13 มิถุนายน 2565
3.46 K

The Cloud x สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล (depa)

วันที่ 5 เดือน 5 ตามปฏิทินจันทรคติจีน เป็นที่รู้จักกันในฐานะ ‘เทศกาลไหว้บ๊ะจ่าง’

ทุกครั้งที่วันนี้ของปีเวียนมาบรรจบ ชาวไทยเชื้อสายจีนมากมายต่างตื่นเต้นที่จะได้ลิ้มรสอาหารประจำเทศกาลนี้ เช่นเดียวกับผู้เขียน สมชัย กวางทองพานิชย์ ผู้ใช้เวลาตลอด 6 ทศวรรษของชีวิตอยู่ในชุมชนชาวจีนโพ้นทะเลที่กว้างใหญ่และมีชื่อเสียงที่สุดแห่งหนึ่งในโลก

ความสุขในเทศกาลไหว้บ๊ะจ่างของลูกจีนย่านสำเพ็งคนนี้ เริ่มตั้งแต่การนับถอยหลังเข้าสู่เดือน 5 ของจีน เฝ้าดูคุณแม่เลือกซื้อใบไผ่จากตลาด นำใบไผ่กลับบ้านมาแช่น้ำ ตระเตรียมเครื่องบ๊ะจ่างอย่างเนื้อหมู ข้าวเหนียว และไข่เค็ม เพื่อนำมาห่อใบไผ่ขนาดใหญ่ ส่งลงหม้อต้ม นำไปไหว้เจ้าและเซ่นบรรพบุรุษผู้ล่วงลับ แล้วจึงเป็นเวลารับประทานบ๊ะจ่างอย่างเอร็ดอร่อยให้สมกับที่รอคอยมานานกว่า 3 – 4 วัน

พูดชื่อ ‘บ๊ะจ่าง’ อาจฟังดูเหมือนเป็นอาหารเฉพาะกลุ่มของชนชาติจีน แต่ถ้าเรานิยามว่า ‘บ๊ะจ่างคือข้าวเหนียวที่ถูกห่อด้วยใบพืชธรรมชาติที่มีในท้องถิ่น’ เราจะพบว่าอาหารลักษณะนี้เป็นวัฒนธรรมร่วมของทั้งจีนและอาเซียน ในเมียนมาก็มีของกินลักษณะนี้ ในไทยเองก็มีหลายชนิด เช่น ข้าวเหนียวปิ้ง ข้าวต้มน้ำวุ้น หรือข้าวต้มลูกโยน ในมาเลเซียและฟิลิปปินส์ก็มีขนมจำพวกซูมัน (Suman)

บ๊ะจ่างในวัฒนธรรมจีนเต็มไปด้วยความหลากหลาย ในสมัยโบราณเคยใช้กระบอกไม้ไผ่ใส่ข้าวเหนียวคล้ายกับข้าวหลามของไทย ก่อนจะแตกแขนงออกเป็นข้าวห่อใบไผ่ที่มีวิธีการห่อแตกต่างกันไปในแต่ละท้องถิ่น ที่พอมีให้เห็นในละแวกเยาวราช ได้แก่ บ๊ะจ่างแต้จิ๋วที่ห่อเป็นทรงกรวย บ๊ะจ่างกวางตุ้งที่ห่อเป็นแท่งยาว และบ๊ะจ่างไหหลำที่มีสัณฐานแบนใช้เชือกผูกโดยรอบ

ถึงแม้ว่าในไทยเราจะเรียกเทศกาลนี้ว่า ‘เทศกาลไหว้บ๊ะจ่าง’ แต่วันที่ 5 เดือน 5 ยังได้ชื่อว่าเป็น ‘วันร้าย’ ในความรู้สึกของชาวจีน เพราะอยู่ในช่วงฤดูร้อน สัตว์มีพิษกรูกันออกมาจากดิน ผู้คนโดยเฉพาะเด็ก ๆ ล้มป่วยด้วยโรคภัยได้ง่าย เลยมีธรรมเนียมให้นำใบไม้ที่มีสรรพคุณไล่โรคและแมลงมีพิษ อย่างใบเชียงโพ่ว (โกฐจุฬาลัมพา) และใบเหี่ยเช่า (ใบอ้าย) มาแขวนหน้าบ้านไว้เป็นเคล็ด

ภาพถ่ายชุดนี้ประมวลขึ้นจากการตระเวนถ่ายภาพทั่วเยาวราชช่วงไหว้บ๊ะจ่างเป็นประจำทุกปี รวมเป็นเวลากว่า 18 ปี ประกอบไปด้วยภาพใบไผ่แห้งที่ใช้สำหรับทำบ๊ะจ่าง วัตถุดิบ บรรยากาศการผูกบ๊ะจ่าง รูปแบบบ๊ะจ่างของชาวจีน 3 กลุ่มสำเนียง ใบไม้ไล่โรค รวมไปถึงธรรมเนียมการตากเสื้อผ้าที่จะใช้สวมใส่ในวันตาย (เซียงอี) ซึ่งลูกหลานพันธุ์มังกรหลายคนอาจไม่เคยรู้ว่ามีธรรมเนียมนี้ในวันที่ 5 เดือน 5 ด้วย

วารีไม่คอยท่า เวลาไม่คอยใคร ขนบประเพณีหลายอย่างอาจเสื่อมสิ้นไปตามกาลสมัย 

ภาพชุดนี้จะทำหน้าที่เป็นบันทึกทางประวัติศาสตร์ ที่ชี้ให้คนรุ่นหลังได้เห็นสีสันและความคึกคักของเทศกาลไหว้บ๊ะจ่างที่เฟื่องฟูในสังคมไทยเชื้อสายจีน

The Cloud Golden Week คือแคมเปญสนุก ๆ ที่ทีมงานก้อนเมฆขอประกาศลาพักร้อน 1 สัปดาห์ เนื่องในโอกาสฉลอง The Cloud ครบ 5 ปี เราเลยเปิดรับวัยอิสระ อายุ 50 ปีขึ้นไป ทั้งนักเขียน ช่างภาพ และผู้ดำเนินรายการพอดแคสต์ เข้ามาประจำการแทนใน The Cloud Golden Week ขอเรียกว่าเป็นการรวมพลังวัยอิสระมา ‘เล่าเรื่อง’ ในฉบับของตนเองผ่านสื่อดิจิทัลบนก้อนเมฆ เพราะเราเชื่อว่า ‘ประสบการณ์’ ของวัยอิสระคือเรื่องราวอันมีค่า เราเชื่อในศักยภาพของมนุษย์ อายุที่เพิ่มขึ้นเป็นเพียงตัวเลข ไม่ใช่ข้อจำกัดของการเรียนรู้

แคมเปญนี้เราร่วมกับ สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล (depa) เพื่อส่งต่อแรงบันดาลใจให้วัยอิสระกล้ากระโจนเข้าหาประสบการณ์ใหม่ ๆ ออกมาพูดคุยกับเพื่อนวัยเดียวกัน พร้อมแบ่งปันเรื่องราวอันเปี่ยมด้วยคุณค่า เพื่อเติมฟืนไฟให้กาย-ใจสดใสร่าเริง

นี่เป็นครั้งแรกที่ทีมงาน The Cloud มีสมาชิกอายุรวมกันมากกว่า 1,300 ปี!

Writers

สมชัย กวางทองพานิชย์

เป็นคนหลงใหลบ้านและชุมชนของตัวเอง

พัทธดนย์ กิจชัยนุกูล

ชอบอ่านเขียนตั้งแต่จำความได้ สนใจวิชาสังคมศึกษาตั้งแต่จบอนุบาล ใฝ่รู้ประวัติศาสตร์ตั้งแต่อยู่ประถม หัดแต่งนวนิยายตั้งแต่เรียนมัธยม เขียนงานสารพัดด้วยนามปากกา “แพทริก เหล่า” ตั้งแต่เข้ามหา’ลัย

Photographer

สมชัย กวางทองพานิชย์

เป็นคนหลงใหลบ้านและชุมชนของตัวเอง

Photo Essay

เรื่องเล่าผ่านภาพถ่าย

21 มิถุนายน 2565
1.04 K

ความหลากหลายกลายเป็นเรื่องราวที่ผมเก็บใส่หัวทีละนิด และการเจอผู้คนก็เหมือนการอ่านหนังสือหนึ่งเล่ม ไม่ใช่หนังสือธรรมดา แต่เป็น ‘หนังสือชีวิต’ ที่ผมต้องถ่ายทอดผ่านภาพถ่าย

หน้าที่การงานก็ทำให้พานพบความหลากหลาย ทั้งเพศ ผู้คน ชีวิต และเรื่องราว ในเดือนแห่ง Pride Month นี้ ช่างภาพแฟชั่นวัย 39 ผู้รับค่าจ้างและสนุกกับการลั่นชัตเตอร์มาตลอด 17 ปี ตั้งใจถ่ายทอด ‘ความหลากหลาย’ ผ่านนิทรรศการ Natural Beauty ชุดภาพ ‘ความงามในแบบเรา’ เพราะผมเชื่อว่า ความงามในแบบเราเกิดจากความมั่นใจ

เป็นความมั่นใจที่เริ่มต้นจากการเข้าใจตัวเอง ยอมรับตัวเอง และรักตัวเอง 

เมื่อใดก็ตามที่เรามั่นใจ ความงามนั้นจะเฉิดฉายขึ้นมาเองโดยธรรมชาติอย่างเป็นธรรมชาติ

ภาพที่ 1 นายแบบคนนี้เป็นคนอีสาน เป้าหมายของเขาคือฮอลลีวูด เขาบอกผมว่า เมื่อไหร่ก็ตามที่เนื้อตัวเขาต้องแสงแดด มันทำให้เขามีพลัง เหมือนมองเห็นตัวเองชัด ยอมรับ มั่นใจ และภูมิใจในสิ่งที่เป็น

ภาพที่ 2 ทุกคนต้องมีแสงนำทางของตัวเอง ทางมืดแค่ไหนก็ไม่หลง

ภาพที่ 3 เวลาเห็นผู้หญิงสองคนเดินด้วยกัน อยู่ด้วยกันแล้ว ผมรู้สึกถึง ‘ความเป็นตลอดไป’ ได้มากกว่า

ภาพที่ 4 ผมเข้าใจว่า ‘กว่าความงามจะปรากฏผ่านสายตา เพราะเราเข้าใจชีวิตได้มากพอ’ ชีวิตของ ‘ซานิ’ สะท้อนออกมาผ่านดวงตากลมโตสวย

ภาพที่ 5 ระหว่างถ่ายภาพนี้ ผมชวนกาย (เจ้าหน้าที่ฝ่ายสำรองห้องพัก โรงแรมอวานี) คุยถึงมุมมองความรัก กายบอกผมว่า ‘เวลาคบกับใคร จงเป็นตัวของตัวเอง ไม่ต้องร้อยเปอร์เซ็นต์ก็ได้ แต่ขอให้เป็นตัวเองให้มากที่สุด’ และในมุมม่านสีดำ แววตานิ่ง-สงบ มันกำลังเล่าเรื่องราวของเขา ณ โมเมนต์นั้น ภาพใบนี้คือภาพที่ผมรู้สึกว่าเขาเป็นตัวเองที่สุด

ภาพที่ 6 ผมมีโอกาสถ่าย บัวชมพู ฟอร์ด ในบ้านของเขาด้วยแสงธรรมชาติ ไม่ใช่บ้านใครทุกคนจะตั้งฉากใหญ่รับแสงธรรมชาติได้แบบนี้ ผมพลอยได้รับพลังจากพื้นที่ที่ถูกจัดการ-วางแผนให้ชีวิตอยู่ในสเปซที่สวยงาม ผมตั้งใจเก็บโมเมนต์ของเธอผ่านภาพพลิ้วไหวใบนี้

ภาพที่ 7 แสงที่ริมหน้าต่าง เป็นจังหวะเดียวกันกับที่นายแบบมองมา, แสงสีแดงเล็ก ๆ แทนชีวิตกลางคืน ตัดกับท้องฟ้าในวันปกติธรรมดา เป็นจังหวะเดียวกันกับชีวิตของป๊อป ผู้จัดการฝ่ายการประชุมและสัมนา โรงแรมอวานี เขาบอกผมว่า ‘ความสุขเกิดขึ้นได้ หากหาเวลาให้ตัวเองมากพอ’

ภาพที่ 8 ผมหยิบสูทผ้าไทยสีม่วงของแม่มาให้ Hiro Namba นายแบบคนญี่ปุ่นใส่ คนคงนึกไม่ออก ‘ผู้ชายกับชุดแม่’ เข้ากันได้อย่างไร แต่ ‘ความมั่นใจ’ ก็ทำให้ชุดดูกลายเป็นงาน Bespoke แสนพอดีตัว

ภาพที่ 9 คนเรามีความหลากหลายทางร่างกาย เมื่อใดที่เรายอมรับ ‘ร่างกายของเรา’ ได้ ลองเติมความเป็นแฟชั่นลงไป มันจะทำให้เราเจอเส้นทางของตัวเองที่ชัดเจนขึ้น, ภาพนี้เป็นคอลเลกชันหนึ่งในแบรนด์ LaLaLove ของ ลินดา เจริญลาภ

ภาพที่ 10 กางเกงว่ายน้ำลายเสือแทนความจัดจ้าน เหมือนมันเปล่งเสียงตะโกนคำว่า ‘Fearless!’ ราวกับว่ากำลังเปลี่ยนฤดูร้อนให้เป็นกลายเป็นวันที่ไม่ต้องแคร์ใคร พอไม่ต้องแคร์ใคร เราจะเห็นตัวเองชัดเจน

ชมนิทรรศการ Natural Beauty ได้ตั้งแต่วันนี้ ถึง 30 มิถุนายนนี้ ชั้น 11 Avani+ Riverside Bangkok Hotel

อ่านต่อ

Loading...

End of content

No more pages to load