3. นำปลายเชือกด้านขวาไขว้กับปลายเชือกด้านซ้าย มัดปลายเชือกขวาให้เป็นปมรอบเชือกด้านซ้าย
  4. มัดปลายเชือกด้านซ้ายเป็นปมรอบเชือกด้านขวา
  5. รูดปรับขนาดเชือกให้พอดีกับคอ / ข้อมือ

ประกอบสร้อย

 อุปกรณ์

  • จี้ทองเหลือง
  • จี้เงิน
  • ห่วงคล้องจี้
  • สร้อยเชือก
  • คีมปากจิ้งจก

วิธีทำ

  1. ใช้คีมปากจิ้งจกง้างเปิดห่วงคล้องจี้
  2. ใส่จี้ทองเหลืองและจี้เงินในห่วงคล้อง
  3. ใส่สร้อยเชือกในห่วงคล้อง
  4. ใช้คีมปากจิ้งจกบิดห่วงให้ปิดสนิท 

ขอขอบคุณ

Stories of Silver and Silk | จอย-ฐิตาภา ตันสกุล และ ลูเซีย แปราโก 

WABY | บอย-พงศ์สิทธิ ดำรงพานิชชัย และ อ้อ-ไพลิน ประสาทศิลป์ 

แบรนด์เครื่องประดับ 2 แบรนด์ใน ICONCRAFT พื้นที่รวมสินค้าดีไซน์ผสานภูมิปัญญาไทย หากสนใจเครื่องประดับสวยเก๋เพิ่มเติม ตามไปเลือกซื้อได้ในโซน The Smith ใน ICONCRAFT

Writers

ภัทรียา พัวพงศกร

ภัทรียา พัวพงศกร

บรรณาธิการ นักเขียน ที่สนใจตึกเก่า เสื้อผ้า งานคราฟต์ กลิ่น และละครเวที พอๆ กับการเดินทาง

Avatar

นิธิตา เอกปฐมศักดิ์

นักคิดนักเขียนมือสมัครเล่น ผู้สนใจงานคราฟต์ ต้นไม้และการออกแบบเป็นพิเศษ แต่สนใจหมูสามชั้นย่างเป็นพิเศษใส่ไข่

Photographers

Avatar

ณัฎฐาจิตรา ชินารมย์รัตน์

ช่างภาพที่ชอบการแต่งตัว อยู่กับเสียงเพลงและหลงรักในความทรงจำ

Avatar

ปวรุตม์ งามเอกอุดมพงศ์

นักศึกษาถ่ายภาพที่กำลังตามหาแนวทางของตัวเอง ผ่านมุมมอง ผ่านการคิด และ ดู

ICONCRAFT x The Cloud

สงกรานต์ปีนี้มาทำน้ำอบใช้เองกันดีไหม

ตอนนี้ ICONCRAFT และ The Cloud เปิดเวิร์กช็อปพิเศษชื่อ ‘สารพัดช่าง’ เพื่อชวนผู้อ่านมาเรียนรู้ศาสตร์งานช่างไทยผ่านการลงมือทำด้วยตนเองเดือนละครั้งที่ ICONCRAFT ตลาดขายงานคราฟต์แสนเก๋จากทั่วไทยที่ ICONSIAM

เริ่มต้นจากหมวดช่างบำบัด ‘สารพัดช่าง 01 : The Therapist’ ชวนสำนักศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา และ สุชิน แก้วอุดร ผู้ก่อตั้งแบรนด์ Butterfly Thai Perfume มาแบ่งปันเคล็ดลับการสร้างกลิ่นหอมด้วยการลงมือทำน้ำอบคลายร้อนสำหรับเทศกาลสงกรานต์ และเรียนรู้การออกแบบต่อยอดกลิ่นไทยๆ

น้ำอบ
น้ำอบ

หอมแบบไทย

เครื่องหอมไทยเริ่มเฟื่องฟูมากในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 เนื่องจากการติดต่อค้าขายกับต่างประเทศ ทำให้ชาวไทยสนใจการทำน้ำหอม ของหอมอย่างฝรั่งมังค่า

น้ำอบ
น้ำอบ

ผู้ที่มีบทบาทมากในตอนนั้นคือ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพวงสร้อยสอางค์ พระขนิษฐาผู้ทรงเป็นพระราชธิดาองค์ที่ 77 ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 พระองค์มีฝีพระหัตถ์ในการปรุงพระสุคนธ์ (น้ำอบ) จึงมีหน้าที่ปรุงพระสุคนธ์ถวายพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และเป็นผู้ดูแลห้องพระสุคนธ์หรือห้องร่ำ อบ และปรุง ของหอมในพระราชวัง

น้ำหอมที่คนโบราณใช้แบ่งเป็น 2 แบบคือ น้ำอบ และน้ำปรุง น้ำอบลักษณะคล้ายโคโลญจน์ฝรั่ง กลิ่นหอมเบาบาง ไม่ติดทนนานนัก นิยมใช้สรงน้ำพระ รดน้ำดำหัวผู้ใหญ่ ใช้ชโลมหลังอาบน้ำเพื่อดับร้อน วิธีสังเกตคือมีแป้งเป็นส่วนผสมเสมอ ส่วนน้ำปรุงลักษณะเหมือน Perfume กลิ่นติดทนนานกว่า ดัดแปลงมาจากน้ำหอมฝรั่ง

สูตรน้ำอบนี้เป็นตำรับที่สืบทอดมาจากพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพวงสร้อยสอางค์ ซึ่งผู้เรียนอาจนำไปพลิกแพลงปรับใช้ในการสร้างสรรค์กลิ่นหอมแบบฉบับของตัวเอง

อุปกรณ์ทำน้ำอบ

น้ำอบ
  1. หม้อเคลือบใบใหญ่ 2 ใบ
  2. กระบวยไม้
  3. ทัพพี
  4. ผ้าขาวบาง
  5. ถ้วยกระเบื้องจำนวนมาก
  6. ทวยดินเผา
  7. ตะคันดินเผา 2 อัน
  8. เทียนอบร่ำ
  9. ไม้ขีดไฟ / ไฟแช็ก
  10. เตาถ่าน

วิธีทำน้ำอบเปล่า

วัตถุดิบ

น้ำอบ
  1. ใบเตย 5 ใบ
  2. เปลือกชะลูด 3 กำมือ
  3. น้ำเปล่า 50 ถ้วยตวง
  4. ผิวมะกรูดเฉือนไม่ถึงเนื้อขาว 1 กำมือ
  5. ดอกมะลิ 1 กำมือ
  6. ดอกจำปา 12 ดอก
  7. ดอกกุหลาบมอญ 1 กำมือ
  8. ดอกชมนาด 1 กำมือ
  9. ดอกกระดังงา 1 กำมือ
  10. ดอกพิกุล 1 กำมือ

ขั้นตอนการทำ

น้ำอบ
น้ำอบ
  1. นำใบเตย เปลือกชะลูด และน้ำเปล่า ใส่ในหม้อเคลือบ ต้มประมาณ 30 นาที
  2. เมื่อน้ำเดือด ยกหม้อลงจากเตา ใส่ผิวมะกรูดและดอกไม้สดทั้งหมดแล้วปิดฝาทิ้งไว้ประมาณ 30 นาทีจนดอกไม้ซีด ช้อนดอกไม้ออก กรองน้ำด้วยผ้าขาวบางอีก 1 ครั้ง แล้วพักไว้
น้ำอบ

วิธีปรุงแป้ง

วัตถุดิบ

น้ำอบ
  1. แป้งหินบดละเอียด 3 ถ้วยตวง
  2. ชะมดเช็ด
  3. ใบเนียม / ใบพลู / ใบเตย 1 ใบ
  4. กำยานบดละเอียด 1 ช้อนชา
  5. ผิวมะกรูดแห้งบดละเอียด 1 ช้อนชา
  6. พิมเสนบดละเอียด 1 ช้อนชา
  7. ใบเตยแห้งบดละเอียด 1 ช้อนชา
  8. น้ำตาลอ้อยบดละเอียด 1 ช้อนชา
  9. เปลือกชะลูดบดละเอียด 1 ช้อนชา
  10. ดอกมะลิแห้งบดละเอียด 1 ช้อนชา
  11. ดอกจำปาแห้งบดละเอียด 1 ช้อนชา
  12. ดอกกุหลาบมอญแห้งบดละเอียด 1 ช้อนชา
  13. ดอกชมนาดแห้งบดละเอียด 1 ช้อนชา
  14. ดอกกระดังงาแห้งบดละเอียด 1 ช้อนชา
  15. ดอกพิกุลแห้งบดละเอียด 1 ช้อนชา
  16. น้ำมันหอม 5 ชนิด (มะลิ กุหลาบ ลำเจียก กระดังงา ไฮยาซินธ์) อย่างละ 1 ช้อนชา
  17. น้ำมันจันทน์ 1 ช้อนชา

ขั้นตอนการทำ

น้ำอบ
  1. นำแป้งหินบดละเอียด 3 ถ้วยตวงอบควันเทียนขั้นต่ำ 3 ครั้ง (โบราณนิยมอบ 11 ครั้งหรือจำนวนเลขคี่ 3 5 7 9)
  2. สะตุชะมดเช็ด นำชะมดเช็ดใส่ในใบเนียม ใบพลู หรือใบเตย เพื่อกลบกลิ่นคาว แล้วลนกับไฟเทียนอบจนเป็นน้ำมัน การสะตุช่วยฆ่าเชื้อและดึงกลิ่นชะมดเช็ดมาใส่ให้น้ำอบกลิ่นติดทนนาน
  3. ใส่ชะมดเช็ดที่สะตุแล้วลงในแป้งหินบดละเอียด
  4. นำวัตถุดิบที่เหลือใส่ลงในแป้งหิน คลุกให้เข้ากัน
  5. นำน้ำอบเปล่าใส่ในแป้งหิน 1 – 2 กระบวย คนให้ส่วนผสมทั้งหมดเข้ากัน พักไว้
น้ำอบ
น้ำอบ

วิธีอบกำยานและอบเทียน

วัตถุดิบ

  1. ผิวมะกรูดแห้ง 1 กำมือ
  2. น้ำตาลอ้อยบด 1 กำมือ
  3. กำยานบด 1 กำมือ

ขั้นตอนการทำ

น้ำอบ
น้ำอบ
น้ำอบ
  1. นำผิวมะกรูด น้ำตาลอ้อยบด และกำยานบด มาผสมกัน
  2. นำตะคันไปเผาไฟในเตาถ่านให้ร้อนจัด
  3. วางทวยในหม้อน้ำอบเปล่า แล้ววางตะคันร้อนๆ อันหนึ่งบนทวย
  4. ใส่เครื่องปรุงกำยานใส่ในตะคัน 1 ช้อนชา ปิดฝาหม้อทิ้งไว้ 20 – 30 นาทีหรือจนกว่าจะหมดควัน
  5. อบกำยานซ้ำอย่างต่ำ 3 ครั้ง (โบราณนิยมอบ 11 ครั้งหรือจำนวนเลขคี่ 3 5 7 9) ทุกครั้งให้นำตะคันไปเผาไฟให้ร้อนก่อนใช้
  6. ใส่น้ำแป้งที่เตรียมไว้ในน้ำอบเปล่า คนให้เข้ากัน
  7. โกรกน้ำอบด้วยการคนแล้วยกกระบวยขึ้นสูง ทำซ้ำจนน้ำอบหายร้อน
  8. นำเทียนอบใส่ตะคัน ลอยในน้ำอบแล้วจุดไฟ เมื่อดับเทียนจะมีควันลอยออกมา ปิดฝาหม้อทันทีและอบจนหมดควัน
  9. อบควันเทียนขั้นต่ำ 3 ครั้ง (โบราณนิยมอบ 11 ครั้งหรือจำนวนเลขคี่ 3 5 7 9)
  10. นำน้ำอบที่ได้กรองด้วยผ้าขาวบาง แล้วกรอกใส่ขวด
น้ำอบ
น้ำอบ
น้ำอบ
 

ขอขอบคุณ

  • มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
  • ศิริภัสสร โชควศิน
  • ชนะภพ วัณณโอฬาร
  • สุชิน แก้วอุดร

Writer

ภัทรียา พัวพงศกร

ภัทรียา พัวพงศกร

บรรณาธิการ นักเขียน ที่สนใจตึกเก่า เสื้อผ้า งานคราฟต์ กลิ่น และละครเวที พอๆ กับการเดินทาง

Photographers

Avatar

มณีนุช บุญเรือง

ช่างภาพสาวประจำ The Cloud เป็นคนเชียงใหม่ ชอบแดดยามเช้า การเดินทาง และอเมริกาโน่ร้อนไม่น้ำตาล

Avatar

ณัฎฐาจิตรา ชินารมย์รัตน์

ช่างภาพที่ชอบการแต่งตัว อยู่กับเสียงเพลงและหลงรักในความทรงจำ

อ่านต่อ

Loading...

End of content

No more pages to load