ในช่วงกักตัวอยู่บ้านที่ผ่านมา หลายต่อหลายคนเพิ่งมีโอกาสได้ลงมือปลูกต้นไม้ในบ้านเป็นครั้งแรก และเมื่อเวลาผ่านไปสักเดือนสองเดือน ก็พบกับปัญหาหลายอย่างที่เกิดขึ้นกับต้นไม้ เราก็เลยรวมปัญหายอดฮิตที่เกิดขึ้นกับนักปลูกไม้ใบมือใหม่ซึ่งเกิดขึ้นในช่วง 2 เดือนที่ผ่านมา มาแนะนำว่าควรจะแก้ไขอย่างไร

1. ใบอ่อนช้ำ

7 วิธีปลดล็อกปัญหาที่มักเกิดกับนักปลูกไม้ใบมือใหม่ที่แก้ง่าย แก้ได้ด้วยตัวเอง, ใบไหม้, ใบเป็นจุดสีน้ำตาล, แมลงในกระถางต้นไม้
7 วิธีปลดล็อกปัญหาที่มักเกิดกับนักปลูกไม้ใบมือใหม่ที่แก้ง่าย แก้ได้ด้วยตัวเอง, ใบไหม้, ใบเป็นจุดสีน้ำตาล, แมลงในกระถางต้นไม้

ปัญหายอดอ่อนที่ยังเป็นใบซึ่งม้วนอยู่ช้ำเป็นรอยสีน้ำตาลนั้น เกิดได้จาก 2 สาเหตุหลักๆ สาเหตุแรกคือ การวางต้นไม้ในห้องแอร์ ซึ่งช่วงกลางวันเราอาจจะไม่ได้อยู่บ้าน อากาศในห้องจึงร้อนอบอ้าวและไม่ถ่ายเท พอเรากลับบ้านมาแล้วเปิดแอร์เย็นฉ่ำทันที ต้นไม้อาจจะปรับตัวไม่ทัน ทำให้ใบอ่อนซึ่งยังไม่แข็งแรงมีอาการช้ำ

ทางแก้ก็คือ พยายามทำให้อากาศในห้องในช่วงกลางวันที่ไม่ได้เปิดแอร์ไม่ร้อนอบอ้าวมาก หรือนำต้นไม้ออกไปวางในที่ที่มีอากาศถ่ายเท ส่วนใบที่ช้ำไปแล้ว จะขยายใหญ่ขึ้นโดยที่รอยช้ำยังคงอยู่ ซึ่งไม่มีอันตรายกับต้น แต่ถ้าอาการหนักจนไม่สวย ก็ตัดทิ้งได้

อีกสาเหตุที่เป็นไปได้ก็คือ รดน้ำเยอะเกิน จนมีน้ำปริมาณมากขังในกระถางเป็นเวลานาน ทำให้ระบบรากเน่า จนออกอาการที่ใบ ทางแก้ก็คือ รดน้ำเมื่อวัสดุปลูกแห้ง ถ้าปลูกในห้องแอร์รดสัปดาห์ละ 1 – 2 ครั้งก็พอ

2. ใบไหม้

7 วิธีปลดล็อกปัญหาที่มักเกิดกับนักปลูกไม้ใบมือใหม่ที่แก้ง่าย แก้ได้ด้วยตัวเอง, ใบไหม้, ใบเป็นจุดสีน้ำตาล, แมลงในกระถางต้นไม้

ในช่วงที่อากาศร้อนมากๆ เมื่อเดือนที่แล้ว ต้นไม้จำนวนมากก็ทนกับความร้อนไม่ไหว ส่งผลให้ใบ โดยเฉพาะยอด) ไหม้ เป็นปัญหาที่เกิดขึ้นกันถ้วนหน้า ทั้งต้นไม้ใหม่ ต้นไม้เก่า ซึ่งถ้าสังเกตดีๆ จะพบว่า พออากาศร้อนหมดไป ใบที่ออกใหม่หลังจากนั้นก็จะกลับมาเป็นปกติเหมือนเดิม

ใบที่ไหม้ไปแล้ว เราแก้ไขอะไรไม่ได้นอกจากริดใบทิ้ง แล้วรอให้แตกใบใหม่ แต่ถ้าไหม้ทั้งยอดจนแห้งและทำให้ต้นไม้หยุดการเจริญเติบโต ดูแล้วต้นไม้ไม่น่าจะแตกยอดใหม่ออกมาจากยอดที่ไหม้ได้ ทางแก้ก็คือตัดยอดทิ้ง แล้วต้นไม้จะแตกยอดใหม่บริเวณอื่นแทน

แต่ข้อควรระวังคือ การตัดยอดต้นไม้ที่ปลูกในห้องแอร์ ต้นไม้อาจจะไม่แตกยอดใหม่เสมอไป เพราะมีโอกาสติดเชื้อได้ ดังนั้นถ้าอยากตัดเพื่อให้แตกใหม่ ควรยกออกไปวางในที่ที่มีอากาศถ่ายเท

3. ส่วนที่เป็นรอยด่างของใบเน่า

7 วิธีปลดล็อกปัญหาที่มักเกิดกับนักปลูกไม้ใบมือใหม่ที่แก้ง่าย แก้ได้ด้วยตัวเอง, ใบไหม้, ใบเป็นจุดสีน้ำตาล, แมลงในกระถางต้นไม้

หลายคนที่ปลูกต้นไม้ใบด่าง อาจจะเจอปัญหาตรงช่วงใบที่เป็นสีขาวเน่า อย่างแรกที่ต้องทราบก่อนก็คือ ใบไม้ที่ด่างนั้นแม้จะสวยแต่ก็ไม่ได้แข็งแรงเท่าใบไม้สีเขียวตามธรรมชาติ ยิ่งด่างมากก็ยิ่งอ่อนแอ การนำมาปลูกในห้องแอร์อาจจะเจอปัญหาได้หลายอย่าง ทั้งร้อนไปหรือน้ำเยอะไป จนส่งผลให้เกิดรอยเน่าบนใบ

ทางแก้ก็คือ ย้ายต้นไม้ไปอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่มันชอบ เช่น ย้ายออกไปไว้ในที่ที่อากาศถ่ายเท ส่วนใบที่เน่าไปแล้วก็ทำอะไรไม่ได้ เพราะรอยเน่าจะขยายใหญ่ขึ้นจนอาจจะเต็มรอยด่าง ถ้าต้นนั้นมีใบเป็นจำนวนมาก ก็ริดใบที่เน่าทิ้งได้

4. ใบเป็นรอยสีน้ำตาล

การปลูกต้นไม้ในห้องไม่ควรใช้ดิน แต่ควรใช้วัสดุปลูกอย่างกาบมะพร้าวสับมากกว่า เพื่อความสะอาด และป้องกันปัญหาที่จะมาจากโรคและแมลงที่มากับดิน แต่ในกาบมะพร้าวสับมีสารแทนนินซึ่งมีฤทธิ์เป็นกรด ถ้าเราเอากาบมะพร้าวสับใส่ในกระถางเลย เมื่อรดน้ำสารแทนนินก็จะสะสมอยู่ในกระถาง ซึ่งอาจเป็นผลเสียกับระบบรากของต้นไม้บางชนิด ส่งผลให้ใบเป็นรอยสีน้ำตาล หรือทำให้ต้นไม้เจริญเติบโตได้ไม่ดีเท่าที่ควร

ทางแก้ก็คือ ก่อนจะนำกาบมะพร้าวสับมาใช้ปลูกต้นไม้ ให้แช่น้ำทิ้งไว้สัก 3 วัน เพื่อละลายสารแทนนินออกมา หรือถ้าปัญหานี้เกิดกับต้นไม้ที่ปลูกอยู่แล้ว ก็ใช้เวลายกกระถางออกจากจานรอง แล้วรดน้ำลงในกระถางให้น้ำไหลผ่านเพื่อล้างสารแทนนินออก เราจะเห็นว่าช่วงแรกน้ำจะเป็นสีน้ำตาลเหมือนสีชา ถ้าทำไปสักพักน้ำจะใสขึ้น

5. เน่า

ต้นไม้ในห้องไม่ต้องการน้ำเท่าต้นไม้ที่อยู่กลางแจ้ง ถ้ารดน้ำมากไป น้ำก็จะขังจนทำให้รากเน่า และอาจจะมีปัญหาเรื่องเชื้อราด้วย ทางแก้สำหรับต้นไม้ที่เพิ่งมีอาการคือ ลดการให้น้ำลง แต่ถ้าอาการหนัก ก็ต้องนำต้นไม้ออกจากกระถาง เอาวัสดุปลูกออก เล็มรากส่วนที่เน่าออก ผึ่งรากให้แห้ง แล้วเปลี่ยนวัสดุปลูกใหม่

6. เพลี้ย

7 วิธีปลดล็อกปัญหาที่มักเกิดกับนักปลูกไม้ใบมือใหม่ที่แก้ง่าย แก้ได้ด้วยตัวเอง, ใบไหม้, ใบเป็นจุดสีน้ำตาล, แมลงในกระถางต้นไม้

ถึงจะปลูกต้นไม้ในห้องแอร์ แต่หลายคนก็ยังเจอเพลี้ย มันอาจมากับต้นไม้อยู่แล้วทั้งที่ใบหรือเป็นเชื้ออยู่ในวัสดุปลูก และมาเจริญเติบโตต่อในห้องแอร์ ซึ่งมันชอบอากาศเย็นๆ อยู่แล้ว

ทางแก้คือ เช็ดออก ใช้ผ้าชุบน้ำเช็ดได้เลย แต่ถ้ามีปริมาณมาก เช็ดออกแล้วก็ยังกลับมาใหม่ ก็ใช้น้ำยาล้างจานผสมแบบเจือจางฉีดพ่นบริเวณใบ ก็ช่วยแก้ปัญหาได้

7. หนอน

7 วิธีปลดล็อกปัญหาที่มักเกิดกับนักปลูกไม้ใบมือใหม่ที่แก้ง่าย แก้ได้ด้วยตัวเอง, ใบไหม้, ใบเป็นจุดสีน้ำตาล, แมลงในกระถางต้นไม้

คนที่ปลูกไม้ใบไว้นอกห้อง หลายคนเจอปัญหาหนอนมากินใบต้นไม้ของเราจนแหว่ง นอกจากการใช้ยาฆ่าแมลงฉีด เรายังแก้ปัญหาได้ด้วยการหมั่นสังเกตและเก็บออก เริ่มต้นจากการสังเกตสภาพใบ เมื่อไหร่ที่เห็นรูบนใบ ก็ได้เวลาพลิกหาหนอน หนอนบางชนิดหากินกลางวันก็หาไม่ยาก แต่บางชนิดหากินกลางคืน ช่วงกลางวันจะไปหลบซ่อนอยู่ในวัสดุปลูก เราก็ต้องถือไฟฉายออกมาส่องหาเวลากลางคืนแทน


นอกจากนี้ คอลัมน์ Plant Planet หลายๆ ตอนที่ผ่านมา ก็ได้เล่าวิธีแก้ปัญหาไปบ้างแล้ว ใครสนใจตามไปอ่านกันได้ 

วิธีดูแลต้นไม้ในร่มให้สวยเหมือนอยู่ในร้านตอนซื้อมา

วิธีรดน้ำต้นไม้

วิธีเปลี่ยนกระถางต้นไม้

Writer

ศิริวิทย์ ริ้วบำรุง

ปัจจุบันเป็นนักจัดสวน ในนาม little tree landscape เกิดและเติบโตมาในบ้านสวนริมน้ำท่าจีนมีพ่อเป็นนักสะสมต้นไม้ และมีแม่ชอบปลูกดอกไม้ ชีวิตจึงมีต้นทุนเรื่องต้นไม้มาแต่เด็ก สิบกว่าปีก่อนได้กลายเป็นนักจัดสวนโดยบังเอิญ และเป็นเรื่อยๆ มาจนถึงปัจจุบัน เพราะได้ค้นพบแล้วว่างานจัดสวนให้โอกาสเราได้อยู่กับสิ่งที่เรารัก และเป็นงานที่ทำแล้วมีความสุข

Photographer

มณีนุช บุญเรือง

ช่างภาพสาวประจำ The Cloud เป็นคนเชียงใหม่ ชอบแดดยามเช้า การเดินทาง และอเมริกาโน่ร้อนไม่น้ำตาล

Plant Planet

ชวนเดินทางเข้าสู่โลกของต้นไม้เพื่อทำความรู้จักพืชในฐานะเพื่อน

กิ่งหมากผู้หมากเมีย (Cordyline) ใบยาวมีริ้วสีชมพูอ่อนแก่สลับกันเป็นลวดลายแปลกตาในขวดแก้วที่ตั้งเป็นประจำอยู่บนโต๊ะไม้มะค่าตัวใหญ่ของบ้าน ยังคงเป็นภาพที่พวกเราทุกคนในบ้านจดจำได้แม่นยำ

เมื่อมีโอกาสมานั่งล้อมวงคุยกันวันหนึ่ง พวกเราต่างเผยความสงสัยเรื่องจุกสำลีที่อุดปากขวดหมากผู้หมากเมียที่มีรากงอกอยู่ในขวดเต็มไปหมดนั้นออกมา ผมตั้งสมมติฐานเล่นๆ ในใจแล้วบอกทุกคนว่าน่าจะปิดไม่ให้อากาศเข้า ทำให้รากงอกเร็วขึ้น และอาจช่วยป้องกันไม่ให้ยุงลงไปไข่ พ่อผมเสริมอีกเหตุผลว่า น่าจะเป็นเรื่องการพยุงกิ่งในน้ำไม่ให้ขยับไปขยับมาทำให้รากเกิดการสะเทือน

เราไม่ได้สรุปเรื่องนี้กัน เพราะบทสนทนาของเราเปลี่ยนไปหลายเรื่องและไม่ได้วกกลับมาที่เรื่องนี้อีก แต่ผมคิดว่าก้อนสำลีที่อุดปากขวดเหล่านั้นทำหน้าที่ทั้งสามอย่างได้ดีไม่ขาดตกบกพร่อง ไม่ว่าเหตุผลไหนจะเป็นเหตุผลเริ่มต้นที่สำคัญที่สุด

ไม้ปักน้ำ ไม้ปักน้ำ

นอกจากต้นหมากผู้หมากเมียแล้ว ต้นไม้ปักน้ำในบ้านที่ผมจำความได้ก็มีกิ่งโกสน ตอนนั้นผมอายุราว 7 – 8 ขวบ จำได้ว่าพ่อสะสมต้นไม้ไว้หลายชนิดในโรงเรือนเล็กๆ ข้างบ้าน บางช่วงพ่อก็มีบอนสีเต็มโรงเรือนง่ายๆ ของพ่อ บางช่วงก็เป็นต้นโกสนหลากสีสัน บางช่วงก็เป็นหมากผู้หมากเมีย ขวดแก้วที่มีกิ่งไม้ซึ่งเต็มไปด้วยรากขาวๆ ปักอยู่บนโต๊ะไม้มะค่าอาจเป็นการขยายพันธุ์ไม้สะสมของพ่อผม หรืออาจจะเป็นแจกันประดับโต๊ะฝีมือแม่ผม ซึ่งผมไม่ค่อยแน่ใจนัก

หลังยุคโกสนและหมากพู่หมากเมียปักน้ำ ผมแทบไม่เห็นไม้ปักน้ำเท่าไหร่ ที่เห็นบ้างก็เป็นพวกพลูด่าง พลูเขียว จนมาถึงยุคกวนอิมปักน้ำ ไม้โชคลาภที่คนซื้อมาประดับไว้ในบ้านเพื่อความเป็นสิริมงคล

นอกเหนือจากต้นไม้ที่ว่ามา ผมสงสัยว่ามีกิ่งไม้อื่นๆ อีกไหมที่เราสามารถนำมาปักน้ำเพื่อขยายพันธ์ุและตกแต่งบ้าน เรื่องนี้น่าสนุก ผมทดลองปักกิ่งพุด ลิปสลิด พญาไร้ใบ โรสแมรี่ บอนสี โกฐจุฬาลัมพา กระชาย บีโกเนีย ก้ามปูหลุด เงินไหล เฟินน้ำ เล็บครุฑ สะระแหน่ฟิลิปปินส์ สมุนไพรต่างๆ เช่น ก้านโหระพา ใบมินต์ที่เด็ดใบไปใช้ในครัวแล้ว แม้แต่แคคตัส หรือไม้อวบน้ำ (Succulent) ในแจกันใส

ทุกตัวแตกรากงอกออกมาในน้ำ เป็นการทดลองที่ไม่ได้ยุ่งยากและฝึกการสังเกตและการรอคอยได้เป็นอย่างดี จะน่าสนุกและตื่นเต้นแค่ไหนถ้าหากกิ่งไม้ที่เราเฝ้าสังเกตทุกวันเริ่มมีรากงอกออกมา

ไม้ปักน้ำ

ไม้ปักน้ำ

สำหรับเด็กน้อยวัยช่างสังเกตก็น่าจะเป็นกิจกรรมสนุกสนุกที่คุณพ่อคุณแม่ชวนพวกเขาตัดกิ่งไม้หลากชนิดมาปักน้ำในขวดแก้ว วางเรียงไว้บนโต๊ะหรือตามขอบหน้าต่าง แล้วให้เด็กเด็กเฝ้ารอวันที่กิ่งไม้มีรากงอกออกมา และจดบันทึกแยกชนิดต้นไม้ที่ปลูกในน้ำได้ กับปลูกไม่ได้ เป็นทั้งเรื่องการเรียนรู้ของลูกและเรื่องการตกแต่งบ้านของคุณพ่อคุณแม่

ข้อดีที่ชัดเจนมากของการนำไม้ปักน้ำมาประดับมุมต่างๆ ของบ้าน คือการกำจัดปัญหาเรื่องโรคแมลงและเชื้อโรคในดิน ไม่ต้องกังวลเรื่องการรดน้ำ วางบนเฟอร์นิเจอร์ต่างๆ ได้ไม่เลอะเทอะ ปรับเปลี่ยนได้ง่าย เป็นเหมือนการจัดดอกไม้ แต่ได้อารมณ์แบบเขียวๆ ของต้นไม้ เหมาะกับคนหลงใหลความชอุ่มของใบไม้และอยากให้บ้านเต็มไปด้วยสีเขียว และที่สำคัญแจกันกิ่งไม้ของเราจะอยู่กับเรานานกว่าแจกันดอกไม้มาก แม้กิ่งบางกิ่งเมื่อเราเอามาปักแล้วไม่ยอมออกรากสักที ก็สามารถปักอยู่ในน้ำได้แรมเดือน เช่น กิ่งทีทรี (Tea Tree)

ไม้ปักน้ำ ต้นไม้แช่น้ำ ทางเลือกใหม่ในการปลูกต้นไม้ในห้อง

ภาชนะที่ใช้ควรเป็นภาชนะใส รูปทรงต่างๆ ตามชอบ หรือตามที่หาได้ในบ้าน เหลี่ยม กลม โค้งมน สั้น สูง หรือเป็นขวดเหลือใช้ ขวดรีไซเคิล ก็เป็นเรื่องที่ดีงาม เพื่อความสวยงามแนะนำให้เป็นขวดแก้วใสมากกว่าขวดพลาสติก ความใสของขวดจะช่วยให้เราเห็นรากสวยๆ ของต้นไม้ และเราก็ได้สังเกตการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นของรากและกิ่งไปพร้อมๆ กัน

วิธีตัดกิ่ง เลือกตัดบริเวณโคนใบเฉียง 45 องศาบริเวณที่เรียกว่า Leaf Node ถ้าเราตัดบริเวณนี้จะช่วยให้รากงอกเร็วเพราะบริเวณนี้มีฮอร์โมนอยู่ หลังจากนั้นให้รูดใบด้านล่างออก บางคนอาจจุ่มฮอร์โมนเร่งราก (Hormone Powder) เพื่อให้รากงอกเร็ว แต่เรามีวิธีให้ฮอร์โมนรากแบบง่ายๆ ด้วยการจุ่มกิ่งลงไปในน้ำผึ้ง ซึ่งมีคุณสมบัติช่วยฆ่าเชื้อ ทำให้กิ่งของเราไม่ติดเชื้อ และน้ำผึ้งยังมีแร่ธาตุและสารอาหารช่วยกระตุ้นให้รากงอกเร็วขึ้นด้วย

น้ำถือเป็นปัจจัยสำคัญในการเลี้ยงพืชปักน้ำ แม้ว่าเราจะใช้น้ำก๊อกได้ แต่ถ้าเราเลือกใช้น้ำแร่ในการปลูกก็จะช่วยให้พืชได้รับสารอาหารจากน้ำได้มากขึ้น ปริมาณน้ำที่ใช้ไม่ควรสูงกว่าปลายกิ่ง 1 – 2 นิ้ว ขึ้นกับชนิดของต้นไม้ และควรดูแลให้น้ำในขวดใสสะอาดอยู่เสมอ เพื่อความสวยงามและป้องกันเรื่องการเพาะพันธุ์ของยุง

ไม้ปักน้ำ ไม้ปักน้ำ

สำหรับแคคตัสและไม้อวบน้ำชนิดต่างๆ เราต้องนำมาตัดรากเก่า (รากดิน) ทิ้งแล้ววางไว้ปากขวด เพื่อรอรากขาวๆ ใหม่ๆ (รากน้ำ) งอกออกมาหาน้ำเอง แต่ถ้าไม่ตัดรากดินทิ้ง มันจะเน่า

ขวดไม้ปักน้ำเหล่านี้เราสามารถนำไปตกแต่งโต๊ะอาหาร ผนังบ้าน ขอบหน้าต่าง โต๊ะทำงาน ชั้นหนังสือ โต๊ะหัวเตียง มุมต่างๆ ของบ้านโดยเลือกขนาดและชนิดของกิ่งของต้นไม้ที่เหมาะสมกับพื้นที่ที่นำไปจัดวาง

ถึงตรงนี้ถ้าหลายคนนึกสนุกอยากทำการทดลองไปด้วยกัน ลองหากรรไกรตัดกิ่งไม้สักอัน แล้วเดินออกไปในสวนดูสิว่ามีกิ่งไม้อะไรบ้างที่ถึงเวลาต้องเล็มทิ้งเพราะยื่นออกมาบังทางเดิน หรือมีต้นไม้ใบสวยๆ ที่อยากได้ไปวางบนโต๊ะอาหาร ห้องนอน ชั้นหนังสือ บ้างไหม แนะนำว่าเป็นช่วงเช้าหรือช่วงเย็นดีที่สุดครับ ขอให้ทุกคนเพลิดเพลินกับการทดลองสนุกๆ ครั้งนี้นะครับ

Writer & Photographer

ศิริวิทย์ ริ้วบำรุง

ปัจจุบันเป็นนักจัดสวน ในนาม little tree landscape เกิดและเติบโตมาในบ้านสวนริมน้ำท่าจีนมีพ่อเป็นนักสะสมต้นไม้ และมีแม่ชอบปลูกดอกไม้ ชีวิตจึงมีต้นทุนเรื่องต้นไม้มาแต่เด็ก สิบกว่าปีก่อนได้กลายเป็นนักจัดสวนโดยบังเอิญ และเป็นเรื่อยๆ มาจนถึงปัจจุบัน เพราะได้ค้นพบแล้วว่างานจัดสวนให้โอกาสเราได้อยู่กับสิ่งที่เรารัก และเป็นงานที่ทำแล้วมีความสุข

อ่านต่อ

Loading...

End of content

No more pages to load